Tibetan
་ནས་ཁམས་སུ་བཞག་ནི་རེད། ཡིད་ཀྱི་ 5-322 སྐྱེ་མཆེད་ནི་ཡིད་ཤེས་གཙོ་སེམས་དེ་འཇུག་ཤེས་ལྔ་ཡུལ་ལ་མཆེད་པའི་སྒོ་ཡིན་པ་དེ་རེད། ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ནི་ཡིད་ཤེས་སྐྱེ་བའི་ཡུལ་ཐམས་ཅད་དེ་ཡིན། ཡིད་ཀྱི་ཁམས་ནི་ཡིད་ཤེས་ གཙོ་སེམས་དེ་ཡིད་ཡིན་པའི་ཆའི་རང་གི་རིགས་འཛིན་པ་དེ་ཡིན། ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ནི་ཡིད་ ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་རྣམས་ཀྱི་རང་རང་གི་རིགས་མི་འདྲ་བ་འཛིན་པ་དེ་ཡིན། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ ཤེས་པའི་ཁམས་ནི། ཡིད་ཤེས་གཙོ་སེམས་དེ་རྣམ་ཤེས་ཡིན་པའི་ཆའི་རང་གི་རིགས་འཛིན་ པ་དེ་ཡིན། ཚོགས་དྲུག་གི་གཙོ་སེམས་རྣམས་ཀྱིས་རང་རང་ལ་བརྟེན་ནས་ཡིད་ཤེས་ཕྱི་མ་ ཡུལ་ལ་སྐྱེ་བའི་སྒོ་བྱེད་པ་ཡིན། ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ནི། ལྡན་མིན་དང་ཤེས་པ་རྣམས་རང་རང་ འཛིན་པའི་ཡིད་ཤེས་ཁོ་ན་སྐྱེ་བའི་ཡུལ་གྱི་སྒོ་ཡིན། ཡིད་ཀྱི་ཁམས་ནི་ཚོགས་དྲུག་གི་གཙོ་ སེམས་རྣམས་ཡིད་ཤེས་ཕྱི་མ་ཡུལ་འཛིན་ནུས་སུ་བསྐྱེད་པའི་རིགས་ཅན་གྱི་ཁམས་ཡིན། ཆོས་ཁམས་ནི། སྤྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡིད་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་རིགས་ཅན་གྱི་ཁམས་ ཡིན། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ནི། ཡེ་ཤེས་གཙོ་སེམས་དེ་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་དོན་གྱི་ངོ་ བོ་ཁྱོན་མ་ཙམ་དེ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རིགས་འཛིན་པའི་ཁམས་ཡིན། ༄༅། །ཉན་ཐོས་ཐེག་ཆུང་། རང་རྒྱལ་ཐེག་འབྲིང་། བྱང་སེམས་ཐེག་ཆེན། དེ་གསུམ་ རེ་རེ་ལ། ཚོགས་ལམ་སྦྱོར་ལམ་མཐོང་ལམ་སྒོམ་ལམ། མི་སློབ་ལམ་ལྔ་རེ་ཡོད། ཉན་རང་ གཉིས་ཀྱི་མི་སློབ་ལམ་ཐོབ་པ་ན་དགྲ་བཅོམ་ཐོབ་པ་རེད། བྱང་སེམས་ཀྱི་མི་སློབ་ལམ་ སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་རེད། རང་རང་གི་ཚོགས་སྦྱོར་གཉིས་སོ་སྐྱེས་ལམ་དང་མཐོང་སྒོམ་ གཉིས་འཕགས་ལམ་རེད། ཚོགས་ལམ་ཆུང་འབྲིང་ཆེ་གསུམ་སྦྱོར་ལམ་ལ་དྲོད་རྩེ་བཟོད་ ཆོས་བཞི་མཐོང་ལམ་བར་ཆད་མེད་ལམ་དང་རྣམ་གྲོལ་ལམ་ཁྱད་པར་ལམ་གསུམ། སྒོམ་ ལམ་ལ་སྐོར་དགུ་དེ་རེ་རེ་ལ་བར་ཆད་མེད་ལམ་དང་རྣམ་གྲོལ་ལམ་ཁྱད་པར་ལམ་གསུམ་ རེ་ཡོད། ཚོགས་སྦྱོར་དུ་ལམ་ཡོད་ཀྱང་ལམ་བདེན་མེད། འགོག་བདེན་ནི་མཐོང་ལམ་པ་ 5-323 ཡན་ཆད་ཀྱི་ཐུགས་རྒྱུད་ལ་རང་རང་གི་ངོས་སྐལ་གྱི་སྤང་བྱ་ཅི་རིགས་སྤངས་ཆའི་དབྱིངས་ དེ་རྣམས་ཡིན། ལམ་བདེན་ནི་མཐོང་ལམ་པ་ཡན་ཆད་ཀྱིས་བདག་མེད་གཉིས་པོ་ཅི་རིགས་ མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་རྣམས་ཡིན། ཇི་ལྟ་བ་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི། སངས་ རྒྱས་འཕགས་པའི་འཁོར་འདས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཟབ་མོ་སྟོང་ པ་ཉིད་མཐའ་དག་མངོན་སུམ་གཟིགས་པའི་མཁྱེན་པ་དེ་ཡིན། ཇི་སྙེད་པ་གཟིགས་པའི་ ཡེ་ཤེས་ནི། སངས་རྒྱས་འཕགས་པའི་སྟོང་ཉིད་མ་གཏོགས་པའི་འཁོར་འདས་ཀྱིས་བསྡུས་ པའི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཆོས་མཐའ་དག་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་ཡིན་སངས་རྒྱས་
