Tibetan
ན་པ་དེ་གཉིས་བརྩད་པས་ཙནྡྲ་གོ་མི་རྒྱལ་ཏེ་བྱ་དགའ་ཆེན་པོ་ཐོབ་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་དུ་མཁས་པའི་གྲགས་པས་ཁྱབ་བོ། །དེ་ནས་སློབ་དཔོན་བློ་གྲོས་བརྟན་པ་ལ་མདོ་སྡེ་དང་མངོན་པའི་སྡེ་སྣོད་ཕལ་ཆེར་ལན་གཅིག་གསན་པས་མཁྱེན། རིག་འཛིན་གྱི་སློབ་དཔོན་མྱ་ངན་མེད་པར་བཀའ་ལུང་མནོས་ཏེ་རིག་སྔགས་བསྒྲུབས་པས་སྤྱན་རས་གཟིགས་དང་སྒྲོལ་མའི་ཞལ་གཟིགས། དེ་ནས་ཤར་ཕྱོོགས་རྒྱལ་པོ་བྷ་ར་ཤའི་ཡུལ་དུ་སྨན་དཔྱད་དང་སྡེབ་སྦྱོར་སོགས་བཟོའི་གནས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་མང་དུ་བྱས། ཁྱད་པར་སྒྲ་རིག་པ་མང་དུ་བཤད། དེའི་ཚེ་རྒྱལ་པོའི་བུ་མོ་ཏཱ་ར་ཞེས་བྱ་བ་བག་མར་བླངས་ཤིང་རྒྱལ་པོས་ཡུལ་འཁོར་ཞིག་ཀྱང་སྦྱིན་པར་བྱས། དུས་ལན་གཅིག་གཡོག་མོས་ཏཱ་ར་འབོད་ཀྱིན་འདུག་པས། ཡི་དམ་དང་མཚན་མཐུན་པ་ཁྱིམ་ཐབ་ཏུ་མི་རུང་ངོ་སྙམས་ནས། ཡུལ་གཞན་དུ་འགྲོ་བར་བརྩམས་པས་རྒྱལ་པོས་ཤེས་ཏེ། ངའི་བུ་མོ་དང་ལྷན་ཅིག་མི་འདུག་ན་གང་ག་ལ་སྐུར་ཅིག་ཅེས་བསྒོས་ཏེ་དེ་བཞིན་བྱས་པ་ན། སློབ་དཔོན་གྱིས་སྒྲོལ་མར་གསོལ་བ་བཏབ་པས། གང་ག་དང་རྒྱ་མཚོ་འཕྲད་མཚམས་ཀྱི་རྒྱ་མཚོའི་གླིང་ཞིག་ལ་ཐོན། གླིང་དེ་འཕགས་མས་སྤྲུལ་བ་ཡིན་ཡང་ཟེར་ཏེ་ཙནྡྲ་དི་པ་ཞེས་བྱ་བ་ད་ལྟ་ཡང་ཡོད་དེ་གྲོང་བདུན་སྟོང་ཙམ་ཤོང་བ་ཞིག་འདུག་ཟེར། སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱིས་ལུང་བསྟན་པ་ལས་གོ་མི་དགེ་བསྙེན་མཛད། མཚན་ཙནྡྲ་ཡིན་ལ། དེ་ཕྱིན་ཆད་ནས་ཙནྡྲ་གོ་མིར་གྲགས་སོ། །སླར་ཡང་འཛམ་གླིང་ལྷོ་ཕྱོགས་ཀྱི་རྒྱུད་དུ་བྱོན། བྲམ་ཟེ་མཆོག་སྲེད་ཀྱི་ལྷ་ཁང་ན་ཀླུ་ལ་སྒྲ་ཉན་པའི་བཀོད་པ་དང་། ཀླུ་ཤི་ཥས་བྱས་པའི་པཱ་ཎིའི་འགྲེལ་པ་འདུག་པ་ཡང་གཟིགས་པས། ཀླུ་ནི་རབ་ཏུ་རྨོངས་པས། ཚིག་མང་བ། དོན་ཉུང་བ་ཟློས་པ། མ་རྫོགས་པའོ། །ཞེས་སྨད་ནས། པཱ་ཎི་པའི་དོན་འགྲེལ་དུ་ཙནྡྲ་བྱཱ་ཀ་ར་ཎ་ཡན་ལག་དང་བཅས་པ་མཛད། གཞུང་དེར། ཉུང་ངུ་རྣམ་གསལ་ཡང་དག་རྫོགས། །ཞེས་གསུངས་པ་ཡང་ཀླུ་ལ་ཟུར་ཟ་བའོ། །དེ་ནས་དཔལ་ན་ལེནྡྲར་བྱོན། དེའི་ཚེ་མཁན་པོར་གྱུར་པ་ཟླ་བ་གྲགས་པ་ཡིན་པ་དང་མཇལ་ནས། ཁྱེད་གང་ནས་འོངས་བྱས་པས། ལྷོ་ཕྱོགས་ནས་འོངས། ཆོས་གང་ཤེས་དྲིས་པས། སྒྲ་པཱ་ཎི་པ་དང་། བསྟོད་པ་བརྒྱ་ལྔ་བཅུ་པ་དང་། མཚན་ཡང་དག་པ་བརྗོད་པ་གསུམ་ཤེས་བྱས་པས། འདི་གཞུང་གསུམ་ལས་མི་ཤེས་ཞེས་ཚིག་ཁེངས་སྐྱུང་ཡང་། དོན་ལ་ཐམས་ཅད་ཤེས་པར་ཁས་བླངས་པ་ཡིན་པས། ཙནྡྲ་གོ་མི་ཡིན་ནམ་སྙམ་དྲིས་པས། འཇིག་རྟེན་ན་དེ་ལྟར་གྲགས་གསུངས། འོ་ན་མཁས་པ་ཆེན་པོ་ཐོག་བབས་སུ་བྱོན་པ་མ་ལེགས་ཀྱིས། དགེ་འདུན་གྱིས་བསུ་བ་བྱེད་དགོས་པས་རེ་ཞིག་གྲོང་ཁྱེར་དུ་བཞུད་ཅིག་གསུངས་པས། བདག་དགེ་བསྙེན་ལ་དགེ་འདུན་གྱིས་བསུ་བ་བྱར་ག་ལ་རུང་། འདི་