Tibetan
宗喀巴大师教言集JTs182རྗེ་རིན་པོ་ཆེས་གནང་བའི་དབུ་མའི་ལྟ་ཁྲིད་བསྡུས་པ་བཞུགས་སོ།། 18-9-1a ༄༅། །རྗེ་རིན་པོ་ཆེས་གནང་བའི་དབུ་མའི་ལྟ་ཁྲིད་བསྡུས་པ་བཞུགས་སོ།། ༄༅། །རྗེ་རིན་པོ་ཆེས་གནང་བའི་དབུ་མའི་ལྟ་ཁྲིད་བསྡུས་པ་བཞུགས་སོ།། 18-9-1b ༄༅། །བླ་མ་དམ་པ་རྣམས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །དེ་ལ་འདིར་འཁོར་བ་ནི་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བའི་རྩ་བ་ཅན་ཡིན་པས། གྲོལ་བ་དོན་དུ་གཉེར་བ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་དགག་པར་བྱ་བ་ཡིན་ལ། དེའང་ཀུན་བརྟགས་དང་ལྷན་སྐྱེས་གཉིས་ཀྱི་ནང་ནས་ལྷན་སྐྱེས་གཙོ་བོར་དགག་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། མཁས་རྨོངས་ཀུན་འཁོར་བར་འཁྲིད་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུའི་གཙོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟ་ནའང་བསྟན་བཅོས་ཀུན་ཏུ། ཀུན་བཏགས་ཀྱི་བདག་ལ་དགག་པ་རྒྱས་པར་མཛད་པ་ནི། བདག་ཁས་ལེན་པའི་རང་གཞན་གྱི་སྡེ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་ཡུལ་དེ་ཉིད་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་བདག་ཁས་བླངས་པ་ཡིན་པས། དེ་དག་བཀག་པས་བརྒྱུད་ནས་ཁེགས་པའི་ཕྱིར་དང་། འཇིག་རྟེན་གྲུབ་མཐས་བློ་མ་བསྒྱུར་བ་རྣམས་བདག་མེད་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རྒོལ་དུ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་ཁྱབ་བྱེད་མེད་ན་ ཁྱབ་བྱ་མེད་པའི་རིགས་པས་དོན་དུ་ ཀུན་བཏགས་ཀྱི་བདག་ཁེགས་ན་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་བདག་ཁེགས་ཀྱང་བློ་ངོར་མི་ཁེགས་ཏེ། ཁྱབ་བྱེད་མེད་པར་ངེས་པའི་བློས་ཁྱབ་བྱ་མེད་པར་ངེས་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་བདག་ཏུ་སྨྲ་བ་ན་རེ། བདག་ཡོད་དེ། བློ་སྔོན་དུ་མ་བཏང་བར་དངོས་པོ་ལ་སོགས་མཐོང་བ་ན་སེམས་ཅན་གྱི་བློ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་དང་། བློ་སྔོན་དུ་བཏང་ན་ཡོད་པ་དམིགས་པའི་ཕྱིར། སྔ་མའི་དོན་ནི་བདག་མེད་ན་སྐྱེས་བུའི་བྱད་གཟུགས་སོགས་ཀྱི་དབྱིབས་མཐོང་བ་ན། དབྱིབས་ཁོ་ནའི་བློ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་གྱི། 18-9-2a སེམས་ཅན་གྱི་བློ་སྐྱེ་བར་མི་རིགས་པ་ལ་སེམས་ཅན་གྱི་བློ་སྐྱེ་བར་མཐོང་བའི་ཕྱིར། ཕུང་པོ་ཙམ་ལས་མ་གཏོགས་པའི་བདག་གམ་སེམས་ཅན་ཡོད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཚོར་བ་བདེ་སྡུག་མཐོང་བ་ན་ཚོར་བ་ཁོ་ནའི་བློ་སྐྱེ་བར་རིགས་ཀྱི། དེ་ལས་མ་གཏོགས་པའི་ཚོར་བ་བདེ་བ་ཤས་ཆེར་སྤྱོད་པ་ལ་སེམས་ཅན་མཐོན་པོའི་བློ་དང་། སྡུག་བསྔལ་ཤས་ཆེར་སྤྱོད་པ་ལ་སེམས་ཅན་དམའ་བའི་བློ་སྐྱེ་བར་མི་རིགས་པར་ཐལ་བ་དང་། ལྷས་བྱིན་སོགས་མིང་ཐ་སྙད་འདོགས་པ་ན་འདུ་ཤེས་ཁོ་ནའི་བློ་སྐྱེ་ཡི་དེ་ལས་མ་གཏོགས་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་བློ་སྐྱེ་བར་མི་རིགས་པར་ཐལ་བ་དང་། ཆགས་སོགས་ཀྱིས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། དད་སོགས་འདུ་བྱེད་པ་ན། འདུ་བྱེད་ཁོ་ནའི་བློ་སྐྱེ་ཡི། དེ་མ་གཏོགས་པའི་མཁས་པ་དང་། བྱིས་པའི་བློ་མི་སྐྱེ་བར་ཐལ་བ་དང་། མིག་སོགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་རྣམ་ཤེས་ཡུལ་ལ་འཇུག་པ་ན། རྣམ་ཤེས་ཀྱིས་མཐོང་སྙམ་པའི་བློ་སྐྱེ་ཡི། བདག་གིས་མཐོང་སྙམ་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་བློ་
