Tibetan
༄༅། །མཐར་ཐུག་དོན་གྱི་སྙིང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ། ། མཐར་ཐུག་དོན་གྱི་སྙིང་པོ་ཞེས་བྱ་བ། དཔལ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །མགོན་པོ་གདོད་ནས་མྱོགས་སངས་ཁྲས། །འོད་གསལ་རིན་ཆེན་དག་པའི་སྐུ། །དྲི་མེད་ཟབ་ཅིང་ཁྲ་ཆེ་བ། །ཧྲུན་གྱིས་གྲུབ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། ། གཞི་དང་གཞི་སྣང་ཁྱད་པར་ལས། །ཀུན་བཟང་སེམས་ཅན་གྲོལ་དང་འཁྲུལ།། འཁྲུལ་པ་བཟློག་ཚུལ་འབྲས་བུར་བཅས། །བདག་གིས་ཀྱོགས་བཞིན་བཤད་ཀྱིས་ཉོན། །འཁོར་དང་འདས་པ་གང་གིས་ཀྱང༌། །གོས་པ་མེད་པའི་སྔོན་རོལ་ ན། །རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཀ་དག་ཉིད། །ངོ་བོ་སྟོང་པ་མཚོན་བཎོད་འདས། །རང་བཞིན་འོད་ལས་གཏིང་གསལ་ཚུལ། །ཐུགས་ཎེ་རིག་པའི་སྙིང་པོ་ཅན། །ནང་དབྱིངས་དག་པ་ཆེན་པོར་གནས། །ངོ་བོ་སྐུར་གནས་འཕོ་འགྱུར་མེད། །རང་བཞིན་འོད་ལས་གསུང་ཉིད་འཆར། །ཐུགས་ཎེ་ཐུགས་ཏེ་རིག་པར་གནས། །སྐུ་རུ་གནས་ཀྱང་ཞལ་ཕྱག་མེད། །འོད་དུ་གནས་ཀྱང་ཁ་དོག་མེད། །རིག་པར་གནས་ཀྱང་འཕྲོ་འདུ་མེད། །རང་ངོ་ནང་གསལ་འཆར་གཞིའི་ཆ། །སྐུ་ལས་སྐུ་གསུམ་ཉིད་དང་ནི། །འོད་ལས་ཧྲུན་གྲུབ་ལོངས་སྤྱོད་མྱོགས། །ཐུགས་ཎེ་རིག་པ་ཡེ་ཤེས་སུ། །ངང་གིས་འཆར་བའི་གཞི་མར་གནས། །འདི་ནི་གདོད་མའི་གནས་ལུགས་སོ། །གཞི་ལས་གཞི་སྣང་སྣང་ཚུལ་ལ། །ནང་དབྱིངས་གཏིང་གསལ་ཧྲུན་གྲུབ་ཉིད། །རླུང་གིས་ཕྱིར་གཡོས་རང་གདངས་ཤར། །ཧྲུན་གྲུབ་ཁྲ་ཁ་རལ་བའི་ཚེ། །ཤར་ལུགས་དྲུག་དང་སྒོ་གཉིས་སྣང༌། །རིག་པ་ནང་གསལ་གཅིག་པོ་ལ། ། རིག་གདངས་རླུང་གིས་གཡོ་བ་ཡིས། །ནང་མདངས་ཕྱི་རུ་བསྐྱོད་པ་སྟེ། །ཐུགས་ཎཻ་བྲ་བུར་རང་ཤར་བས། །རིག་པའི་རང་བྱལ་གདངས་ལ་འཇུག །འོད་བྲར་ཤར་བས་འཇའ་ཚོན་བཞིན། །ཐམས་ཅད་དབྱིངས་སྣང་དག་པར་གདལ། །སྐུ་བྲར་ཤར་བས་ཚོམ་བུའི་སྐུ། །མཐའ་དབུས་མེད་པར་ཀུན་ལ་ཁྱབ། །ཡེ་ཤེས་བྲ་བུར་རང་ཤར་བས། །དག་པའི་ཞིང་ཁམས་མངོན་དུ་གྱུར། །གཉིས་མེད་བྲ་བུར་རང་ཤར་བས། །མི་ཀྱོག་ཏིང་འཛིན་རང་ངོར་གནས། །མཐའ་གྲོལ་བྲ་བུར་རང་ཤར་བས། །ཐམས་ཅད་ཟང་ཐལ་མཐའ་དབུས་མེད། །མ་དག་འཁོར་བའི་སྒོ་བྲར་ཤར། །འགྲོ་དྲུག་སྣང་བ་ཕྱི་ལམ་བཞིན། །འོག་ཏུ་གསལ་ཏེ་སྟོང་གཟུགས་བཞིན། །སྣང་བ་འདི་ཡོད་འཁྲུལ་ཁྲུར་གནས། །དག་པ་ཡེ་ཤེས་སྒོ་བྲར་ ཤར། །མྱང་འདས་རང་སྣང་ཀ་དག་གཞི། །གྱེན་དུ་གསལ་ཏེ་ནམ་མཁའ་ བཞིན། །སྣང་བ་འདི་ཡོང་གྲོལ་ཁྲུར་གནས། །ཤར་ལུགས་དྲུག་ནི་གྱེས་གཞི་ ལ། །སྒོ་གཉིས་རང་རང་འཇུག་སྒོར་སྣང༌།
Chinese
༄༅། །名为《终极意义之精髓》之书在此。 《名为终极意义之精髓》。 顶礼吉祥普贤！ 怙主从初始即迅速成佛。 光明珍宝清净之身。 无垢深邃且绚丽。 顶礼自然成就者。 从基和基显的差别中， 普贤众生解脱与迷妄。 迷妄的遣除之法及果， 我将如实宣说，请谛听。 轮回与涅槃无论何者， 不染著的先前， 自生智慧本初清净。 体性空性，言诠超越。 自性光明，深邃澄澈之相。 心（藏文：ཐུགས་，梵文天城体：चित्त，梵文罗马拟音：citta，汉语字面意思：心）具觉性之精髓。 内在虚空安住于大清净中。 体性住于身，无有迁变。 自性光明，语自然显现。 心（藏文：ཐུགས་，梵文天城体：चित्त，梵文罗马拟音：citta，汉语字面意思：心）心（藏文：ཐུགས་，梵文天城体：चित्त，梵文罗马拟音：citta，汉语字面意思：心）住于觉性中。 住于身中亦无面手。 住于光明亦无颜色。 