Tibetan
་ཏེ། མཐོ་ལ་མིའི་བློ་སྐྱེ་བར་མྱོང་བས་སོ། །འདོད་ན་སེམས་ཅན་གྱི་བློ་དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་འཇུག་པར་སྒྲུབ་པའི་སྔར་གྱི་རྟགས་དེ་མ་ངེས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་ལ་སེམས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་བློ་སྐྱེ་བར་འདོད་མི་འདོད་དང་། སེམས་ཅན་གཞན་ལ་སེམས་ཅན་གཞན་གྱི་བློ་སྐྱེ་བར་འདོད་མི་འདོད་བརྟགས་ནས་དགག་པར་བྱ་སྟེ། སྔ་མ་ཉིད་ཀྱིས་རྟོགས་པར་བྱའོ། །ཡང་སེམས་ཅན་གྱི་བློ་སྐྱེ་བའི་གཞི་དེ་མངོན་གྱུར་ཡིན་ནམ་ལྐོག་གྱུར་ཡིན། དང་པོ་ལྟར་ན་དངོས་པོ་ལ་སོགས་པ་དེ་ཉིད་སེམས་ཅན་དུ་ཐལ། དེ་ལས་མ་གཏོགས་པའི་གཞི་གཞན་མངོན་སུམ་གྱིས་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར། ཕྱི་མ་ལྟར་ན་བྱིས་པ་ཆུང་ངུ་མ་བརྟགས་པར་འཇུག་པ་ན་སེམས་ཅན་གྱི་བློ་མི་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །གཉིས་པ་བློ་སྔོན་དུ་བཏང་ནས་དཔྱོད་པ་དམིགས་པ་ན། སེམས་ཅན་གྱི་བློ་སྐྱེ་བས་བདག་ཡོད་པར་འདོད་པ་ནི་འོག་ཏུ་འགོག་པར་འགྱུར་རོ། །གསུམ་པ་ཕུང་པོ་ལ་འདོགས་པ་ནི། ཕུང་པོ་དེ་ཉིད་ 18-9-3b ལ་སེམས་ཅན་དུ་བཏགས་པ་ཡིན་ནམ། མཎྜལ་གྱི་ཚོམ་བུ་བཞིན་ཕུང་པོ་ལ་གནས་པ་ཡིན་ནམ། ཐུར་མ་གཤིགས་པ་བཞིན་དུ་ཕུང་པོ་ལས་གཞན་ཡིན་ནམ། ཕུང་པོ་གཏན་མེད་ཡིན། དང་པོ་ལྟར་ན་ཕུང་པོ་ལས་དོན་གཞན་རང་རྐྱ་བར་གྲུབ་པ་ཉམས་སོ། །གཉིས་པ་ལྟར་ན། གང་ཟག་དེ་རྟག་གམ་མི་རྟག །རྟག་ན་བདེ་བས་ཕན་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་གྱིས་གནོད་མི་ནུས་པས་ཆོས་དང་ཆོས་མ་ཡིན་པའི་ལས་གསོག་པར་མི་འགྱུར། དེ་ལྟར་ན་ལུས་མི་ལེན་པས་གང་ཟག་ཁས་བླངས་པ་དགོས་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །མི་རྟག་ནའང་ཕུང་པོ་ལས་དོན་གཞན་པའི་སྐྱེ་འཇིག་བྱེད་པ་དམིགས་དགོས་ན་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་མི་འཐད་དོ། །གསུམ་པ་ལྟར་ན་གང་ཟག་འདུས་མ་བྱས་སུ་ཐལ། ཕུང་པོ་ལས་དོན་གཞན་དུ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། འདོད་ནའང་དགོས་མེད་དུ་འགྱུར་རོ། །བཞི་པ་ལྟར་ན། འབད