Tibetan
བདེན་བཞི་དང་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་རྣམ་པར་བཞག་པ་ཐར་ལམ་གསལ་བྱེད། བདེན་བཞི་དང་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་རྣམ་པར་བཞག་པ་ཐར་ལམ་གསལ་བྱེད། བདེན་བཞི་དང་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་རྣམ་པར་བཞག་པ་ཐར་ལམ་གསལ་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་བཞུགས། ན་མོ་ཤཱཀྱ་མུ་ན་ཡེ། རྒྱལ་བའི་གསུང་རབ་ཀུན་གྱི་དྲང་ངེས་ཚུལ། །རྒྱལ་བ་ཉིད་ཀྱི་དགོངས་པ་བཞིན་འགྲེལ་བར། །རྒྱལ་བས་ལུང་བསྟན་ཀླུ་སྒྲུབ་ཐོགས་མེད་སོགས། །རྒྱལ་སྲས་འཛམ་གླིང་རྒྱན་གྱུར་རྣམས་ལ་འདུད། །དེ་ལ་འདིར་ཐུབ་པའི་གསུང་རབ་དང་དེའི་དགོངས་འགྲེལ་གྱི་བསྟན་བཅོས་ཆེན་པོ་དག་ལས་འབྱུང་བའི་དོན་གྱི་གཙོ་བོ་འགའ་ཞིག་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། འདི་ལ་གསུམ། བདེན་བཞིའི་རྣམ་གཞག །རྟེན་འབྲེལ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་གཞག །འཆི་འཕོ་ཇི་ལྟར་བྱེད་པའི་རིམ་པའོ། །དང་པོ་ལ་བདུན། བདེན་བཞིའི་གྲངས་ངེས། གོ་རིམ། ངོ་བོའི་ཁྱད་པར། རྒྱུད་གང་ལ་ཡོད་མེད། རྣམ་པ་སྒྲུབ་ཚུལ། སྒྲ་དོན། དགོས་པའོ། །དང་པོ་ནི། ཐར་འདོད་ཀྱི་སྐྱེས་བུས་གཏན་ལ་དབབ་བྱ་དང་འཇུག་ལྡོག་གི་གཙོ་བོ་ལ་བདེན་པ་བཞིར་གྲངས་ངེས་པ་ཡིན་ཏེ། འཁོར་བར་འཇུག་ལྡོག་གི་རིམ་པ་ལ་དེ་བཞིར་ངེས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འཁོར་བར་འཇུག་པའི་རྒྱུ་ཀུན་འབྱུང་དང་བཅིངས་པའི་འབྲས་བུ་སྡུག་བདེན་གཉིས་སུ་ངེས་ལ། འཁོར་བ་ལས་ལྡོག་པའི་རྒྱུ་ལམ་བདེན་དང་བྲལ་བའི་འབྲས་བུ་འགོག་བདེན་གཉིས་སུ་ངེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་གོ་རིམ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མདོ་སྡེ་དུ་མར་བདེན་བཞི་སྟོན་པའི་རིམ་པ་གཉིས་གསུངས་ཏེ། དེ་ཡང་རྒྱུ་འབྲས་དོན་གྱི་རིམ་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་དང་པོར་ཀུན་འབྱུང་། དེ་ནས་ལམ་བདེན། དེ་རྗེས་སྡུག་བདེན། དེ་ནས་འགོག་བདེན་བསྟན་ལ། མངོན་རྟོགས་སྐྱེ་བའི་རིམ་པའི་དབང་དུ་བྱས་ན། དང་པོར་སྡུག་བདེན། དེ་ནས་ཀུན་འབྱུང་། དེ་རྗེས་འགོག་བདེན། དེ་ནས་ལམ་བདེན་བསྟན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྐབས་འདིར་ཕྱི་མའི་དབང་བྱས་ཏེ་བཤད་ན། རིམ་པ་དེ་ལྟར་བསྟན་པ་ལ་དགོས་པ་ཡོད་དེ། བདེན་བཞིའི་བླང་དོར་ལ་འཇུག་པའི་ཚེ། ཐོག་མར་རང་ཅག་རྣམས་སྐྱེ་རྒ་ན་འཆི་སོགས་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་གཟིར་བའི་ཚུལ་ཤེས་པར་བྱས་ནས་སྡུག་བསྔལ་དེ་སྤོང་འདོད་ཀྱི་བློ་བསྐྱེད་དགོས་པས་སྡུག་བདེན་དུས་དང་པོར་བསྟན། དེ་ནས་སྡུག་བསྔལ་དེ་གང་ལས་བྱུང་ན་ཆགས་སོགས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་དང་ལས་ཀྱི་ཀུན་འབྱུང་ལས་བྱུང་བར་ཤེས་ནས་དེ་སྤོང་འདོད་ཀྱི་བསྐྱེད་དགོས་པས་ཀུན་འབྱུང་དུས་གཉིས་པར་བསྟན། དེ་རྗེས་སྡུག་ཀུ
Chinese
四圣谛与缘起之安立，解脱道之明灯。 四圣谛与缘起之安立，解脱道之明灯。 名为四圣谛与缘起之安立，解脱道之明灯之论著。 顶礼释迦牟尼佛！ 诸佛之经教，正直与了义，如佛陀之意而解释，佛陀授记之龙树、无著等，诸佛子，顶礼成为赡部洲庄严之圣众。 于此，当略说出自佛陀之经教及彼之释论之大论典中的主要意义。 此有三：四圣谛之安立，十二缘起之安立，死亡转移之次第。 初者有七：四圣谛之数量决定，次第，本体之差别，于何相续有无，相状成立之方式，词义，必要。 初者是：希求解脱之士夫，于应决定及取舍之主要，四圣谛是数量决定，因为流转轮回之次第决定于彼四者。即流转轮回之因是集谛，以及束缚之果是苦谛，二者是决定；以及从轮回中解脱之因是道谛，以及远离之果是灭谛，二者是决定之故。 二者次第是：薄伽梵于诸多经中宣说四圣谛之次第有二，即从因果意义之次第而言，首先是集谛，然后是道谛，之后是苦谛，然后是灭谛；若从现证生起之次第而言，首先是苦谛，然后是集谛，之后是灭谛，然后是道谛。此处依后者而说，如此宣说次第是有必要，于趣入四圣谛之取舍时，首先我等应当知晓为生老病死等轮回之痛苦所逼迫之相，生起欲舍离痛苦之心，故苦谛首先宣说。之后，了知痛苦从何而来，即从贪等之烦恼与业之集谛而来，生起欲舍离彼之心，故集谛于第二时宣说。之后，痛苦与集谛灭尽之灭谛是应当现证之法，若现证彼，则能从轮回中解脱，故灭谛于第三时宣说。之后，为了现证灭谛，应当修习道谛，故道谛于最后宣说。
English
