Tibetan
རིགས་པའི་འདོད་འཇོ་ལས་ལེའུ་གཉིས་པའི་རྣམ་བཤད། རིགས་པའི་འདོད་འཇོ་ལས་ལེའུ་གཉིས་པའི་རྣམ་བཤད། དེ་ལྟར་སློབ་དཔོན་གྱིས་བསྟན་བཅོས་འཆད་པའི་རྒྱུ་རང་དོན་རྗེས་དཔག་དང་པོར་བསྟན་ནས། ད་ཀུན་ལས་བཏུས་སུ། ཚད་མར་གྱུར་པ་འགྲོ་ལ་ཕན་བཞེད་པ། །སྟོན་པ་བདེ་གཤེགས་སྐྱོབ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ཏེ། །ཞེས་པའི་མཆོད་བརྗོད་འཆད་པར་བཞེད་ནས་ཚད་མ་ཞེས་སོགས་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ཞེས་དྲང་ངོ་། །གང་ལ་ན། བསྒོམ་པ་པོའི་སྟོབས་ལས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པའི་མངོན་སུམ་ཚད་མར་གྱུར་པ་སྟེ་འཁྲུངས་པའི་ཐུབ་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལའོ། །རྒྱུ་གང་ལས་འཁྲུངས་ཤེ་ན། བསམ་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་འགྲོ་ལ་ཕན་པར་བཞེད་པའི་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་། སྦྱོར་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐབས་བདག་མེད་མཐོང་བ་གོམས་པའི་ཡོན་ཏན་ལ་སོགས། ངོ་བོ་ཅི་འདྲ་བར་འཁྲུངས་ཤེ་ན། རང་དོན་ཕུན་ཚོགས་སྤངས་རྟོགས་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་བདེ་བར་གཤེགས་པ་དང་། གཞན་དོན་ཕུན་ཚོགས་འགྲོ་བ་སྡུག་བསྔལ་ལས་སྒྲོལ་བའི་སྐྱོབ་པའི་ངོ་བོར་རོ། །འོ་ན་གང་དང་ལྡན་པས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚད་མར་བསྟོད་པའི་རྒྱུ་ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་དེ་གང་ཞེ་ན། དབང་པོ་མངོན་སུམ་མཚན་གཞི། ཚད་མ་རུ་མཚོན། རང་གི་འཇུག་ཡུལ་གཞལ་བ་ལ་དང་པོར་སླུ་བ་མེད་པ་ཅན་གྱི་ཤེས་པའོ། །འོ་ན་མི་བསླུ་བ་ཅི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། དེ་ནི་ཆོས་ཅན། རང་གི་འཇུག་ཡུལ་གཞལ་བ་ལ་དང་པོར་མི་བསླུ་བ་ཅན་ཡིན་ཏེ། རང་གི་འཇུག་ཡུལ་དེ་རང་གིས་ཇི་ལྟར་གཞལ་བ་ལྟར་གྱི་དོན་བྱེད་ནུས་པར་དངོས་པོ་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར། གལ་ཏེ་སྒྲ་བྱུང་ཚད་མར་མི་འགྱུར་ཏེ། མི་བསླུ་བ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། སྒྲ་བྱུང་དེ་རང་ཀུན་སློང་གི་བསམ་པ་ལ་ཚད་མ་མིན་ནམ། རང་གི་བརྗོད་བྱའི་དོན་ལ་ཚད་མ་མིན། དང་པོ་ལྟར་ན་ངག་སྨྲ་བའི་རྟགས་ལས་སྐྱེས་བུ་ཕ་རོལ་པོ་ལ་སེམས་ཡོད་པར་རྟོགས་པའི་སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་བློ་ཡང་ཆོས་ཅན། རང་གི་འཇུག་ཡུལ་ལ་མི་བསླུ་བ་ཅན་ཡིན་ཏེ། རང་གི་འཇུག་ཡུལ་དུ་མངོན་པར་འདོད་པ་སྐྱེས་བུ་ལ་བསམ་པ་ཡོད་པར་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་གཞུང་འཛུགས་པ་དེ། བུམ་པ་ཞེས་སོགས་གནས་སྐབས་ལྔ་བྲལ་གྱི་རྗོད་བྱེད་ཀྱི་སྒྲ་ནི་ཆོས་ཅན། རང་སྨྲ་བ་པོ་ལ་རང་གི་བྱེད་པ་བརྗོད་འདོད་འཇུག་པའི་ཡུལ་གྱི་དོན་གང་ཞིག་བློ་རྟོག་པ་ལ་རབ་གསལ་སྟེ་སྣང་བ་ཡོད་པར་སྒྲུབ་པ་དེ་ལ་ཚད་མ་སྟེ་རྟགས་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ། དེ་སྒྲུབ་ཀྱི་ཚུལ་གསུམ་
Chinese
《理智之欲宝》第二章的释论 《理智之欲宝》第二章的释论 如此，导师首先阐述了讲授论著的原因，即为自身利益的后比量。现在，在《总集论》中，“成为量士，欲益于众生，导师善逝救护者，我顶礼”，为了阐述这个供赞，说了“量”等。对此，顶礼是正确的。向谁顶礼呢？向从修行者的力量中，成为无分别智慧自性的现量，即诞生的能仁薄伽梵顶礼。从什么因中诞生呢？从意乐圆满，欲利益众生的大悲心，以及加行圆满，串习通达无我之方便等的功德中诞生。以何种体性诞生呢？以自利圆满，具有断证功德之善逝，以及他利圆满，从痛苦中救度众生的救护者之体性诞生。那么，以何种功德而赞颂薄伽梵为量士的因，量的定义是什么呢？根现量之所依，是量。对于衡量自己的行境，最初无欺骗之识。那么，不欺骗是怎样的呢？此乃有法，对于衡量自己的行境，是最初不欺骗者，因为对于自己的行境，能如自己所衡量的那样成办事情，存在于事物之中。如果说声音不是量，因为没有成立不欺骗，那么，声音的产生对于自己的意乐不是量吗？对于自己所表达的意义不是量吗？如果按照第一种说法，那么从语言表达的标志中，了知他人心中有想法的声音所产生的智慧也是有法，对于自己的行境是不欺骗者，因为对于自己的行境，能如实不颠倒地显示想要表达的人心中有想法。那即是建立宗义，瓶子等远离五种情况的能诠之声音是有法，对于自己说话者，能使自己想要表达的行境之意义，在心中清晰显现，成立此，即成为量，即成为能立之相，即是成立的三种方式。