་མེད་དུ་གྲོལ་བར་འགྱུར་ཏེ། འཆིང་བྱེད་སུ་དང་ཡང་འབྲེལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར། བཞི་པ་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་བཞག་པ་ནི། ཕུང་པོ་ཙམ་ལས་མ་གཏོགས་པའི་གང་ཟག་ཡོད་ན། དེ་ལྟ་བ་པོ་དང་ཉན་པ་པོ་སོགས་དང་རང་བཞིན་གཅིག་ཡིན་ནམ། ཐ་དད་ཡིན། དང་པོ་ལྟར་ན། ལྟ་བ་པོ་ལྟ་བུ་ལ་བརྟགས་པ་ཡིན་ནམ། ལྟ་བ་ལས་དོན་གཞན་ཡིན། དང་པོ་ལྟར་ན། ལྟ་བ་པོ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་དགོས་པ་ཐམས་ཅད་འགྲུབ་ལ། དེ་ལས་དོན་གཞན་དགོས་པ་མེད་ཅིང་། སྔར་ཁས་བླངས་པ་ཉམས་སོ། །གཉིས་པ་ལྟར་ན་ལྟ་བའི་ལས་སམ་བྱེད་པ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་དགོས་ཏེ་དོན་གཞན་གྱི་འབྲེལ་བ་ཁས་བླངས་པས་སོ། །ལས་ཡིན་ན། བྱེད་པ་འཇུག་པའི་གཞིར་འགྱུར་དགོས་པས། ས་བོན་བཞིན་དུ་རིགས་འདྲ་གསར་དུ་བསྐྱེད་ 18-9-4a པའི་སྒོ་ནས་སམ། རྫ་མཁན་ནམ། རྫུ་འཕྲུལ་དང་ལྡན་པའི་མི་བཞིན་དུ་བསྒྱུར་བའི་སྒོ་ནས་སམ། ས་བཞིན་དུ་བརྟེན་པའི་སྒོ་ནས་སམ། ན
Chinese
因此，通过体验，人们会对高处产生认知。如果有人想证明众生的心识会如实地运作，那么之前的论证就不确定了。同样地，对于众生是否会产生非众生的认知，以及对于其他众生是否会产生其他众生的认知，都需要进行考察和驳斥，前者本身就足以理解。此外，众生心识产生的根基是显现的还是隐蔽的？如果是前者，那么事物等同于众生，因为除了它之外，没有其他显现的根基。如果是后者，那么当年幼的孩子未经考察就投入时，就不会产生众生的心识。 第二种观点认为，如果先设定心识再进行观察，那么认为众生心识的产生意味着存在‘我’的观点，将在后面被驳斥。 第三种观点是依附于蕴。那么，蕴本身被认为是众生吗？还是像曼荼罗的坛城一样存在于蕴中？还是像脱落的刺一样与蕴分离？还是蕴完全不存在？如果是第一种情况，那么从蕴中独立存在的其他事物就会消失。如果是第二种情况，那么补特伽罗（梵文：Pudgala，梵文罗马拟音：Pudgala，汉语字面意思：人）是常还是无常？如果是常，那么快乐无法带来利益，痛苦也无法造成伤害，因此不会积累善业和恶业。这样一来，由于不会受生，承认补特伽罗就没有意义了。如果是无常，那么必须观察到与蕴不同的生灭现象，但由于没有观察到，所以不合理。如果是第三种情况，那么补特伽罗应成为非造作的，因为它被认为是与蕴不同的事物。如果接受这种观点，那么它也会变得没有必要。如果是第四种情况，那么将毫不费力地获得解脱，因为与任何束缚者都没有关联。 第四种观点是安立自相。如果存在除了蕴之外的补特伽罗，那么它与见者、听者等是同一自性还是不同自性？如果是第一种情况，那么是对见者之类的进行考察，还是与见不同？如果是第一种情况，那么见者本身就能实现所有目的，不需要其他事物，并且会失去之前的承诺。如果是第二种情况，那么必须成为见的业或作者，因为承认了不同事物的关联。如果是业，那么必须成为作者运作的基础，要么像种子一样通过产生新的同类，要么像陶匠或具有神通的人一样通过改变，要么像土地一样通过依赖，或者...
