Tibetan
宗喀巴大师教言集JTs131སྦྱོར་བ་ཡན་ལག་དྲུག་གི་ཁྲིད་ཟབ་མོའི་དམིགས་རིམ་གྱི་ལག་རྗེས་བཞུགས་སོ། ། 11-33-1a ༄༅། །སྦྱོར་བ་ཡན་ལག་དྲུག་གི་ཁྲིད་ཟབ་མོའི་དམིགས་རིམ་གྱི་ལག་རྗེས་བཞུགས་སོ། ། ༄༅ །།སྦྱོར་བ་ཡན་ལག་དྲུག་གི་ཁྲིད་ཟབ་མོའི་དམིགས་རིམ་གྱི་ལག་རྗེས་བཞུགས་སོ། ། 11-33-1b ༄༅༅། །ན་མཿཤྲཱི་ཀཱ་ལ་ཙ་ཀྲ་ཡ། གཞི་དངོས་པོའི་གནས་ཚུལ། ལམ་བགྲོད་པའི་རིམ་པ། འབྲས་བུ་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་ཚུལ་དང་གསུམ། དང་པོ་ལ། གནས་པ་རྩ། གཡོ་བ་རླུང་། བཀོད་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་རྩ་ཆེན་དྲུག་བཤད་པ། རྩ་འཁོར་དྲུག་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། རོ་རྐྱང་དབུ་མ་གསུམ་གྱི་མར་སྣ་རྟགས་ཀྱི་རྩེ་དང་བཤང་བའི་སྒོར་ཟུག་ཅིང་། ལུས་ཀྱི་དབུས་དྲང་ཐད་སྒལ་ཚིགས་ཕྱོགས་ལ་ཅུང་ཉེ་བ་ན་ཡར་གྱེན་དུ་སོང་སྟེ། ཐོད་པའི་འོག་ནས་བརྒྱུད་དེ་འོངས་པའི་ཡར་སྣ་སྨིན་མཚམས་ན་ཡོད་དོ། །དེའི་ལྟེ་བ་ཡན་ཀྱི་དབུ་མ་ལ། སྒྲ་གཅན་དང་། གཉིས་སྤངས་དང་། ཨ་ཝ་དྷཱུ་ཏཱི་ཟེར།ཁ་དོག་ལྗང་གུ་ནམ་མཁའི་ཁམས་པ། གཙོ་བོར་རླུང་འབབ། གཡས་ཀྱི་རྩ་ལ་རོ་མ་དང་། ར་ས་ནཱ་དང་། ཉི་མའི་རྩ་ཟེར། ཁ་དོག་དམར་པོ་མེའི་ཁམས་པ། གཙོ་བོར་ཁྲག་འབབ། གཡོན་གྱི་རྩ་ལ། རྐྱང་མ་དང་། ལ་ལ་ནཱ་དང་། ཟླ་བའི་རྩ་ཟེར། ཁ་དོག་དཀར་པོ་ཆུའི་ཁམས་པ། གཙོ་བོར་ཁུ་བ་འབབ། ལྟེ་བ་མན་གྱི་དབུ་མ་གཡས་སུ་འཁྱོགས་ཏེ། རྟགས་ཀྱི་རྩེར་ཟུག་ཅིང་། དེ་ལ་ཀུན་རྡར་མ་དང་། དུང་ཅན་མ་དང་དུས་མེ་ཟེར། ཁ་དོག་སྔོན་པོ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཁམས་པ། གཙོ་བོར་ཁུ་བ་འབབ། གཡོན་གྱི་རྩ་དབུས་སུ་འཁྱོགས་ཏེ་རྟགས་ཀྱི་རྩེར་ཟུག་ཅིང་། ལུག་ཅེས་བྱ་བ་ཁ་དོག་ནག་པོ་རླུང་གི་ཁམས་པ། གཙོ་བོར་དྲི་ཆུ་འབབ། གཡས་ཀྱི་རྩ་ 11-33-2a གཡོན་དུ་འཁྱོགས་ཏེ། བཤང་བའི་སྒོར་ཟུག་ཅིང་། དམར་སེར་ཞེས་བྱ་བ། ཁ་དོག་སེར་པོ་སའི་ཁམས་པ་གཙོ་བོར་བཤད་བ་འབབ་པའོ། །རྩ་འཁོར་དྲུག་ནི། ནོར་བུའི་དབུས་ན་རྩ་འཁོར་འདབ་མ་བརྒྱད་པ། གསང་གནས་ན་རྩ་འདབ་སོ་གཉིས་པ། ལྟེ་བར་རྩ་འདབ་རེ་བཞི་པ། སྙིང་གར་བརྒྱད་པ། མགྲིན་པར་སོ་གཉིས་པ། དཔྲལ་བར་བཅུ་དྲུག་པ། གཙུག་ཏོར་ན་རྩ་འདབ་བཞི་པ་རྣམས་སུ་ཡོད་དོ། །དྷཱུ་ཏཱིའི་ཡར་སྣ་མར་སྣ་གཉིས་དང་། རྩ་འཁོར་དེ་རྣམས་ཀྱི་དབུས་ནི་ལུས་ལ་གནད་དུ་བསྣུན་པ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་གནད་དུ་བསྣུན་པ་ཡིན་ན། གང་དུ་དམིགས་པ་བཟུང་ནས་གནད་དུ་བསྣུན་ན་ཡེ་ཤེས་ཁྱད་པར་ཅན་སྐྱེ་བས་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །འཁོར་ལོ་གང་ལ་ཡན་ལག་དྲུག་གང་གིས་བསྣུན་ན། སོར་བསམ་གཉིས་ཀྱིས་དྷཱུ་ཏཱིའི་ཡར་སྣ་དང་། སྲོག་རྩོལ་རྗེས་དྲན་གཉིས་ཀྱི་ལྟེ་བ་དང་། འཛིན་པས་རྩ་འཁོར་དྲུག་ག་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དྷཱུ་ཏཱིའི་མར་སྣ་ནས་ཡར་སྣ་ལ་ཐུག་གི་བར་ལ་བས