The Establishment of the Four Noble Truths and Dependent Arising, Illuminating the Path to Liberation. The Establishment of the Four Noble Truths and Dependent Arising, Illuminating the Path to Liberation. This is the treatise called "The Establishment of the Four Noble Truths and Dependent Arising, Illuminating the Path to Liberation." Homage to Shakyamuni Buddha! The scriptures of the Victorious Ones, both direct and definitive, explained according to the intention of the Victorious Ones themselves, to the prophesied Nagarjuna, Asanga, and others, the sons of the Victorious Ones, ornaments of Jambudvipa, I pay homage. Here, I shall briefly explain some of the main points that appear in the scriptures of the Sage and the great commentaries that explain them. This has three parts: the establishment of the four noble truths, the establishment of the twelve links of dependent arising, and the order of how death and transference occur. The first has seven parts: the definite number of the four noble truths, the order, the difference in essence, whether they exist in which continuum, how the aspects are established, the meaning of the words, and the purpose. The first is: For a person who desires liberation, the four noble truths are definitely numbered as the main things to be determined and adopted or rejected, because the order of entering and leaving samsara is definite in those four. That is, the cause of entering samsara is definitely the truth of origination, and the result of being bound is definitely the truth of suffering; and the cause of turning away from samsara is definitely the truth of the path, and the result of being free from it is definitely the truth of cessation. The second, the order, is: The Bhagavan spoke of two orders of teaching the four noble truths in many sutras. That is, from the point of view of the order of cause and effect, first the truth of origination, then the truth of the path, then the truth of suffering, and then the truth of cessation were taught. From the point of view of the order of arising of realization, first the truth of suffering, then the truth of origination, then the truth of cessation, and then the truth of the path were taught. Here, speaking from the point of view of the latter, there is a need to teach the order in that way. When entering into the adoption and rejection of the four noble truths, first we must understand how we are tormented by the suffering of samsara such as birth, old age, sickness, and death, and generate the mind of wanting to abandon that suffering, so the truth of suffering is taught first. Then, knowing where that suffering comes from, that is, from the afflictions of attachment and the origination of karma, we must generate the mind of wanting to abandon that, so the truth of origination is taught second. Then, the truth of cessation, which is the cessation of suffering and origination, is the dharma to be realized. If we realize that, we can be liberated from samsara, so the truth of cessation is taught third. Then, in order to realize the truth of cessation, we must practice the truth of the path, so the truth of the path is taught last.
