Tibetan
མས་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད། །མཁས་པས་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བསྙད། །སྟོང་ཉིད་དེ་ཡང་སྟོང་ཉིད་ཀྱིས། །ངོ་བོ་སྟོང་པར་འདོད་པ་ཡིན། །སྟོང་ཞེས་བྱ་བའི་སྟོང་ཉིད་གང་། །སྟོང་ཉིད་སྟོང་ཉིད་དུ་འདོད་དེ། །སྟོང་ཉིད་དངོས་པོའི་བློ་ཅན་གྱིས། །འཛིན་པ་ཟློག་ཕྱིར་གསུངས་པ་ཡིན། །ཕྱི་དང་ནང་གི་ཆོས་རྣམས་རང་གི་ངོ་བོས་སྟོང་པའི་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བསྙད་ལ། སྟོང་པ་ཉིད་དེའང་ཇི་སྐད་དུ། གལ་ཏེ་མི་སྟོང་ཅུང་ཟད་ཡོད། །སྟོང་པ་ཅུང་ཟད་ཡོད་པར་འགྱུར། །མི་སྟོང་ཅུང་ཟད་ཡོད་མིན་ན། །སྟོང་པ་ཡོད་པར་ག་ལ་འགྱུར། །ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། གལ་ཏེ་རང་གི་ངོ་བོས་མི་སྟོང་པའི་ཆོས་ཅུང་ཟད་ཅིག་ཡོད་ན་དགག་གཞི་དེ་ལྟ་བུའི་སྟེང་དུ་དགག་བྱ་འགའ་ཞིག་བཀག་པའི་ཆོས་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ཡོད་པར་འགྱུར་ན་སྔར་བཤད་པའི་རིགས་པས་མི་སྟོང་པའི་ཆོས་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་ན། སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་རང་གི་ངོ་བོས་གྲུབ་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ལྟ་ཡོད་རེ་སྐན། དེའི་ཕྱིར་སྟོང་ཉིད་དེའང་སྟོང་པ་ཉིད་རང་གི་ངོ་བོས་སྟོང་པ་ཡིན་ལ། དེ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བྱའོ། ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་བཤད་ཅེ་ན། བླུན་པོ་གང་དག་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་ན་སྟོང་པ་ཉིད་ལའང་དངོས་པོའམ་བདེན་པར་ཞེན་པ་དེ་དག་གི་འཛིན་པ་བཟློག་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ། ཀུན་རྟོག་ཐམས་ཅད་གཞོམ་པའི་ཕྱིར། །སྟོང་ཉིད་བདུད་རྩི་བསྟན་པར་མཛད། །གང་དག་དེ་ལའང་འཛིན་ཡོད་པ། །དེ་ནི་ཁྱོད་ཀྱིས་སྨད་པར་མཛད། །ཅེས་གསུངས་ཤིང་། རྒྱན་སྟུག་པོ་བཀོད་པ་ལས་ཀྱང་། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ལྟ་ཐོས་ཀྱང་། །ལ་ལའི་ལྟ་བ་མ་ཞིག་ན། །གསོར་མི་རུང་བའི་ལྟ་ཅན་ཏེ། །སྨན་པས་བོར་བའི་ནད་པ་བཞིན། །ཅེས་སྟོང་པ་ཉིད་བདེན་པར་འཛིན་པ་དག་ནི་སྨན་པས་བོར་བའི་ནད་པ་བཞིན་དུ་གསོར་མི་རུང་བའི་ལྟ་བ་ཅན་དུ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་ཅན་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ནི། །མ་ལུས་ཁྱབ་བྱེད་ཉིད་ཕྱིར་དང་། །ཚད་མེད་དཔེ་ཡི་མུ་མཐའ་ནི། །མེད་ཕྱིར་ཕྱོགས་རྣམས་ཆེན་པོ་ཉིད། །འདི་དག་བཅུ་ཆར་ཕྱོགས་རྣམས་ཀྱིས། །སྟོང་པ་ཉིད་དེ་གང་ཡིན་པ། །ཆེན་པོ་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། །ཆེན་པོར་འཛིན་པ་བཟློག་ཕྱིར་གསུངས། །ཤར་ལ་སོགས་པའི་ཕྱོགས་རྣམས་ནི་སེམས་ཅན་དང་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་མ་ལུས་པ་ལ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། ཕྱོགས་ཀྱི་ཆ་དེ་དང་དེ་ན་གནས་པའི་སེམས་ཅན་དང་སྣོད་རྣམས་ལ་ཤར་ལ་སོགས་པའི་ཕྱོགས་དེ་དང་དེར་འདོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་མ་ལུས་པ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཕྱོགས་རྣམས་ཆེན་པོ་ཉིད་དོ། །གཞན་ཡང་བྱམས་པ་ལ་སོགས་པ་བསྒོམ་པ་ནི་ཕྱོགས་ཡོངས་སུ་བཅད་ནས་བསྒོམ་པས་ན་ཕྱོགས་རྣམས་ཚད་མེད་པའི་དཔེ་ཅན་དུ་གནས་པ་དེའི་ཕྱིར་མུ་མེད་པས་ཀྱང་ཆེན་པོ་ཉིད་ཤར་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་བཅུ་ཆར་ཡང་ཕྱོགས་