住于觉性亦无散聚。 自性内明，显现之基。 从身中三身自然显现， 从光明中自然成就受用圆满。 心（藏文：ཐུགས་，梵文天城体：चित्त，梵文罗马拟音：citta，汉语字面意思：心）觉性成为智慧。 自然显现的基母而住。 此乃原始之安住方式。 从基显现之显现方式中， 内在虚空深邃澄澈自然成就。 风向外摇动，自声显现。 自然成就绚丽纷乱之时， 显现六种显现方式和二门。 觉性内明唯一者， 觉性之声被风摇动， 内光向外移动， 心（藏文：ཐུགས་，梵文天城体：चित्त，梵文罗马拟音：citta，汉语字面意思：心）如火花般自然显现， 进入觉性之自性光芒。 光芒如火花般显现如彩虹， 一切皆于虚空显现中清净开展。 身如火花般显现为聚积之身， 无有边际周遍一切。 智慧如火花般自然显现， 清净刹土显现。 无二如火花般自然显现， 不动摇之禅定安住于自性中。 解脱边际如火花般自然显现， 一切通彻无碍，无有边际。 不净轮回之门如火花般显现， 六道众生之显现如外道。 向下显现如空色， 此显现存在于迷妄之中。 清净智慧之门如火花般显现， 涅槃自显本初清净之基。 向上显现如虚空， 此显现存在于解脱之中。 六种显现方式乃分离之基， 二门显现为各自进入之门。
English
༄༅། །The book called "The Essence of the Ultimate Meaning" is present. The Essence of the Ultimate Meaning. Homage to glorious Samantabhadra! May the protector quickly attain enlightenment from the beginning. The body of clear light, precious and pure. Immaculate, profound, and magnificent. Homage to the spontaneously accomplished one. From the difference between the ground and the ground's appearance, Samantabhadra sentient beings are liberated and deluded. The method of reversing delusion, along with its result, I will explain truthfully, please listen. Whatever is conditioned or unconditioned, In the beginning, without any defilement, Self-arisen wisdom is primordially pure. Its essence is emptiness, beyond expression. Its nature is clear and profound light. The heart (Tibetan: ཐུགས་, Sanskrit Devanagari: चित्त, Sanskrit Roman transliteration: citta, literal Chinese meaning: heart) possesses the essence of awareness. The inner space abides in great purity. Its essence abides as the body, without change. From its nature of light, speech naturally arises. The heart (Tibetan: ཐུགས་, Sanskrit Devanagari: चित्त, Sanskrit Roman transliteration: citta, literal Chinese meaning: heart) and mind abide in awareness. Although it abides as the body, it has no face or hands. Although it abides as light, it has no color. Although it abides as awareness, it has no scattering or gathering. The self-nature is clear, the basis of manifestation. From the body, the three bodies naturally arise, From the light, enjoyment is spontaneously perfected. The heart (Tibetan: ཐུགས་, Sanskrit Devanagari: चित्त, Sanskrit Roman transliteration: citta, literal Chinese meaning: heart) awareness becomes wisdom. It abides as the basis for spontaneous arising. This is the original state of abiding. From