Tibetan
་མ་བྱས་ཀྱང་གནོད་མི་ནུས་པ་འདུག སྔོན་དགེ་བཤེས་མཁས་པ་ཀུན་དང་ཕྲད་ན་ཉམ་ང་བ་སྙམ་བྱེད། ད་ནི་སངས་རྒྱས་བྱོན་ཡང་ཉམ་ང་མེད། གཞན་གྱི་མཁས་པ་གཅིག་དང་གླེང་བསླང་བྱས་ཀྱང་ཁོང་གི་དེ་རྣམས་རྒྱང་དུ་ལུས་འགྲོ་ཞིང་འདུག ཅེས་བཀའ་བསྩལ་བའི་དོན། སྒོམ་སྐྱེ་དཀའ་བར་བསྟན་པའང་མ་འོངས་པའི་གང་ཟག་ལོ་གྲངས་བཅུ་ཕྲག་དུ་མར་ཟབ་མོ་ཐ་མལ་གྱི་ཤེས་པ་འདིའི་ཆེད་དུ་བསྒོམས་ཀྱང་རྟོགས་པ་མ་ཤར་ཏེ་སྒྱིད་ལུག་པ་ན། རྗེ་སྒམ་པོ་པ་ལྟ་བུའི་སྐལ་ལྡན་ལའང་བརྩོན་པ་ཆེན་པོས་དུས་རྒྱུན་རིང་པོར་སྒྲུབ་དགོས་ན། བདག་ལྟ་བུའི་བསགས་ཆུང་ལ་རྟོགས་པ་མྱུར་དུ་འགྲུབ་པ་ལྟ་ཅི་སྨོས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་ལམ་ལ་ནན་ཏན་གྱི་གོ་ཆས་སྒྲུབ་པ་གཉུགས་སུ་བསྲིངས་པའི་མཐར་རྟོགས་པ་མི་སྐྱེ་བ་མི་སྲིད་ཅེས་གདམས་པའི་ཆེད་དུ་མཛད་དོ། །དེ་ཡང་རྨི་ལམ་དུ་ཤེར་ཕྱིན་གྱི་གླེགས་བམ་སྒྲུབ་པར་དགོངས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ཟབ་མོ་སྟོང་པ་ཉིད་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་འཁྲུངས་པ་ནི་ཤེར་ཕྱིན་གྱི་མངོན་རྟོགས་ཀྱིས་ནི་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་རྩད་ནས་འབྱིན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པས། སྒྲིབ་པ་རྩད་ནས་གཅོད་པ་ལ་ཤེར་ཕྱིན་གྱི་དགེ་ཚོགས་ལས་བསོད་ཚོགས་ཆེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར། ཤེར་ཕྱིན་ལ་འཇུག་པའི་སླད་ཀྱི་གླེགས་བམ་བཞེང་བ་སོགས་བསོད་ནམས་ཚོགས་སོགས་ཀྱིས་སྒྲུབ་པ་སད་པའི་དུས་སུ་མ་ཟད་མནལ་བའི་སྐབས་སུའང་ནན་ཏན་མཛད་པས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་གཉུག་མ་ཐ་མལ་གྱི་ཤེས་པ་མངོན་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ན། དེའི་དང་པོར་ཐོས་བསམ་སྒོམ་པའི་ཤེས་རབ་རིམ་ཅན་དུ་འབྱུང་བས་ཆོས་ཀུན་གྱི་ཆོས་ཅན་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་དེ་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་ཆོས་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་རྒྱ་ལས་མི་གཡོ་བ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་ངེས་པར་རམ་རབ་ཏུ་ཤེས་ཏེ་དེའི་ཟློག་ཕྱོགས་ཀྱི་སྤྲོས་པའི་སྒྲོ་འདོགས་བཅད་པའི་སྐད་ཅིག་དེར་དེ་ལྟར་རྟོགས་པ་དང་མ་རྟོགས་པས་འཁོར་འདས་ཀྱི་བདེ་སྡུག་འབྱུང་བ་ཐམས་ཅད་སེམས་རང་གི་ཆོ་འཕྲུལ་དུ་རྟོགས་ནས་སེམས་སྤྲོས་པ་འཁོར་བའི་ཆོས་སུ་གཏོང་བ་དང༌། སྤྲོས་བྲལ་མྱང་འདས་ཀྱི་ཆོས་སུ་གཏོང་བ་གཉིས་ཀར་བྱེད་ཤེས་པའི་རྩལ་སེམས་ལ་ཐོན་པ་གཅིག་འབྱུང༌། སྔར་ཆོས་ཅན་སྣང་བ་སོགས་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་དང་ཆོས་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་དོན་དམ་བདེན་པ་ལྷན་ཅིག་མི་འགལ་ཟུང་འཇུག་ཏུ་སྐྱེས་པ་དེ་དེ་ལྟར་རྟོགས་རིག་གི་རྩལ་ཆ་མ་འགགས་པར་སྒྱུ་མ་ལྟར་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་ཁོ་ན་གཙོ་ཆེར་འཆར་ལ། རེས་ནི་སྣང་རིག་གི་ཆོས་ཅན་དང་ཆོས་ཉིད་བདེན་གཉིས་ཀྱི་ཆོས་ཤེད་མཉམ་དུ་གཅིག་གོ་གཅིག་གིས་མ་བཀག་པར་ཟུང་འཇུག་འོད་གསལ་བ་ཁོ་ན་གཙོ་ཆེ་བར་འཆར་ཞིང༌། དེ་ལྟར་འཆར་བའང་རྟོག་དཔྱོད་སོགས་ཡིད་བྱེད་ཀྱི་སེམས་ལས་བྱུང་བས་འདྲེན་མི་དགོས་པར་སྣང་རིག་གི་ངོ་བོའི་སེམས་དེ་ཉིད་ཀྱིས་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་འཇུག་པའམ་འཆར་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་འཆར་བའི་ཚེ་རིག་བྱ་རིག་བྱེད་ཀྱི་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་ཚབས་ཆེས་པས་རང་ངོ་མ་ཤེས་པའམ་རང་ངོ་མ་རིག་པ་ལུང་མ་བསྟན་གྱི་ངང་དུ་ཡེངས་པའི་ཉམས་ལ་རྒྱང་རྒྱང་སོང་བ་སྙམ་ཡང་དེ་ལྟའི་ཉམས་སུ་ལུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྤྲོས་བྲལ་གྱི་ངང་དུ་རྒྱ་འབྱམས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནས་སེམས་ཁོ་རང་གི་ངོ་བོ་སྤྲོས་བྲལ་རང་བཞིན་རྣམ་དག་གི་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་བོགས་འདོན་རྒྱུ་ཆེར་མེད་དེ། སེམས་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་མཆོག་དམན་དུ་འགྲོ་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟ་ནའང་སེམས་གློ་བུར་རྣམ་དག་གི་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་བོགས་འདོན་རྒྱུ་ནི་ཡོད་དེ། ཇི་སྲིད་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་མ་ཐོབ་ཀྱི་བར་དུ་སེམས་ལ་སྐྱོན་དང་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་འཕེལ་ཟད་ཀྱི་བོགས་འདོན་བྱར་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་སྔར་དམིགས་མྱོང་གི་རྟོགས་པ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་སྣང་ཆ་ཅི་བྱུང་ཡང་དེ་ལ་མཚན་འཛིན་གྱི་ཞེན་པ་འབྱུང་བའི་དོགས་ཡོད་ཀྱང༌། དེ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་སྣང་བ་ཇི་ཙམ་དུ་སྣང་བ་དེ་ཙམ་དུ་བདེན་པར་མ་གྲུབ་པ་འོད་གསལ་འབའ་ཞིག་གི་སྣང་བར་སོང་ནས་རྫུན་སྣང་ཐམས་ཅད་ལ་འདུན་པ་ཙམ་གྱི་བསྒྱུར་བགོད་རང་དབང་དུ་བྱེད་པ་ལ་རྩལ་རྫོགས་ནས་བསྟན་པ་ཐོབ་སྟེ་དམིགས་མྱོང་གི་རྣམ་རྟོག་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་སྤྲོས་ཆོས་གང་ལའང་དེར་འཛིན་གྱི་ཞེན་པ་སྐྱེ་དོགས་པའི་གནོད་པས་མི་རྫི། དེ་ལྟར་གྱི་ཚེ། རང་སེམས་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ལ་དེར་རྟོགས་པས་རྒྱུ་མའི་བསྒྱུར་བགོད་ལ་རང་དབང་ཐོབ་པ་ན་སྐྱེ་འཆི་ལ་ཡ་མི་ང་ཞིང༌། སྐྱེ་འཆི་དང་བར་དོ་སོགས་རང་བདེན་པའི་འཁོར་བའི་ཆོས་སུ་འཛིན་པ་འཁྲུལ་པ་མྱ་ངན་དང་སྡུག་བསྔལ་ལས་རང་ཤུགས་ཀྱི་གྲོལ་བའམ་འདས་པའི་རྟོགས་པའི་གདེང་ཆེན་པོ་ཐོབ། དེ་ཙ་ན་གང་ལ་གང་གིས་གནོད་པའི་རང་གཞན་གྱི་རྒྱུད་དུ་སྣང་བའམ་བདག་དང་གང་ཟག་གནོད་བྱ་གནོད་བྱེད་དུ་དམིགས་པའི་མཚན་མ་དང་དེར་འཛིན་དང་བྲལ་བས་བཟླས་པ་སོགས་མ་བྱས་ཀྱང་འདྲེ་གདོན་གྱི་གནོད་པ་ཅུང་ཟད
Chinese
即使不那样做，也无法造成伤害。以前和所有格西（dge bshes）学者见面时，总觉得很害怕。现在即使佛陀降临，也没有什么可怕的了。即使和其他学者辩论，他们的那些观点也会远远落后。这是他所说的话的含义。这显示了禅修难以生起，即使未来的人们花费数十年的时间，为了这种深奥而平凡的智慧而禅修，如果证悟没有显现而感到沮丧，那么像冈波巴（sgam po pa）尊者这样有福之人也需要以极大的精进长时间地修行。更何况像我这样积累甚少的人，又怎么能迅速获得证悟呢？因此，为了教导人们，如果坚持不懈地以坚定的决心修行，最终不可能不生起证悟。此外，在梦中，由于想要缮写《般若经》的缘故，生起了深奥的空性、大手印、般若波罗蜜多的证悟，因为般若波罗蜜多的证悟能够彻底根除一切障碍。为了彻底断除障碍，没有比般若波罗蜜多的善行积累更大的福德积累了。因此，为了进入般若波罗蜜多，不仅在醒来时精进地进行缮写经书等福德积累，甚至在睡眠中也精进努力，因此智慧的积累，即般若波罗蜜多，这种本有的平凡智慧得以显现。首先，听闻、思维、禅修的智慧依次产生，因此，一切法的法相，即世俗谛，其自性、法性皆为空性，不为般若波罗蜜多的范围所动摇，以平等性来分别，从而正确或完全地理解，并在断除其相反的戏论执着的瞬间，意识到轮回和涅槃的一切苦乐都是自心的幻化，从而产生一种能力，能够将心导向戏论的轮回之法，也能将心导向离戏的涅槃之法。先前，法相显现等世俗谛与法性空性胜义谛同时生起，互不冲突，融为一体。
