Tibetan
www.rkts.org/etexts/completeu.php?coll=G&id=Gpb054.006 ལྕགས་འབྲེལ་བཞུགས་སོ།། !་དཔལ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ།། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་སྐབས་འཆད་ཏེ། རང་བཞིན་གྱིས་གནས་པའི་དོན་སྟོན་ཏོ།། ཞེས་པ་ནི། ནམ་མཁའི་རང་བཞིན་ནི། དཔེར་ན་ཉུངས་འབྲུ་མར་གྱིས་ཁྱབ་པ་དང་འདྲ་བར་ཀུན་ལ་ཁྱབ་པར་གནས་པ་སྟེ། རྡོ་རྗེ་ནི་འདུས་མ་བྱས་པའི་དོན་ཏོ།། སེམས་དཔའ་ནི་སྙིང་པོ་བྱང་ཆུབ་ལ་དགོངས་པ་ངེས་པར་འགྲེལ་ཏེ། ཆེ་བ་རྣམ་པ་ལྔ དང་ལྡན་པར་བཞུགས་སོ།། ལྔ་གང་ཞེ་ན། མངོན་པའི་སངས་རྒྱས་པའི་ཆེ་བ་དང།། བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆེ་བ་དང།། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆེ་བ་དང།། དེ་ཡིན་པས་སངས་རྒྱས་པའི ཆེ་བ་དང།། ཐམས་ཅད་ནས་ཐམས་ཅད་དུ་སངས་རྒྱས་པ་མེད་པའི་ཆེ་བའོ།། ཀུན་བཟང་ཡངས་པ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས།། ཞེས་པ་ནི། མ་འདྲེས་པ་དང་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ནི། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཏེ། ཀུན་ཏུ་བཟང པོའོ།། དེ་ཡང་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར། མི་གནས་པའི་དབྱིངས་ལ་རྣམ་པར་གནས་སོ།། རྣམ་དག་ལམ་ཆེན་ཀུན་སྒྲོལ་ཕྱིར།། ཞེས་པ་ནི། བཙལ་བ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་ནི་ལམ་ཆེན་པོ་སྟེ། རྣམ་པར དག་པས་སྒྲོལ་བའི་ཕྱིར་རོ།། མི་སྐྱེ་མི་འགག་ཅིར་མི་དགོངས།། ཞེས་པ་ནི། ཇི་བཞིན་པའི་མཉམ་པ་ཉིད་ལ་དམིགས་པའི་ཡུལ་མེད་པས་སྐྱེ་བ་མེད་དེ། དེ་བཞིན་དུ་བཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་མཐའ་སྤངས་པས། ཡུལ་གང་ལ་ཡང་མི་གནས་པའི་ཕྱིར། ཅིར་ཡང་མི་དགོངས་པ་ཡིན་ནོ།། བྱམས་པས་དོན་ཉིད་རྣམ་སྦྱང་ཕྱིར།། ཞེས་པ་ནི། བདག་དང་སེམས་ཅན་དུ་མ་མཐོང་བ་ནི།། བྱམས་པ་ཆེན་པོའི་དོན་ཏོ།། ཕྱི་ནང་གི ཡུལ་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་པས་རྣམ་པར་སྦྱངས་ཏེ།དེ་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བས། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མི་གནས་པ་ནི། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའོ།། གང་ལྟར་ཡང་བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་དུ་ མི་དམིགས་པས།། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཅིར་མི་མཛད།། ཅེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།། ཆེ་བས་ཆེ་བའི་ཟབ་མོ་ཡི།། ཞེས་པ་ནི། ཆེ་བ་ནི་ཆོས་ཉིད་དོ།། ཆེ་བའི་ཆེ་བ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད། ཟབ་མོ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཞིང་ཡིན པས་སོ།། དེ་ཡང་འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་སྙིང་པོ་ཡིན་པ་དང། ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོ་ལ་ལེགས་པ་དང།། ས་ཡི་རིམ་པ་ལ་སྩོགས་པར་སྒྲོས་མི་འདོགས་པའི་ཕྱིར་ན།། ཡོན་ཏན་ཅིར་ཡང བསྔགས་པ་མེད།། ཅེས་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ།། དོན་རྣམས་ཇི་བཞིན་མི་སྐྱེད་དེ།། ཞེས་པ་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད
Chinese
