Tibetan
བཅུ་གསུམ་པ་གཞན་ལ་ཆོས་བཤད་པའི་ལེའུ། བཅུ་གསུམ་པ་གཞན་ལ་ཆོས་བཤད་པའི་ལེའུ། གཞན་ལ་ཆོས་བཤད་པའི་ལེའུ་འདི་ལ། ཆོས་ལ་སེར་སྣ་མེད་པར་གཞན་ལ་བསྟན་འོས་པའི་འཐད་པ་བསྟན་པ། ཆོས་བསྟན་པའི་དགོས་པ། ཇི་ལྟར་སྟོན་པའི་ཚུལ། བསྟན་བྱ་ཆོས་ཀྱི་རང་བཞིན། དེ་ལྟར་བསྟན་པའི་དོན་བསྡུ་བ་ལྔ་ལས། དང་པོ། བརྟན་པ་རྣམས་ནི་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཅིག་གིས་བསྟན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཚོལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་རྙེད་པར་གྱུར་ཏེ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་རྟོགས་པར་གྱུར་པ་ན་ཆོས་ལ་སེར་སྣ་མེད་པར་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་བཤད་པར་བྱས་ནས་རང་གི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་རྫོགས་པ་དང་སེམས་ཅན་གཞན་སྨིན་ པར་བྱེད་པ་ལ་འདི་བས་ལྷག་པའི་ཐབས་གཞན་མེད་པས་ཅི་ནས་འཆད་དགོས་ཏེ། བརྟན་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་ལུས་སམ་སྲོག་སྔོན་གྱི་དགེ་བ་བསགས་པའི་ཚོགས་ཆེན་པོས་རྙེད་པ་དང་། ལོངས་སྤྱོ༷ད་ཚོགས་ཆེས་ཞེས་རྒྱ་མཚོར་བགྲོད་པ་སོགས་དཀའ་ཚེགས་ཆེན་པོས་རྙེད་ཅིང་རང་གིར་གྱུར་པའང་མཐར་མཛད་པ་དང་། ཡིད་བརྟན་དུ་རུང་བའི་སྙིང་པོ་མེད་པ་དག་ཏུ་ཤེས་ནས་སྦྱིན་པ་ལ་རབ་ཏུ་དགའ་བའི་ཡིད་ཀྱིས་ཡུལ་སེམས་ཅན་སྡུག་བསྔལ་བ་རྣམས་ལ་ཟང་ཟིང་གི་སྦྱིན་པ་རྣམས། ཚུལ་ཇི་ལྟར་ན་ཕ་རོལ་གྱི་བསམ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་ནུས་པ་རྒྱལ་སྲིད་དམ་ལོངས་སྤྱོད་རྒྱ་ཆེན་པོ་དུས་རྟག་ཏུ་གཏོང་བར་བྱེད་ན། དམ་པའི་ཆོས་ནི་ཡངས་ཤིང་རྒྱ་ཆེ་བ་ནམ་ཡང་ཟད་པར་མི་འགྱུར་བ་གང་ཞིག་དེ་སྐྱེ་དགུ་རྣམས་ལ་འདི་དང་ཚེ་རབས་གཞན་དུ་ཡང་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་ཕན་པར་བྱེ༷ད་པས་ཟང་ཟིང་གི་སྦྱིན་པ་དང་མི་འདྲ་བར་གཏན་དུ་ཡིད་བརྟན་རུང་བའི་སྙིང་པོ་ཡོད་པ། སངས་རྒྱས་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱོན་པ་དང་། བསྟན་པ་གནས་པའི་དུས་ན་ཆོས་འཚོལ་བ་པོ་རང་གིས་ཀྱང་རྒྱ་མཚོར་འཇུག་པ་སོགས་ཟང་ཟིང་འགྲུབ་པ་ལྟར་ཚེགས་ཆེས་རྙེད་པ་མིན་ཞིང་བསྒྲུབ་སླ་ལ། ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་དེ་ཤི༷ན་ཏུ་བཏང་ཡང་རང་རྒྱུད་ཀྱི་ཆོས་ཟད་པ་མེད་པར་མ་ཟད་གོང་ནས་གོང་དུ་འཕེལ་བར་འགྱུར་བ་དེ་དག་གཞན་ལས་གཞན་དུ་ཡང་འཕེལ་བར་འགྱུར་བ་ལྟ་ལན་གཅིག་མ་ཡིན་པར་གཏོང་བ་ནི་སྨོས་ཅི་དགོས། ལྟ་ཞེས་པ་ཚིགས་བཅད་ཁ་བསྐང་བའི་ཆེད་དེ་དོན་གཞན་མེད་དོ། །དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཆོས་བཙལ་ནས་ གཞན་ལ་སྟོན་པར་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ཆོས་བསྟན་པའི་དགོས་པ་ནི། རྟོགས་པའི་ཆོས་མཐར་ཐུག་པ་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པར་བྱ་བ་ནི་ཚིག་དང་ཡི་གེའི་ཡུལ་ལས
Chinese
第十三 讲述为他人说法之品 第十三 讲述为他人说法之品 此讲述为他人说法之品中，分为五点：不吝惜佛法而应为他人宣说的理由；宣说佛法的必要；如何宣说之方式；所宣说之法的自性；以及如此宣说的意义之总结。第一点，以“坚定者们”等一颂来阐述：寻求圆满菩提的菩萨们，在获得佛法并如实证悟之后，便会毫不吝惜地为众生宣说，从而圆满自己的波罗蜜多，并成熟其他众生。没有比这更好的方法，因此必须宣讲。坚定的菩萨们，以身或命，通过积累先前善行的巨大积累而获得，并且，获得如“财富聚集”等，历经航海等巨大艰辛而获得并成为自己的东西，最终也会舍弃，并且认识到它们是没有可以信赖的精华之物，因此以极其欢喜布施之心，对于痛苦的众生，行持财物布施。那么，如何才能圆满他人的心愿呢？就是经常施舍王位或广大的财富。殊胜的佛法是广阔无垠的，永远不会耗尽，它在今生和来世都能以各种方式利益众生，因此与财物布施不同，它具有可以永远信赖的精华。佛陀出世，以及教法住世之时，寻求佛法者自己也无需像入海求宝那样历经艰辛，而是容易成就。而且，即使非常慷慨地施舍佛法，自己相续中的佛法也不会耗尽，反而会越来越增长，这些佛法也会在他人那里不断增长，更何况不是只施舍一次呢？“看”这个词是为了补足偈颂，没有其他意义。因此，菩萨在寻求佛法之后，必定会为他人宣说。 第二，宣说佛法的必要性是：圣者们各自证悟的究竟证悟之法，并非言语和文字的范畴。