English
Explanation of Chapter Two of the Wish-Fulfilling Jewel of Reasoning Explanation of Chapter Two of the Wish-Fulfilling Jewel of Reasoning Thus, the teacher first explained the reason for teaching the treatise, which is the subsequent inference for one's own benefit. Now, in the Compendium of Topics, "Having become a valid one, wishing to benefit beings, the teacher, the Sugata, the protector, I prostrate," in order to explain this praise, he said "valid" and so on. To this, prostration is correct. To whom? To the Bhagavan, the Sage of the Shakyas, who is born as the valid direct perception that has become the nature of non-conceptual wisdom from the power of the meditator. From what cause does he arise? From the perfection of intention, the great compassion that wishes to benefit beings, and the perfection of action, the qualities of habituation in seeing the means of selflessness, and so on. In what kind of nature does he arise? In the nature of the Sugata, who is perfect in his own benefit and has special qualities of abandonment and realization, and in the nature of the protector, who is perfect in benefiting others and liberating beings from suffering. So, with what qualities is the Bhagavan praised as a valid one, and what is the definition of a valid cognition? The basis of sense direct perception is a valid cognition. For measuring one's own object of engagement, it is a consciousness that is initially non-deceptive. So, what is non-deceptive like? That is the subject, for measuring one's own object of engagement, it is initially non-deceptive, because for its own object of engagement, it can accomplish things as it measures them, and it exists in things. If sound does not become a valid cognition, because non-deception is not established, then is the arising of sound not a valid cognition for one's own intention? Is it not a valid cognition for the meaning it expresses? If according to the first statement, then the intelligence arising from the sound that understands that another person has thoughts in their mind from the sign of speech is also a subject, and it is non-deceptive for its own object of engagement, because for its own object of engagement, it clearly and non-erroneously shows that the person who wants to express it has thoughts in their mind. That is the establishment of the thesis itself, the expressive sound of a pot, etc., which is devoid of five situations, is the subject, for its own speaker, it makes the meaning of the object of engagement that one wants to express clearly appear in the mind, establishing this, it becomes a valid cognition, that is, it becomes the sign of proof, that is, the three ways of establishing it.