铁鬘在。 顶礼吉祥金刚萨埵！ 讲说法性之际，阐释自性安住之义。 也就是说，虚空的自性，譬如芥子油遍布一样，普遍安住于一切。 金刚是不作之义。 萨埵是心要菩提，定解其义， 具足五种大而安住。 五者为何？ 现证菩提之大， 自性大菩提之大， 法界中证菩提之大， 以彼性证菩提之大， 从一切到一切无证菩提之大。 普贤广大法界。 也就是说，不杂和圆满是法界，即普贤。 又是远离一切事业之故，于不住之界而安住。 极净大路为度脱一切故。 也就是说，远离一切寻觅是大路，以极净而度脱之故。 不生不灭，于何不思？ 也就是说，如实之平等性，以无所缘故无生。 如是，舍弃能取所取之边，于任何境皆不住之故，于何亦不思。 以慈爱清净义性故。 也就是说，不见自与有情是，大慈之义。 内外一切境皆不缘故而清净，彼现前之诸法皆远离故，不住于一切法，是大悲。 无论如何，以不缘自他之义故，大悲于何亦不作。 如是说。 以大性乃大性之甚深。 也就是说，大性是法性。 大性之大性是一切有情，是甚深菩提之田。 又是轮回与涅槃是平等性之心要，于功德海是善妙，于地之次第等不加言辞之故，功德于何亦无赞叹。 如是说。 诸义如实不生。
English
Herein lies the Iron Garland. Homage to glorious Vajrasattva! Explaining the occasion of the nature of reality, it elucidates the meaning of abiding by its own nature. That is to say, the nature of space is like mustard seed oil pervading everything, abiding universally. Vajra is the meaning of the unconditioned. Sattva is the essence of enlightenment, its meaning is definitively explained, and it abides possessing five kinds of greatness. What are the five? The greatness of manifest enlightenment, The greatness of the great self-enlightenment, The greatness of enlightenment in the realm of dharma, The greatness of enlightenment by being that, The greatness of the absence of enlightenment from everything to everything. Samantabhadra, vast is the realm of dharma. That is to say, unmixed and perfectly complete is the realm of dharma, that is, Samantabhadra. Moreover, because it is free from all activities, it abides in the non-abiding realm. Utterly pure, the great path for liberating all. That is to say, being free from all seeking is the great path, because it liberates with utter purity. Not born, not ceasing, upon what do you not contemplate? That is to say, because there is no object of focus on the thusness of equality, there is no birth. Likewise, having abandoned the extremes of grasping and being grasped, because it does not abide in any object, it does not contemplate upon anything. Because of love, the very meaning is utterly purified. That is to say, not seeing self and sentient beings is the meaning of great love. Because all objects, inner and outer, are not fixated upon, they are utterly purified. Because it is free from all phenomena to be made manifest, not abiding in all phenomena is great compassion. In any case, because it does not fixate on the benefit of self and others, great compassion does not act upon anything. Thus it is said. By greatness, the profoundness of greatness. That is to say, greatness is the nature of reality. The greatness of greatness is all sentient beings, because it is the field of profound enlightenment. Moreover, because samsara and nirvana are the essence of equality, and because it is excellent in the ocean of qualities, and because it does not attach words to the stages of the earth and so on, there is no praise for qualities in anything. Thus it arises. Things are not produced as they are.