Tibetan
ན་གཉིས་སྤངས་པའི་འགོག་བདེན་ཐར་པ་ལ་ཐོབ་འདོད་ཀྱི་བློ་བསྐྱེད་དགོས་པས་འགོག་བདེན་དུས་གསུམ་པར་བསྟན། དེ་ནས་ཐར་བ་དེ་ཐོབ་པའི་ཐབས་བདག་མེད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་སོགས་ལམ་བདེན་རང་རྒྱུད་ལ་བསྟེན་དགོས་པས་ལམ་བདེན་དུས་བཞི་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ཡང་། དཔེར་ན་དང་པོར་རང་ཅག་ལྟ་བུ་ནད་ཀྱིས་གདུངས་པའི་སྡུག་བསྔལ་དེ་ཤེས་དགོས། དེ་ཤེས་ན་དེའི་རྒྱུ་སྤོང་འདོད་སྐྱེ་ལ། དེ་སྐྱེས་ན་ནད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་དེ་དང་བྲལ་བའི་བདེ་བ་ལ་ཐོབ་འདོད་སྐྱེ་ཞིང་། དེའི་ཆེད་དུ་སྨན་བསྟེན་པ་ལ་འཇུག་པ་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྗེ་བཙུན་བྱམས་པས། ནད་ནི་ཤེས་བྱ་ནད་ཀྱི་རྒྱུ་ནི་སྤང་བྱ་ལ། བདེན་གནས་ཐོབ་བྱ་སྨན་ནི་བསྟེན་པར་བྱ་བ་ལྟར། །སྡུག་བསྔལ་རྒྱུ་དང་དེ་འགོག་པ་དང་དེ་བཞིན་ལམ། །ཤེས་བྱ་སྤང་བྱ་རིག་པར་བྱ་ཞིང་བསྟན་པར་བྱ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་བདེན་བཞི་བསྒོམ་ཚུལ་གྱི་གོ་རིམ་ཡང་དེ་ལྟར་རོ། །རྒྱུ་འབྲས་དོན་གྱི་རིམ་པའི་དབང་དུ་བྱས་ན། ཉོན་མོངས་ཕྱོགས་ཀྱི་ཀུན་འབྱུང་ལས་སྡུག་བདེན་འབྱུང་ལ། རྣམ་བྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་ལམ་བདེན་ལས་འགོག་བདེན་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །གསུམ་པ་ངོ་བོའི་ཁྱད་པར་ནི། འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་ཀྱིས་མངོན་པ་ཀུན་བཏུས་ལས། སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་གང་ཞེ་ན། སེམས་ཅན་སྐྱེ་བ་དང་སྐྱེ་བའི་གནས་ཀྱིས་ཀྱང་རིག་པར་བྱའོ། །ཞེས་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་འཇིག་རྟེན་གང་ཡིན་པ་དང་། སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གང་ཡིན་པ། ལས་དང་ཉོན་མོངས་པའི་དབང་གིས་སྐྱེས་པ། ལས་དང་ཉོན་མོངས་པའི་དབང་གིས་བྱུང་བ་འདི་དག་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་དང་། ཀུན་འབྱུང་བའི་བདེན་པ་གང་ཞེ་ན། ཉོན་མོངས་པ་དང་དེའི་དབང་གིས་བྱུང་བའི་ལས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་ཡིན་ལ། འོན་ཀྱང་འདི་དག་གི་མཚན་གཞི་ལ་མི་མཐུན་པ་ཆེར་མེད་ནའང་། མཚན་ཉིད་ལ་ནི་བཞེད་ཚུལ་མི་འདྲ་བ་མང་ངོ་། །དེ་ལྟར་ནའང་གོ་བ་གཙོ་བོར་བྱས་ཚེ། རང་གི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་ཀུན་འབྱུང་བདེན་པས་ལག་རྗེས་བཞག་པའི་ཉེར་ལེན་གྱི་ཕུང་པོ་དེ། སྡུག་བསྔལ་བདེན་པའི་མཚན་ཉིད། དེ་ལ་ངོ་བོའི་སྒོ་ནས་དབྱེ་ན། སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ། འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ། ཁྱབ་པ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་དང་གསུམ། དང་པོ་ནི། ལུས་ལ་ཚོར་བ་དྲག་པོས་གཟིར་བའི་གནད་གཅོད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ལྟ་བུ། གཉིས་པ་ནི། ཟས་བཟང་བོ་ནི་རོ་ལ་སྲེད་ནས་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཚོར་བ་བདེ་བ་ལྟ་བུ།
Chinese
因为需要生起希求获得断灭二障的灭谛解脱之心，所以灭谛在第三位宣说。之后，为了获得那个解脱，需要依止自己相续中现量证悟无我的智慧等道谛，所以道谛在第四位宣说。也就是说，譬如首先像我们这样，必须了知被疾病折磨的痛苦。如果了知了那个，就会生起想要断除那个痛苦之因的想法。如果生起了那个想法，就会生起想要获得脱离疾病痛苦的安乐之心，并且为了那个而开始服药一样。正如至尊弥勒所说：疾病是应知的，疾病之因是应断的，真实的安乐是应获得的，药物是应服用的。痛苦、痛苦之因、痛苦之灭以及道，应知、应断、应证、应修。因此，四谛的修习次第也是如此。如果从因果意义的次第来说，从烦恼方面的集谛产生苦谛，从清净方面的道谛获得灭谛。第三个是体性的差别。圣者无著在《摄大乘论》中说：什么是苦谛？有情之生及生处亦应知。又说：有情世间为何，器世间为何，由业及烦恼力所生，由业及烦恼力所起，此等名为苦谛。又说：什么是集谛？烦恼及由彼力所生之业。如是所说。虽然这些的同义词没有太大的不同，但是对于定义，则有很多不同的观点。即使如此，如果主要理解其含义，那么由作为自己之因的集谛留下痕迹的近取蕴，就是苦谛的定义。从体性的角度来分，有痛苦之苦、变异之苦、以及周遍行苦三种。第一种，比如身体被剧烈感受折磨的剧痛。第二种，比如美味佳肴因贪恋其味道而享受的快乐感受。
