Tibetan
དག་པར་བྱེད་ཅིང་། ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་རྒྱུ་འབྲས་དང་བཅས་པ་སྤངས་པས་སྡིག་པ་སེལ་བ་ཞེས་བསྔགས་པར་མཛད་པ་ཡིན་ནོ། །ཚུལ་དེ་ལྟ་བུས་རྒྱུད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་འདི་ཉིད་ཀྱི་དབུ་ཞབས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་དགོངས་པ་ལྟར་འགྲེལ་དུ་ཡོད་མོད། འདིར་རེ་ཞིག་གྲུབ་པའི་སློབ་དཔོན་ཤིང་རྟ་ཆེན་པོ་འཇམ་དཔལ་བཤེས་གཉེན་གྱི་མན་ངག་གི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ཏེ། ནམ་མཁའ་ལས་བྱུང་རང་བྱུང་བ༔ ཞེས་སོགས་ཚིག་རྐང་ལྔས་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་གཞི་ལམ་འབྲས་གསུམ་གྱི་གསང་བ་མཐའ་དག་བསྡུས་པའི་ཚུལ་མདོ་ཙམ་འཆད་པ་ལ་གསུམ། གང་རྟོགས་པར་བྱ་བ་གཞིའམ་རྒྱུའི་རྒྱུད། གང་གིས་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ཐབས་སམ་ལམ་གྱི་རྒྱུད། གང་དུ་མཐར་ཕྱིན་པ་ འབྲས་བུའི་རྒྱུད་དོ། །དང་པོ་ནི། ནམ་མཁའ་ལས་བྱུང་རང་བྱུང་བ༔ ཞེས་པས་བསྟན་ཏེ། ཀློང་གསལ་ལས། ཆོས་རྣམས་མ་ལུས་ཐམས་ཅད་ཀྱི། །རྩ་བ་ཐིག་ལེ་གཅིག་ལས་གྱེས། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། གཞི་ཀ་དག་ལྷུན་གྲུབ་ཟུང་དུ་འཇུག་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་གཞི་དབྱིངས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཀ་དག་འདུས་མ་བྱས་པའི་གནས་ལུགས་རྡོ་རྗེ་ནམ་མཁའི་དཀྱིལ་ལྟ་བུ་ལས། གཞི་སྣང་ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་འཆར་ཚུལ་མ་འགགས་པ་ཅིར་ཡང་བྱུང་ཞིང་། དེ་ལྟར་བྱུང་བའི་དུས་ཉིད་ནས་ཀྱང་ངོ་བོ་ཀ་དག་ལས་མ་གཡོས་པའི་ཟུང་འཇུག་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཐིག་ལེ་གཅིག་ཏུ་རྫོགས་པ་ནི་གཞི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའམ་ངོ་བོའི་གཞི་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་མ་རྟོགས་པས་གཉིས་འཛིན་འཁྲུལ་པའི་སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་སུ་ཤར་ཞིང་། ཡུལ་དང་། དོན་དང་། སེམས་སུ་བརྟགས་པའི་བག་ཆགས་སྣ་ཚོགས་པ་ནི། སྦྱང་བྱ་འཁོར་བའི་གཞིར་བཞག་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་གང་གིས་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ཐབས་སམ་ལམ་གྱི་རྒྱུད་ལ་གཉིས། ལམ་གྱི་ངོ་བོ་རྣམ་པར་གཞག་པ་དང་། དེ་ལས་སྣང་བ་ཆེན་པོའི་ཡེ་ཤེས་ཇི་ལྟར་འཆར་བའི་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ནི། ཤེས་རབ་ཡེ་ཤེས་མེ་བོ་ཆེ༔ ཞེས་པས་བསྟན་ཏེ། རྒྱུད་ལས། སོར་བཞག་ཁྲེགས་ཆོད་ཏིང་འཛིན་གྱིས། །གཟུང་འཛིན་འཁྲུལ་པ་ཟད་པར་བྱེད། །ལྷུན་གྲུབ་རིག་པའི་རྩལ་སྦྱངས་པས། །སྐུ་དང་ ཡེ་ཤེས་ཐོད་རྒལ་རྒྱས། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་ལམ་ཁྲེགས་ཆོད་དང་ཐོད་རྒལ་གཉིས་སུ་འདུ་བ་ལས། དང་པོ་ནི། སྒྲ་ཐལ་འགྱུར་རྩ་བའི་རྒྱུད་ལས། ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པའི་མཐའ། །སྣང་བ་ཐད་ཀར་གཅོད་ལ་འདུས། །ཞེས་རྣམ་ཐར་སྒོ་གསུམ་གྱི་བདག་ཉིད་ཡུམ་ཆེན་མོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་མའམ། དེ་ཉིད་སོ་སོ་རང་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཉམས་སུ་མྱང་བྱར་སྟོན་པ་མཚན་གཞན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་གནས་ལུགས་ཀྱི་དགོངས་དོན་མཐར་ཐུག་པ་ནི། སྟོང་གསལ་རང་རིག་འདུས་མ་བྱས་པའི་ཡེ་ཤེས་སྐད་ཅིག་མ་རྗེན་པར་ངོ་འཕྲོད་ནས་སོར་བཞག་ཏུ་སྐྱོང་བ་ཁོ་ན་ཡིན་ལ། ཕྱི་མ་ནི། དེ་ལྟ་བུའི་རྟོགས་པའི་བོགས་འབྱིན་པ་དང་། འཇའ་ལུས་རྡོ་རྗེའི་གོ་འཕང་མངོན་དུ་བྱ་བའི་སླད་དུ། སྒོ་ཡུལ་རླུང་རིག་གི་གནད་གཅུན་པས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རིག་གདངས་དབང་པོའི་མངོན་སུམ་དུ་ཤར་བ་ལ་བརྟེན་ནས་ས་དང་ལམ་ཐམས་ཅད་ཐོད་རྒལ་དུ་བགྲོད་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་འདྲ་བའི་ལམ་གཉིས་པོ་ཟུང་འཇུག་ཏུ་ཉམས་སུ་བླངས་པས་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་མེ་བོ་ཆེས་སྒྲིབ་གཉིས་བག་ཆགས་དང་བཅས་པའི་བུད་ཤིང་བསྲེགས་ནས་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་རྒྱས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་དེ་ལས་སྣང་བ་ཆེན་པོའི་ཡེ་ཤེས་ཇི་ལྟར་འཆར་ཚུལ་ནི། འོད་ཆེན་རྣམ་པར་སྣང་བར་བྱེད༔ ཡེ་ཤེས་སྣང་བ་ལམ་མེ་བ༔ ཞེས་པས་བསྟན་ཏེ། སྒྲ་ཐལ་འགྱུར་ལས། དེ་ལས་སྣང་བ་བཞིར་འགྱུར་ཏེ། །ཆོས་ ཉིད་མངོན་སུམ་སྣང་བ་ཡིས། །ཡིད་དཔྱོད་འཛིན་པའི་ཚིག་ལས་འདས། །ཉམས་སྣང་གོང་དུ་འཕེལ་པ་ཡིས། །འཁྲུལ་པའི་སྣང་བ་ནུབ་པ་དང་། །བར་དོར་ཡེ་ཤེས་མངོན་དུ་བྱེད། །རིག་པ་ཚད་ཕེབས་སྣང་བ་ཡིས། །སྐུ་གསུམ་རྟོག་པའི་ལམ་སྣང་འདས། །ཆོས་ཉིད་ཟད་པའི་སྣང་བ་ཡིས། ཁམས་གསུམ་འཁོར་བའི་རྒྱུན་ཐག་ཆོད། །ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། ཐོག་མར་དབྱིངས་ཀྱི་འོད་མཐིང་ག་ཁྱབ་པ་ཆེན་པོ་མེ་ལོང་དྭངས་པ་ལྟ་བུ་ལ། རིག་པ་རྡོ་རྗེ་ལུ་གུ་རྒྱུད་གསེར་སྐུད་ལྡིང་བ་ལྟར་རིག་གདངས་དབང་པོའི་མངོན་སུམ་མཐོང་བ་ཆོས་ཉིད་མངོན་སུམ། དེ་ལྟ་བུའི་དབྱིངས་རིག་སྨིན་མཚམས་ནས་དྲལ་ཏེ་འོད་ལྔ་རྩིབས་ཤར་དང་། གྱེན་འགྲེང་དང་། ཟླུམ་འཕྲིག་དང་། མཆོད་རྟེན་ལྟ་བུ་དང་། པདྨ་སྟོང་ལྡན་དང་། མཁར་ཐབས་དང་། མདའ་དང་མདུང་རྩེ་ལྟ་བུ་དང་། དྲྭ་བ་དྲྭ་ཕྱེད་དང་། མིག་མང་རིས་ལ་སོགས་པ་ཅིར་ཡང་འཆར་ལ། ཐིག་ལེ་སྟོང་པའི་སྒྲོན་མ་ཡང་སྲན་མ་ཙམ་ནས་བསེ་ཕུབ་ཙམ་གྱི་བར་དུ་རྣམ་པར་སྣང་ཞིང་འཕེལ་བ་དང་། རིག་པ་རྡོ་རྗེ་ལུ་གུ་རྒྱུད་རིམ་གྱིས་ཇེ་བརྟན་དུ་སོང་བས་ལས་ཀྱི་རླུང་ཟད་པར་བྱེད་པ་ཉམས་སྣང་གོང་འཕེལ། རིག་པའི་ཡོན་ཏན་འཕེལ་བའི་ཆ་སྟོབས་སུ་གྱུར་པ་ལས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་དུ་འོད་གསལ་ཞིང་། ཡེ་ཤེས་ལྔའི་ཆོས་ཉིད་ལ་རང་བྱན་ ཚུད་པས་ཐིག་ལེ་ལྔ་ཚོམ་དུ་ཤར་བའི་དབུས་ན་སྤྲུལ་སྐུའི
Chinese
能使清净，舍弃了烦恼的障碍及其因果，因此被赞颂为消除罪业。像这样的方式，这部大续部的首尾全部都可以按照自性大圆满的见解来解释。这里暂时追随成就自在的大学者妙吉祥友的口诀，以“虚空所生自生者”等五句偈颂来简略地阐述总摄了大圆满基、道、果三者的所有秘密之方式，分为三：所要证悟的是基或因之续，以之证悟的是方便或道之续，以及最终究竟的是果之续。第一，由“虚空所生自生者”来表示，如《虚空光明》中所说：“一切诸法无余者，根本明点一中生。”因此，基是本来清净任运成就双运。其中，基界解脱，本来清净无为之法性，犹如金刚虚空的中心。基现任运成就之显现，无有阻碍地显现一切。如是显现之时，本体也未曾离开本来清净的双运，极其清净的自生智慧圆满于一个明点之中，这就是基大圆满或本体之基。未能如是证悟，则二取迷乱之显现显现为各种各样，并且将所境、意义和心识执著为各种习气，这就是所要净化的轮回之基。第二，以之证悟的是方便或道之续，分为二：安立道之体性，以及从其中如何生起大光明之智慧的方式。第一，由“智慧明灯大火”来表示，如续部中所说：“安住决断之禅定，能使能取所取之迷乱止息。修习任运智慧之力量，能使身与智慧顿超增长。”因此，道可归纳为立断和顿超二者。其中，第一，如《声应成根本续》中所说：“般若波罗蜜多之边际，总摄于直接断除显现。”如是，以三解脱门之自性，大佛母般若波罗蜜多，或
English