ྣུན་ནོ། །རླུང་ལ། སྲོག་འཛིན། ཐུར་སེལ། མཉམ་གནས། གྱེན་རྒྱུ། ཁྱབ་བྱེད། ཀླུ། རུས་སྦལ། རྩངས་པ། ལྷས་བྱིན། ནོར་ལས་རྒྱལ་ཏེ་བཅུ་ཡོད་ཅིང་།རླུང་བཅུ་པོ་དེ་ལས་ཞག་གཅིག་ལ་འཕོ་ཆེན་བཅུ་གཉིས་ཡོད་ལ། འཕོ་མཚམས་སུ་དབུ་མ་ནས་རླུང་ལྔ་བཅུ་རྩ་དྲུག་རྐང་བཅས་རེ་རྒྱུ་བས། །ཞག་གཅིག་ལ་དབུ་མ་ནས་རླུང་དྲུག་བརྒྱ་དོན་ལྔ་རེ་རྒྱུའོ། །དེ་རྣམས་ 11-33-2b སྐྱེ་བ་དང་གནས་པ་དང་། རྒྱུ་བ་ནི་སྙིང་གའི་རྩ་མདུད་ཡན་གྱི་དབུ་མ་ནི་སྲོག་འཛིན་སྐྱེ་བ་དང་། གནས་པའི་གནས་ཀྱི་གཙོ་བོ་ཡིན་ལ། རྒྱུ་བ་ནི་དེ་ཡན་གྱི་རོ་རྐྱང་དབུ་མ་གསུམ་ལ་ཅི་རིགས་པར་རྒྱུའོ། །སྙིང་ཁའི་རྩ་མདུད་མན་གྱི་དབུ་མ་ནི། ཐུར་སེལ་སྐྱེ་བ་དང་གནས་པའི་གནས་ཀྱི་གཙོ་བོ་ཡིན་ལ། རྒྱུ་བ་ནི་དེ་མན་གྱི་རོ་རྐྱང་དབུ་མ་གསུམ་ལ་ཅི་རིགས་པར་རྒྱུའོ། །དེ་བཞིན་དུ། ཤར་དང་ཤར་ལྷོའི་རྩ་འདབ་ལ། མཉམ་གནས་དང་། རུས་སྦལ། ལྷོ་དང་ལྷོ་ནུབ་ཀྱི་རྩ་འདབ་ལ། གྱེན་རྒྱུ་དང་།རྩངས་པ། བྱང་དང་བྱང་ཤར་གྱི་རྩ་འདབ་ལ། ཁྱབ་བྱེད་དང་། ལྷས་བྱིན། ནུབ་དང་ནུབ་བྱང་གི་རྩ་འདབ་ལ། ཀླུ་དང་། ནོར་ལས་རྒྱལ་བ་རྣམས་སྐྱེ་བ་དང་གནས་པའི་གནས་ཀྱི་གཙོ་བོ་བྱེད་ལ། རྒྱུ་བ་ནི་ཡུར་པོ་ཆེ་གཅིག་ནས་འབབ་པའི་ཆུ་ཡུར་ཕྲན་དུ་མར་གྱེས་ནས་འབབ་པ་བཞིན། རྩ་བཅུ་ལ་རྒྱུ་བའི་རླུང་དེ་རྣམས་མང་པོར་གྱེས་ཏེ། རྩ་ཕྲན་རྣམས་ལ་རྒྱུ་བའི་ཚུལ་གྱིས་ལུས་ཀྱི་རྩ་ཐམས་ཅད་ལ་རྒྱུ་བ་ཡིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལ། སད་པ་བསྐྱེད་པའི་ཐིག་ལེ། རྨི་ལམ་བསྐྱེད་པའི་ཐིག་ལེ། གཉིད་འཐུག་བསྐྱེད་པའི་ཐིག་ལེ། བཞི་པའི་གནས་སྐབས་བསྐྱེད་པའི་ཐིག་ལེ་རྣམས་སུ་ཡོད་ལ། དེ་ཡང་གཙུག་ཏོར་ན་སད་པ་བསྐྱེད་པའི་སྐུའི་ཐིག་ལེ། མགྲིན་པ་ན་རྨི་ལམ་བསྐྱེད་པའི་གསུང་གི་ཐིག་ལེ། སྙིང་ག་ན་གཉིད་འཐུག་བསྐྱེད་པའི་ཐུགས་ཀྱི་ཐིག་ལེ། ལྟེ་བ་ན་བཞི་པའི་གནས་སྐབས་བསྐྱེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཐིག་ལེ་ཡོད་ཅིང་། སླར་ཡང་ལྟེ་བ་ན་སད་པ་བསྐྱེད་པའི་ལུས་ཀྱི་ཐིག་ལེ། གསང་གནས་ན་རྨི་ལམ་བསྐྱེད་པའི་ངག་གི་ཐིག་ལེ། ནོར་བུའི་དབུས་ན་གཉིད་འཐུག་ 11-33-3a བསྐྱེད་པའི་ཡིད་ཀྱི་ཐིག་ལེ། ནོར་བུའི་རྩེ་ན་བཞི་པའི་གནས་སྐབས་བསྐྱེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཐིག་ལེ་ཡོད་དོ། །དེ་ཡང་ལྟེ་བ་དང་ནོར་བུའི་རྩེར་བཞི་པའི་གནས་སྐབས་འཇོག་པ་ནི། ཁམས་ཞུ་བ་གནས་དེ་གཉིས་སུ་སླེབ་པ་ན་ལུས་ཀྱི་གནས་གཞན་དུ་སླེབ་པ་ལས། བདེ་བའི་འགྱུར་བ་ཆེ་བ་རེ། གཞི་དུས་སུ་ཕོ་མོ་འདོད་པ་སྤྱོད་པ་ན་འབྱུང་བ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་དེ་གཉིས་ན་བཞི་པའི་གནས་སྐབས་བསྐྱེད་པའི་ཐིག་ལེ་རེ་ཡོད་པས་ཡིན་ནོ། །སད་པ། རྨི་ལམ། གཉིད་འཐུག་གི་ཐེག་ལེ། ཞེས་པ་ནི། གཉིད་འགྲོ་དུས་ཡས་རླུང་རྣམས་སྙིང་ག་དང་། མས་རླུང་རྣམས་ནོར་བུའི་དབུས་སུ་འདི། རྨི་ལམ་འོང་དུས་ཡས་རླུང་རྣམས་མགྲིན་པ་དང་། མས་རླུང་རྣམས་གསང་གནས་སུ་འདུ། སད་པའི་དུས་སུ་ཡས་རླུང་རྣམས་གཙུག་ཏོར་དང་། མས་རླུང་རྣམས་ལྟེ་བར་འདུ་བ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་གཞི་དུས་ནས་རང་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པའི་ཆོས་གཅིག་ཐབས་མཁས་ཀྱི་ལམ་དུ་བླངས་པས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་བསྒྱུར་བ་ནི་མཚན་ཉིད་ཐེག་པ་དང་། རྒྱུད་སྡེ་འོག་མ་རྣམས་ལ་མེད་པའི་བླ་མེད་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་ཡིན་པས། འདིར་ཡང་། སད་པ། རྨི་ལམ། གཉིད། བཞི་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཐིག་ལེ་རྣམས་ཀྱི་སྟེང་ན། མ་དག་པའི་ཡུལ་སྣང་དང་། ཡུལ་སྣང་ཙམ་དང་། སྨྲ་བརྗོད་འཁྲུལ་བ་དང་། སྒྲ་ཙམ་དང་། མི་གསལ་བ་དང་། མི་རྟོག་པ་དང་། འཛག་པ་དང་། བདེ་བ་བསྐྱེད་པའི་ནུས་པ་རེ་ཡོད་པས། མ་དག་པའི་ཡུལ་སྣང་དང་། སྨྲ་བརྗོད་འཁྲུལ་བ་དང་། མི་གསལ་བ་དང་། འཛག་པ་བསྐྱེད་པའི་ནུས་པ་རྣམས་སྦྱངས་ནས། ཡུལ་སྣང་ཙམ་དང་། 11-33-3b སྒྲ་ཙམ་དང་། མི་རྟོག་པ་དང་། བདེ་བ་བསྐྱེད་པའི་ནུས་པ་རྣམས་ལམ་དུ་བྱས་པས། རིམ་པ་བཞིན་ལམ་དུས་སུ་སྟོང་གཟུགས་དང་། གཞོམ་དུ་མེད་པའི་སྒྲ་དང་། མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་དང་། མི་འགྱུར་བའི་བདེ་བར་འགྱུར་ལ། དེ་རྣམས་གོང་ནས་གོང་དུ་ཁྱད་ཞུགས་པ་ལས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་པ་དང་། ཡེ་ཤེས་ཆོས་ཀྱི་སྐུར་འགྱུར་རོ། །དྲི་མ་དེ་རྣམས་ཡན་ལག་དྲུག་པོ་གང་གི་སྦྱོངས་ན། སོར་བསམ་གཉིས་དང་། རྗེས་དྲན་གྱི་ཕྱོགས་གཅིག་གིས་སད་པའི་ཐིག་ལེའི་སྟེང་གི་དྲི་མ་སྦྱོང་ཞིང་རིགས་ལམ་དུ་བྱེད་དོ། །ལམ་ནི། ཁ་ཅིག །སོར་སྡུད་ཀྱི་དམིགས་པ་ལུས་ཀྱི་སྨིན་མཚམས་ཀྱི་ཕྱི་རོལ་གྱི་ནམ་མཁའ་ལ་འཇོག་པ་མི་འཐད་དེ། རླུང་དབུ་མར་ཞུགས་གནས་ཐིམ་གསུམ་བྱས་པ་ལས་དུ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྟགས་རྣམས་འཆར་དགོས་ལ། ལུས་ཀྱི་ཕྱི་རོལ་དུ་དམིགས་པས་བཟུང་བས། དབུ་མར་ཞུགས་གནས་ཐིམ་གསུམ་འབྱུང་བ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནས་སོར་སྡུད་ཀྱི་དམིགས་པ་དབུ་མར་འཛིན་དགོས་ཏེ། ཡེ་ཤེས་ལེའུ་ལས་རེ་ག་ནག་པོ་དྲི་མེད་འོད་ཟེར་འཕྲོ་བ་དུས་ཀྱི་རྩ་ལ་མཐོང་བར་འགྱུར་གྱི་བར་དུའོ། །ཞེས་པའི་འགྲེལ་ཆེན་དུ། དུས་ཀྱི་རྩ་ཞེས་པ་ཨ་