Tibetan
局米旁大师教言集MP146边地分法略诠 8-11-1a 边地分法略诠 ༄༅། །ས་མཐའི་རྣམ་གྲངས་མདོ་མཚོན་བཞུགས་སོ། ། 8-11-1b འཇམ་པའི་དབྱངས་དང་དབྱངས་ཅན་ངག་གི་ལྷར། །བཏུད་ནས་ས་མཐའ་སྦྱོར་ཚུལ་མདོ་ཙམ་བརྗོད། །ན་ར་ལ་གསུམ་རྗེས་སུ་ད་དྲག་དང་། །དེ་ལྷག་ད་འ་ས་གསུམ་མ་གཏོགས་པའི། །ག་ང་བ་མ་བཞི་ཡི་རྗེས་རྣམས་ལ། །མི་ནོར་ཕྱིར་དུ་ས་མཐའ་འདི་ལྟར་མཛད། །དུས་ཀྱི་དབང་དུ་འདས་པའི་ཚིག་རྣམས་དང་། །སྐུལ་ཚིག་རྣམས་ལ་ས་མཐའ་རྟག་ཏུ་ཐོབ། །དཔེར་ན་གསུངས་སོ་གསུང་ངོ་གསུང་བར་འགྱུར། །ཟུངས་ཤིག་གཏོགས་ཤིག་ཅེས་སོགས་ཐམས་ཅད་བསྒྲེ། །བྱ་ཡུལ་བྱེད་པོ་བྱ་བའི་ཚིག་རྣམས་ལ། །དབྱེ་བ་འབྱེད་བྱེད་ཕྱེ་བ་ཞེས་དང་ནི། །གདེག་བྱ་འདེག་བྱེད་གཏེགས་པ་ལ་སོགས་པ། །བྱས་པ་རྣམས་ལ་ས་མཐའ་མི་ཐོབ་སྟེ། །ཕལ་ཆེར་སྔོན་འཇུག་ནུས་པས་འདས་པ་སྒྲུབ། །དེ་དག་བྱས་པ་ཟེར་ཡང་བྱ་ཚིག་གི། རང་བཞིན་ཡིན་ཕྱིར་ས་མཐའ་མི་དགོས་སོ། །བྱས་ཟིན་ཡིན་ན་བགྱིས་དང་བཏེགས་གྱེས་སོ། །ལ་སོགས་སྦྱར་བ་ཉིད་དུ་ཤེས་པར་བྱ། །མིང་ལ་དུས་གསུམ་དབྱེ་བས་མ་ཡིན་ཡང་། །མི་ནོར་སླད་དུ་འདི་ལྟར་ཁྱད་པར་མཛད། །སྔ་མ་ས་མཐའ་མེད་པའི་ཚུལ་དང་ནི། །ཕྱི་མ་ཡོད་པའི་ཤན་འབྱེད་འདི་ལྟར་བྱ། །ཕོ་མོ་འཁྲིག་དང་སྤྲིན་ཕུང་འཁྲིགས། །གཅན་གཟན་གཟིག་དང་སྤྱན་གྱིས་གཟིགས། །དོན་ 8-11-2a བཞིན་རིག་དང་རིགས་བརྒྱུད་སྤེལ། །རིག་པ་འཛིན་པ་འོས་ཤིང་རིགས། །རག་གི་རྐུད་པ་རགས་དང་ཕྲ། །རིམ་གྱིས་འཇུག་དང་རིམས་ནད་བྱང་། །ཐུག་རེག་མེད་དང་ཐུགས་ལ་མངའ་། །ཐབ་ཀ་བ་དང་ཐབས་ལ་མཁས། །རྡོད་སོགས་ཆག་དང་སྣོད་བཅུད་ཆགས། །ཆག་ཆག་གདབ་དང་འདོད་ཆགས་སྐྱེ། །མཚོན་ཆས་འཁྲུག་དང་གོ་རིམ་འཁྲུགས། །ལྕག་གིས་བཞུར་དང་ལྕགས་ཆ་མགར། །རྟོག་དཔྱོད་བགྱིས་དང་དོན་ཀུན་རྟོགས། །མི་རྟག་འཇིག་དང་འཇིགས་ཤིང་སྐྲག །རྟག་ཏུ་སྐྱིད་དང་རྟགས་སུ་བཀོད། །གདུག་པ་ཅན་དང་གདུགས་དཀར་ཅན། །ཐིག་རྩ་མཁས་དང་ཚིགས་པ་འཛགས། །སྣ་ཐག་གཏགས་དང་བར་ཐགས་རིང་། །ཁ་དོག་ནག་པོ་ནགས་ཀྱི་ཚུལ། །དབང་གིས་ཕྱུག་པ་ཕྱུགས་རྣམས་མཚོ། །དབུག་པར་བྱ་བ་དབུགས་སྣ་རིང་། །གོ་ཆ་ཚང་དང་ཚངས་པ་ཆེ། །སྣམ་བུ་ཕྲུག་དང་ལྔ་ཕྲུགས་གྲངས། །གྲང་བས་ཉེན་དང་གྲངས་སུ་བགྲང་། །ཕྱག་འཚལ་བ་དང་ཕྱགས་མས་ཕྱགས། །ལུག་གི་རྫི་དང་ལུགས་ཀྱི་ཆོས། །ཚིག་སྨྲ་བ་དང་ཚིགས་སུ་བཅད། །གཡོག་པོ་བྱེད་དང་གོས་ཀྱིས་གཡོགས། །ལག་བྲིས་བཟང་དང་བདེན་པ་ལགས། །ཡན་ལག་ 8-11-2b ཚང་དང་ཞེ་སའི་ལགས། །ལྷག་པར་གྲང་དང་གྲངས་ལྷགས་ཆེ། །རྣམ་པར་རྒྱལ་དང་འདི་རྣམས་སུ། །ཁོང་དུ་ཆུབ་དང་ཁོངས་སུ་གཏོགས། །ཁུང་བུར་འཛུལ་དང་འབྱུང་བའི་ཁུངས། །རྡོ་བའི་གཟེག་དང་གཟེགས་ཟན་པ། །ལོག་པར་ལྟ་དང་ལོགས་སུ་དགར། །གང་ཞིག་འདིས་དང་གངས་ཀྱི
Chinese