Chinese
宗喀巴大师教言集JTs182 杰仁波切所著中观见解引导略集 顶礼至尊上师！轮回的根本在于对积聚（蕴）的执著，因此，寻求解脱者必须破除它。在俱生我和遍计我二者之中，应主要破除俱生我，因为它是导致智者和愚者都流转于轮回的主要原因。虽然一切论典中，对遍计我的破斥更为详尽，这是因为承认我的自宗和他宗，都以俱生我的境作为成立我的基础。因此，破斥遍计我，实际上也间接破斥了俱生我。而且，对于那些未被世间宗义所迷惑的人来说，为了成立无我，不应进行辩驳。按照‘周遍不存在，则被周遍也不存在’的理路，实际上，遍计我被破斥，俱生我也随之被破斥，但这种破斥并未在意识中留下深刻印象。因为，当确信周遍不存在时，并不能因此而确信被周遍也不存在。那些声称有我的人会说：‘我的确存在，因为在没有预先思考的情况下，当看到事物等时，众生的心识会生起；如果预先思考，则会缘取到存在的事物’。前者的意思是，如果没有我，当看到人的形体等形状时，只会生起对形状本身的认知， 而不会生起对众生的认知。但事实上，我们却看到了对众生的认知，因此，除了五蕴之外，必定存在着一个‘我’或者‘众生’。同样，当感受到快乐或痛苦时，理应只生起对感觉本身的认知。但事实上，对于那些主要体验快乐的人，我们会认为他们是高等众生；对于那些主要体验痛苦的人，我们会认为他们是低等众生。这不合理。同样，当赋予拉杰（Lhas Byin，天授）等名称时，理应只生起对概念本身的认知，而不应生起对众生的认知。这也不合理。此外，当被贪欲等烦恼所染污，或进行信仰等行为时，理应只生起对行为本身的认知，而不应生起对智者或孩童的认知。这也不合理。当眼识等通过各自的门进入对境时，理应生起‘是意识在看’的想法，而不是‘是我在看’的想法，即不应生起对众生的认知。
English
Collected Teachings of Je Tsongkhapa JTs182: A Concise Guide to the Madhyamaka View by Je Rinpoche Homage to the venerable gurus! Here, since samsara (cyclic existence) has its root in the view of the aggregates (skandhas), those who seek liberation must refute it. Among the two types of self, the inherent self and the imputed self, the inherent self should be refuted primarily, because it is the main cause that leads both the wise and the foolish into samsara. Although in all treatises, the refutation of the imputed self is more extensive, this is because both our own and others' schools that assert a self, assert the self based on the object of the inherent self. Therefore, by refuting the imputed self, the inherent self is also indirectly refuted. Moreover, for those who have not been misled by worldly philosophies, it is not appropriate to argue for the sake of establishing selflessness. According to the logic that 'if the pervasive does not exist, then the pervaded does not exist,' in reality, if the imputed self is refuted, the inherent self is also refuted, but this refutation does not leave a deep impression in the mind. This is because when one is certain that the pervasive does not exist, one cannot necessarily be certain that the pervaded does not exist. Those who claim that there is a self say: 'A self does exist, because when seeing things etc. without prior thought, the minds of sentient beings arise; and if one thinks beforehand, one apprehends what exists.' The former means that if there were no self, when