English
Even if you don't do that, it can't cause harm. Previously, when meeting all the Geshe scholars, I used to feel afraid. Now, even if the Buddha were to appear, there is no fear. Even if I were to debate with another scholar, their views would be left far behind. This is the meaning of what he said. This shows that it is difficult to generate meditation. Even if future people spend decades meditating for the sake of this profound and ordinary wisdom, if realization does not arise and they become discouraged, then even someone as fortunate as Lord Gampopa needs to practice diligently for a long time. How much more so for someone like me with little accumulation, how could I quickly achieve realization? Therefore, in order to teach that if one perseveres with steadfast determination on the path, it is impossible that realization will not arise in the end. Furthermore, in a dream, due to the intention to create a manuscript of the Prajnaparamita, realization of profound emptiness, Mahamudra, and Prajnaparamita arose, because the realization of Prajnaparamita completely eradicates all obscurations from their root. In order to completely cut off obscurations, there is no greater accumulation of merit than the accumulation of virtue of Prajnaparamita. Therefore, in order to enter into Prajnaparamita, not only during waking hours does one diligently engage in accumulating merit such as creating manuscripts, but even during sleep one exerts effort, so the accumulation of wisdom, the Prajnaparamita, this innate ordinary wisdom becomes manifest. First, the wisdom of hearing, thinking, and meditating arises sequentially, therefore, the characteristic of all dharmas, the conventional truth, its nature and dharmata are all emptiness, unwavering from the scope of Prajnaparamita, discriminating with equanimity, thereby correctly or completely understanding, and in the instant of cutting off the elaborations and attachments that are its opposite, realizing that all the happiness and suffering of samsara and nirvana are the magical displays of one's own mind, thereby developing an ability in the mind to direct the mind towards the elaborations of samsaric dharmas, and also to direct the mind towards the non-elaboration of nirvanic dharmas. Previously, the conventional truth such as the appearance of phenomena and the ultimate truth of emptiness arose simultaneously, without contradiction, integrated as one.