ལ་ཐབས་ཡོད་དོ་གསུངས་ནས། ཤིང་རྟ་གསུམ་ལས། དབུས་མར་འཇམ་དཔལ་བཞུགས། གཞན་གཉིས་སུ་སློབ་དཔོན་གཉིས་ཀྱིས་རྔ་ཡབ་གཡབ་ཅིང་མདུན་ནས་དགེ་འདུན་གྱིས་བསུ་བ་དང་བཅས་བྱོན་ན་འཇམ་དཔལ་གྱི་སྐུ་ལ་བསུ་བ་བྱས་པར་འགྲོ་གསུངས་ནས། དེ་ལྟར་བྱས་པས་ཙནྡྲ་གོ་མིར་འཇམ་དཔལ་གྱི་སྐུ་བརྙན་གྱིས་ཞལ་བསྟན་པས་དེར་བསྟོད་པ་མཛད་པ་སྐུ་བརྙན་ཞལ་ཕྱིར་ལོག་གིས་གསན་པ་དུས་དེར་སྐྱེ་བོ་ཀུན་གྱིས་མཐོང་ནས་སྐུ་གཟུགས་ཕ་གི་ནི་དེ་ལྟར་བྱེད་དོ་བྱས་པ་དེ་ག་ལ་ལུས་ཏེ་འཇམ་དབྱངས་མཇིང་ཡོན་མར་གྲགས། དེ་ནས་ཙནྡྲ་གོ་མིས་ཐོགས་མེད་ཀྱི་སྲོལ་ལ་བརྟེན་ཏེ་རྣམ་རིག་གི་ཕྱོགས་བཟུང་། ཟླ་གྲགས་ནི་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་གཞུང་སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་སོགས་ཀྱིས་བཀྲལ་བ་ལ་བརྟེན་ཏེ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་སྨྲ་བའི་ཕྱོགས་བཟུང་། ལོ་བདུན་གྱི་བར་དུ་བགྲོ་གླེང་གི་བརྒལ་བརྟག་མཛད་དོ། །རྩོད་པ་དེ་བལྟ་བའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བོ་མང་པོ་རྟག་ཏུ་འདུས་པས། གྲོང་པའི་ཁྱེའུ་དང་བུ་མོ་ཚུན་ཆད་ཀྱིས་ཀྱང་ཕྱོགས་ཙམ་རིག་ནས། ཀྱེ་མ་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་གཞུང་། །ལ་ལའི་སྨན་ལ་ལ་ལའི་དུག། མི་ཕམ་འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་གཞུང་། །སྐྱེ་བོ་ཀུན་ལ་བདུད་རྩི་ཉིད། །ཅེས་གླུར་ལེན་པ་བྱུང་ངོ་། །ཟླ་གྲགས་ཀྱི་དགོངས་པར། འདི་ལ་རྩོད་པ་སློབ་མི་ཞིག་ཡོད་དོ་བསམས་ནས། ཙནྡྲ་གོ་མིའི་ཕྱི་བཞིན་ཕྱིན་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་ལྷ་ཁང་ཞིག་ཡོད་པར། སྒོའི་ཕྱི་ནས་ཉན་པས། སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་རྡོ་སྐུ་དེས་སློབ་དཔོན་གྱིས་སློབ་མ་ལ་སྟོན་པ་བཞིན་ཆོས་གསུང་བ་གཟིགས་པས་འཕགས་པ་ལ་ཉེ་རིང་མི་མངའ་འམ་ཞེས་སྒོ་ཕྱེ་བས་དེ་ཉིད་དུ་རྡོ་སྐུར་གྱུར་ཏེ། ཆོས་སློབ་བཞིན་པའི་ཕྱག་སོར་ཀེར་རེ་བར་ལུས་པས་སྤྱན་རས་གཟིགས་འཛུབ་ཀེར་མར་གྲགས། དེ་སྐབས་ནས་རྩོད་པ་རང་ཞི་བའོ། །དེ་ནས་ན་ལེནྡྲའི་གནས་དེར་བཞུགས་ནས་ཆོས་མང་དུ་བསྟན། ཟླ་གྲགས་ཀྱིས་མཛད་པའི་སྒྲའི་བསྟན་བཅོས་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ཚིགས་བཅད་ལེགས་པོ་གཟིགས་པས་རང་གིས་མཛད་པའི་སྒྲ་མདོ་སྡེབ་མི་ལེགས་པར་མཁྱེན་ནས། འགྲོ་དོན་མི་འབྱུང་ངམ་སྙམ་ནས་དཔེ་ཁྲོན་པར་བསྐྱུར་བས། རྗེ་བཙུན་སྒྲོལ་མས། ཁྱོད་ཀྱི་འདི་ནི་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་པར་འགྱུར་གྱི། ཟླ་གྲགས་ཀྱི་འདི་ནི་མཁས་པའི་ང་རྒྱ
Chinese