seeing the shape of a person's form etc., only the cognition of the shape itself would arise, but the cognition of a sentient being would not arise. But in fact, we see the cognition of sentient beings arising, therefore, besides the aggregates, there must be a 'self' or 'sentient being.' Similarly, when feeling pleasure or pain, only the cognition of the feeling itself should arise. But in fact, for those who mainly experience pleasure, we think of them as higher beings; for those who mainly experience pain, we think of them as lower beings. This is unreasonable. Similarly, when assigning names like Lhas Byin (Given by the Gods), only the cognition of the concept itself should arise, and not the cognition of a sentient being. This is also unreasonable. Furthermore, when being afflicted by desire etc., or performing actions like faith, only the cognition of the action itself should arise, and not the cognition of a wise person or a child. This is also unreasonable. When eye-consciousness etc. enter objects through their respective doors, the thought 'it is consciousness that sees' should arise, and not the thought 'I see,' that is, the cognition of sentient beings should not arise. --------------------------------------------------------------------------------
Tibetan
མི་སྐྱེ་བར་ཐལ་བ་ལས་སེམས་ཅན་གྱི་བློ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར། རྣམ་ཤེས་ལས་མ་གཏོགས་པའི་སེམས་ཅན་ཡོད་ལ། གཞན་ཡང་ཕུང་པོ་ཙམ་ལས་མ་གཏོགས་པའི་བདག་མེད་ན། བདག་གིས་གཟུགས་མཐོང་བར་གྱུར་ཏོ། །མཐོང་བར་བྱའོ་སྙམ་པ་ན། བདག་གི་བློ་སྔོན་དུ་བཏང་མི་དགོས་པར་ཕུང་པོ་ཙམ་གྱི་བློ་སྔོན་དུ་བཏང་རིགས་པ་ལས་བློ་སྔོན་དུ་བཏང་ནས་ཡུལ་ལ་འཇུག་པ་ན་བདག་གི་བློ་ངེས་པར་ 18-9-2b བཏང་དགོས་པའི་ཕྱིར། ཕུང་པོ་ཙམ་ལས་མ་གཏོགས་པའི་བདག་ཡོད་དོ། །མདོར་ན་སེམས་ཅན་ནོ་སྙམ་པའི་བློ་ཆོས་ཅན་། དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་འཇུག་པ་ཡིན་ཏེ། བློ་སྔོན་དུ་མ་བཏང་བར་དངོས་པོ་མཐོང་བ་ན་འཇུག་པའི་བློ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དཔེར་ན་སྔོ་འཛིན་བཞིན་ཞེས་ཟེར་རོ། །དེ་དགག་པ་ནི་དོན་བཅུའི་སྒོ་ནས་ཤེས་པར་བྱས་ཏེ། དེ་ལ་གྲོལ་བ་དོན་དུ་གཉེར་བ་རྣམས་ཀྱིས་འཇིག་ལྟའི་ཞེན་ཡུལ་མ་ལུས་པར་ཁེགས་ཤིང་། གང་ཟག་ཙམ་ངེས་པར་ཁས་བླང་དགོས་ན། རིགས་པས་ཀྱང་འགྲུབ་པའི་དགག་སྒྲུབ་ཀྱི་ཚུལ་ལ་མཁས་པར་བྱ་ཡི། གཞན་དུ་ན་རྩོམ་པ་ཐམས་ཅད་དོན་མེད་དུ་འགྱུར་བས་སོ། །གང་ཟག་ཙམ་དགག་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ན། ཁྱད་པར་གང་དང་བཅས་པ་ཡིན་སྙམ་ན། མདོ་སྡེ་མང་པོར་གང་ཟག་བདེན་པ་བ་འགོག་ཅེས་པ་དང་། གཞི་བསྡུ་བར་དོན་དམ་པ་དང་། རྣམ་པར་གཏན་ལ་དབབ་པ་བསྡུ་བ་དང་། མདོ་རྒྱན་དང་མཛོད་འགྲེལ་རྣམས་སུ་རྫས་ཡོད་འགོག་ཅེས་པ་ཀུན་དོན་གཅིག་པས། དེ་ལ་རྫས་བཏགས་ཀྱི་དོན་ནི་ཆོས་