Tibetan
བརྡ་སྤྲོད་པ་ཙཱནྡྲ་པའི་སྐབས་སུ་ཉེ་བར་མཁོ་བའི་ཏིདྲ་མཐའི་དཔེར་བརྗོད་ཉུང་ངུ་རྣམ་གསལ། བརྡ་སྤྲོད་པ་ཙཱནྡྲ་པའི་སྐབས་སུ་ཉེ་བར་མཁོ་བའི་ཏིདྲ་མཐའི་དཔེར་བརྗོད་ཉུང་ངུ་རྣམ་གསལ། བརྡ་སྤྲོད་པ་ཙཱནྡྲ་པའི་སྐབས་སུ་ཉེ་བར་མཁོ་བའི་ཏིདྲ་མཐའི་དཔེར་བརྗོད་ཉུང་ངུ་རྣམ་གསལ་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ། ། ན་མོ་མཉྫུ་ཤྲཱི་གྷོ་ཥ་ཤྩཱ་བྷེ་ད་གུ་ར་བེ། འགྱུར་བཅས་ཉོན་ཡིད་སྤྲིན་རིས་ཟག་མེད་མཁར། །བསྡོམས་པས་ཚེ་དབང་རིག་འཛིན་ཉི་གཞོན་སྣང་། །སྤྲོ་དེས་མཆོག་གསང་རྡོ་རྗེའི་དྲི་བཟང་ཁང་། །འབྱེད་མཛད་གྲུབ་པའི་དབང་པོ་བསྟན་འགྲོའི་མགོན། །འགྱུར་མེད་གནས་ལུགས་གྲུབ་རྩལ་མངའ་བརྙེས་པས། །མཁྱེན་དཔྱོད་མིག་གི་མེ་རིའི་མཐུ་ནུས་གཟིས། །རྨོངས་ཆེན་ཡིད་སྲུབས་སྟོབས་ལས་རྣམ་རྒྱལ་བའི། །གྲགས་པ་དོན་ལྡན་དབང་ཕྱུག་གཏན་གྱི་སྐྱབས། །ཁྱོད་མཁྱེན་ཧ་རི་ཙཱནྡྲ་འབྲས་བུ་བཟང་། །སྐལ་ལྡན་བློ་གྲོས་ལག་པར་ཉག་གཅིག་ཙམ། །ཐོབ་པའི་ཆ་ཤས་བརྡའ་སྤྲོད་ཙཱནྡྲ་པར། །ཉེར་མཁོ་ཏིདྲ་མཐའི་དཔེར་བརྗོད་ཅུང་ཟད་དབྱེ། ། དེ་ལ་སྐབས་འདིར་བརྡ་སྤྲོད་པའི་ཡན་ལག་ཏུ་མཁོ་གལ་ཆེ་བ་ཏིདྲ་མཐའི་འཇུག་ཚུལ་དང་དཔེར་བརྗོད་བླ་མ་དམ་པའི་ཞལ་རྒྱུན་ལྟར་ཉུང་བསྡུས་ཤིག་འབྲི་བ་སྟེ། སྤྱིར་ཀུན་བཤད་ཀྱི་རྐྱེན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བ་ནི་ཏིདྲ་རྐྱེན་བཅོ་བརྒྱད་ཡིན་ཞིང་། དེའི་རྩ་བ་ནི་ལ་དབྱངས་མེད་ཁོ་ན་ཡིན་ལ། དོན་གྱི་ནུས་པ་ཐ་དད་པ་དགུ་ཡོད་པའི་བརྡར་རྗེས་འབྲེལ་དགུ་སྦྱོར་བས་ཟློས་པ་དང་བཅས་རིགས་བཅུ་སྟེ། ལཊྲ། ལོཊྲ། ལིདྲ། ལདྲ། ལུདྲ། ལིཊྲ། ལུཊྲ། སྨོན་པའི། ལིདྲ། ལྀྲཊྲ། ལྀྲདྲ་རྣམས་སོ། རྗེས་འབྲེལ་རྣམས་ནི་སོ་སོའི་མདོས་དགོས་པ་དང་བཅས་དབྱི་ཚུལ་སོ་སོའི་སྐབས་སུ་འཆད་དོ། །འདི་ནི་ཀླུས་བྱས་པའི་བརྡ་ཆད་དུ་གྲགས་ལ། ཀ་ལཱ་པ་ སོགས་སུ་འདི་རྣམས་ལ་འཇུག་ཡུལ་གྱི་དོན་དང་སྦྱར་ཏེ། རིམ་པ་བཞིན་ཏུ། བརྟྟ་མཱ་ནཱ། པཉྩ་མཱི། སཔྟ་མཱི། ཧྱསྟ་ནཱི། ཨདྱ་ཏ་ནཱི། བརོཉྲཀྵཱ། ཤྭསྟ་ནཱི། ཨཱ་ཤཱི་ཥ། བྷ་བི་ཥྱནྟི། ཀྲི་ཡཱ་ཏི་པཏྟི་སྟེ། ད་ལྟར་བ། ལྔ་པ། བདུན་པ། ཁ་སང་། དེ་རིང་། ལྐོག་གྱུར། སང་། སྨོན་པ། འབྱུང་འགྱུར། བྱ་བ་ཤོར་བ་ཞེས་ཟེར་རོ། །དེ་རྣམས་ལས། ལཊྲ། ལོ་ཊྲ། ལི་དྲ། །ལདྲ་བཞི་ལ་ཏིདྲ་ཤིཏྲ་ཅེས་བྱ་སྟེ། བྱིངས་ལས་རྐྱེན་དེ་རྣམས་ལ་ཤ་འགྲོ་བ་ཅན་གྱི་བི་ག་ར་་འཇུག་པའི་ཕྱིར་བཏགས་པས། གཞན་ལུདྲ་སོགས་ལ་ཏིདྲ་ཤིཏྲ་མ་ཡིན་པ་བྱ་ཞིང་། གཞུང་གཞན་ཏུ་
Chinese
# 月称语法中常用的基本动词后缀简明例释 **月称语法中常用的基本动词后缀简明例释** 敬礼文殊语之师！ 变化无常烦恼意如云，无漏空界修持得合一， 如同长寿持明日轮光，开启最胜密密香殿门， 成就自在护佑教法众，证得无变本质成就力， 以智慧火眼神通威猛力，战胜大愚心中强大暗， 具德名声自在永恒依，您智慧如哈日灿扎优果， 有缘智者手中仅得少，月称语法一分作略解， 常用动词后缀例略分析。 在此，作为语法学分支中极为重要的动词后缀（梵文：tiṅ）用法及例证，根据尊贵上师口传，略作简述如下：一般而言，所有变化词缀的根本是十八种动词后缀，其根本是没有元音的"拉"（la）。按照意义功能的不同，有九种关系词，加上重复的一种，共有十类： 1. Laṭ（现在时） 2. Loṭ（命令式） 3. Liṅ（愿望式） 4. Laṅ（过去未完成时） 5. Luṅ（过去完成时） 6. Liṭ（完成时） 7. Luṭ（未来时） 8. 祈愿式 9. Lṛṭ（未来时） 10. Lṛṅ（条件式） 各种关系词的省略方式及其用途将在各自的章节中解释。这些是龙树所创的语法术语。在迦罗波等语法中，这些术语与其应用对象相结合，依次称为： Vartamānā（现在式）、Pañcamī（第五式）、Saptamī（第七式）、Hyastanī（昨日式）、Adyatanī（今日式）、Parokṣā（不可见式）、Śvastanī（明日式）、Āśīṣ（祝愿式）、Bhaviṣyantī（将来式）、Kriyātipatti（未完成假设式），即现在、第五、第七、昨天、今天、间接认知、明天、祈愿、未来和错过的行动。 其中，Laṭ、Loṭ、Liṅ、Laṅ四种被称为"tiṅ śit"（含"śa"的动词后缀），因为这些词根后加的后缀在变格时会带有"śa"的特征，而其他如Luṅ等则不称为"tiṅ śit"。在其他文献中... 【注：原文最后部分似乎不完整】 ### 译注： 1. 本文是一部藏文语法著作，专门讨论月称（Candrapā）语法体系中的动词后缀（tiṅ）用法。 2. 月称语法是印度语法学家月称（Candragomin）创立的梵语语法体系，在藏传佛教教育中广泛使用。 3. 文中提到的十种时态/语气形式是梵语语法的基本动词变化形式。 4. 开头部分是对文殊菩萨和上师的礼赞偈。 5. 这部作品的目的是为学习梵语语法的学生提供简明的动词后缀例证。
English
# Meditation and Recitation of the Radiant Goddess **Meditation and Recitation of the Radiant Goddess** ## Refuge and Bodhicitta After reciting "I take refuge in the Buddha, Dharma, and Sangha" three times: Ah! Within three layers of golden pig enclosures, In the center of three-tiered sun and moon amulets, I appear as the yellow Radiant Goddess from the syllable MAM, Peaceful and smiling, holding needle and thread, seated in half-lotus. Wearing blue upper garment and white skirt, Adorned with various ornaments, crowned with Vairochana, At her heart, upon a moon disc, the mantra garland rotates leftward, Light rays invite countless identical deities who dissolve into her. ## Practice and Recitation After clearly visualizing this, for the approaching practice recite: **OM MARITSE SVAHA** Recite this as much as possible. ## Protection Practice All those to be protected are gathered within the tent, The light of sun and moon blinds harmful forces, May the compassion of the goddess protect us. **OM MARITSE RADIANT GODDESS, PROTECT US—TEACHERS, DISCIPLES, AND ALL PEOPLE AND POSSESSIONS, SVAHA.** Recite thus. ## Activity Practice From the light of my heart emanate Countless goddesses riding pigs filling the world, Sealing the mouths, eyes, and teeth of harmful enemies and obstacles. **OM MARITSE BADATALI, BADALI, BARALI, BARAHA MUKHI, SARVA DUSHTA PRADUSHAM SHATRUM VI... TSORA CHAKSHUR MUKHAM BHANDA BHANDA SVAHA.