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོས་སྟོང་པ་གང་ཡིན་པ་ནི་ཆེན་པོ་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བྱའོ། །འདི་ཅིའི་ཕྱིར་བཤད་ཅེ་ན། བྱེ་བྲག་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པའི་ཆེན་པོའི་རྫས་སུ་འཛིན་པས་དེ་བཟློག་པའི་ཕྱིར་གསུངས་སོ། །འདི་ནི་དགོས་པའི་མཆོག་ཡིན་པས། །དོན་དམ་མྱ་ངན་འདས་པ་ཡིན། །དེ་ནི་དེ་ཡིས་སྟོང་ཉིད་གང་། །དེ་ནི་དོམ་དམ་སྟོང་པ་ཉིད། །མྱ་ངན་འདས་དངོས་བློ་ཅན་གྱི། །འཛིན་པ་བཟློག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། །དོན་དམ་མཁྱེན་པས་དོན་དམ་པ། །སྟོང་པ་ཉིད་ནི་བསྟན་པར་མཛད། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་སྐྱེ་བུའི་དགོས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དོན་དམ་པ་ཞེས་བྱ་ལ། དེའང་ཇི་སྐད་དུ། གལ་ཏེ་མྱ་ངན་འདས་དངོས་ན། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་འདུས་བྱས་འགྱུར། །དངོས་པོ་འདུས་བྱས་མ་ཡིན་པ། །འགའ་ཡང་གང་ནའང་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་པའི་ཚུལ་གྱིས་བདེན་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དེ་ནི་དེ་ཡིས་སྟོང་པ་གང་ཡིན་པ་ནི་དོན་དམ་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བྱའོ། །འདི་ཅིའི་ཕྱིར་བཤད་ཅེ་ན། བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་གང་དག་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་འགོག་པ་རྫས་གྲུབ་ཀྱི་དངོས་པོར་འདོད་པ་དག་གི་འཛིན་པ་བཟློག་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །རྐྱེན་ལས་བྱུང་ཕྱིར་ཁམས་གསུམ་པོ། །འདུས་བྱས་ཡིན་པར་ངེས་པར་བསྙད། །དེ་ཉིད་དེ་ཡིས་སྟོང་ཉིད་གང་། །དེ་ནི་འདུས་བྱས་སྟོང་ཉིད་བསྙད། །འདོད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཁམས་གསུམ་པོ་དེ་ནི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་འདུས་བྱས་ཞེས་བྱ་ལ། དེ་ཉིད་དེ་ཡིས་སྟོང་པ་ནི་འདུས་བྱས་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །གང་ལ་སྐྱེ་གནས་འཇིག་མེད་པ། །དེ་ནི་འདུས་མ་བྱས་ཞེས་བརྗོད། །འདི་ཡི་སྟོང་ཉིད་གང་ཡིན་པ། །དེ་ནི་འདུས་མ་བྱས་སྟོང་ཉིད། །གང་ལ་ཐོག་མར་སྐྱེ་བ་དང་བར་དུ་གནས་པ་དང་ཐ་མར་འཇིག་པ་མེད་པ་དེ་ནི་འདུས་མ་བྱས་ཞེས་བྱ་ལ། དེ་རང་གི་ངོ་བོས་སྟོང་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འདུས་མ་བྱས་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །འདི་ཅིའི་ཕྱིར་བཤད་ཅེ་ན། བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་ལ་སོགས་པ་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་འདུས་མ་བྱས་དག་ཀྱང་རྟག་པའི་རྫས་སུ་འཛིན་པ་བཟློག་པའི་ཕྱིར་བཤད་དོ། །གང་ལ་མཐའ་ནི་ཡོད་མིན་པ། །དེ་ནི་མཐའ་ལས་འདས་པར་བརྗོད། །དེ་ཡི་སྟོང་ཉིད་གང་ཡིན་པ། །དེ་ནི་མཐའ་ལས་འདས་སྟོང་ཉིད། །གང་ལ་རྟག་པ་དང་ཆད་པའི་མཐའ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ནི་མཐའ་ལས་འདས་པ་སྟེ་དབུ་མའི་ལམ་མོ། །དེ་ཉིད་རང་གི་ངོ་བོས་སྟོང་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མཐའ་ལས་འདས་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །འདིའང་རྟག་ཆད་སྤངས་པ་དབུ་མའི་ལམ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་བཟློག་པའི་ཕྱིར་བཤད་དོ། །ཐོག་མ་དང་པོ་ཐ་མ་མཐའ། །དེ་དག་མེད་ཕྱིར་འཁོར་བ་ནི། །ཐོག་མ་ཐ་མ་མེད་པར་བརྗོད། །འགྲོ་འོང་བྲལ་ཕྱིར་རྨི་ལམ་ལྟའི། །སྲིད་འདི་དེ་ཡིས་དབེན་ཉིད་གང་། །དེ་ནི་ཐོག་མ་དང་ཐ་མ། །མེད་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་དོ་ཞེས། །བསྟན་བཅོས་ལས་ནི་ངེས་པར་བསྙད། །འཁོར་བ་ལ་ནི་ཐོག་མའམ་དང་པོ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་མེད་དུ་འབྱུང་བར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཐོག་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཐ་མ་མེད་དེ། ཐ་མ་ནི་ཐོག་མ་ལ་སྟོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ལ་ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པ་དེ་ལ་དབུས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཞིང་། གང་ལ་ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་དང་དབུས་མ་དམིགས་པ་དེ་ལ་སྔ་མ་ནས་འདིར་འོང་བ་དང་འདི་ནས་ཕྱི་མར་འགྲོ་བ་མེད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་རྨི་ལམ་ལྟ་བུའི་སྲིད་པ་འདི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་དབེན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་འཆོས་སྐྱོབ་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པའི་བསྟན་བཅོས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས་བསྙད་དོ། །དོར་བ་ཞེས་བྱ་འཐོར་བ་དང་། །འབོར་བ་ལ་ནི་ངེས་པར་བརྗོད། །དོར་མེད་གཏོང་བ་མེད་པ་སྟེ། །འགའ་ཡང་བོར་མེད་གང་ཡིན་པའོ། །དོར་བ་མེད་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས། །དེ་ཉིད་སྟོང་པ་གང་ཡིན་པ། །དེ་ཡི་ཕྱིར་ན་དོར་མེད་པ། །སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བར་བརྗོད། །དོར་བ་ནི་འབོར་བ་དང་འཐོར་བ་དང་གཏོང་བ་ལ་ངེས་པར་བརྗོད་ཅིང་། ཐ་སྙད་དུ་འགའ་ཡང་འབོར་བའམ་དོར་བྱར་མེད་ཅིང་བླང་བར་བྱ་བ་སྤྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་དགེ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དོར་བ་མེད་པ་ཡིན་ལ། དོར་བ་མེད་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ཉིད་སྟོང་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དོར་བ་མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་སྟེ། འདིའང་དགེ་བ་ལ་བླང་བྱར་མངོན་པར་ཞེན་པ་བཟློག་པའི་ཕྱིར་གསུངས་སོ། །འདུས་བྱས་ལ་སོགས་ངོ་བོ་ཉིད། །གང་ཕྱིར་སློབ་མ་རང་སངས་རྒྱས། །རྒྱལ་སྲས་དེ་བཞིན་གཤེགས་རྣམས་ཀྱིས། །མ་མཛད་དེ་ཕྱིར་འདུས་བྱས་ལ། །སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད། །རང་བཞིན་ཉིད་དུ་བསྙད་པ་སྟེ། །དེ་ཉིད་དེ་ཡིས་སྟོང་ཉིད་གང་། །དེ་ནི་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད། །འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱ
Chinese
其无自性之性。 智者名为空性。 彼空性亦以空性。 欲其体性为空。 何为空名为空性。 空性即许为空性。 为遣除具空性实物之心者。 故说之也。 外内诸法，以自性空之无自性性，即名为空性。 空性亦如是云： 设若少许有不空，则成少许有空者。 若无少许不空者，何能有空耶？ 如是说故。 设若有以自性不空之法少许，则于如是应破之基上，破除若干应破之法，而成所谓空性之法，若如前说之理，不空之法少许亦无。 所谓空性，以自性成立少许亦无有望。 是故空性亦为空性，以自性空也。 彼乃名为空性空性。 为何说耶？ 愚者何者，于诸法显示为空性时，于空性亦执为实物或真实，为遣除彼等之执着故说之。 如是云： 为摧毁一切遍计，故示空性甘露。 何者于彼亦有执着，彼乃汝所呵责。 如是说，且于《宝鬘论》中亦云： 闻空性之见，若有者见未毁，乃不可治之见者，如医所弃之病者。 如是执空性为真实者，如医所弃之病者，说为不可治之见者之故也。 有情器世间，以无余遍及性故，且无量譬喻之边际，以无故，方所皆为大。 此等十方所，空性为何者，乃大空性，为遣除执大故说。 东等方所者，乃有情与器世间无余遍及所作，于方所之分此与此所住之有情与器等，东等方所之
English