གང་ཞིག་བློ་ཡུལ་དུ་འཆར་བ་རང་དང་མཚན་ཉིད་མི་མཐུན་པའི་གཞི་གཞན་གྱི་རྣམ་པར་ཤར་བ་ལ་ངེས་པར་བལྟོས་པ་ནི་བཏགས་པར་ཡོད་པ་དང་། དེ་ལྟ་བུ་ལ་མི་བལྟོས་པར་རང་དབང་དུ་འཆར་བ་ནི་རྫས་སུ་ཡོད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དང་པོ་བློ་སྔོན་དུ་མ་བཏང་བར་དངོས་པོ་ལ་སོགས་མཐོང་བ་ན་སེམས་ཅན་གྱི་བློ་སྐྱེ་བར་མཐོང་བས་སེམས་ཅན་རྫས་ཡོད་དུ་འདོད་པ་དགག་པ་ནི། སྤྱིའི་དངོས་པོ་ལ་སོགས་མཐོང་ནས་དེ་ཉིད་ལ་སེམས་ཅན་གྱི་བློ་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནམ། དེ་ལས་གཞན་མཐོང་ནས་གཞན་དེ་ལ་སྐྱེ་བ་ཡིན། དང་པོ་ལྟར་ན་བློ་དེ་ལོག་ཤེས་སུ་ཐལ། 18-9-3a བློ་དེས་དེ་ཉིད་ལ་སེམས་ཅན་དུ་ཞེན་ཅིང་། སེམས་ཅན་ནི་དེ་ལས་གཞན་དུ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ལྟར་ན་དངོས་པོ་ལ་སོགས་པ་དེ་ཉིད་ཁོ་ན་མཐོང་ནས་བློ་དེ་སྐྱེ་བ་ཉམས་སོ། །ཡང་གང་ཞིག་མཐོང་བས་སེམས་ཅན་གྱི་བློ་སྐྱེ་བའི་གཞི་དེ་སེམས་ཅན་གྱི་རང་བཞིན་ཡིན་ནམ། དེ་ལས་གཞན་ཡིན། དང་པོ་ལྟར་ནའང་། བློ་དེ་ལོག་ཤེས་སུ་ཐལ། བློ་དེ་དང་མཚན་ཉིད་མི་མཐུན་པའི་རང་རྐྱ་བར་ཤར་བའི་ཕྱིར། ཕྱི་མ་ལྟར་ན་བུམ་པའང་སྣམ་བུའི་བློ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུར་ཁས་བླང་དགོས་སོ། །ཡང་སེམས་ཅན་མ་ཡིན་པ་ལ་སེམས་ཅན་གྱི་བློ་སྐྱེ་བར་འདོད་དམ་མི་འདོད། མི་འདོད་ན་མངོན་སུམ་གྱིས་གསལ
Chinese
因为从非生命中产生有情众生的心识，所以存在独立于识之外的有情。此外，如果只有蕴而没有我，那么‘我看见了色’，‘我想看见’的想法，就不需要预先产生‘我’的心识，而应该只是蕴预先产生心识。因为在心识预先产生后才缘取对境，所以必须预先产生‘我’的心识。因此，存在独立于蕴之外的我。总之，认为‘这是有情’的心识，是如实地缘取对境的，因为在没有预先产生心识的情况下，见到事物时就会产生缘取的心识。例如，就像缘取蓝色的心识一样。为了驳斥这种观点，需要通过十种方式来理解。那些寻求解脱的人，应该彻底驳斥所有我见执着的对境，并且必须承认存在补特伽罗（梵文：Pudgala，梵文罗马拟音：Pudgala，汉语字面意思：人）。应该精通通过理证进行破立的方法，否则所有的努力都将变得毫无意义。如果不是要驳斥补特伽罗，那么有什么区别呢？许多经部中都说要破斥实有补特伽罗，在《摄事品》中说要破斥胜义谛，在《决择品》和《经庄严论》以及《俱舍论释》中都说要破斥实物，这些都是一个意思。所谓的‘实’和‘假’的含义是：如果某个法在心识中显现时，必须依赖于与其自相不符的其他基，才能显现为其他基的形象，那么这就是假有；如果不依赖于其他基，而是自主显现，那么这就是实有。首先，驳斥在没有预先产生心识的情况下，见到事物等时，就认为会产生有情众生的心识，从而认为有情是实有的观点。是见到一般的物体等之后，就对它产生有情众生的心识呢？还是见到其他事物之后，才对其他事物产生这种心识呢？如果是前者，那么这个心识就成了颠倒识，因为这个心识执着于它本身是有情，而有情是独立于它而存在的。如果是后者，那么仅仅见到物体等本身，就不会产生这种心识了。此外，见到事物后产生有情心识的所依，是有情的自性呢？还是其他？如果是前者，那么这个心识也成了颠倒识，因为这个心识显现为与其自相不符的独立存在。如果是后者，那么也必须承认瓶子是产生布的心识的原因。此外，你认为在非有情上会产生有情的心识吗？如果不这样认为，那么这与现量相违。
English
Because the mind of sentient beings arises from non-life, there exists sentient beings independent of consciousness. Furthermore, if there are only aggregates and no self, then the thought 'I saw form,' 'I want to see' would not require the prior arising of 'my' consciousness, but should simply be the aggregates giving rise to consciousness. Because the mind engages with an object after consciousness has arisen, it is necessary for 'my' consciousness to arise first. Therefore, there exists a self independent of the aggregates. In short, the mind that thinks 'this