English
Thirteenth Chapter: Explaining the Dharma to Others Thirteenth Chapter: Explaining the Dharma to Others In this chapter on explaining the Dharma to others, there are five points: demonstrating the reasons why one should teach others without being stingy with the Dharma; the necessity of teaching the Dharma; the manner of how to teach; the nature of the Dharma to be taught; and a summary of the meaning of teaching in this way. The first point is explained with one verse, starting with "The steadfast ones": Bodhisattvas who seek complete enlightenment, upon finding the Dharma and realizing it without error, will explain it to sentient beings without any stinginess, thereby perfecting their own perfections and maturing other sentient beings. There is no better method than this, so it is necessary to teach. The steadfast bodhisattvas obtain their body or life through the great accumulation of previously accumulated merits, and also obtain things like "wealth accumulation," having endured great hardships such as voyages at sea, and even after they become their own, they will eventually give them up, and recognizing that they are things without a reliable essence, they give material gifts with a supremely joyful mind to suffering sentient beings. So, how can one fulfill the wishes of others? It is by constantly giving away kingdoms or vast wealth. The sublime Dharma is vast and boundless, never running out, and it benefits beings in all ways in this life and in future lives, so unlike material giving, it has a reliable essence that can be trusted forever. When the Buddha appears in the world and the teachings abide, seekers of the Dharma themselves do not have to go through hardships like entering the sea to seek treasure, but it is easy to accomplish. Moreover, even if the Dharma is given very generously, the Dharma in one's own mindstream will not be exhausted, but will increase more and more, and these Dharmas will also increase in others, let alone if it is not given only once? The word "see" is to complete the verse and has no other meaning. Therefore, after seeking the Dharma, bodhisattvas will definitely teach it to others. Second, the necessity of teaching the Dharma is: the ultimate Dharma of realization that the noble ones realize individually is not within the scope of words and letters.