the ground, the manner of the ground's appearance, The inner space is clear, profound, and spontaneously accomplished. When the wind moves outward, its own sound arises. When spontaneous accomplishment is colorful and scattered, The six ways of appearance and the two doors appear. Awareness, the single clear inner light, The sound of awareness is moved by the wind, The inner radiance moves outward, The heart (Tibetan: ཐུགས་, Sanskrit Devanagari: चित्त, Sanskrit Roman transliteration: citta, literal Chinese meaning: heart) naturally arises like a spark, Entering the radiance of awareness's own nature. When light arises like a spark, like a rainbow, All is spread out purely in the expanse of appearance. When the body arises like a spark, it is a collection of bodies, Without beginning or end, pervading all. When wisdom arises like a spark, Pure realms manifest. When non-duality arises like a spark, Unwavering meditation abides in its own nature. When the boundary of liberation arises like a spark, All is transparent, without beginning or end. When the door of impure samsara arises like a spark, The appearance of the six realms is like an outsider. It appears below, like empty forms, This appearance exists in delusion. When the door of pure wisdom arises like a spark, Nirvana is self-manifest, the basis of primordial purity. It appears above, like the sky, This appearance exists in liberation. The six ways of appearance are the basis of separation, The two doors appear as the doors to enter.
Tibetan
།འཇུག་པ་འཁོར་འདས་སོ་སོའོ། ། འདི་དག་གཞིར་སྣང་ཤར་ཚུལ་ལོ། །དེ་ཚེ་ཀུན་བཟང་གྲོལ་ཚུལ་ནི། །ཐུགས་ཎེའི་བྱལ་གྱི་གཞི་སྣང་ཀུན། །རིག་པའི་རང་སྣང་ཤེས་པ་ཡིས། །ཡུལ་ཕྱིར་མ་ཤེས་འགྱུ་བ་ཀུན། །རང་ཐོགས་ཆོད་པས་གྱམ་པར་གྲོལ། །རིག་གདངས་ཐུགས་ཎེའི་ཤར་ཚུལ་དེ། །འགྲོ་ལ་བབྱེ་བའི་ཐུགས་ཎེར་གྱུར། །འོད་སྐུ་ཡེ་ཤེས་ཤར་བ་ ཡང༌། །རང་དུ་ཀྱོགས་པས་ཐད་ཀར་ ཆོད། །གཉིས་མེད་བྲར་ཤར་དགོངས་པར་གསལ། །མཐའ་གྲོལ་བྲར་ཤར་དབྱིངས་གཅིག་ཀྱོགས། །འཁོར་བའི་སྒོ་ཉིད་སྒྱུ་མར་ཀྱོགས། །དག་པའི་སྒོ་ལ་རང་ཐིམ་ནས། །དག་པ་ཡེ་ཤེས་ཉིད་ཀྱི་སྒོ། །གཞི་སྣང་བཅས་པ་ངོ་བོར་ཐིམ། །ཤེལ་འོད་ནང་དུ་བསྡུས་པ་བཞིན། །ཐོག་མའི་ནང་དབྱིངས་ཆོས་སྐུར་གནས། །ཐམས་ཅད་ཡེ་ཤེས་དག་པའི་ཀློང༌། །ཡེ་སངས་ཁྲས་ལ་ཡངས་སངས་ཁྲས། །ཀུན་བཟང་གཞི་ལ་གྲོལ་ཚུལ་ནི། །དེ་ཡི་ཀུན་ལ་ལམ་བསྟན་པས། །འཁོར་འདས་ཀུན་གྱི་དཔལ་ཞེས་བྱ། །གྲོལ་ཚུལ་འདི་འདྲ་ད་བྲ་ ཡང༌། །ཡོད་ཅེས་སྤྲུལ་པའི་སྐྱེས་མཆོག་གསུངས། །དེར་མ་ཟད་དེ་ཆོས་འདི་ ཡིས། །གང་གྲོལ་རབ་འབྲིང་ཐ་མ་ཀུན། །གཞི་སྣང་གཞི་ལས་མཐར་ཕྱིན་ནས། གྲོལ་བར་ཕྱོགས་མཐུན་ཤེས་པར་བྱ། །འོན་ཀྱང་གཞི་ཐོག་གྲོལ་བ་དེ། །འཁྲུལ་མ་མྱོང་བས་མ་རིག་དག །རང་མལ་གཡོས་པ་མེད་པར་གྲོལ། །རབ་འབྲིང་ཐ་མའི་གང་ཟག་གྱམས། །འཁྲུལ་ནས་ལམ་སྦྱངས་གྲོལ་བའི་ཕྱིར། །བྱེ་བྲག་དེ་བྲར་ཤེས་པར་བྱ། །ཀུན་བཟང་གྲོལ་བའི་ཚུལ་བསྟན་པའོ། །མ་རིག་སེམས་ཅན་འཁྲུལ་ཚུལ་ལ། །གཞི་སྣང་ཤར་བའི་སྣང་བ་ལ། རང་སྣང་ཡིན་པར་མ་ཤེས་ཏེ། ། ཀྲེན་བཞི་དམིགས་པ་མ་དག་པས། །ཐག་པ་སྦྲུལ་འཛིན་བཞིན་དུ་འཁྲུལ། །ཁྲུ་ཡི་ཀྲེན་ནི་མ་རིག་གསུམ། །རང་ངོ་མ་ཤེས་ཧྲན་ཅིག་སྐྱེས། །ཧྲན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་མ་རིག་དང༌། །མ་རིག་སྦགས་པའི་རིག་པ་དེ། །མ་རིག་ཉིད་དང་ཧྲན་ཅིག་པས། ། བདག་ཉིད་གཅིག་པའི་མ་རིག་དང༌། །རིག་བྱལ་འགྱུ་བ་ཡུལ་ལ་སྤྱོད། །ཀུན་ཏུ་བཀྱགས་པའི་མ་རིག་པ། །གསུམ་གྱིས་ཁྲུ་ཡི་ཀྲེན་བྱས་ཏེ། །བདག་ཀྲེན་རིག་པ་སྔ་མ་ཉིད། །ནང་དབྱིངས་ཡེ་ཤེས་གྱམ་གསུམ་ལས། །ངོ་བོས་ཡུལ་གྱི་གོ་ཕྱེ་ལ། ། རང་བཞིན་ལུས་དང་གྱམ་པར་ཕྱེ། །རིག་པ་སེམས་ཀྱི་འཁྲུལ་གཞིར་གྱུར། །དེ་ཕྱིར་བདག་ཀྲེན་རིག་པ་ཉིད། །ག་པུར་གཅིག་གིས་སྨན་དུག་བཞིན། །ཀྱོགས་ན་གྲོལ་བའི་ཀྲེན་ཡིན་ཡང༌། །མ་ཀྱོགས་འཁྲུལ་ཀྲེན་ཉིད་དུ་སྣང༌། །དམིགས་པའི་ཀྲེན་ནི་གཞི་སྣང་ཉིད། །རང་གདང་ཡིན་ཡང་གཞན་བྲར་སྣང༌
Chinese
进入轮回和涅槃各自的（状态）。这些是基显现的生起方式。那时普贤（梵文：Samantabhadra）解脱的方式是：心髓本净的基显现的一切，以觉性的自显现认知，不认识为外境的流转的一切，自解脱而当下解脱。觉性光芒心髓的生起方式，成为利益有情的（智慧）心髓。光明身智慧生起也，自回遮而直接断除。无二显现于觉悟中明了。边解脱显现于法界一味中。轮回之门显现为幻化。清净之门自融入，清净智慧即是门。基显现全部融入本体。如水晶光芒融入内部。初始内界安住于法身。一切皆是智慧清净的虚空。原始佛广大清净的虚空。普贤于基解脱的方式是，以其为一切指示道路，称为轮回涅槃一切之庄严。如此解脱方式现在也有，化身圣者说。不仅如此，此法，无论何者解脱，上等中等下等一切，基显现从基究竟，朝着解脱方向一致要知道。然而，基位解脱，因为没有经历迷惑而无明消失。于自处无动摇而解脱。上等中等下等之人，从迷惑中修习道而解脱的缘故，要知道这些差别。普贤解脱之方式已宣说。未明众生迷惑之方式，于基显现生起的显现上，因为不认识是自显现，四颠倒执着不净，如绳执蛇般迷惑。错乱之根是三种无明。不认识自性而忽然生起。忽然生起的无明和，无明染污的觉性，因为无明本身和忽然生起，与自性一体的无明和，觉性流转于对境。普遍执着的无明，以三者作为错乱之根，我执觉性是先前的，从内界智慧三身中，以本体分开对境，自性与身分开，觉性成为心迷惑之基。因此我执觉性，如一味樟脑是药也是毒，回遮则是解脱之根，不回遮则显现为迷惑之根。所缘之根是基显现本身，明明是自显现却显现为他者。
English
Entering samsara and nirvana, each in its own (state). These are the ways in which the base appearance arises. At that time, the way Samantabhadra is liberated is: all the base appearances of the heart essence are pure, knowing with the self-appearance of awareness, all the movements that are not recognized as external objects, are liberated instantly by self-liberation. The way the radiance of awareness, the heart essence, arises, becomes the (wisdom) heart essence that benefits sentient beings. The arising of the light body of wisdom also, is directly cut off by self-reversal. Non-duality is clearly