Tibetan
ཞིན་སྟོང་པ་ཆེན་པོ་ཁྱེར། །འཆི་མེད་བདེ་ཆེན་ངང་དུ་འགྲོ། །ཞེས་དོན་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཉམས་ལེན་ཕན་ཡོན་དང་བཅས་པ་གསུངས་སོ། །གཉིས་པ་ཀུན་རྫོབ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བདག་གཞན་བརྗེ་བ་སྟོན་ཏེ། འདི་ནི་ཞི་བ་ལྷས་གསུངས་ཏེ། གང་གིས་བདག་དང་གཞན་རྣམས་ནི། །མྱུར་དུ་བསྐྱབས་པར་འདོད་པ་དེས། །བདག་དང་གཞན་དུ་བརྗེ་བྱ་བ། །གསང་བའི་དམ་པ་སྤྱད་པར་བྱ། །བདག་བདེ་གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་དག །ཡང་དག་བརྗེ་བ་མ་བྱས་ན། །སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་མི་འགྲུབ་ཅིང་། །འཁོར་བ་ན་འང་བདེ་བ་མེད། །དེ་ལྟར་བདག་གནོད་ཞི་བ་དང་། །གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ཞི་བྱའི་ཕྱིར། །བདག་ཉིད་གཞན་ལ་བཏང་བ་དང་། །གཞན་རྣམས་བདག་བཞིན་བསྲུང་བར་བྱ། །ཅེས་གསུངས་སོ། །འདི་ལ་ཡང་མཉམ་རྗེས་གཉིས་ལས། མཉམ་བཞག་ཏུ་ཉམས་སུ་བླང་བ་ནི། གཏོང་ལེན་གཉིས་པོ་སྤེལ་མར་སྦྱངས། །ཞེས་པས་བསྟན་ཏེ། སྟན་བདེ་བ་ལ་བསྡད་ལ། བརྩེ་བའི་མ་མདུན་དུ་གསལ་བར་དམིགས་ཏེ། ཐོག་མར་བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེ་བསྒོམ་པ་ནི། མ་འདིས་ཐོག་མ་ཁོ་ནར་དལ་འབྱོར་གྱི་ལུས་བྱིན་ནས་ཆུད་མ་ཟོས་པར་བསྐྱངས་པས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་དང་མཇལ་ནས་བདེ་བའི་སྣ་ཁ་ནས་བཟུང་དུ་བྱུང་བས་ཕན་བཏགས། ལྟོ་ན་གནས་པ་དང་བཙས་པའི་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་ནུས་པ་མ་སྲིད་པར་བསྐྱངས་པས་ཕན་བཏགས། དེ་ཙམ་དུ་མ་ཟད། འཁོར་བ་ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ནས་ཀྱང་བྱམས་པའི་མིག་གིས་བལྟ་བལྟ་བ། བརྩེ་བའི་སེམས་ཀྱིས་འཛིན་འཛིན་པ། གནོད་པ་དང་མི་ཕན་པ་ལས་སྐྱོབ་སྐྱོབ་པ། ཕན་པ་དང་བདེ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཕན་འདོགས་པའི་དྲིན་ཅན་དུ་འདུག་པ་ཨང་སྙམ་དུ་བསམ་ལ། མིག་ནས་མཆི་མ་འཁྲུག་པའམ། ལུས་ལ་བ་སྤུ་ལྡང་བ་ཙམ་དུ་ཤེས་པ་ཉེ་དུངས་པ་བསྐྱེད་དོ། །དྲིན་ཅན་དུ་གྱུར་པའི་མ་འདི་ད་ལྟ་འཁོར་བ་མཐའ་མེད་དུ་བདག་གི་དོན་བྱེད་བྱེད་ནས་འཁྱམས་ནས་སྡུག་བསྔལ་སྣ་ཚོགས་དང་བཅས་པ་འདི་སྙིང་རྗེ་སྙམ་དུ་མི་བཟོད་པའི་བསམ་པ་བརྩེ་དུང་བ་བསྐྱེད་ལ། ད་ནི་ངས་ཀྱང་ལན་དུ་ཕན་པ་དང་། བདེ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཕན་གདགས། གནོད་པ་དང་མི་ཕན་པ་ཐམས་ཅད་ལས་བསྐྱབ་པར་བྱ་སྙམ་དུ་བསམ། འོ་ན་མ་རྒན་ལ་གང་གིས་གནོད་ན་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་དངོས་སུ་གནོད། ཀུན་འབྱུང་གིས་བརྒྱུད་ནས་གནོད། དེ་ཐམས་ཅད་ངས་ཉམས་སུ་བླང་སྙམ་དུ་བསམས་ལ། མ་རྒན་གྱི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཀུན་འབྱུང་ཉོན་མོངས་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་ཐམས་ཅད་གྲིས་བཞར་བ་བཞིན་དུ། མ་རྒན་གྱི་རྒྱུད་ལས་སངས་ཀྱི་བླངས་ནས་རང་གི་སྙིང་གི་ནང་དུ་བླངས། དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བླང་བ་བསྒོམ་པ་ཡིན་ཏེ། ཡང་མ་རྒན་གྱི་བདེ་བ་ཐམས་ཅད་ངས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་སྙམ་དུ་བསམས་ལ། རང་གི་ལུས་ལོངས་སྤྱོད་དགེ་བ་ཐམས་ཅད་མ་རྒན་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པར་འབུལ། དེ་ཡང་སྤྱོད་འཇུག་ལས། སེམས་ཅན་རྣམས་དོན་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར། །ཡིད་བཞིན་གྱིས་ནི་ལུས་སུ་བསྒྱུར། །ཞེས་པའི་དོན་ཡིན་པས། རང་གི་ལུས་ལོངས་སྤྱོད་དགེ་བ་རྣམས་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེར་བསམས་ནས། དེ་རྣམས་ལ་མ་རྒན་གྱི་ཆོས་མཐུན་རྐྱེན་ཟས་སོགས་གནས་ཁང་། གཡོག་འཁོར། བླ་མ་བསྟེན་པ་ལ་སོགས་པ་བྱང་ཆུབ་བསྒྲུབ་པའི་རྒྱུ་རྐྱེན་ཅི་དགོས་པ་བྱུང་ནས། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་མ་རྒན་ཚོགས་རྫོགས་ནས་སངས་རྒྱས་པར་བསམ། དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བཏང་བ་བསྒོམ་པ་ཡིན། དེ་ལྟར་བྱམས་སྙིང་རྗེ་སྔོན་དུ་སོང་ནས་གཏོང་ལེན་གཉིས་རེ་མོས་ཀྱིས་སྤེལ་ཞིང་ཉམས་སུ་བླང་བའི་སྒོ་ནས་སྔར་བས་ཤེས་པ་རླན་ཞིང་འཕེལ་བར་བྱ། དེ་ལྟར་སྦྱངས་པས་སྔར་གྱི་མ་རྒན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་སྤོང་ཞིང་། བདེ་བ་བསྒྲུབ་པ་ལ་རང་གི་ཕྱོགས་ནས་རྩིས་ལ་མ་ཐེབས་པར་དངོས་སུ་བརྗེ་ནུས་པར་སོང་བ་ན་ཚད་དུ་ལོངས་པར་སོང་བ་ཡིན་ནོ། མ་དམྱལ་བར་སྐྱེ་བའི་ཚབ་མ་བཏུབ་ན་མེ་ནང་དེར་བག་ཚ་བ་མེད་པར་མཆོང་ནུས་པའི་ཚད་ཙམ་མོ། །དེ་ནས་ཐུན་གཉིས་པར་སྤོས་ལ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་འདི་ལྟར་བསམས་ཏེ། ངས་སེམས་བསྐྱེད་པའི་དུས་ན་ལོངས་སྤྱོད་དགེ་བ་རྣམས་སེམས་ཅན་ལ་བཏང་བ་ཡིན། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་བདག་གཅིག་པུས་བསྒྲུབ་པར་ཁས་བླངས་ཁུར་དུ་འཁྱེར་བ་ཡིན་པས། ད་ནི་བདག་གིས་དངོས་སུ་དེ་ལྟར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་དགོས་སྙམ་དུ་བསམས་ལ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་གཏོང་ལེན་སྔ་མ་བཞིན་དུ་སྤེལ་ཞིང་སྦྱང་། འདིའི་སྐབས་སུ་གཏོང་བ་ནི་སེམས་ཅན་རེ་རེས་ལུས་ལོངས་སྤྱོད་དགེ་བ་ཆ་ཚང་རེ་རེ་ཐོབ་པར་བསམ་མོ། །དེ་ལྟར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སྤྲོས་པ་མེད་པར་བློས་ལིངས་ཀྱིས་བཏང་ལ། སེམས་ཅན་སུ་འདོད་པ་ཁྱེར་ཅིག །དེ་དག་ལ་ཁྱེད་རང་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་དུ་གྱིས་ཤིག་ཅེས་རང་ལ་རྩི་སྨན་གྱི་སྡོང་པོ་བཞིན་དུ་བསམས་ལ། དགའ་སྡུག་ཐམས་ཅད་སྤངས་ལ་བློས་སྦྱངས་ཤིང་ངག་ཏུ་འདོན་པར་བྱའོ། །བདག་གི་ལུས་ལོངས་སྤྱོད་དགེ་བ་རྣམས་ལྷུག་པར་བཏང་བ་དེ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བཟའ་བ་དང་བཏུང་བ་དང་། བགོ་བ་མེད་པའི་བགོ་བར་གྱུར་ཅིག །གནས་མེད་པའི་གནས་སུ་གྱུར་ཅིག །ཅེས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི
Chinese
执持甚深空性，于不死大乐中行。如是宣说了这些意义的修持利益等。第二，宣说世俗菩提心自他交换，这是寂天所说：何人欲速疾，救护自他者，当修自他换，秘密胜妙行。若不以真诚，交换自他苦，非但不得佛，轮回亦无乐。如是为息灭，自害及他苦，舍自身予他，如己护他人。如是说。此中也有入定和出定两种，入定中修持的是，修习交替取舍二者。如是所示，安乐而坐，于前观想慈爱的母亲，首先修持慈爱和悲心：此母最初给予暇满人身，不令虚耗而养育，故与佛法相遇，从安乐之端而得受用，故施予利益。在腹中安住和出生之时，于一切时分，无力而养育，故施予利益。不仅如此，从轮回无始之时起，也以慈爱的眼睛视视，以慈爱的心意执执，从损害和无益中救救，以利益和安乐一切而施予利益，思念是恩德之母啊。从眼中流出眼泪，或者身上汗毛竖立，仅此知晓生起亲近之情。成为恩德之母的这位母亲，现在于无边轮回中做着我的事情而流浪，与种种痛苦相伴，生起不忍之心和慈爱之情。现在我也回报利益，施予一切安乐之利益，从一切损害和无益中救护。那么什么对老母有害呢？痛苦直接有害，集谛通过间接有害。我思念要修持这一切，如是思念，老母相续中存在的痛苦、集谛、烦恼、所知障、习气等一切，如以利刃刮除一般，从老母的相续中取出，于自己