ཝ་ཧཱུ་ཏཱི་ལ་མཐོང་གི་བར་དུའོ། །ཞེས་པའི་བར་དང་། ནམ་མཁར་ཀུན་ནས་ཞེན་པའི་སེམས་དང་མིག་ནི་མི་འཛུམ་རྡོ་རྗེའི་ལམ་དུ་རབ་ཏུ་ཞུགས་པ་ཡིས། ཞེས་པའི་འགྲེལ་ཆེན་དུ། རྡོ་རྗེའི་ལམ་དུ་རབ་ཏུ་ཞུགས་ཞེས་པ་འདིར་སྲོག་དབུ་མའི་ལམ་དུ་རབ་ཏུ་ཞུགས་པས་སྟོང་པ་ཁོ་ན་ལས་དུ་བ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་མ་རྣམས་མཐོང་སྟེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ 11-33-4a ཡང་དབུ་མའི་ཡར་སྣར་བསྒོམ་དགོས་ཏེ། སྒྲུབ་ལེར། བསྙེན་པ་ལ་ནི་དང་པོའི་རྣལ་འབྱོར་རྣམ་བཅུ་མཁའ་ལ་འཁོར་ལོ་
Chinese
下气集中于宝珠（指脐轮）之中。当做梦时，上气集中于喉咙，下气集中于秘密处（指生殖轮）。当清醒时，上气集中于顶轮，下气集中于脐轮。因此，从基础阶段就存在于自相续中的法，通过巧妙方便的道来获取，将佛的功德转变过来，这是区别于特征乘（指显宗）和下部续部的无上瑜伽的特点。在这里，在清醒、做梦、睡眠和第四种状态的明点之上，存在着不净的境相、唯有境相、言语错乱、唯有声音、不清晰、不分别、漏失和产生快乐的能力。通过净化不净的境相、言语错乱和产生漏失的能力，将唯有境相、唯有声音、不分别和产生快乐的能力作为道用，逐渐地，在道位时，会转变为空色、不可摧毁的声音、不分别的智慧和不变的快乐。这些从高到低地融入，从而转变为佛陀的一切身语意和智慧法身。这些垢染通过六支瑜伽的哪一部分来净化呢？通过专注和思维二者，以及忆念的一部分，来净化清醒状态明点上的垢染，并作为理路。 关于道，有些人认为，将专注收摄的对境置于身体眉间之外的虚空中是不合理的。因为通过风融入中脉，经历住、留、融三次过程，必须显现烟等征相。如果在身体之外设定对境，由于被执取，不可能产生融入中脉的住、留、融三次过程。因此，必须将专注收摄的对境置于中脉。如《智慧品》所说：‘直至见到无垢光芒放射的黑色瑞迦（藏文：རེ་ག་ནག་པོ།）在时脉（藏文：དུས་ཀྱི་རྩ་）上显现。’《大疏》中解释道：‘时脉是指直至见到阿瓦呼提（藏文：ཨ་ཝ་ཧཱུ་ཏཱི་）脉。’并且，‘眼睛和心不眨动地完全专注于虚空，通过进入金刚道。’《大疏》中解释道：‘完全进入金刚道是指，在此，通过完全进入命脉中脉道，唯有空性，才能见到烟等征相。’ 此外，还必须观修中脉的上端。如《成就品》所说：‘对于近修，最初的十种瑜伽在虚空中如轮般旋转。’
English
The lower winds gather in the center of the jewel (referring to the navel chakra). When dreaming, the upper winds gather in the throat, and the lower winds gather in the secret place (referring to the genital chakra). When awake, the upper winds gather in the crown chakra, and the lower winds gather in the navel. Therefore, taking a dharma that exists in one's own continuum from the base stage as a skillful means path, transforming the qualities of a Buddha is a unique characteristic of Anuttarayoga, which is absent in the Characteristic Vehicle (referring to Sutrayana) and the lower Tantras. Here, on top of the bindus of the waking, dreaming, sleeping, and fourth states, there are impure object appearances, mere object appearances, confused speech, mere sound, unclearness, non-discrimination, leakage, and the ability to generate bliss. By purifying the impure object