Tibetan
ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ལྟར་ན། ཡང་དེ་ཉིད་ཆོས་ཅན། རང་གི་བརྗོད་བྱའི་དོན་བུམ་སོགས་ལས་སྐྱེས་ནས་དེ་ལ་མི་འཁྲུལ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དོན་བུམ་སོགས་ཀྱི་རྒྱུ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བརྗོད་འདོད་ཙམ་གྱིས་འཇུག་པའི་ཕྱིར། གལ་ཏེ་རྫས་དང་གྲངས་སོགས་འཛིན་པའི་ཀུན་རྫོབ་པའི་ཤེས་པ་ཚད་མར་གྱུར་ཏེ་རང་གི་འཇུག་ཡུལ་ལ་མི་སླུ་བའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་འདྲའི་ཀུན་རྫོབ་པའི་ཤེས་པ་ནི་ཆོས་ཅན། རང་གི་འཇུག་ཡུལ་ལ་དང་པོར་མི་སླུ་བ་ཅན་གྱི་ཚད་མར་མི་འདོད་དེ། རང་གི་ཚད་མ་སྔ་མས་བཟུང་བའི་དོན་ལ་ཞེན་པ་འཛིན་པ་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གལ་ཏེ་ཅིའི་ཕྱིར་མི་བསླུ་བ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ཁོ་ན་ཚད་མ་ཡིན་ལ་དབང་སོགས་ཚད་མ་མ་ཡིན་ཞེ་ན། ཚད་མའི་ཆོད་པ་དང་མ་ཆོད་པའི་འབྲས་བུ་གཉིས་ནི་དང་པོར་མི་སླུ་བ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ཁོ་ནས་བསྒྲུབ་པར་ནུས་ལ་དབང་སོགས་ཀྱིས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར། དང་པོར་མི་བསླུ་བ་ཅན་གྱིས་བློ་དེ་ནི་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ཚད་མའི་ཆོད་པའི་འབྲས་བུ་བསྒྲུབ་ནུས་ཀྱི་ཚད་མ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ། སྐྱེས་བུའི་བླང་བྱ་དང་དོར་བྱའི་དངོས་པོ་ལ་འཇུག་ལྡོག་བྱེད་པའི་རྒྱུའི་གཙོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྐྱེས་བུའི་བླང་དོར་གྱི་དངོས་པོ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་སྟོན་པའི་ཕྱིར་དང་། ཁྱོད་ཚད་མའི་མ་ཆོད་པའི་འབྲས་བུ་དོན་རྟོགས་བསྒྲུབ་ནུས་ཀྱི་ཚད་མར་ཡང་འགྱུར་ཏེ། རང་ལ་ཤར་པའི་དོན་གྱི་རྣམ་པ་ཐ་དད་དེ་ཡོད་ན་ཚད་མའི་ཆོད་པའི་འབྲས་བུ་དོན་རྟོགས་ཐ་དད་པ་འདི་ཡང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྔོ་སེར་སོགས་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་ཐ་དད་པས་དེ་རྟོགས་པའི་བློའི་དོན་རྟོགས་པ་ཡང་ཐ་དད་དུ་འཇོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་དང་པོར་མི་བསླུ་བ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་དེ་ཁོ་ན་ཚད་མར་གང་གིས་ངེས་ཤེ་ན། དེ་ཁོ་ན་མ་ཡིན་ན་ཚད་མར་གང་གིས་ངེས་ཤེ་ན། དོན་ལ་མེ་ཡིན་ཞིང་རྟོག་པས་མེ་ཡིན་མིན་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་རྒྱང་རིང་པོའི་རྫས་དམར་འབར་བ་འཛིན་པའི་དབང་ཤེས་མ་འཁྲུལ་བ་ཆོས་ཅན། རང་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་རང་རིག་མངོན་སུམ་ལས་རང་གི་ངོ་བོ་མྱོང་བའི་ཆ་དེ་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལ་དེ་ཆེས་ཆེར་གསལ་བར་སྣང་བའི་ཕྱིར། དེ་ལས་རང་གི་འཇུག་ཡུལ་ལ་མི་འཁྲུལ་བའི་ཚད་མ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། རང་ལས་ཕྱིས་འབྱུང་བའི་དོན་བྱེད་སྣང་སོགས་དང་འཇུག་ཡུལ་གྱི་ཐ་སྙད་གཅིག་ཏུ་བྱས་པ་ལས་རང་གི་འཇུག་ཡུལ་ལ་མི་བསླུ་བའི་ཚད་མ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་ཕྱིན་ཅི་མ
Chinese
因为这个缘故。第二种情况是，再者，这个事物本身，不是从其所表达的意义，如瓶子等产生，并且不迷惑于此，因为它不是意义，如瓶子等的因，因为它仅仅通过表达意愿而进入。如果认为，执持事物和数量等的世俗的知识成为量，因为它不欺骗其进入的境，那么，这样的世俗的知识，这个事物本身，不认为是最初不欺骗其进入的境的量，因为它仅仅是执持对自己的量先前所执持的意义的执着。如果问，为什么只有不欺骗的知识才是量，而根等不是量呢？量的决定和不决定的结果，只有最初不欺骗的知识才能成办，而根等则不能，就像这样。最初不欺骗的智慧，这个事物本身，你将成为能够成办量的决定的结果的量，因为你是使人进入和离开应取舍的事物的主要原因，因为你如实地显示了人的应取舍的事物；并且，你也将成为能够成办量的未决定的结果，即理解意义的量，因为如果显现给你的意义的形象是不同的，那么量的决定的结果，即不同的意义理解也会存在，因为由于蓝色、黄色等境的形象不同，所以理解它们的智慧的意义理解也被认为是不同的。如果问，最初不欺骗的知识，是由什么来确定的呢？如果不是它，又是由什么来确定为量呢？对于实际上是火，但由于怀疑是否是火而犹豫不决，执持远处燃烧的红色物体的根识不迷惑，这个事物本身，从自己体验的自证现量中，会理解体验自己的自性的部分，因为它对此显得非常清晰。从那之中，不会理解到自己是不欺骗其进入的境的量，因为它从自己之后产生的有作用的显现等，以及进入的境的名称相同，从而理解到自己是不欺骗其进入的境的量。如果是这样，那么量的定义就完全