Its nature of having no self-nature. The wise call it emptiness. That emptiness also with emptiness. It is desired that its essence is empty. What is the emptiness called emptiness? Emptiness is considered emptiness. To dispel the clinging of those who have a mind of emptiness as a real thing. Therefore, it is said. Whatever external and internal dharmas are empty of their own nature, that is called emptiness. Emptiness is also as it is said: If there is a little that is not empty, then there will be a little that is empty. If there is not a little that is not empty, how can there be emptiness? As it is said. If there is a little dharma that is not empty by its own nature, then on such a basis to be refuted, some dharma to be refuted is refuted, and it becomes the so-called dharma of emptiness, if, as the reason said before, there is not a little dharma that is not empty. The so-called emptiness, there is no hope that a little established by its own nature can be seen. Therefore, emptiness is also empty by its own nature. That is called emptiness of emptiness. Why is it said? Whoever is foolish, when all dharmas are shown to be emptiness, also clings to emptiness as a real thing or truth, it is said to dispel their clinging. As it is said: To destroy all pervasive calculations, therefore, the nectar of emptiness is shown. Whoever also has clinging to it, that is what you rebuke. As it is said, and also in the Ornament of Precious Garland it is said: Hearing the view of emptiness, if someone's view is not destroyed, it is an incurable view, like a patient abandoned by a doctor. Thus, those who hold emptiness as true, like a patient abandoned by a doctor, are said to have an incurable view. The sentient beings and the vessel world, because of the nature of completely pervading without remainder, and the limit of countless metaphors, because there is none, all directions are great. These ten directions, what is the emptiness, is the great emptiness, it is said to dispel the clinging to greatness. The eastern and other directions are those that completely pervade the sentient beings and the vessel world without remainder, the sentient beings and vessels dwelling in this and that part of the direction, the eastern and other directions
Chinese
以及在那里附加的缘故。这样一来，为了无余地周遍，所以方们是大的。另外，修慈爱等等是因为在各方面都加以限制后修习，所以方们安住于具有无量之例，因此也因无边而为大。东方等等这十方也以方之自性为空，那即是大的空性。这为何要说呢？因为分别部等执着为周遍一切的大之实体，为了遮止它而宣说的。此乃是需要的殊胜，是胜义涅槃。彼以彼空性为何，彼乃胜义空性。为了遮止具慧者对涅槃实有的执着，以胜义了知，而开示了胜义空性。涅槃乃是士夫一切需要的殊胜，因此称为胜义。那也如是说，如果涅槃是实有，涅槃则会成为有为法，没有不是有为法的事物，任何地方都没有。以这样的方式，因为不是真实的，所以涅槃彼以彼空性为何，即是胜义空性。这为何要说呢？因为分别说部那些将涅槃、止息视为实有之事物者的执着，为了遮止而宣说的。从缘而生故，三界，必定被说成是有为法。彼即以彼空性为何，彼即被说成是有为法空性。欲界等三界，是从因和缘所生的缘故，称为有为法。彼即以彼空性，即是有为法空性。于何者无生住灭，彼即说为无为法。此之空性为何者，彼即是无为法空性。于何者无初始的生，无中间的住，无最后的灭，彼即称为无为法。彼以自己的自性为空性者，彼即是无为法空性。这为何要说呢？因为分别说部等将虚空等无为法也执着为常有的实体，为了遮止而说的。于何者无边
English