Chinese
明觉的功用未曾止息，如幻象般，世俗谛显现为主要；有时显现为显明觉知的有法和法性，二谛的法力平等，互不阻碍，双运光明唯为主要。如此显现，也并非由分别念等作意之心所生，无需牵引，而是显明觉知自性的心，自然融入或显现为自性本具。如此显现之时，远离能知所知的戏论，极其强烈，似乎处于不知自性或不识自性的无记状态而遥遥远去，但并非停留在那种状态，而是在离戏的状态中广大无边。之后，心自身的体性，离戏自性清净的空性，没有太多可增益之处，因为心远离一切戏论的空性，没有高下之分。即便如此，心于忽然清净的空性，仍有可增益之处，因为在未获圆满正等觉之前，心的一切过患和功德都有增减的增益。因此，先前所缘的体验，无论生起何种世俗显现，虽有对其产生实执的担忧，但世俗的显现无论显现多少，都不会成立为真实，而是融入唯一光明的显现中，对一切虚假显现，仅凭意愿就能随意转变，当功力圆满获得稳固后，先前所缘的分别念，对于任何世俗的戏论之法，都不会因担心产生执着而受其损害。在那时，由于了悟自心如幻，能自在转变因，便不会畏惧生死，将生死和中阴等执为自性真实的轮回之法，这种错觉会自然从痛苦和悲伤中解脱，或者获得超越的证悟的巨大信心。此时，由于远离了何者以何物损害的自他相续的显现，或者执着于我与有情、能害所害的相，以及实执，即使不念诵等，鬼神的损害也会稍微
English
The function of clear awareness is unceasing, like an illusion, the conventional truth appears as the main thing; sometimes it appears as the possessor of phenomena and the nature of phenomena of clear awareness, the power of the two truths is equal, without obstructing each other, the union of luminosity is the main thing. Even appearing in this way is not caused by the mind of conceptualization, etc., without needing to be drawn, but the mind of the nature of clear awareness itself enters into or appears as the spontaneously accomplished nature of itself. At the time of appearing in this way, being separated from the elaboration of knowable and knowing is extremely intense, it seems to be in a state of unknowing oneself or not recognizing oneself, wandering far away, but it is not staying in that state, but is vast and boundless in the state of non-elaboration. After that, there is not much to be gained by the very nature of the mind itself, the emptiness of purity of non-elaboration, because the emptiness of the mind being separated from all elaborations has no high or low. Even so, there is something to be gained by the emptiness of the mind's sudden purity, because until perfect enlightenment is attained, all the faults and virtues of the mind can be increased or decreased. Therefore, whatever conventional appearances arise from previous experiences, although there is a fear of attachment to them, no matter how much the conventional appearances appear, they will not be established as true, but will merge into the appearance of only luminosity, and one will be able to freely transform all false appearances with just intention, and when one's skill is perfected and one has gained stability, one will not be harmed by the fear of attachment to any conventional phenomena of elaboration. At that time, because one realizes that one's own mind is like an illusion, and one is able to freely transform the cause, one will not be afraid of birth and death, and the