Tibetan
་ཧི་རུ་ ཤེས།༣༡། ཀྵ་ཏྲེ་བཀྵ་སི་ཀྵཿཔྲོཀྟཿ། །ཀྵེ་ཏྲ་པཱ་ལེ་ཙ་ཀཱིརྟི་ཏཿ། །ཀྵིཿཀྵེ་ཏྲ་རཀྵ་ཎེ་པྲོཀྟོ་ནྲ་སིདྷེ་ ཀྵཿཔྲཀཱིརྟི་ཏཿ། །ཨེ་ཏེ་ཀཱ་དྱཾ་ཏཱཿ། །ཨཿཀེ་ཤ་བི་ནི་ཁེ་དྷེ་སྱཱ་(ཞིང་དང་ཐོང་ཀ་ཀྵ་ཞེས་སྨྲ། །ཞིང་སྐྱོང་ལྷ་ ལའང་གྲགས་པ་ཡིན། །ཀྵིཿནི་ཞིང་སྲུང་ཡིན་པར་གྲགས། །མི་ཡི་སེང་གེ་ཀྵཿརབ་བརྗོད། ༣༢ །དེ་ཙམ་ནི་ཀ་ལ་སོགས་པའོ། །ཨ་ 24-464 ནི་ལྷ་གསུམ་དགག་པ་ལ།།) དཱ་ཀཱ་ར་ཤྩ་པི་ཏཱ་མ་ཧཿ། །ཨི་ཀཱ་རཿཀ་ཐྱ་ཏེ་ཀ་མོ། །ལཀྵྨཱི་རཱི་ཀཱ་ར་ཨུ་ཙྱ་ ཏེ། །ཨུ་ཀཱ་རཿཤཾ་ཀ་རེ་བིཥྞཽ། །ཨཱུཤྩ་བྲ་ཧྨ་ཎི་རཀྵ་ཎེ། །ར་ཀཱ་རོ་དེ་བ་མཱ་ཏཱ་སྱཱཏྲ། །(མེས་པོ་ལ་ཡང་ཨཱ་ ཡིག་བརྗོད། །ཨི་ཡིག་འདོད་ལྷར་གཏམ་དུ་བྱེད། །དཔལ་མོ་ལ་ནི་ཨཱི་ཞེས་སྨྲས། ༣༣ །ཨུ་ཡིག་བདེ་བྱེད་ཁྱབ་འཇུག་བདག །ཨཱུ་ ཡང་ཚངས་དང་སྲུང་བ་ལ། །ལྷ་ཡི་མ་ལ་རཱི་ཡིག་གྲག།) རཱ་ཀཱ་རཿསྲརྒ་ཨུ་ཙྱ་ཏེ། །ལཱ་ཀཱ་རོ་དེ་བ་ཡོ་ནཱི་ནཱཾ་མཱ་ཏཱ་ ལཱ་ད་ནུ་ཛ་པྲ་སཱུཿ། །ཨེ་ཀཱ་ར་ཨུ་ཙྱ་ཏེ་བིཥྞུཿ། །ཨཻ་ཀཱ་ར་སྱཱཏྨ་ཏེ་ཤྭ་རཿ། །(མཐོ་རིས་རཱ་ཡིག་ཞེས་སུ་སྨྲ། ༣༤ །ལ་ཡིག་ལྷ་དག་སྐྱེ་གནས་རྣམས། །སྐྱེད་མའོ་ལཱ་ནི་སྦྱིན་སྐྱེས་ཡུམ། །འཇུག་སེལ་ལ་ཡང་ཨེ་ཡིག་བརྗོད། །ཨཻ་ཡིག་དབང་ ཕྱུག་ཆེན་པོ་སྟེ།༣༥།) ཨོ་ཀཱ་རསྟུ་བྷཱ་བེདྦྲཧྨཱ། །ཨཽ་ཀཱ་རོ྅ནནྟ་ཨུཙྱ་ཏེ། །ཨཾ་ཙ་སྱཱཏྤ་རཾ་བྲཱཧྨ་ཎཿ། །ཨ་ སྱཱཙྩཱ་པི་མ་ཧཻ་ཤྭ་རཿ། ༣༦ །ཨི་ཏི་ཤྲཱི་མཧཱ་ཀྵ་པཎ་ཀ་བི་ར་ཙི་ཏ་མེ་ཀཱ་ཀཱ་ར་བྷི་དྷ་ནཾ་ས་མཱ་པྟམ།། (ཚངས་པ་ཨོ་ཡི་ཡི་གེར་འགྱུར། །མཐའ་ཡས་ལ་ནི་ཨཽ་ཡིག་བརྗོད། །ཨཾ་ཡང་ཕ་རོལ་ཚངས་པ་ལའོ། །མཆོད་འོས་དབང་ཕྱུག་ཨ་ ཉིད་དོ།༣༧།) ཞེས་དཔལ་སྨྲ་བ་ཆེན་པོ་པས་རབ་ཏུ་བཤད་པ་ཡི་གེ་གཅིག་པའི་མངོན་བརྗོད་རྫོགས་སོ།། །།རྒྱ་གར་གྱི་པཎྜི་ཏ་ཀྲྀཥྞ་པ་ དང་། རྒྱལ་ཁམས་པ་ཏཱ་ར་ནཱ་ཐས་བསྒྱུར་བའོ།། །། ༈ ལེགས་པར་བཤད་པའི་གཏམ་སྙན་ནོར་བུའི་ཕྲེང་། །མཁས་རྣམས་རྣ་བ་མཛེས་བྱེད་ཁོ་ན་ལས། །རྨོངས་པའི་རྒྱན་དུ་ འོས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས། །ཚངས་དབང་རྒན་པོའི་གསུང་ལས་ཡང་ཡང་ཐོས།། །།ཞུས་དག། མངྒ་ལཾ།། (མ་དཔེ་འབྲས་གནས་བཅུའི་དཔེ་རྙིང་། ཕྱི་ཟ། ༢༢ པར་མ་ཡིན།) 目录 ཡི་གེ་གཅིག་པའི་མངོན་བརྗོད་ཀྱི་གཞུང་།
Chinese