English
Therefore, through experience, people develop a cognition of height. If one wants to prove that the minds of sentient beings operate as they truly are, then the previous argument is uncertain. Similarly, whether sentient beings develop non-sentient cognitions, and whether other sentient beings develop cognitions of other sentient beings, needs to be examined and refuted, the former being sufficient to understand. Furthermore, is the basis for the arising of sentient beings' minds manifest or hidden? If it is the former, then the object is identical to the sentient being, because no other manifest basis is seen apart from it. If it is the latter, then when young children engage without examination, sentient beings' minds will not arise. The second view, which posits cognition first and then examines, the view that the arising of sentient beings' minds implies the existence of a 'self' will be refuted later. The third view is attachment to the skandhas (aggregates). Then, is the skandha itself considered a sentient being? Or does it exist in the skandhas like the mandala assembly? Or is it separate from the skandhas like a thorn that has fallen off? Or do the skandhas not exist at all? If it is the first case, then other things that exist independently from the skandhas will disappear. If it is the second case, is the Pudgala (person) permanent or impermanent? If permanent, then happiness cannot benefit and suffering cannot harm, so it will not accumulate merit or demerit. In that case, since it will not take rebirth, admitting the Pudgala is meaningless. If impermanent, then the arising and ceasing that is different from the skandhas must be observed, but since it is not observed, it is unreasonable. If it is the third case, then the Pudgala should become unconditioned, because it is considered a thing different from the skandhas. If this view is accepted, then it will also become unnecessary. If it is the fourth case, then liberation will be attained effortlessly, because there is no connection with any binding agent. The fourth view is the establishment of characteristics. If there is a Pudgala other than just the skandhas, then is it of the same nature as the seer, hearer, etc., or of a different nature? If it is the first case, then is it an examination of the seer, or is it different from seeing? If it is the first case, then the seer itself accomplishes all purposes, and there is no need for anything else, and the previous commitment is lost. If it is the second case, then it must become an action or agent of seeing, because the connection of different things is admitted. If it is an action, then it must become the basis for the agent's operation, either like a seed through generating a new similar kind, or like a potter or a person with magical powers through transforming, or like the earth through relying, or... --------------------------------------------------------------------------------
Tibetan