Chinese
从界安立。意处是意意识，即五种了知对境之门。法处是意意识生起的所有对境。意界是意意识，即意之自性所依。法界是意意识之对境各自不同之自性所依。意之识界是意意识，即识之自性所依。六识之主识各自依赖，成为意意识向外生起之门。法处是与心不相应行和识各自执持的唯一意意识生起之对境之门。意界是六识之主识，是能生起意意识执持外境之界。法界是总的来说，一切法成为意意识之对境的界。意之识界是智慧主识，是法之义的总相，是识之自性所依之界。 声闻小乘，独觉中乘，菩萨大乘，这三者各自有资粮道、加行道、见道、修道、无学道五道。声闻和独觉二者的无学道获得时，就获得了阿罗汉果位。菩萨的无学道是佛的果位。各自的资粮道和加行道是凡夫道，见道和修道是圣道。资粮道有小、中、大三种，加行道有暖位、顶位、忍位、世第一法四种，见道有无间道、解脱道、殊胜道三种。修道有九次第，每一次第都有无间道、解脱道、殊胜道三种。资粮道和加行道有道，但没有道谛。灭谛是见道以上者心中，各自断除所应断之分的法性。道谛是见道以上者现量证悟的各种人无我和法无我之智慧。如所有智是佛陀和圣者现量照见轮回和涅槃所摄的一切法之甚深法性空性之智慧。如量智是佛陀和圣者了知除了空性之外的轮回和涅槃所摄的一切世俗法之智慧。
English
Established from the realm. The mental sphere (意处) is mental consciousness (意意识), which is the door through which the five consciousnesses cognize objects. The dharma sphere (法处) is all the objects upon which mental consciousness arises. The mental realm (意界) is mental consciousness, which is the basis of the nature of mind itself. The dharma realm (法界) is the basis of the distinct natures of the objects of mental consciousness. The realm of mental consciousness (意之识界) is mental consciousness, which is the basis of the nature of consciousness itself. The principal consciousnesses of the six consciousnesses each depend on themselves, becoming the door through which subsequent mental consciousness arises outwardly towards objects. The dharma sphere (法处) is the door of the sole mental consciousness that arises, holding onto non-associated formations and consciousnesses individually. The mental realm (意界) is the realm of the lineage that generates the principal consciousnesses of the six consciousnesses, capable of holding onto external objects with subsequent mental consciousness. The dharma realm (法界) is, in general, the realm where all dharmas become objects of mental consciousness. The realm of mental consciousness (意之识界) is the wisdom principal consciousness, which is the realm that holds the lineage of the aspect of consciousness, the totality of the essence of the meaning of dharmas. The Hearer's Lesser Vehicle (声闻小乘), the Solitary Realizer's Middle Vehicle (独觉中乘), and the Bodhisattva's Great Vehicle (菩萨大乘). Each of these three has five paths: the Path of Accumulation (资粮道), the Path of Preparation (加行道), the Path of Seeing (见道), the Path of Meditation (修道), and the Path of No More Learning (无学道). When the Path of No More Learning is attained by both Hearers and Solitary Realizers, the state of Arhat (阿罗汉) is attained. The Path of No More Learning for Bodhisattvas