ཧི་རུ་ཤེས། །༣༡། ཀྵ་ཏྲེ་བཀྵ་སི་ཀྵཿཔྲོཀྟཿ། （藏文，梵文天城体，梵文罗马拟音，汉语字面意思）། །ཀྵེ་ཏྲ་པཱ་ལེ་ཙ་ཀཱིརྟི་ཏཿ། །ཀྵིཿཀྵེ་ཏྲ་རཀྵ་ཎེ་པྲོཀྟོ་ནྲ་སིདྷེ་ ཀྵཿཔྲཀཱིརྟི་ཏཿ། །ཨེ་ཏེ་ཀཱ་དྱཾ་ཏཱཿ། །ཨཿཀེ་ཤ་བི་ནི་ཁེ་དེ་སྱཱ་（藏文，梵文天城体，梵文罗马拟音，汉语字面意思）（ཞིང་དང་ཐོང་ཀ་ཀྵ་ཞེས་སྨྲ། །ཞིང་སྐྱོང་ལྷ་ ལའང་གྲགས་པ་ཡིན། །ཀྵིཿནི་ཞིང་སྲུང་ཡིན་པར་གྲགས། །མི་ཡི་སེང་གེ་ཀྵཿརབ་བརྗོད། ༣༢ །དེ་ཙམ་ནི་ཀ་ལ་སོགས་པའོ། །ཨ་ ནི་ལྷ་གསུམ་དགག་པ་ལ།།） དཱ་ཀཱ་ར་ཤྩ་པི་ཏཱ་མ་ཧཿ། །ཨི་ཀཱ་རཿཀ་ཐྱ་ཏེ་ཀ་མོ། །ལཀྵྨཱི་རཱི་ཀཱ་ར་ཨུ་ཙྱ་ ཏེ། །ཨུ་ཀཱ་རཿཤཾ་ཀ་རེ་བིཥྞཽ། །ཨཱུཤྩ་བྲ་ཧྨ་ཎི་རཀྵ་ཎེ། །ར་ཀཱ་རོ་དེ་བ་མཱ་ཏཱ་སྱཱཏྲ། །（藏文，梵文天城体，梵文罗马拟音，汉语字面意思）（མེས་པོ་ལ་ཡང་ཨཱ་ ཡིག་བརྗོད། །ཨི་ཡིག་འདོད་ལྷར་གཏམ་དུ་བྱེད། །དཔལ་མོ་ལ་ནི་ཨཱི་ཞེས་སྨྲས། ༣༣ །ཨུ་ཡིག་བདེ་བྱེད་ཁྱབ་འཇུག་བདག །ཨཱུ་ ཡང་ཚངས་དང་སྲུང་བ་ལ། །ལྷ་ཡི་མ་ལ་རཱི་ཡིག་གྲག།） རཱ་ཀཱ་རཿསྲརྒ་ཨུ་ཙྱ་ཏེ། །ལཱ་ཀཱ་རོ་དེ་བ་ཡོ་ནཱི་ནཱཾ་མཱ་ཏཱ་ ལཱ་ད་ནུ་ཛ་པྲ་སཱུཿ། །ཨེ་ཀཱ་ར་ཨུ་ཙྱ་ཏེ་བིཥྞུཿ། །ཨཻ་ཀཱ་ར་སྱཱཏྨ་ཏེ་ཤྭ་རཿ། །（藏文，梵文天城体，梵文罗马拟音，汉语字面意思）（མཐོ་རིས་རཱ་ཡིག་ཞེས་སུ་སྨྲ། ༣༤ །ལ་ཡིག་ལྷ་དག་སྐྱེ་གནས་རྣམས། །སྐྱེད་མའོ་ལཱ་ནི་སྦྱིན་སྐྱེས་ཡུམ། །འཇུག་སེལ་ལ་ཡང་ཨེ་ཡིག་བརྗོད། །ཨཻ་ཡིག་དབང་ ཕྱུག་ཆེན་པོ་སྟེ།༣༥།） ཨོ་ཀཱ་རསྟུ་བྷཱ་བེདྦྲཧྨཱ། །ཨཽ་ཀཱ་རོ྅ནནྟ་ཨུཙྱ་ཏེ། །ཨཾ་ཙ་སྱཱཏྤ་རཾ་བྲཱཧྨ་ཎཿ། །ཨ་ སྱཱཙྩཱ་པི་མ་ཧཻ་ཤྭ་རཿ། ༣༦ །ཨི་ཏི་ཤྲཱི་མཧཱ་ཀྵ་པཎ་ཀ་བི་ར་ཙི་ཏ་མེ་ཀཱ་ཀཱ་ར་བྷི་དྷ་ནཾ་ས་མཱ་པྟམ།། （藏文，梵文天城体，梵文罗马拟音，汉语字面意思）（ཚངས་པ་ཨོ་ཡི་ཡི་གེར་འགྱུར། །མཐའ་ཡས་ལ་ནི་ཨཽ་ཡིག་བརྗོད། །ཨཾ་ཡང་ཕ་རོལ་ཚངས་པ་ལའོ། །མཆོད་འོས་དབང་ཕྱུག་ཨ་ ཉིད་དོ།༣༧།） ཞེས་དཔལ་སྨྲ་བ་ཆེན་པོ་པས་རབ་ཏུ་བཤད་པ་ཡི་གེ་གཅིག་པའི་མངོན་བརྗོད་རྫོགས་སོ།། །།རྒྱ་གར་གྱི་པཎྜི་ཏ་ཀྲྀཥྞ་པ་ དང་། རྒྱལ་ཁམས་པ་ཏཱ་ར་ནཱ་ཐས་བསྒྱུར་བའོ།། །། ༈ ལེགས་པར་བཤད་པའི་གཏམ་སྙན་ནོར་བུའི་ཕྲེང་། །མཁས་རྣམས་རྣ་བ་མཛེས་བྱེད་ཁོ་ན་ལས། །རྨོངས་པའི་རྒྱན་དུ་ འོས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས། །ཚངས་དབང་རྒན་པོའི་གསུང་ལས་ཡང་ཡང་ཐོས།། །།ཞུས་དག། མངྒ་ལཾ།། (མ་དཔེ་འབྲས་གནས་བཅུའི་དཔེ་རྙིང་། ཕྱི་ཟ། ༢༢ པར་མ་ཡིན།) 目录 ཡི་གེ་གཅིག་པའི་མངོན་བརྗོད་ཀྱི་གཞུང་།
English