མ་མཁའ་བཞིན་དུ་གོ་འབྱེད་པའི་སྒོ་ནས་ཡིན། དང་པོ་ལྟར་ན་ལྟ་བ་པོ་མི་རྟག་པར་འགྱུར་བས་རྟག་པར་འདོད་པ་ཉམས་སོ། །གཉིས་པ་ལྟར་ན་མི་རྟག་པ་དང་ཀུན་རྫོབ་པར་འགྱུར་བས་རྟག་པ་དང་དོན་དམ་པར་འདོད་པ་ཉམས་སོ། །རྫུ་འཕྲུལ་ཅན་གྱི་སྤྲུལ་ཆ་འགའ་རང་དབང་དུ་སྤྲུལ་བཞིན་དུ་དེའང་རང་དབང་ཅན་ཡིན་ན། ལྟ་བ་པོ་འགའ་ཡང་སྡུག་བསྔལ་ཅན་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །གསུམ་པ་ལྟར་ན། ལས་རྒྱུ་བ་དང་མི་རྒྱུ་བའི་རྟེན་བྱེད་ཅིང་འཇིག་པར་དམིགས་པ་བཞིན་དུ་འདིས་ཀྱང་བྱེད་པར་དམིགས་དགོས་ན་མ་དམིགས་སོ། །བཞི་པ་ལྟར་ན་ནམ་མཁའ་ལ་བརྐྱང་བསྐུམ་སོགས་བྱེད་ནུས་ཤིང་གོ་མི་འགོག་པ་བཞིན་དུ་ལྟ་བ་པོ་ལའང་དམིགས་དགོས་ན་མ་དམིགས་སོ། །གཞན་ཡང་ནམ་མཁའ་དགག་བྱ་རྣམ་པར་བཅད་ཙམ་ལ་འཇོག་པ་བཞིན་དུ་ལྟ་བ་པོའང་འཇོག་ན་རང་དབང་དུ་བློ་ལ་འཆར་བ་ཉམས་སོ། །དེ་བྱེད་པ་ཡིན་ན། ཟོར་བ་བཞིན་དུ་ལས་ལ་འཇུག་པ་བྱེད་པ་པོ་ལ་ངེས་པར་རག་ལས་པ་ཡིན་ནམ། མེ་བཞིན་དུ་རེས་འགའ་བྱེད་པ་པོ་མེད་པར་ལས་ལ་རང་དབང་དུ་འཇུག་པ་ཡིན། དང་པོ་མི་རིགས་ཏེ། དེ་ལ་དཔྱོད་བྱེད་དང་དཔྱད་བྱ་སོ་སོར་དམིགས་པ་བཞིན་དུ་ལྟ་བ་པོ་ལ་མ་དམིགས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ལྟར་ན་བྱེད་པ་པོ་ཆད་དོགས་ནས་གང་ཟག་ཁས་བླངས་པ་དགོས་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །གང་ཟག་དེ་ལྟ་བ་པོ་སོགས་དང་འབྲེལ་མེད་དོན་གཞན་ཡིན་ན། ཚད་མ་ཐམས་ཅད་ལོག་ 18-9-4b ནས་མེད་པའི་གང་ཟག་ཁས་བླངས་པར་དགོས་པ་མེད་དོ། །ལྔ་པ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་དང་རྣམ་བྱང་རྣམ་པར་བཞག་པ་ནི། གང་ཟག་དེ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་དང་། རྣམ་བྱང་གི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནམ། དེ་ལས་དོན་གཞན་ཡིན། དང་པོ་ལྟར་ན། ཕུང་པོ་ལས་དོན་གཞན་གྱི་གང་ཟག་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། ཟས་གོས་སོགས་ཀྱིས་ཕན་པ་དང་། འབྱུང་བ་འཁྲུགས་པ་སོགས་ཀྱིས་གནོད་ཅིང་། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ནི་ཕུང་པོ་ཁོ་ན་ལས་མཐོང་གི་གཞན་ལ་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ལྟར་ན། བདག་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། རྣམ་པར་བྱང་ཞེས་བྱ་བ་ཉམས་སོ། །བློ་སྔོན་དུ་བཏང་ནས་དཔྱོད་པ་དམིགས་པས་བདག་ཡོད་པར་འདོད་པ་འགོག་པ་ནི། དཔྱོད་པ་བློའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་ངམ། བདག་གི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་། དང་པོ་ལྟར་ན། རྫས་སུ་ཡོད་པའི་བདག་གི་དཔྱོད་པ་ཞེས་པ་ཉམས་སོ། །གཉིས་པ་ལྟར་ན། བློ་སྔོན་དུ་བཏང་བའི་དཔྱོད་པར་འགལ་ལོ། །དཔྱོད་པའི་རྒྱུར་རྟག་གམ་མི་རྟག །རྟག་ན་དཔྱོད་ཅེས་པ་ཉམས་སོ། །མི་རྟག་ན་བདག་གི་དཔྱོད་པར་མི་རིགས་ཏེ། བདག་རྟག་རྫས་སུ་ཁས་བླངས་པས་སོ། །དཔྱོད་པ་པོ་སེམས་ཅན་དེ། རྩོལ་བའི་བདག་ཉིད་ཡིན་ནམ། མི་རྩོལ་བའི་བདག་ཉིད་ཡིན། དང་པོ་ལྟར་ནའང་དཔྱོད་ཅེས་བྱ་བར་མི་རིགས་ཏེ། སེམས་ཅན་རྟག་པར་ཁས་བླངས་པས། ཡང་གསར་དུ་དཔྱོད་པ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ལྟར་ན
Chinese
如同天空般敞开理解之门。如果从第一种情况来看，观察者会变得无常，因此认为其恒常的观点就会消失。如果从第二种情况来看，观察者会变得无常和世俗，因此认为其恒常和究竟的观点就会消失。如果神通者变幻的一些化身是自主变幻的，那么观察者就不会遭受痛苦。如果从第三种情况来看，就像以作为业因和非业因之所依以及毁灭为目标一样，这也必须以作为施作者为目标，如果没有以其为目标，那就不对了。如果从第四种情况来看，就像天空能够伸展和收缩等，并且不会阻碍空间一样，如果也必须以观察者为目标，如果没有以其为目标，那就不对了。此外，就像天空仅仅被认为是破除遮蔽之物一样，如果观察者也被这样认为，那么自主地在心中显现的想法就会消失。如果是施作者，那么就像斧头一样，从事于工作必须依赖于施作者吗？还是像火焰一样，有时在没有施作者的情况下也能自主地从事于工作？第一种情况不合理，因为就像对能观察者和所观察者分别进行观察一样，没有对观察者进行观察。如果按照第二种情况，因为害怕断灭，所以承认有补特伽罗（梵文：Pudgala，梵文天城体：पुद्गल，梵文罗马拟音：Pudgala，汉语字面意思：人）就没有必要了。如果这个补特伽罗与观察者等无关，是其他事物，那么所有的量（ प्रमाण ）都会颠倒，承认不存在的补特伽罗就没有必要了。 第五，关于烦恼和清净的区分：这个补特伽罗是具有烦恼和清净的特征，还是与它们是不同的事物？如果按照第一种情况，那么就不存在与蕴不同的补特伽罗，因为食物和衣服等能带来利益，四大不调等会带来损害，而且只能在蕴中看到烦恼，在其他地方看不到。如果按照第二种情况，那么‘我’被称为烦恼和清净的说法就会消失。先运用智慧，然后通过观察来认为‘我’存在，这可以被阻止：观察是从智慧的原因中产生的，还是从‘我’的原因中产生的？如果按照第一种情况，那么作为实体的‘我’的观察的说法就会消失。如果按照第二种情况，那么就与先运用智慧的观察相矛盾。观察的原因是常还是无常？如果是常，那么观察的说法就会消失。如果是无常，那么就不可能是‘我’的观察，因为‘我’被认为是常的实体。作为观察者的有情，是具有勤奋的自性，还是不具有勤奋的自性？如果按照第一种情况，也不可能是观察，因为有情被认为是常的，所以不可能重新进行观察。如果按照第二种情况，那么...