And for the sake of attaching there. Thus, in order to pervade without remainder, the directions are indeed great. Furthermore, meditating on loving-kindness and so forth is great because the directions, having been delimited in all aspects, abide as examples of immeasurability, and therefore are also great due to being limitless. These ten directions, such as the east, are also empty of the nature of directions, which is called the Great Emptiness. Why is this explained? It is explained in order to refute the Particularists and others who hold it to be a great substance that pervades everything. This is the supreme of needs, it is ultimate nirvana. That which is emptiness by that, that is ultimate emptiness. In order to avert the wise from clinging to the reality of nirvana, the ultimate emptiness is taught by the ultimate knowledge. Nirvana is called ultimate because it is the supreme of all needs of a person. As it is said, if nirvana were real, nirvana would become a conditioned phenomenon. There is nothing that is not a conditioned phenomenon, and there is nothing anywhere. In this way, because it is not true, that which is emptiness by that nirvana is called ultimate emptiness. Why is this explained? It is explained in order to refute the clinging of those Particularists who consider nirvana, cessation, to be a real entity. Because the three realms arise from conditions, they are definitely asserted to be conditioned. That which is emptiness by that, that is asserted to be the emptiness of the conditioned. The three realms, such as the desire realm, are called conditioned because they arise from causes and conditions. That which is emptiness by that, that is the emptiness of the conditioned. That which has no arising, abiding, or ceasing is called unconditioned. That which is emptiness of this, that is the emptiness of the unconditioned. That which has no initial arising, no intermediate abiding, and no final ceasing is called unconditioned. That which is empty of its own nature, that is the emptiness of the unconditioned. Why is this explained? It is explained in order to refute the Particularists and others who cling to the unconditioned, such as space, as permanent entities. That which has no end
Chinese
没有边际存在吗？那被称为超越边际。它的空性是什么？那就是超越边际的空性。对于什么没有常恒和断灭的边际，那就是超越边际，即中道。那本身以自性空的是什么，那就是超越边际的空性。这也是为了遣除对舍弃常断的中道之道的执着而说的。初始第一和最终边际，因为那些不存在，所以轮回被称为无始无终。因为远离来去，如同梦境般的有，它所空缺的是什么？那就是无始无终的空性，如经中所说。轮回没有初始或第一，因为那样会陷入无因生。因为没有初始，所以没有最终，最终依赖于初始。对于什么没有初始和最终，那里就没有中间。对于什么没有确定初始、最终和中间，那里就没有从先前到这里的来，也没有从这里到之后的去。因此，如同梦境般的有，它自性空缺的是什么，那就是无始无终的空性，如具足调伏守护功德的经书《般若波罗蜜多》中所说。舍弃被称为抛弃和遗忘，对于遗失是确定的说法。无舍弃是没有舍弃，任何也没有遗失的是什么。以无舍弃，那本身空的是什么？因此被称为无舍弃的空性。舍弃是确定地指遗失、抛弃和舍弃。在名言中，任何也没有遗失或舍弃，应该接受的是布施等善，那是什么就是无舍弃。以无舍弃，那本身空的是什么，那就是无舍弃的空性。这也是为了遣除对善的执着而说的。有为法等的自性，因为声闻、独觉、菩萨、如来等没有造作，因此对于有为法等，自性被说成是自性。那本身以它空的是什么？那就是自性空性。有为和无为