那两位辩论后，旃扎·果弥获胜，获得丰厚的奖赏，其博学之名传遍四方。之后，他从导师洛哲丹巴那里听闻了几乎所有的经部和论藏，因此通晓。从持明上师无忧处接受了教言，修持明咒，亲见了观世音菩萨和度母。之后，在东方国王巴拉夏的地方，创作了许多关于医学、占星等工巧明的论著，特别是广泛地讲述了声明学。当时，娶国王的女儿名为达热为妻，国王也赐予了一处领地。一次，仆女呼唤达热时，他心想：与本尊同名的人不适合在家里，于是打算前往其他地方，国王知道后说：如果不和我女儿一起住，就把她送到恒河去吧，于是就这样做了。导师向度母祈祷，到达了恒河与大海交汇处的海洋岛屿。据说那个岛屿是圣母化现的，名为旃扎底巴，至今仍然存在，据说能容纳七千个村庄。由于观世音菩萨的授记，他成为了居士果弥，名字是旃扎，从那以后被称为旃扎·果弥。再次前往赡部洲南方一带。在婆罗门至爱天（自在天）的寺庙里，他看到了龙族听声音的布置，以及龙树（梵文：Nāgārjuna）所著的《波你尼》的注释。他批评说：龙族非常愚昧，言辞繁多，意义稀少，重复，不完整。之后，为了解释《波你尼》的意义，他创作了带有支分的《旃扎声明论》。在那部论著中，他说：“简略、清晰、正确、完整”，这也是对龙族的讽刺。之后，他前往吉祥那烂陀寺。当时担任住持的是月称，他们见面后，月称问：你从哪里来？他回答说：从南方来。月称问：你懂什么佛法？他回答说：懂《波你尼声明》、一百五十赞和《名称圆满赞》。月称说：这个人只懂三部论著，虽然言辞谦虚，但实际上承认自己什么都懂，于是问：你是旃扎·果弥吗？他回答说：世间上是这样称呼我的。月称说：那么这位大学者
English
After those two debated, Chandra Gomi was victorious and received great rewards, his reputation for scholarship spread in all directions. Then, he listened to almost all of the Sutra and Abhidharma Pitakas once from the teacher Lodro Tenpa, and thus he knew them. He received the precepts from the vidyadhara teacher Mya Ngen Me (Ashoka), and having practiced the vidya mantras, he saw the face of Chenrezig and Dolma. Then, in the land of the eastern king Bharasha, he composed many treatises on the arts such as medicine and astrology. In particular, he extensively explained grammar. At that time, he took the king's daughter, named Tara, as his wife, and the king also gave him a territory. Once, when a servant girl was calling Tara, he thought, 'It is not right to have someone with the same name as the yidam in the household,' and so he set out to go to another place. The king found out and said, 'If you are not going to stay with my daughter, send her to the Ganges River,' and so it was done. The teacher prayed to Dolma, and he reached an ocean island at the confluence of the Ganges and the ocean. It is said that the island was emanated by the Holy Mother, and it is called Chandra Dipa, which still exists today, and it is said that it can hold about seven thousand villages. Due to the prophecy of Chenrezig, he became a gomichen (upasaka). His name was Chandra, and from then on he was known as Chandra Gomi. Again, he went to the southern