English
Because it is necessary to generate the mind of wanting to attain the liberation of cessation, which is the truth of cessation that abandons the two obscurations, the truth of cessation is taught in the third position. After that, in order to attain that liberation, it is necessary to rely on the truth of the path, such as the wisdom that directly realizes selflessness, in one's own mindstream, so the truth of the path is taught in the fourth position. That is to say, for example, like us, one must first know the suffering of being tormented by disease. If one knows that, one will generate the desire to abandon the cause of that suffering. If that arises, one will generate the desire to attain the happiness of being free from the suffering of disease, and one will engage in taking medicine for that purpose. As the venerable Maitreya said: Disease is to be known, the cause of disease is to be abandoned, true happiness is to be attained, and medicine is to be taken. Suffering, the cause of suffering, the cessation of suffering, and the path, are to be known, abandoned, realized, and cultivated. Therefore, the order of meditating on the four truths is also like that. If we consider the order of cause and effect, from the truth of origin on the side of afflictions, the truth of suffering arises, and from the truth of the path on the side of purification, the truth of cessation is attained. The third is the difference in essence. The noble Asanga said in the Compendium of Abhidharma: What is the truth of suffering? The birth of sentient beings and the place of birth should also be known. And: Whatever is the world of sentient beings, and whatever is the world of containers, born from the power of karma and afflictions, arisen from the power of karma and afflictions, these are called the truth of suffering. And: What is the truth of origin? Afflictions and the karma arising from their power. As it is said. Although there is not much difference in the synonyms of these, there are many different views on the definition. Even so, if the main focus is on understanding the meaning, then the aggregates of appropriation that have been marked by the truth of origin, which is the cause of oneself, are the definition of the truth of suffering. Dividing it from the perspective of essence, there are three types of suffering: the suffering of suffering, the suffering of change, and pervasive suffering of conditioning. The first is like the excruciating pain of being tormented by intense sensations in the body. The second is like the pleasant sensation of enjoying delicious food because of craving its taste.