English
Hold the profound emptiness, and go in the state of immortal great bliss. Thus, the benefits of practicing these meanings, etc., were spoken. Second, explaining the exchange of self and others of conventional Bodhicitta, this was said by Shantideva: Whoever wishes to quickly protect themselves and others should practice the secret and supreme conduct of exchanging self and others. If one does not sincerely exchange the suffering of self and others, not only will one not attain Buddhahood, but there will also be no happiness in Samsara. Thus, in order to pacify self-harm and the suffering of others, one should give oneself to others and protect others as oneself. So it is said. Here too, there are two types: meditative and post-meditative. What is practiced in meditation is: Train in the exchange of giving and taking alternately. As shown, sit comfortably, and visualize the loving mother in front. First, cultivate loving-kindness and compassion: This mother initially gave the leisure and endowment body, nurtured it without wasting it, so she met the Buddha's teachings and was able to benefit from the source of happiness, thus bestowing benefit. She nurtured me without power while dwelling in the womb and at the time of birth, thus bestowing benefit. Not only that, but from beginningless time in Samsara, she has always looked with loving eyes, held with loving thoughts, saved from harm and uselessness, and bestowed benefit with all benefits and happiness, thinking, 'She is a kind mother!' Shedding tears from the eyes or having goosebumps on the body, just knowing this generates closeness. This mother, who has become a kind mother, is now wandering in endless Samsara doing things for me, accompanied by various sufferings, generating unbearable thoughts and affection. Now I will also repay the benefit, bestow the benefit of all happiness, and protect from all harm and uselessness. So I think. So what harms the old mother? Suffering directly harms, and the origin harms indirectly. Thinking that I will practice all of this, all the suffering, origin, afflictions, obscurations of knowledge, habits, etc., that exist in the old mother's continuum, like scraping with a sharp knife, take it out from the old mother's continuum, and to myself.