appearances, confused speech, and the ability to generate leakage, and by using the mere object appearances, mere sound, non-discrimination, and the ability to generate bliss as the path, gradually, at the time of the path, they will transform into empty form, indestructible sound, non-discriminating wisdom, and unchanging bliss. These merge from higher to higher, thereby transforming into all the body, speech, and mind of the Buddha and the wisdom Dharmakaya. Which of the six yogas purifies these impurities? Through the two of focused attention and contemplation, and one aspect of mindfulness, the impurities on the bindu of the waking state are purified and used as the path of reasoning. Regarding the path, some argue that it is unreasonable to place the object of focused absorption in the sky outside the space between the eyebrows of the body. Because by the winds entering the central channel, experiencing the three processes of abiding, staying, and dissolving, signs such as smoke must appear. If the object is set outside the body, it is impossible for the three processes of abiding, staying, and dissolving to occur in the central channel because it is grasped. Therefore, the object of focused absorption must be placed in the central channel. As the 'Wisdom Chapter' says: 'Until the black reka (藏文：རེ་ག་ནག་པོ།) radiating immaculate light is seen on the time channel (藏文：དུས་ཀྱི་རྩ་).' The 'Great Commentary' explains: 'The time channel refers to until the Avadhuti (藏文：ཨ་ཝ་ཧཱུ་ཏཱི་) channel is seen.' And, 'The eyes and mind, without blinking, are fully focused on the sky, through entering the Vajra path.' The 'Great Commentary' explains: 'Fully entering the Vajra path means that here, by fully entering the life-force central channel path, only emptiness, can the signs such as smoke be seen.' Furthermore, one must also meditate on the upper end of the central channel. As the 'Accomplishment Chapter' says: 'For the approach, the initial ten yogas revolve in the sky like a wheel.' --------------------------------------------------------------------------------