局米旁大师教言集MP146边地分法略诠 8-11-1a 边地分法略诠 ༄༅། །ས་མཐའི་རྣམ་གྲངས་མདོ་མཚོན་བཞུགས་སོ། ། 8-11-1b 顶礼妙音与妙音天女，语自在之本尊。 略述边字接合之法，仅此而已。 那、拉、阿三字之后，若有后加字达，以及达、阿、萨三字之外， 嘎、昂、巴、玛四字之后，为了避免混淆，如此安立边字。 就时间而言，过去时之词汇，以及祈使句，通常需要接边字。 例如：‘已说’、‘将说’、‘将要说’，诸如此类，皆可比照。 对于所作、能作、所为之词汇，如‘区分’、‘能区分’、‘已区分’，以及‘可举’、‘能举’、‘已举’等等， 已完成之词汇，通常不接边字，因为多数情况下，前缀具有表述过去时的功能。 即便称其为‘已作’，但因其本质仍为动词，故无需接边字。 若已完成，则用‘已作’、‘已举’等词。 应知以上述方式接合。 虽名词不以时态区分，然为避免混淆，故作此区别。 前者为不接边字之形式，后者为接边字之区分，应如是理解。 男女交合为‘འཁྲིག་’（khrig），云团聚集为‘འཁྲིགས’（khrigs）。 猛兽豹子为‘གཟིག་’（gzig），以眼观看为‘གཟིགས’（gzigs）。 如实了知为‘རིག་’（rig），繁衍种姓为‘རིགས’（rigs）。 执持明咒者，理当为‘རིགས’（rigs），智慧明辨为‘རིགས’（rigs）。 粗糙之物为‘རགས་’（rags），逐渐进入为‘རིམས’（rims）。 无有触碰为‘ཐུག་’（thug），心中拥有为‘ཐུགས’（thugs）。 灶台为‘ཐབ་’（thab），擅长方法为‘ཐབས’（thabs）。 坠落等为‘ཆག་’（chag），容器与精华为‘ཆགས’（chags）。 击打为‘ཆག་ཆག་’（chag chag），生起贪欲为‘ཆགས་’（chags）。 兵器争斗为‘འཁྲུག་’（'khrug），次序错乱为‘འཁྲུགས’（'khrugs）。 鞭子抽打为‘ལྕག་’（lcag），铁匠为‘ལྕགས’（lcags）。 分别观察为‘རྟོག་’（rtog），通达诸义为‘རྟོགས’（rtogs）。 无常坏灭为‘འཇིག་’（'jig），恐惧害怕为‘འཇིགས’（'jigs）。 恒常安乐为‘སྐྱིད་’（skyid），作为标志为‘རྟགས’（rtags）。 具有毒害者为‘གདུག་’（gdug），具有白伞者为‘གདུགས’（gdugs）。 精通脉络为‘ཐིག་’（thig），关节滴落为‘ཚིགས’（tshigs）。 编织鼻绳为‘ཐག་’（thag），中间间隔为‘ཐགས’（thags）。 颜色黑色为‘ནག་’（nag），森林之状为‘ནགས’（nags）。 以权势富裕为‘ཕྱུག་’（phyug），牲畜聚集为‘ཕྱུགས’（phyugs）。 将被灌注为‘དབུག་’（dbug），呼吸绵长为‘དབུགས’（dbugs）。 盔甲齐全为‘ཚང་’（tshang），梵天广大为‘ཚངས’（tshangs）。 粗毛布为‘ཕྲུག་’（phrug），五个一组为‘ཕྲུགས’（phrugs）。 因寒冷而危险为‘གྲང་’（grang），计数为‘གྲངས’（grangs）。 顶礼膜拜为‘ཕྱག་’（phyag），用扫帚清扫为‘ཕྱགས’（phyags）。 牧羊人为‘ལུག་’（lug），法度为‘ལུགས’（lugs）。 说话为‘ཚིག་’（tshig），分段为‘ཚིགས’（tshigs）。 做仆人为‘གཡོག་’（g.yog），用衣服遮盖为‘གཡོགས’（g.yogs）。 手写字好为‘ལག་’（lag），真实为‘ལགས’（lags）。 肢体齐全为‘ལག་’（lag），敬语为‘ལགས’（lags）。 特别寒冷为‘ལྷག་’（lhag），剩余数量大为‘ལྷགས’（lhags）。 彻底胜利为‘རྒྱལ་’（rgyal），这些之中为‘རྒྱལས’（rgyals）。 心中明白为‘ཆུབ་’（chub），属于其中为‘ཁོངས’（khongs）。 进入孔穴为‘ཁུང་’（khung），生源为‘ཁུངས’（khungs）。 石头的碎屑为‘གཟེག་’（gze），吃碎屑者为‘གཟེགས’（gzegs）。 颠倒观看为‘ལོག་’（log），分开为‘ལོགས’（logs）。 任何一个为‘གང་’（gang），雪山的…… གངས（gangs）。 གངས（gangs）。
English