is a sentient being' accurately engages with the object, because when seeing things without prior consciousness, the mind of engagement arises. For example, like the mind that apprehends blue. To refute this view, it must be understood through ten aspects. Those who seek liberation should thoroughly refute all objects of attachment to the view of self, and must acknowledge the existence of the Pudgala (藏文：གང་ཟག，梵文天城体：पुद्गल，梵文罗马拟音：Pudgala，汉语字面意思：人). One should be skilled in the methods of refutation and establishment through reasoning, otherwise all efforts will become meaningless. If it is not to refute the Pudgala, then what is the difference? Many Sutras say to refute the truly existent Pudgala, the *Gzhi bsdus* refutes the ultimate truth, the *rnam par gtan la dbab pa bsdus* and the *Sutra Ornament* and the *Treasury of Knowledge Commentary* all say to refute substance, and these all have the same meaning. The meaning of 'real' and 'imputed' is: if a phenomenon appears in the mind, it must rely on another basis that does not match its own characteristic to appear as the image of that other basis, then this is imputed; if it does not rely on another basis but appears independently, then this is said to be real. First, refuting the view that when seeing things etc. without prior consciousness, the mind of sentient beings arises, thus believing that sentient beings are real. Is it that after seeing general objects etc., the mind of sentient beings arises towards it? Or is it that after seeing other things, this mind arises towards those other things? If the former, then this mind becomes a distorted consciousness, because this mind clings to itself as a sentient being, while sentient beings exist independently of it. If the latter, then merely seeing the object etc. itself will not give rise to this mind. Furthermore, is the basis for the arising of the mind of sentient beings after seeing something the nature of sentient beings? Or is it something else? If the former, then this mind also becomes a distorted consciousness, because this mind appears as an independent existence that does not match its own characteristic. If the latter, then one must also acknowledge that a vase is the cause for the arising of the mind of cloth. Furthermore, do you think that the mind of sentient beings arises on non-sentient beings? If you do not think so, then this contradicts direct perception. --------------------------------------------------------------------------------