delusion of clinging to birth, death, and the intermediate state as inherently real phenomena of samsara will naturally be liberated from suffering and sorrow, or one will gain great confidence in transcendent realization. At this time, because one is free from the appearance of self and other continuums of what is harmed by what, or clinging to the marks of self and sentient beings, harmer and harmed, and clinging to them, even if one does not recite, etc., the harm of ghosts and spirits will be slightly
Tibetan
་ཀྱིས་ཀྱང་རྫི་བར་མི་ནུས་ཏེ། མཚན་མ་དངོས་པོ་བདེན་པ་ཅན་གྱི་གནོད་བྱ་གནོད་བྱེད་གནོད་པ་ཡོད་རིང་ལ་དེ་ལྟའི་འཁོར་གསུམ་གྱི་གནོད་པས་གནོད་བྱར་ཡོད་ལ། མཚན་མ་དངོས་པོ་བདེན་པ་ཅན་གྱི་འཁོར་གསུམ་གྱི་གནོད་པ་ཅན་གྱི་འཁོར་གསུམ་གྱི་གནོད་པ་དང་བྲལ་རྗེས། དེ་ལྟའི་འཁོར་གསུམ་གྱི་གནོད་བྱར་མེད་པའི་ཕྱིར་ནམ་མཁས་ནམ་མཁའ་ལ་གནོད་བྱར་མེད་པ་བཞིན་ནོ། །སྔོན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དམ་ཆོས་ཉིད་དམ་ཡིན་ལུགས་ཤེས་པའི་རྟོགས་པའི་མཁས་པ་དང་ཕྲད་ན་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཇི་ལྟར་ཡིན་སྨྲ་བ་ལ་རྟོགས་པ་གདེང་ཚུགས་མེད་པས། ཚུལ་དེ་སྨྲ་བ་ན་ཉམ་ང་བ་ལ། ད་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡིན་ལུགས་ལ་གཏིང་མི་གཡོ་བའི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་རྟོགས་པའི་བཟོད་པ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པས་ད་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཀྱང་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་འདི་ལྟར་ཡིན་པ་དང༌། འདི་ལྟར་གྲུབ་ཅེས་དངོས་སུ་བྱོན་ནས། དེ་ལྟར་མིན་ནོ་ཞེས་བཟློག་སྟེ་གསུངས་ཀྱང༌། དེ་དེ་བཞིན་ཏེ་བདག་གི་རྟོགས་ཚུལ་དེ་ནི་འཁྲུལ་པའོ་ཞེས་འཇིགས་ཤིང་བག་ཚ་བ་ཉམ་ང་བ་མེད་པ་ཞིག་འབྱུང་ལ། རང་ལས་གཞན་པའི་གནས་ལུགས་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཅན་གྱི་མཁས་པ་ཞིག་དང་གནས་ལུགས་ཀྱི་དོན་ལ་གླེང་སླང་བྱས་པ་ན། ཁོང་གི་མཚན་ཉིད་དེ་རྣམས་གནས་ལུགས་ཀྱི་དོན་ལ་མི་འབྱོར་བར་རྒྱང་དུ་ལུས་འགྲོ་བ་ཞིག་འབྱུང་བ་དེར་གདའ་བས། གཉུག་མ་ཐ་མལ་གྱི་ཤེས་པ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་རྟོགས་པ་འདི་ལྟ་བུའི་རྟོགས་པ་དང་ལྡན་པ་ན། བཀའ་བརྒྱུད་འདི་པ་ལ་གྲགས་པའི་རྟོགས་ལྡན་རྣལ་འབྱོར་གྱི་དབང་ཕྱུག་ཅེས་བྱ་བར་འཇོག་སྟེ། རྣལ་འབྱོར་འདི་ཙམ་དང་ལྡན་པ་ན་གཞན་རྒྱུད་ཀྱི་སྐལ་ལྡན་ལ་འདི་ལྟའི་རྟོགས་པ་སྦྱིན་ནུས་པའི་ཕྱིར། ཆོས་ཚུལ་འདིའི་ཆེད་དུ་སྒྲུབ་པ་ལྷུར་གྱིས་ཤིག ༨༢
Chinese
也不能阻挡。只要有具有真实性的有相事物的所害、能害、损害存在，就会有这样的三轮的损害成为所害。一旦脱离了具有真实性的有相事物的具有三轮损害的三轮损害之后，就不会有这样的三轮的损害成为所害，就像虚空不会成为虚空的所害一样。以前如果遇到通达一切法之体性或法性或实相的证悟的智者，因为在说诸法之法性如何时，没有证悟的把握，所以在说此道理时会感到胆怯。现在因为获得了对一切法之实相毫不动摇的大手印证悟的大忍，所以现在即使佛陀亲自显现，说诸法之法性是这样的，这样成立的，然后反驳说不是那样的，也不会因此而感到害怕、谨慎、胆怯，认为自己的证悟方式是错误的。如果和一位胜过自己，通达实相的智慧之士，讨论实相之义，那么他们的那些体性都不能达到实相之义，而是远远地偏离，这种情况是存在的。因此，如果本来的庸常之识具有这样的大手印证悟，那么就被称为噶举派中著名的证悟者瑜伽自在。只要具有这样的瑜伽，就能将这样的证悟给予其他相续的具缘者。因此，为了这种法，要努力修行啊！ 82