is the state of Buddhahood (佛). The Paths of Accumulation and Preparation for each are the paths of ordinary beings, while the Paths of Seeing and Meditation are the paths of the noble ones. The Path of Accumulation has three levels: small, medium, and large. The Path of Preparation has four stages: warmth (暖位), peak (顶位), forbearance (忍位), and supreme mundane qualities (世第一法). The Path of Seeing has three paths: the Path of Uninterruptedness (无间道), the Path of Liberation (解脱道), and the Path of Distinction (殊胜道). The Path of Meditation has nine stages, and each stage has three paths: the Path of Uninterruptedness, the Path of Liberation, and the Path of Distinction. Although there are paths in the Paths of Accumulation and Preparation, there is no Truth of the Path (道谛). The Truth of Cessation (灭谛) is the suchness of the abandonment of whatever is to be abandoned by those on or above the Path of Seeing. The Truth of the Path is the wisdom of those on or above the Path of Seeing, who directly realize the two kinds of selflessness (人无我 and 法无我). The wisdom that knows things as they are (如所有智) is the knowledge of the Buddhas and noble ones who directly see all the profound emptiness (空性) of the nature of all phenomena included in samsara and nirvana. The wisdom that knows things as many as they are (如量智) is the wisdom of the Buddhas and noble ones who know all the conventional phenomena included in samsara and nirvana, except for emptiness. --------------------------------------------------------------------------------
Tibetan
ཀྱི་སྐུ་ནི་ཐུགས་སྐུ་ དབྱེར་མེད་པའི་མངོན་སུམ་དུ་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་རེད། ཡོན་ཏན་ནི་ལོངས་སྐུ་དང་སྤྲུལ་ སྐུའི་མཚན་དཔེས་བརྒྱན་པའི་གཟུགས་སྐུ་ལྟ་བུ་དེ་རེད། གསུང་ནི་ཐུགས་གསུང་དབྱེར་མེད་ པའི་ཡན་ལག་དྲུག་ཅུའི་དབྱངས་སྒྲ་སྐད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་པ་དེ་རེད། ཐུགས་ནི་ཤེས་བྱ་ མཐའ་དག་ཅིག་ཆར༴ མིག་གི་གོ་སར་དབྱིབས་ཟར་མའི་མེ་ཏོག་ལྟ་བུའི་རྡུལ་རྫས་དྭངས་ པ་ཡོད་རྒྱུ་དེ་མིག་དབང་རེད། རྣ་བའི་གོ་སར་གྲོ་ག་གཅུས་ནས་བཅད་པ་ལྟ་བུའི་རྡུལ་རྫས་ དྭངས་པ་ཡོད་རྒྱུ་དེ་རྣ་དབང་རེད། སྣའི་གོ་སར་ཟངས་ཁབ་ཉིས་གཤིབ་ལྟ་བུའི་རྡུལ་རྫས་ དྭངས་པ་ཡོད་རྒྱུ་དེ་རྣ་དབང་རེད། ལྕེའི་གོ་སར་ཟླ་ཕྱེད་ཉིས་གཤིབ་བར་རྟ་རྔའི་ཁྱོན་ཙམ་ མ་རེག་པའི་རྡུལ་རྫས་དྭངས་པ་ཡོད་རྒྱུ་དེ་ལྕེ་དབང་རེད། ལུས་ཀྱི་གོ་སར་ལུས་དབྱིབས་ དང་མཐུན་པའི་རྡུལ་རྫས་དྭངས་པ་སྐྲ་སེན་སོགས་ལ་མ་ཁྱབ་ཀྱང་ལུས་ཀྱི་ཁོག་ལ་ཁྱབ་པར་ གནས་པ་དེ་ལུས་དབང་རེད། འདི་རྣམས་སོ་སྐྱེས་མིག་གིས་མཐོང་མི་ནུས། མིག་ཤེས་ཀྱིས་གཟུང་བྱ་གཟུགས་རེད། རྣ་ཤེས་ཀྱིས་གཟུང་བྱ་སྒྲ་རེད། སྣ་ཤེས་ཀྱིས་ གཟུང་བྱ་དྲི་རེད། ལྕེ་ཤེས་ཀྱིས་གཟུང་བྱ་རོ་རེད། ལུས་ཤེས་ཀྱིས་གཟུང་བྱ་རེག་བྱ་རེད། སྤྱིར་ཤེས་པ་ལ་མིག་ཤེས་རྣ་ཤེས་སྣ་ཤེས་ལྕེ་ཤེས་ལུས་ཤེས་ཡིད་ཤེས་དང་དྲུག་ཡོད། དེ་རེ་ 5-324 རེ་ལ་གཙོ་སེམས་ཀུན་འགྲོ་ལྔ་རེ་རེ་ཡོད་དེའི་ནང་གི་གཙོ་སེམས་ཀུན་འགྲོ་ལྔའི་ངོས་འཛིན་ ལུགས་ནི། སྔོ་འཛིན་མིག་ཤེས་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡིན་ན། དེས་སྔོན་པོ་ཁྱོན་མའི་ངོ་བོ་དེ་རང་སྟོབས་ ཀྱིས་མཐོང་འདུག་མཁན་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་སྔོ་འཛིན་གཙོ་སེམས་རེད། སྔོན་པོའི་ཡིན་ལུགས་ རང་སྟོབས་ཀྱིས་གཞན་དང་མི་ནོར་བར་འདུག་པ་དེ་སྔོ་འཛིན་འདུ་ཤེས་རེད། སྔོན་པོ་བདེ་ སྡུག་བར་མ་གང་རུང་དུ་རང་སྟོབས་ཀྱིས་མྱོང་བ་དེ་སྔོ་འཛིན་ཚོར་བ་རེད། སྔོན་པོ་དེ་མི་ འབོར་བར་རང་སྟོབས་ཀྱིས་བཟུང་འདུག་པ་དེ་སྔོ་འཛིན་སེམས་པ་རེད། སྔོན་པོ་ལ་ཤེས་པ་ རང་སྟོབས་ཀྱིས་འཕྲད་པར་བྱེད་པ་དེ་སྔོ་འཛིན་རེག་པ་རེད། སྔོན་པོ་ལ་སྒོས་སུ་ཤེས་པ་རང་ སྟོབས་ཀྱིས་གཏོད་པར་བྱེད་པ་དེ་སྔོ་འཛིན་ཡིད་བྱེད་རེད། དཔེར་ན་གཟུགས་ཡག་པ་(བར་ མ། མི་མཛེས་པ་)ལ་ལྟ་དུས་དེ་མིག་ལམ་དུ་བདེ་(སྡུག་བསྔལ་གྱི། བཏང་སྙོམས་ཀྱི་)མོའི་སྣང་བ་མྱོང་རྒྱུ་དེ་ ཚོར་བདེ་(ཚོར་བ་བཏང་སྙོམས། ཚོར་བ་སྡུག་བསྔལ་)རེད། དེའི་སྐབས་ཀྱི་མིག་དབང་ནི་རྟེན་རེད། སྣང་ ཤེས་བདེ་མོ་(སྡུག་བསྔལ། བཏང་སྙོམས་)དང་མཉམ་དུ་གཙོ་སེམས་འདུ་ཤེས་སོགས་ནི་མཚུངས་ ལྡན་རེད། ཡུལ་ལ་གཟུགས་ཡག་པ་(མི་མཛེས་པ། བར་མ་)དེ་ཡུལ་རེད། དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་ མི་མཛེས་པ་དང་། བར་མ་གཉིས་ལ་ཚོར་བ་
Chinese
身是意身，是不可分割的明智证悟。功德是报身和化身，如同以相好庄严的色身。语是意语不可分割的六十支梵音。意是同时知晓一切所知。 眼根是眼睛位置上，如锆石花朵般的清净微尘。耳根是耳朵位置上，如卷曲切割的麦粒般的清净微尘。鼻根是鼻孔位置上，如两根铜针并排般的清净微尘。舌根是舌头位置上，如半月并排，不触及马尾宽度的清净微尘。身根是身体位置上，与身体形状相符的清净微尘，不遍及毛发指甲等，但遍布身体内部。这些凡夫俗眼无法看见。 眼识所取之境是色。耳识所取之境是声。鼻识所取之境是香。舌识所取之境是味。身识所取之境是触。 总的来说，识有眼识、耳识、鼻识、舌识、身识和意识六种。每一种识都有五个俱生心所，下面是关于如何识别这五个俱生心所的方法：例如，当眼识认知蓝色时，能够凭借自身力量直接看到蓝色本质的心识，就是认知蓝色的主要心识。能够凭借自身力量，不与他物混淆地识别出蓝色本质的心识，就是认知蓝色的分别心。能够凭借自身力量，体验到蓝色是快乐、痛苦或中性的感受的心识，就是认知蓝色的感受。能够凭借自身力量，不忘失地抓住蓝色本质的心识，就是认知蓝色的作意。能够凭借自身力量，使心识直接接触到蓝色本质的心识，就是认知蓝色的触。能够凭借自身力量，特别地将心识指向蓝色本质的心识，就是认知蓝色的注意。 例如，当观看美丽的（中等的，不美丽的）事物时，在眼中体验到快乐（痛苦的，平静的）感觉，这就是快乐的感受（平静的感受，痛苦的感受）。此时，眼根是所依。与快乐的（痛苦的，平静的）显现和合的主要心识、分别心等是相应法。对境是美丽的（不美丽的，中等的）事物。同样，对于不美丽的事物和中等的事物也有相应的感受。
English
The Body is the Mind Body, which is the direct realization of indivisible wisdom. The qualities are the Enjoyment Body and the Emanation Body, like the Form Body adorned with marks and signs. Speech is the indivisible Mind Speech, the sixty-branch Brahma sound. Mind is simultaneously knowing all knowable things. The eye faculty is the pure subtle particles in the location of the eye, like a zircon flower. The ear faculty is the pure subtle particles in the location of the ear, like a rolled and cut barley grain. The nose faculty