Tibetan
་འདས་པ་ཡིན་ཀྱང་། དེ་ལྟ་བུ་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་ལ་ཚིག་དང་ཡི་གེས་བསྟན་པའི་ལུང་གི་ཆོས་ལ་ཐོས་བསམ་མ་བྱས་པར་ནམ་ཡང་ཐོབ་མི་ནུས་པས་ལུང་གི་ཆོས་ཐོས་བསམ་གྱི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་འདི་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སོ་སོ་རང་རིག་རྟོགས་པའི་ཐབས་སུ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ན་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཐུགས་རྒྱུད་ཀྱི་རྟོགས་པའི་ཆོས་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པར་བྱ་བ་ནི་སོ་སོ་རང་རིག་མེད་པ་ལ་ཐད་ཀར་བསྟན་པར་མི་ནུས་པས། དེ་འདྲའི་རྟོགས་པའི་ཆོས་ནི་མངོན་སུམ་དུ་སོ་སོ་རང་རིག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་བཅོ༷མ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱིས་ཚིག་དང་ཡི་གེའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ཆོས་མ་བསྟན་པའམ་བསྟན་པ་མེད་དེ། སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པར་བྱ་བའི་དོན་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཚིག་དང་ཡི་གེས་ཇི་བཞིན་མཚོན་མི་ནུས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་པའི་བརྗོད་པ་དང་རྟོག་པ་དང་དཔེ་དང་གཏན་ཚིགས་ལས་འདས་པ་ཡིན་པས་སོ་སོ་རང་རིག་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་ན་ཀ་བུམ་སོགས་འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་དང་། ནམ་མཁའ་སོགས་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཆོས་ཤེས་པ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་པས་དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་འཕགས་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་ལྡན་པས་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། འཇིག་རྟེན་པའི་བསམ་གཏན་ཐོབ་པ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་བསམ་གཏན་མ་ཐོབ་པ་རྣམས་ཀྱིས་བསམ་པར་མི་ནུས་ན་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ འཇིག་རྟེན་པའི་ཐོས་པ་སོགས་ཀྱིས་བསམ་པའི་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་སྨོས་ཅི་དགོས་སོ། །འོ་ན་ཟབ་མོའི་མདོ་སྡེ་རྣམས་ཀྱིས་ངེས་པའི་དོན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐུགས་སུ་ཆུད་པ་སོ་སོ་རང་རིག་པར་བྱ་བའི་དོན་བཤད་དོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཐུགས་རྗེའི༷་བདག་ཉིད་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་སྦྲུལ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུས། ཞེས་པ་དཔེ་བསྟན་ཏེ། སྦྲུལ་ཆེན་པོ་ཨ་ཛ་གར་ཞེས་པ། རྒྱབ་ཏུ་ཞིང་རྨོ་ཞིང་ཆུ་བོ་ཡང་འབབ་པའི་ཁྱོན་ཡོད་པ་དེའི་ཁ་ནས་ཆུ་བྱུང་བ་རྒྱང་རིང་པོར་ཆུ་ཀླུང་ཆེན་པོ་བཞིན་དུ་བབ་པ་དེ་ལ་རི་དྭགས་རྣམས་ཀྱིས་ཆུ་ཀླུང་ཡིན་པར་བསམས་ནས་འཐུང་བ་ན་ཁ་ཆུ་གདུག་པས་ཤི་བར་གྱུར་པ་རྣམས་སྦྲུལ་དེའི་ཁའི་དབུགས་རྔུབས་པས་དྲངས་ནས་ཁར་འཛུད་པར་བྱེད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་སྦྲུལ་ཆེན་ལྟ་བུས། རིག་པ་བཞི་དང་ལྡན་པས་ཤིན་ཏུ་རིགས་ཤིང་འཐད་པ་སྟེ་དོན་ཐམས་ཅད་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་བཤད་པ་ནི་གསུང་རབ་གང་ཞིག་སྦྲུལ་གྱི་དབུགས་དང་འདྲ་བར་ཕ་རོལ་འདྲེན་ནུས་པ་ཆོས་གསུང་རབ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་རྣམས་ཀྱིས། རི་དྭགས་ཀྱི་
Chinese