Chinese
的心中。这是修习发起菩提心，又想我应成办所有老母有情的安乐，并将自己的身体受用一切善根，毫不吝惜地供养老母有情。如《入行论》所说：为成办有情众的利益，将此身转为如意宝。因此，将自己的身体受用善根观想为珍宝，对于老母有情，凡是符合佛法的助缘，如食物等住所、仆役眷属、依止上师等，凡是成就菩提的因缘，都应给予。依靠这些，观想老母有情圆满资粮而成佛。这是修习舍弃菩提心。如此，慈悲为先，以轮流交替的方式修习自他交换，以此使觉受比以前更加温润增长。如此串习，便能舍弃以前老母有情的痛苦，成办安乐，从自身方面不作计较，而能真正做到交换，这样就达到了标准。如果不能代替堕入地狱，也要达到能毫不犹豫跳入火中的程度。之后进入第二座，对一切有情以慈爱和悲悯为先导，这样想：我在发起菩提心的时候，已经将受用善根施予有情，也已承诺承担为一切有情成办利益的重任，现在我必须真实做到这样。如此思维，如前一样对一切有情修习自他交换。此时的施舍，是观想每个有情都得到完整的身体受用善根。这样对一切有情毫无吝惜地慷慨施舍，心中想：谁想要就拿走吧！对他们说，你们想怎样就怎样吧！将自己观想成如药树一般，舍弃一切苦乐，在心中修习，口中念诵。我所施舍的身体受用善根，愿成为一切有情的食物和饮料，成为无衣者的衣服，成为无住处的住所！成为一切有情的
English
into my heart. This is meditating on taking the Bodhicitta. Again, thinking that I should accomplish all the happiness of my mother sentient beings, I offer my body, possessions, and all virtues to my mother sentient beings without any hesitation. As it is said in the "Bodhicharyavatara": "For the sake of accomplishing the benefit of sentient beings, may I transform this body into a wish-fulfilling jewel." Therefore, considering one's own body, possessions, and virtues as precious jewels, one should provide mother sentient beings with whatever conducive conditions are in accordance with the Dharma, such as food, shelter, servants, and relying on a Lama, whatever causes and conditions are needed to accomplish enlightenment. Relying on these, one should contemplate that mother sentient beings complete the accumulations and become Buddhas. This is meditating on giving away the Bodhicitta. In this way, with love and compassion preceding, one should alternately practice giving and taking, thereby making the awareness more moist and increasing it more than before. By training in this way, one abandons the suffering of former mother sentient beings and accomplishes happiness. Without calculating from one's own side, one can actually exchange, and thus reaches the standard. If one cannot substitute for being born in hell, one should at least be able to jump into the fire without hesitation. Then, moving on to the second session, with love and compassion preceding all sentient beings, one thinks like this: When I generated the mind of enlightenment, I gave away possessions and virtues to sentient beings. I vowed and took on the burden of accomplishing the benefit of all sentient beings alone. Now I must actually accomplish this. Thinking in this way, one practices giving and taking for all sentient beings as before. In this case, giving is to think that each sentient being receives a complete body, possessions, and virtues. In this way, one generously gives to all sentient beings without hesitation, thinking, "Whoever wants it, take it!" Say to them, "Do whatever you want!" Consider yourself like a medicinal tree, abandon all happiness and suffering, train in your mind, and recite it in your speech. May the body, possessions, and virtues that I freely give become the food and drink of all sentient beings, become clothes for those without clothes, become a dwelling for those without a dwelling! May it become everything for all sentient beings.