Tibetan
་ནམ་མཁའ་དང་འདྲ་བ་ལ། བྱ་བ་དང་ཐ་སྙད་དེ། ཇི་བཞིན་པ་ལ་མི་གནས་པའི་ཕྱིར། བྱ་བའི་ཡུལ་ཐམས ཅད་དང་བྲལ་བའོ།། བྱ་བ་མེད་པས་གྲོལ་བས་སྒྲོལ།། ཞེས་པ་ནི། ཞི་བ་ཆེན་པོ་ལ་བྱ་བ་མེད་དེ། ཅིའི་ཕྱིར། འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ཞི་བའི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་ན། རང་ལས་འབྱུང་བའི་མཐུ་དེས་གྲོལ ལ།ཐོབ་པ་མེད་པའི་དབྱིངས་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པས་གྲོལ་བ་ཡིན་ནོ།། རང་འབྱུང་ཡེ་ཤེས་རྩལ་མེད་པས། ཞེས་པ་ནི། གཞན་གྱི་མཐུ་ལ་མི་བརྟེན་ཅིང་རང་ལས་འབྱུང་བས་རྩོལ་བ་མེད་པའོ།། གྲོལ་ནས་གྲོལ་ པའི་ལམ་ཡང་སྟོན།། ཞེས་པ་ནི། དེ་ལྟར་རིག་པའི་རྒྱལ་པོ་རང་དབང་དུ་གྱུར་བ་ན་གྲོལ་བ་སྟེ། མངོན་སུམ་པའི་ཆོས་ཉིད་དེས་གྲོལ་བ་ཉིད་དུ་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ།། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་སྐབས་རྫོགས་སོ།།།། སྐབས དང་པོའོ།། ད་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་གནས་པའི་སྐབས་འཆད་ཏེ། ཇི་ལྟར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སངས་རྒྱས་རང་བཞིན་གྱིས་གནས་པའི་དོན་སྟོན་ཏོ།། འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཅོམ་ལྡན་འདས།། ཞེས་པ་ནི། འབྱུང་བ ལྔ་པོ་ནི་ཆེན་པོ་ལྔ་སྟེ།ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། ས་རྡོ་རྗེ་དང། ཆུ་རྡོ་རྗེ་དང། མེ་རྡོ་རྗེ་དང། རླུང་རྡོ་རྗེ་དང། ནམ་མཁའ་རྡོ་རྗེ། དེ་ལ་ནམ་མཁའ་རྡོ་རྗེ་ནི་ཆོས་ཉིད་སྣང་བ་སྟོན་པའི་སངས་རྒྱས་སོ།། ས་རྡོ་རྗེ་ནི་ཆོས་ཉིད་ཡེ་ ནས་གནས་གཟུངས་འཛིན་པའི་སངས་རྒྱས་སོ།། མེ་རྡོ་རྗེ་ནི་ཆོས་ཉིད་རིན་པོ་ཆེའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནོ།། ཆུ་རྡོ་རྗེ་ནི་ཆོས་ཉིད་མཐའ་ཡས་པའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོས་བརླན་པར མཛད་པའི་སངས་རྒྱས་སོ།། རླུང་རྡོ་རྗེ་ནི་གཏི་མུག་ཆེན་པོས་ཁེབས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ། ཤེས་རབ་ཆེན་པོས་སྐྱོད་སྟེ། འོད་པ་ཆེན་པོ་ལས་སྒྲོལ་བའི་སངས་རྒྱས་སོ།། དེ་ལྟར་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་ལྔ་པོ་འདི་ཡང། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་སྐུ་དང། གསུང་དང། ཐུགས་སོ།། འགྲོ་བ་ཁལ་གྱི་ནི་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་གསུམ་སྟེ། ཆུབ་པར་གནས་པས་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཅོམ་ལྡན་འདས་སོ།། འགྲོ་བ་ཀུན་ལ་རང་བཞིན་གནས། ཞེས་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ།། དེ་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་བསླང་པས་ཁྲིད་ཀྱང། གཞན་ལས་མི་འབྱུང་གི། རང་གི་རིག་པ་ལས་བྱང་ཆུབ་འབྱུང་བས་ན། བྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་རྣམ་བརྟགས་ཀྱང།། གྲོལ་བ་རང་འབྱུང་གཞན་ལས མེན།ཅེས་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ།། སྐབས་གཉིས་པའོ།།།། ད་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་ཆེ་བ་ལ་གནས་པའི་སྐབས་འཆད་སྟེ། དེ་ཡང་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དང། གཞན་གྱི་དབང་ལས་མི་འགྱུར་བ་དང། རང་བཞིན་གྱིས་ ཆེ་བ་ལ་གནས
Chinese