Collected Teachings of Ju Mipham, MP146, A Brief Explanation of Border Letters 8-11-1a A Brief Explanation of Border Letters ༄༅། །ས་མཐའི་རྣམ་གྲངས་མདོ་མཚོན་བཞུགས་སོ། ། 8-11-1b Homage to Manjushri and Saraswati, the deities of speech! I will briefly explain the method of joining border letters, just this much. After the letters Na, Ra, and La, if there is a post-suffix Da, and after the letters Ga, Nga, Ba, and Ma, except for Da, A, and Sa, to avoid confusion, border letters are established in this way. In terms of time, past tense words and imperative sentences always receive a border letter. For example: 'said', 'will say', 'will be said', and so on, all can be compared. For words of object, agent, and action, such as 'to differentiate', 'can differentiate', 'differentiated', and 'can lift', 'able to lift', 'lifted', etc., completed words usually do not receive a border letter, because in most cases, the prefix has the function of expressing the past tense. Even if it is called 'done', because its essence is still a verb, there is no need to add a border letter. If it is already completed, then use 'did', 'lifted', etc. It should be known that they are joined in the above manner. Although nouns are not distinguished by tense, this distinction is made to avoid confusion. The former is the form without a border letter, and the latter is the distinction with a border letter, which should be understood in this way. 'འཁྲིག་' (khrig) is sexual intercourse between male and female, 'འཁྲིགས' (khrigs) is the gathering of clouds. 'གཟིག་' (gzig) is a wild animal leopard, 'གཟིགས' (gzigs) is to look with the eyes. 'རིག་' (rig) is to truly know, 'རིགས' (rigs) is to propagate lineage. 'རིགས' (rigs) is appropriate for those who hold mantras, 'རིགས' (rigs) is wisdom and discernment. 'རགས་' (rags) is something rough, 'རིམས' (rims) is gradually entering. 'ཐུག་' (thug) is without touch, 'ཐུགས' (thugs) is to have in the heart. 'ཐབ་' (thab) is a stove, 'ཐབས' (thabs) is skilled in methods. 'ཆག་' (chag) is falling, etc., 'ཆགས' (chags) is a container and essence. 'ཆག་ཆག་' (chag chag) is striking, 'ཆགས་' (chags) is generating desire. 