English
It's like opening the door of understanding as vast as the sky. If we consider the first case, the observer becomes impermanent, thus the view of it being permanent vanishes. If we consider the second case, the observer becomes impermanent and conventional, thus the view of it being permanent and ultimate vanishes. If some emanations of a magician are autonomously emanated, then the observer would not suffer. If we consider the third case, just as one aims at the basis of karma and non-karma and at destruction, so too must one aim at it as the agent; if one does not aim at it, then it is not right. If we consider the fourth case, just as the sky can stretch and contract, etc., and does not obstruct space, so too must one aim at the observer; if one does not aim at it, then it is not right. Furthermore, just as the sky is merely considered as the removal of obscurations, if the observer is also considered in this way, then the idea of it arising autonomously in the mind vanishes. If it is an agent, then like an axe, is engaging in work necessarily dependent on the agent? Or like fire, does it sometimes engage in work autonomously without an agent? The first case is not reasonable, because just as one observes the observer and the observed separately, one does not observe the observer. If according to the second case, because of the fear of annihilation, admitting a Pudgala (藏文：གང་ཟག་，梵文天城体：पुद्गल，梵文罗马拟音：Pudgala，汉语字面意思：person) becomes unnecessary. If this Pudgala is unrelated to the observer, etc., and is something else, then all valid cognitions ( प्रमाण ) would be reversed, and admitting a non-existent Pudgala would be unnecessary. Fifth, regarding the distinction between affliction and purification: does this Pudgala possess the characteristics of affliction and purification, or is it something different from them? If according to the first case, then there would be no Pudgala different from the skandhas, because food and clothing, etc., bring benefit, imbalances in the elements, etc., bring harm, and one only sees affliction in the skandhas, not elsewhere. If according to the second case, then the statement that 'I' is called affliction and purification vanishes. Preventing the assumption that 'I' exists by first applying wisdom and then observing: does observation arise from the cause of wisdom, or from the cause of 'I'? If according to the first case, then the statement of observation of 'I' as a substance vanishes. If according to the second case, then it contradicts observing by first applying wisdom. Is the cause of observation permanent or impermanent? If it is permanent, then the statement of observation vanishes. If it is impermanent, then it cannot be the observation of 'I', because 'I' is considered a permanent substance. Is the sentient being who is the observer of the nature of diligence, or not of the nature of diligence? If according to the first case, it also cannot be observation, because the sentient being is considered permanent, so it is impossible to observe anew. If according to the second case, then... --------------------------------------------------------------------------------