is the pure subtle particles in the location of the nose, like two copper needles placed side by side. The tongue faculty is the pure subtle particles in the location of the tongue, like two half-moons placed side by side, not touching the width of a horse's tail. The body faculty is the pure subtle particles in the location of the body, conforming to the shape of the body, not pervading the hair and nails, but pervading the inside of the body. These cannot be seen by ordinary eyes. The object apprehended by eye consciousness is form. The object apprehended by ear consciousness is sound. The object apprehended by nose consciousness is smell. The object apprehended by tongue consciousness is taste. The object apprehended by body consciousness is touch. In general, there are six types of consciousness: eye consciousness, ear consciousness, nose consciousness, tongue consciousness, body consciousness, and mind consciousness. Each of these consciousnesses has five accompanying mental factors. Here is how to identify these five accompanying mental factors: For example, when eye consciousness cognizes blue, the mind that can directly see the essence of blue by its own power is the primary mind that cognizes blue. The mind that can, by its own power, recognize the essence of blue without confusing it with anything else is the perception that cognizes blue. The mind that can, by its own power, experience blue as a feeling of happiness, pain, or neutrality is the feeling that cognizes blue. The mind that can, by its own power, grasp the essence of blue without forgetting it is the intention that cognizes blue. The mind that can, by its own power, bring consciousness into direct contact with the essence of blue is the contact that cognizes blue. The mind that can, by its own power, specifically direct consciousness towards the essence of blue is the attention that cognizes blue. For example, when looking at something beautiful (medium, not beautiful), experiencing a feeling of pleasure (painful, neutral) in the eye is a pleasant feeling (neutral feeling, painful feeling). At this time, the eye faculty is the basis. The primary mind, perception, etc., that are in conjunction with the pleasant (painful, neutral) appearance are the associated factors. The object is the beautiful (not beautiful, medium) thing. Similarly, there are corresponding feelings for not beautiful and medium things. --------------------------------------------------------------------------------