'འཁྲུག་' ('khrug) is fighting with weapons, 'འཁྲུགས' ('khrugs) is disordered sequence. 'ལྕག་' (lcag) is whipping, 'ལྕགས' (lcags) is a blacksmith. 'རྟོག་' (rtog) is to analyze and observe, 'རྟོགས' (rtogs) is to understand all meanings. 'འཇིག་' ('jig) is impermanent destruction, 'འཇིགས' ('jigs) is fear and dread. 'སྐྱིད་' (skyid) is constant happiness, 'རྟགས' (rtags) is used as a sign. 'གདུག་' (gdug) is having poison, 'གདུགས' (gdugs) is having a white umbrella. 'ཐིག་' (thig) is skilled in pulse points, 'ཚིགས' (tshigs) is dripping joints. 'ཐག་' (thag) is weaving a nose rope, 'ཐགས' (thags) is a long interval. 'ནག་' (nag) is the color black, 'ནགས' (nags) is the state of a forest. 'ཕྱུག་' (phyug) is rich in power, 'ཕྱུགས' (phyugs) is the gathering of livestock. 'དབུག་' (dbug) is to be poured, 'དབུགས' (dbugs) is long breath. 'ཚང་' (tshang) is complete armor, 'ཚངས' (tshangs) is vast Brahma. 'ཕྲུག་' (phrug) is coarse wool, 'ཕྲུགས' (phrugs) is five in a group. 'གྲང་' (grang) is dangerous due to cold, 'གྲངས' (grangs) is counting. 'ཕྱག་' (phyag) is prostration, 'ཕྱགས' (phyags) is sweeping with a broom. 'ལུག་' (lug) is a shepherd, 'ལུགས' (lugs) is the Dharma of customs. 'ཚིག་' (tshig) is speaking, 'ཚིགས' (tshigs) is divided into sections. 'གཡོག་' (g.yog) is serving as a servant, 'གཡོགས' (g.yogs) is covering with clothes. 'ལག་' (lag) is good handwriting, 'ལགས' (lags) is truth. 'ལག་' (lag) is complete limbs, 'ལགས' (lags) is an honorific. 'ལྷག་' (lhag) is especially cold, 'ལྷགས' (lhags) is a large remaining quantity. 'རྒྱལ་' (rgyal) is complete victory, 'རྒྱལས' (rgyals) is among these. 'ཆུབ་' (chub) is to understand in the heart, 'ཁོངས' (khongs) is belonging to it. 'ཁུང་' (khung) is entering a hole, 'ཁུངས' (khungs) is the source of origin. 'གཟེག་' (gze) is a stone chip, 'གཟེགས' (gzegs) is one who eats chips. 'ལོག་' (log) is to look upside down, 'ལོགས' (logs) is to separate. 'གང་' (gang) is anyone, 'གངས' (gangs) is the snow mountain... གངས（gangs） གངས（gangs） --------------------------------------------------------------------------------