English
For this reason. Secondly, again, that very thing, is not born from its expressed meaning, such as a vase, etc., and is not mistaken about it, because it is not the cause of meanings such as vases, etc., because it enters only by the intention of expression. If it is thought that the conventional knowledge that grasps things and numbers, etc., becomes valid because it does not deceive its object of engagement, then, such conventional knowledge, that very thing, is not considered a valid cognition that does not deceive its object of engagement at first, because it is merely holding on to the clinging to the meaning that its previous valid cognition has grasped. If one asks, why is it that only non-deceptive knowledge is valid, and sense faculties, etc., are not valid? The two results of valid cognition, determination and non-determination, can only be accomplished by knowledge that is initially non-deceptive, but not by sense faculties, etc. Like this, the mind that is initially non-deceptive, that very thing, you will become a valid cognition that is able to accomplish the result of the determination of valid cognition, because you are the main cause of engaging in and disengaging from things to be accepted and rejected by a person, because you show the things to be accepted and rejected by a person without error; and you will also become a valid cognition that is able to accomplish the result of the non-determination of valid cognition, that is, understanding the meaning, because if the appearance of the meaning that appears to you is different, then the result of the determination of valid cognition, that is, the different understanding of meaning, will also exist, because due to the different appearances of objects such as blue, yellow, etc., the understanding of the meaning of the mind that understands them is also considered different. If one asks, by what is it determined that only the initially non-deceptive knowledge is valid? If it is not that, then by what is it determined to be valid? The non-mistaken sense consciousness that grasps a distant, burning red object that is actually fire, but hesitates because of doubt as to whether it is fire, that very thing, from its own experienced self-awareness, will understand the part that experiences its own nature, because it appears very clearly to it. From that, it will not understand that it is a valid cognition that does not deceive its object of engagement, because it understands that it is a valid cognition that does not deceive its object of engagement from the appearance of functioning, etc., that arises after itself, and the name of the object of engagement being the same. If that is the case, then the definition of valid cognition is completely