犹如虚空，行为和言语，因为不住于如是之故，远离一切行为之境。无为而解脱故能度。（此句释义：）大寂静中没有作为，为何？因为一切众生皆为寂静之自性，故以自生之威力而解脱，证得无所得之界而解脱。自生智慧无勤作。（此句释义：）不依赖他力而自生，故无勤作。解脱后亦示解脱之道。（此句释义：）如是觉性之王自在之时即是解脱，以现量之法性显现为解脱之故。法性之品圆满。第一品。现在宣说自性安住之品，如何于一切有情中，宣说佛性自性安住之义。大种世尊。（此句释义：）五大乃五大，如何呢？地金刚，水金刚，火金刚，风金刚，虚空金刚。其中，虚空金刚乃是显示法性显现之佛。地金刚乃是法性本来安住执持之佛。火金刚乃是法性宝生佛之自性。水金刚乃是以大悲滋润无边众生之佛。风金刚乃是以大智慧，于被大愚痴覆盖之众生，行于大光明中而度脱之佛。如是五大，亦是诸佛之身、语、意。有情之蕴乃身语意三者，安住于菩提故，乃大种世尊。于一切有情中自性安住，如是说。于彼，虽以颠倒而引导，然非从他而生，乃从自之觉性生起菩提故，虽颠倒而分别，解脱自生非从他，如是说。第二品。现在宣说自性安住于大之品，即是完全圆满，不为他力所变，自性安住于大。
English
Like the sky, actions and words, because they do not abide in suchness, are separated from all realms of action. Liberated by non-action, thus liberates. (Explanation of this sentence:) There is no action in the great tranquility, why? Because all beings are of the nature of tranquility, therefore liberated by the power of self-arising, and liberated by realizing the realm of non-attainment. Self-arising wisdom is without effort. (Explanation of this sentence:) Not relying on the power of others but arising from oneself, therefore without effort. Having liberated, also shows the path of liberation. (Explanation of this sentence:) Thus, when the king of awareness becomes independent, it is liberation, because the nature of reality appears as liberation. The chapter on the nature of reality is complete. Chapter One. Now, the chapter on naturally abiding is explained, how the meaning of Buddha-nature naturally abiding in all sentient beings is shown. The great elements, the Bhagavan. (Explanation of this sentence:) The five elements are the five great elements, how are they? Earth Vajra, Water Vajra, Fire Vajra, Wind Vajra, and Space Vajra. Among them, Space Vajra is the Buddha who shows the appearance of reality. Earth Vajra is the Buddha who inherently abides and holds the essence of reality. Fire Vajra is the nature of the Ratnasambhava Buddha of reality. Water Vajra is the Buddha who moistens all limitless sentient beings with great compassion. Wind Vajra is the Buddha who, with great wisdom, moves among sentient beings covered by great ignorance, and liberates them from great light. Thus, these five great elements are also the body, speech, and mind of the Buddhas. The aggregates of sentient beings are the three of body, speech, and mind, and because they abide in Bodhi, they are the great elements, the Bhagavan. The nature abides in all sentient beings, thus it is said. Although guided by inversion, it does not arise from others, but because Bodhi arises from one's own awareness, although discriminated by inversion, liberation is self-arising and not from others, thus it is said. Chapter Two. Now, the chapter on naturally abiding in greatness is explained, that is, being completely perfect, not changing by the power of others, and naturally abiding in greatness.