part of Jambudvipa. In the temple of the Brahmin Supreme Desire (Ishvara), he saw the arrangement of the nagas listening to sound, and also the commentary on Panini made by Nagarjuna. He criticized, saying, 'The nagas are very ignorant, with many words, little meaning, repetition, and incompleteness.' Then, in order to explain the meaning of Panini, he composed the Chandra Vyakarana with its limbs. In that treatise, he said, 'Brief, clear, correct, complete,' which was also a satire of the nagas. Then he went to glorious Nalanda. At that time, he met the abbot who was Chandrakirti, and Chandrakirti asked, 'Where do you come from?' He replied, 'I come from the south.' Chandrakirti asked, 'What dharma do you know?' He replied, 'I know the Panini grammar, the One Hundred and Fifty Praises, and the Praise of the Names of Manjushri.' Chandrakirti said, 'This person only knows three treatises,' although he was humble in his words, he actually admitted that he knew everything, so he asked, 'Are you Chandra Gomi?' He replied, 'That is what I am known as in the world.' Chandrakirti said, 'Then this great scholar'
Chinese
最初降临的时候不太好，（他们）说因为僧众需要迎接，所以暂时去城市里吧。我说，我一个居士，怎么能让僧众迎接呢？（他们）说，这有办法。在三辆车中，中间那辆请文殊菩萨乘坐，另外两辆由两位阿阇黎摇着拂尘，前面由僧众迎接，这样就变成迎接文殊菩萨的圣像了。就这样做了，旃扎果弥面前，文殊菩萨的圣像显现了面容，他在那里做了赞颂，圣像转过脸来倾听，当时所有的人都看到了，说那个圣像就是这样做的，那个地方就变成了著名的文殊菩萨颈项倾斜的地方。之后，旃扎果弥依靠无著的传统，掌握了唯识宗。月称则依靠龙树的论典，佛护等人的解释，掌握了宣说无自性的宗派。他们进行了长达七年的辩论。为了观看那场辩论，很多人经常聚集在一起，甚至村里的男孩女孩们也略微懂得了其中的一些道理，于是唱道：唉呀，圣者龙树的论典，对于某些人是药，对于某些人是毒。不败圣者无著的论典，对于所有众生都是甘露啊！月称心想，这里一定有一个能辩论的学生，于是他悄悄地跟在旃扎果弥身后，来到一座观音菩萨的寺庙。他在门外偷听，看到观音菩萨的石像像老师教导学生一样说法，于是（月称）说，圣者您难道有亲疏之分吗？他打开门，石像立刻变成了石头，只有说法的手指还竖立着，因此被称为竖指观音。从那时起，辩论自然平息了。之后，他住在那烂陀寺，传授了很多佛法。月称所著的声明论典《普贤》因为偈颂写得很好，（旃扎果弥）知道自己所著的声明论典组合得不好，心想这样不能利益众生吧，于是把书扔进了井里。这时，至尊度母说：你的这部论典会对众生有利益的，月称的这部论典只是智者的傲慢。
English