It purifies, and it is praised as eliminating sins by abandoning the obscurations of afflictions along with their causes and effects. In this way, the entirety of the beginning and end of this great king of tantras can be explained according to the view of the Great Perfection of Naturalness. Here, for the time being, following the oral instructions of the accomplished master, the great chariot Jampal Shenyen (Mañjuśrīmitra), I will briefly explain the way in which all the secrets of the three bases, paths, and fruits of the Great Perfection are summarized in five verses, such as "Born from the sky, self-arisen." There are three parts: what is to be realized is the base or the tantra of the cause; what realizes it is the means or the tantra of the path; and where it is ultimately perfected is the tantra of the fruit. First, it is indicated by "Born from the sky, self-arisen," as it is said in the Klong gsal: "The root of all phenomena without exception arises from a single bindu." Therefore, the base is the union of primordial purity and spontaneous presence. Among them, the base is the realm of liberation, the primordial purity of unconditioned suchness, like the center of the vajra sky. The manifestation of the base's spontaneous presence arises unceasingly in any way. And from the very moment it arises, the essence is not moved from the union of primordial purity, and the self-arisen wisdom of extreme purity is perfected in a single bindu, which is called the base of the Great Perfection or the base of the essence. Not realizing it in this way, the appearances of dualistic confusion arise in various ways, and the various habitual tendencies of considering objects, meanings, and minds are established as the base of samsara to be purified. Second, what realizes it is the means or the tantra of the path, which has two parts: establishing the nature of the path, and how the wisdom of great appearance arises from it. First, it is indicated by "Wisdom lamp, great fire," as it is said in the tantra: "By the samadhi of abiding and cutting through, the confusion of grasping and being grasped is exhausted. By training the power of spontaneous awareness, the kaya and wisdom of direct transcendence increase." Therefore, the path can be summarized into two: trekchö and tögal. Among them, the first is as it is said in the Root Tantra of the Sound Consequence: "The limit of prajnaparamita is summarized in directly cutting through appearances." Thus, with the nature of the three doors of liberation, the great mother prajnaparamita, or that very
Chinese
哦，以自性觉性之智慧体验，所显示的另一种名称为大圆满的实相之究竟密意，即是空明自性觉性，于不作意之智慧刹那间赤裸相认，并安住于本然状态。其次，为了增进此种证悟，以及为了现证虹身金刚之果位，通过控制身语意气之要点，依凭智慧之觉性显现于感官之前，从而超越一切地道。像这样，双运修持这两种道，以三摩地之大火焚烧二障及其习气之薪柴，从而使身与智慧之显现得以增长。二是彼等之中，大显现之智慧如何生起之方式，由“大光明遍照，智慧显现明耀”所指示。于声续中说：“由此生起四种显现，法性现量之显现，超越心识执着的言词，体验之显现更增，幻觉之显现消逝，于中阴现证智慧，觉性圆满之显现，超越三身分别的道之显现，法性穷尽之显现，断绝三界轮回之相续。”如是所说，首先，虚空之蓝色光明广大遍布，如明镜般，觉性如金线游丝般闪耀，觉性之觉受于感官前显现，是为法性现量。如是虚空与觉性于眉间分离，五光放射，向上伸展，圆形弯曲，如佛塔般，如千瓣莲花，如城堡，如箭与矛尖，如网状，如半网状，如多眼图案等等显现。空性明点之灯，也从芥子般大小到盾牌般大小之间，种种显现并增长。觉性金线游丝逐渐稳固，从而使业之风息止，是为体验增长。觉性功德增长之力，使一切智慧之显现皆光明，通达五智之法性，五彩明点于中央显现化身。
English
Oh, to experience with the wisdom of self-awareness, what is shown as another name, the ultimate secret meaning of the reality of the Great Perfection, is simply to recognize nakedly the uncompounded wisdom of empty-clear self-awareness in a single instant, and to maintain it in its original state. Secondly, in order to enhance such realization, and in order to manifest the state of the rainbow body Vajra, by controlling the key points of body, speech, mind, and energy, relying on the manifestation of the awareness of wisdom before the senses, thereby traversing all grounds and paths in a leap. Like this, by practicing these two paths in union, the great fire of Samadhi burns the firewood of the two obscurations together with their habitual tendencies, thereby causing the appearances of body and wisdom to increase. Secondly, among these, how the wisdom of the great appearance arises is indicated by "Great light illuminates completely, wisdom appearance is bright." In the Sound Tantra it says: "From this arise four appearances, the appearance of the direct perception of Dharmata, surpassing the words of mental grasping, the appearance of experience increasing, the appearance of illusion disappearing, realizing wisdom in the Bardo, the appearance of awareness reaching its limit, surpassing the appearance of the path of the three bodies, the appearance of the exhaustion of Dharmata, cutting the continuity of the three realms of Samsara." As it is said, first, the blue light of space is vast and pervasive, like a clear mirror, awareness is like a golden thread shimmering, the experience of awareness manifests before the senses, this is the direct perception of Dharmata. Like this, space and awareness separate from the space between the eyebrows, five lights radiate, extending upwards, circular and curved, like a stupa, like a thousand-petaled lotus, like a castle, like an arrow and spear point, like a net, like a half-net, like a multi-eyed pattern, etc. The lamp of empty Thigle also appears and increases in various ways, from the size of a mustard seed to the size of a shield. The golden thread of awareness gradually becomes stable, thereby causing the wind of karma to cease, this is the increase of experience. The power of the increase of the qualities of awareness makes all the appearances of wisdom luminous, mastering the Dharmata of the five wisdoms, the five-colored Thigle manifests in the center as the Nirmanakaya.