** Recite thus. ## Conclusion Offer with "OM VAJRA ARGHAM" etc., and praise: Merely holding your name and remembering you Protects from all obstacles, Bestower of stainless great bliss, I bow and praise the Radiant Goddess. Thus praise her. In case of fear or urgent situations, one may maintain the visualization without dissolving it. For ordinary practice: The deity's form dissolves into luminous emptiness. By this virtue, may I swiftly achieve the state of the Radiant Goddess, etc. Thus dedicate and aspire. This practice was composed by Chagme Rinpoche and arranged for group practice. May virtue increase! Sarva Mangalam! (All Auspicious!) Shubham! (Goodness!) --- ## Notes 1. **The Radiant Goddess** (Tibetan: Özer Chen, Sanskrit: Mārīcī) is an important female deity in Tibetan Buddhism, especially revered in the Nyingma tradition. She has the power to protect practitioners from various obstacles. 2. **The three-layered pig enclosure** is the goddess's mount and special symbol. Traditionally, Marichi rides a pig or pig-drawn chariot, symbolizing her ability to transform ignorance into wisdom. 3. **The needle and thread** are among the goddess's implements, symbolizing her ability to sew shut the mouths of obstacles, preventing harm. 4. This ritual includes visualization, recitation, protection, and activity sections, suitable for daily practice. 5. Chagme Rinpoche was an important lineage master of the Nyingma tradition, and this practice was authored by him. 6. The final Sanskrit phrases "Sarva Mangalam" and "Shubham" are auspicious blessings meaning "All Auspicious" and "Goodness."
Tibetan
དེ་དག་ལ་བྱིངས་ཐམས་ཅད་པ་དང་། བྱིངས་ཕྱེད་པ་ཞེས་ཟེར། ལྲ་དབྱངས་མེད་དེས་དོན་བཅུ་ཀ་ལ་ཏིཔྲ་སོགས་བཅོ་བརྒྱད་པ་ཕྲག་བཅུར་བསྒྱུར་ནས། དེས་རང་རང་གི་བྱ་བ་བྱེད་པས་ན། གཞུང་གི་མདོ། ལྲའི་ཏིཔྲ་ཏསྲ་ཛིྭ། སིཔྲ་ཐ་ས་ཐ། མི་པྲ་བ་སྲ་མསྲ། ཏཨཱ་ཏཱ་མྲ་ཛྷ། ཐཱསྲ་ཨཱ་ཐཱམྲ་དྷྭམྲ། ཨིཊྲ་བ་ཧི་མ་ཧི་དྲ་འོས། དེ་བཞིན་ཏུ་བསྒྱུར་བར་བྱས་ནས། དེ་ལ་ཐོག་མཐའི་ཡིག་འབྲུ་སྦྱར་བས། ཏིང་ཞེས་པས་སྤྱི་མིང་གོ་བར་བྱེད། ཕྱི་མ་དགུའི་དང་པོ་ཏ་དང་མཐའི་དྲ་བསྡུས་པས་ཏདྲ་སྟེ་ཕྱི་མ་དགུའི་སྒེར་མིང་དང་། དེ་ཉིད་ལ་དགག་ཚིག་སྦྱར་བས་ཨ་ཏདྲ་སྟེ་ཏདྲ་མ་ཡིན་པ་ནི་སྔ་མ་དགུའི་མིང་ངོ། །རྐྱེན་བཅོ་བརྒྱད་ པོ་དེ་ལ་རྣམ་འགྱུར་བྱས་པས་ཏི་སོགས་བརྒྱ་དང་བརྒྱད་ཅུ་ཐམ་པ་འབྱུང་ལ་ཀ་ལཱ་པར་རྣམ་འགྱུར་བྱས་ཟིན་པའི་གཟུགས་སུ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །སྒྲ་གཞུང་གཞན་ཏུ་ཏདྲ་ཨ་ཏདྲ་དག་ལ། ཨཱཏྨ་ནེ་པད་དང་། པ་རསྨཻ་པ་ད་འབྱུང་བ། བདག་དོན་གྱི་ཚིག་དང་། གཞན་དོན་གྱི་ཚིག་ཅེས་བྱ། གཞུང་འདིར་ཡི་གེ་ཉུང་བ་གཙོ་བོར་སྟོན་པས་དེ་བཞིན་ཏུ་མ་བཤད་པར་ཟད་དོ། །བདག་དོན་དང་གཞན་དོན་ཞེས