Hiru knows. 31. kṣatre bakṣasi kṣaḥ proktāḥ. kṣetrapāle ca kīrtitaḥ. kṣiḥ kṣetra rakṣaṇe prokto nṛsidhe kṣaḥ prakīrtitaḥ. ete kādyaṃtāḥ. aḥ keśabi ni khe dhe syā (It is said that kṣa means field and plow. It is also known as the god who protects the field. kṣiḥ is said to be the protector of the field. The lion of men, kṣaḥ, is well spoken. 32. That is all, starting with ka. A is to negate the three gods.) dākāraśca pitāmahaḥ. ikāraḥ kathya te kamo. lakṣmī rīkāra ucyate. ukāraḥ śaṃ kare viṣṇau. ūśca brahmaṇi rakṣaṇe. ra kāro deva mātā syātra. (The letter ā is also spoken for the ancestor. The letter i is spoken of as the god of desire. The letter ī is spoken of for the goddess of fortune. 33. The letter u is the lord who makes happiness and pervades. ū is also for Brahma and protection. The letter rī is known as the mother of the gods.) rākāraḥ srarga ucyate. lākāro deva yonīnāṃ mātā lāda danuja prasūḥ. ekāra ucyate viṣṇuḥ. aikāra syātma teśvaraḥ. (The letter rā is said to be heaven. 34. The letter la is the birthplace of the gods. The mother of creation is lā, the giver of birth. The letter e is also spoken of as the remover of obstacles. The letter ai is the great lord. 35.) okārastu bhāvedbrahmā. aukāro'nanta ucyate. aṃ ca syātparaṃ brāhmaṇaḥ. a syāccāpi mahaiśvaraḥ. 36. iti śrī mahā kṣa paṇa ka bi ra cita me kā kārā bhidhānaṃ samāptam. (Brahma becomes the letter o. The letter au is spoken of as infinite. Aṃ is also for the transcendent Brahma. The worthy lord is a himself. 37.) Thus, the single-letter lexicon, well explained by the great speaker, is completed. Translated by the Indian scholar Kṛṣṇa and the royal scholar Tāranātha. O auspicious garland of well-spoken words, only adorning the ears of the wise, it is not fitting as an ornament for the foolish, so I have heard again and again from the words of the old Brahma. Reviewed. Maṅgalaṃ. (The original manuscript is an old manuscript from Bras gnas bcu. Outer cover: 22nd edition.) Table of Contents The text of the single-letter lexicon.