虽然已经逝去，但是要获得那样的境界，如果不通过对词句文字所指示的教法进行闻思，是永远无法获得的，因此，将教法作为闻思的对象，这是世尊（梵文：Bhagavan）所开示的各自自证的证悟方法。因为圣者们的心续中的证悟之法，各自自己去证悟，如果没有各自自证，就无法直接指示。为了使那样的证悟之法能够显现地各自自证，诸佛世尊们没有开示或者没有开示具有词句文字形式的法。因为词句文字无法如实地表达各自自己所要证悟的意义，因为它超越了世俗的言说、思维、比喻和论证，所以称为各自自证。因为它不像世间了知柱子、瓶子等有为法，以及虚空等无为法那样，所以如实性是具有圣者智慧的人各自自己所要证悟的。如果世间获得禅定的人们的行境，没有获得禅定的人们无法思维，那么更何况超越世间的智慧的行境，不是世间听闻等所能思维的呢？那么，如果说甚深经部所决定的意义，是佛陀心中所领悟的各自自证的意义，这是怎么回事呢？对于众生具有大悲心的世尊（梵文：Bhagavan）就像大蛇一样。这是用比喻来说明。所谓的大蛇阿阇伽罗，它的背上可以耕田，甚至可以流水，从它的口中流出的水，像一条大河一样流向远方，野兽们以为是河流而饮用，结果因为口中的毒液而死亡，那些野兽被那条蛇口中的气息所吸引，而被吸入蛇口中。因此，佛陀就像大蛇一样，具有四种智慧，非常合理，也就是说，能够毫不颠倒地解释一切意义的，就是能够像蛇的呼吸一样吸引他人的圣教，也就是十二部经。对于野兽的
English
Although it has passed away, one can never attain such a state without studying and contemplating the Dharma of the scriptures indicated by words and letters. Therefore, making the Dharma of the scriptures the object of study and contemplation is the method of self-realization taught by the Bhagavan. Because the Dharma of realization in the minds of the noble ones, which is to be realized by each individual, cannot be directly shown without self-realization. In order to make such Dharma of realization manifest and self-realized, the Buddhas, the Bhagavans, have not taught or do not teach the Dharma in the form of words and letters. Because words and letters cannot truly represent the meaning to be realized by each individual, as it transcends worldly expressions, thoughts, metaphors, and arguments, it is called self-realization. Because it is not like knowing conditioned phenomena such as pillars and vases, and unconditioned phenomena such as space, in the world, thus, suchness is to be realized by each individual who possesses the wisdom of the noble ones. If those who have attained worldly meditative absorption cannot conceive of the realm of those who have not attained meditative absorption, what need is there to mention that the realm of wisdom that transcends the world is not an object of thought for worldly hearing and so on? Then, how is it said that the profound Sutras explain the definitive meaning, the meaning of self-realization understood in the mind of the Buddha? The Bhagavan, who has great compassion for sentient beings, is like a great serpent. This is shown as a metaphor. The great serpent Ajagara, whose back is so large that fields can be plowed and rivers can flow on it, and the water flowing from its mouth flows far away like a great river. The wild animals think it is a river and drink from it, but they die from the poison in its mouth. Those animals are drawn in by the breath of the serpent's mouth and drawn into its mouth. Therefore, the Buddha is like a great serpent, possessing four kinds of wisdom, which is very reasonable. That is to say, whatever scripture explains all meanings without inversion is the Holy Dharma that can attract others like the breath of a serpent, that is, the twelve branches of scripture. For the wild animals