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཀྱང་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ངེས་བཟུང་བྱར་མེད་དེ། རྐྱེན་དེ་རྣམས་གཙོ་བོར་བྱེད་པ་པོ་གཞན་ལ་ལྟོས་མི་དགོས་པར་རང་ཉིད་ཀྱི་བྱ་བ་ལ་འཇུག་པ་ཤས་ཆེ་བས་བདག་དོན་དང་། བྱེད་པ་པོ་གཞན་ལ་འཇུག་པ་ཤས་ཆེ་བས་གཞན་དོན་གྱི་ཚིག་ཅེས་བྱའོ། །སུཔྲ་ཏིདྲ་རྣམས་ལ་ཐུན་མོང་དུ་བི་བྷཀྟི་སྟེ་རྣམ་དབྱེའང་གདགས་པ་ནི། གཅིག་གཉིས་མང་པོ་སོགས་གྲངས་ཀྱི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་མང་པོ་དང་། བྱ་བྱེད་ལས་གསུམ་སོགས་དོན་གྱི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་མང་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་འཇུག་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་སོ། །ཏདྲ་དང་ཨ་ཏདྲ་གཉིས་ཀ་སོ་སོར་རྐྱེན་གསུམ་ཚན་གསུམ་སྟེ་དགུ་རེ་ཕྱེས་ཡོད་པ་ལ། གཞུང་དུ། ཁྱོད་ལ་དབུས་མ་གསུམ་མོ། །ངེད་ལ་ཕྱི་མའོ། །ཞེས་ཁྱོད་དང་ངེད་ཀྱི་སྒྲ་ཏཾྭ་ཨ་ཧཾ་ལྟ་བུ་དངོས་སུ་ཚིག་གྲོགས་ཀྱི་ནུས་པ་ཅན་གྱིས་བྱ་བ་བྱེད་པའི་སྒྲ་ལ་སྦྱར་ཚེ་རང་དོན་ཏུ། རྐྱེན་སྔ་ཕྱིའི་དབུས་མ་གསུམ་གསུམ་ནི་ གཞན་གྱི་དོན་ཏུ་སྦྱར་ཞིང་། ཕྱི་མ་གསུམ་གསུམ་ནི་བདག་གི་དོན་ལ་སྦྱར་བས། དང་པོ་གསུམ་གསུམ་ནི། ཤུགས་བསྟན་གྱི་ནུས་པས་བདག་གཞན་བྱེ་བྲག་མེད་པའི་དོན་དང་། བདག་གཞན་གྱི་ཚིག་གྲོགས་དངོས་སུ་མེད་ཀྱང་རྐྱེན་གྱི་དབང་ཁོ་ནས་ཀྱང་གོང་སྨོས་ལྟར་འགྱུར་བ་ཡང་ཤེས་པར་བྱའོ། །གཅིག་གཉིས་མང་པོ་རྣམས་ལའོ་ཞེས་པས།
Chinese
那些被称为全部词基和半词基。拉元音缺失者将十个意义的卡拉提等十八个词尾变为十倍，因此，它们各自执行自己的功能。经部的根本是：拉的ཏིཔྲ་ཏསྲ་ཛིྭ། སིཔྲ་ཐ་ས་ཐ། མི་པྲ་བ་སྲ་མསྲ། ཏཨཱ་ཏཱ་མྲ་ཛྷ། ཐཱསྲ་ཨཱ་ཐཱམྲ་དྷྭམྲ། ཨིཊྲ་བ་ཧི་མ་ཧི་དྲ་འོས། 像这样变化之后，加上开头和结尾的字母，ཏིང་被称为总称。后面的九个，第一个ཏ་和最后一个དྲ་组合成ཏདྲ་，是后面九个的专名。在它上面加上否定词，ཨ་ཏདྲ་，不是ཏདྲ་，是前面九个的名称。十八个词尾变化后，出现ཏི་等一百八十个，在《卡拉帕》中已经变化完成，具有形态。在其他语法书中，ཏདྲ་和ཨ་ཏདྲ་被称为ཨཱཏྨ་ནེ་པད་（藏文，梵文天城体，梵文罗马拟音，汉语字面意思：ཨཱཏྨ་ནེ་པད་，ātmanepada，atmanepada，自为语）和པ་རསྨཻ་པ་ད་（藏文，梵文天城体，梵文罗马拟音，汉语字面意思：པ་རསྨཻ་པ་ད་，parasmaipada，parasmaipada，他为语），是自义词和他义词。这部论典主要展示简略的文字，所以没有那样讲述。自义和他义的原因也不是绝对确定的，因为那些词尾主要是不依赖于其他作者而主要进入自己行为的自义，以及主要进入其他作者的他义词。སུཔྲ་ཏིདྲ་共同具有བི་བྷཀྟི་（藏文，梵文天城体，梵文罗马拟音，汉语字面意思：བི་བྷཀྟི་，vibhakti，vibhakti， विभक्ति）即格，是因为依赖于一二多等数量的多种区分，以及能作、所作、业三种等意义的多种区分而进入的原因。ཏདྲ་和ཨ་ཏདྲ་各自有三个一组的词尾，分为九个。论典中说：“你的是中间三个，我的是后面的。”像你和我的词，ཏཾྭ་（藏文，梵文天城体，梵文罗马拟音，汉语字面意思：ཏཾྭ་，tvaṃ，tvam，你）和ཨ་ཧཾ་（藏文，梵文天城体，梵文罗马拟音，汉语字面意思：ཨ་ཧཾ་，ahaṃ，aham，我）一样，当实际与具有词语助伴能力的能作声音结合时，对于自己的意义，词尾前后中间的三个是用于他人的意义，后面的三个用于自己的意义，所以最开始的三个，通过暗示的力量，具有无自他差别的意义，即使没有自他的词语助伴，仅仅依靠词尾的力量也会像上面所说的那样变化，也应该知道。对于一二多等，用“哦”字表示。
English