manifested in enlightenment. The liberation of the edge manifests in the oneness of the dharmadhatu. The gate of samsara manifests as illusion. In the gate of purity, self-dissolves, pure wisdom is the gate itself. All base appearances dissolve into the essence. Like crystal light dissolving into the interior. The initial inner realm abides in the dharmakaya. All is the pure space of wisdom. Primordial Buddha, vast and pure space. The way Samantabhadra is liberated at the base is, by showing the path to all, it is called the glory of all samsara and nirvana. Such a way of liberation still exists now, the incarnate saint said. Moreover, this Dharma, whoever is liberated, whether superior, middling, or inferior, all, the base appearance is perfected from the base, and it should be known that the direction towards liberation is the same. However, liberation at the base, because it has not experienced delusion, ignorance disappears. Liberated without moving from its own place. Superior, middling, and inferior beings, because they are liberated by practicing the path from delusion, these differences should be known. The way Samantabhadra is liberated has been declared. The way sentient beings are deluded by ignorance, on the appearance of the base appearance, because it is not recognized as self-appearance, the four inverted attachments are impure, and they are deluded like holding a rope as a snake. The root of confusion is the three ignorances. Not recognizing one's own nature, it suddenly arises. The ignorance that suddenly arises, and the awareness that is defiled by ignorance, because ignorance itself and suddenly arise, the ignorance that is one with self-nature, and awareness flows to the object. Universally attached ignorance, with the three as the root of confusion, the ego-grasping awareness is the previous one, from the inner realm of the wisdom of the three bodies, the object is separated by the essence, the nature is separated from the body, and awareness becomes the basis of the mind's delusion. Therefore, ego-grasping awareness, like a single piece of camphor is both medicine and poison, reversal is the root of liberation, non-reversal appears as the root of delusion. The root of the object is the base appearance itself, clearly it is self-appearance but appears as other.