Initially, when he arrived, it was not good. They said that because the Sangha needed to welcome him, he should go to the city for a while. I said, how can I, a layperson, be welcomed by the Sangha? They said, there is a way. Of the three chariots, the central one should be for Manjushri to ride in, and the other two should have two Acharyas fanning with whisks, and the Sangha welcoming from the front, so that it would be a welcome to the image of Manjushri. They did so, and in front of Chandra Gomi, the image of Manjushri showed his face. He made praises there, and the image turned its face back to listen. At that time, everyone saw it, and said that the image did that, and that place became famous as the place where Manjushri's neck is tilted. After that, Chandra Gomi relied on the tradition of Asanga and mastered the Yogacara school. Chandrakirti relied on the treatises of Nagarjuna, the explanations of Buddhapalita and others, and mastered the school that speaks of no self-nature. They engaged in debate and examination for seven years. In order to watch that debate, many people gathered together constantly, and even the boys and girls of the village understood some of the principles, and sang: Alas, the treatises of the noble Nagarjuna, for some are medicine, for some are poison. The treatises of the invincible noble Asanga, for all beings are nectar! Chandrakirti thought, there must be a student here who can debate, so he secretly followed Chandra Gomi to a temple of Avalokiteshvara. He eavesdropped outside the door, and saw the stone statue of Avalokiteshvara teaching the Dharma like a teacher teaching a student, so (Chandrakirti) said, Noble One, do you have partiality? He opened the door, and the stone statue immediately turned into stone, only the finger of the hand teaching the Dharma remained raised, so it was called the Raised Finger Avalokiteshvara. From that time on, the debate naturally subsided. After that, he stayed at Nalanda Monastery and taught a lot of Dharma. Chandrakirti's treatise on grammar, "Samantabhadra", because the verses were well written, (Chandra Gomi) knew that his own treatise on grammar was not well composed, and thought that it would not benefit beings, so he threw the book into a well. At this time, Jetsun Tara said: Your treatise will benefit beings, Chandrakirti's treatise is just the arrogance of the wise.