Those are called all bases and half bases. The vowel-less La transforms the eighteen suffixes such as Kalāpa, which have ten meanings, into ten times, so they each perform their own function. The root of the scripture is: La's tipratasrajvi. Sipra thasatha. Mipra vasra masra. Ta ā tā mra jha. Thāsra ā thāmra dhvamra. Iṭra vahi mahi dra os. After transforming like this, by adding the beginning and ending letters to it, ting is understood as a general term. The first of the last nine, ta, and the last dra combined become tadra, which is the specific name of the last nine. By adding a negative word to it, atadra, which is not tadra, is the name of the first nine. When the eighteen suffixes are transformed, ti and so on, a total of one hundred and eighty, appear, and they exist in the form that has already been transformed in the Kalāpa. In other grammar books, tadra and atadra are called ātmanepada and parasmaipada, which are words of self-meaning and words of other-meaning. This treatise mainly shows concise words, so it is not explained in that way. The reason for self-meaning and other-meaning is also not absolutely fixed, because those suffixes are mainly self-meaning because they do not need to rely on other agents and mainly enter into their own actions, and they are called other-meaning words because they mainly enter into other agents. Supra tidra commonly have vibhakti, which is case, because they enter based on many distinctions of number such as one, two, and many, and many distinctions of meaning such as agent, object, and action. Both tadra and atadra each have three sets of suffixes, divided into nine. In the treatise, it says, "Yours are the middle three, and mine are the last." Like the words you and I, such as tvam and aham, when actually combined with the sound of the agent that has the power of a word companion, for their own meaning, the three suffixes in the middle before and after are used for the meaning of others, and the last three are used for the meaning of oneself, so the first three, through the power of implication, have the meaning of no distinction between self and other, and even if there is no word companion of self and other, it should also be known that it will change as mentioned above only by the power of the suffix. For one, two, and many, it is indicated by the word "o".