Tibetan
གཏམ་ཚོགས་ལེའུ་བཅུ་པ། དམངས་ལ་སྤྲིང་བའི་གཏམ་དཔེ་དོན་འབྲེལ་བ། གཏམ་ཚོགས་ལེའུ་བཅུ་པ། དམངས་ལ་སྤྲིང་བའི་གཏམ་དཔེ་དོན་འབྲེལ་བ། དམངས་ལ་སྤྲིང་བའི་གཏམ་དཔེ་དོན་འབྲེལ་བ་ཞེས་བྱ་བ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ངེས་བརྗོད་ལ་བརྟེན་ནས་དམ་པའི་གནས་ལུགས་སྟོན་པ། མཚོ་བྱུང་ལྷ་མོ་ལ་ན་མ། །པ་ སངས་ཤར་རིའི་རྩེ་ལ་ཆས་གྱུར་ཅིང༌། །ཟླ་བ་སྒྲ་གཅན་ཁ་ནས་ཐར་ན་ཡང༌། །ཉི་མ་མེད་ན་འཇིག་རྟེན་ལོང་བར་འགྱུར། །དེ་ཕྱིར་མིག་ཀྱང་ཉིན་མོའི་གཞན་དབང་ཅན། །ཆེན་པོའི་རིགས་གཟུགས་ལང་ཚོས་སྒེག་བྱས་ཤིང༌། །དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་རྒྱན་གྱིས་འབྱོར་ན་ཡང༌། །ཡོན་ཏན་མེད་ན་ནམ་མཁའི་གླང་ཆེན་ཏེ། །འགྲོ་ལྡིང་བརྗིད་ལ་འདི་ཕྱིའི་དོན་རབ་ཉམས། །འཇིག་རྟེན་འདི་ན་ནོར་བུའི་རིན་ཐང་ཙམ། །རྙེད་པ་མིན་པས་ཞོ་འཐུང་རྡོ་རྗེའི་རྡུལ། །ཚངས་དང་དབང་པོའི་རྣ་རྒྱན་ལ་དཔྱངས་ཀྱང༌། །མང་དུ་ཐོས་པའི་རྒྱན་ལ་བསྐྲུན་མི་ནུས། །ཡིད་བཞིན་ནོར་ལས་དགོས་འདོད་འབྱུང་བ་ཡང༌། །ཤེས་རབ་མཐུས་བྱེད་བེམ་པོའི་རང་བཞིན་ནི། །རྟོག་པ་མེད་ལ་འདོད་པ་འཇོ་བ་དེ། །སྐྱེས་བུའི་རྣམ་རིག་ལ་རག་མཁྱེན་པར་མཛོད། །ཡོན་ཏན་ཡོད་ཀྱང་ཀུན་ཏུ་འཕྱར་བྱེད་ཅིང༌། །བདག་ཉིད་བསྟོད་ནས་གཞན་མཚང་འདྲུ་བྱེད་ན། །བརྒྱ་བྱིན་ཡིན་ཡང་ལྷ་ཡི་དམོད་འདོར་པས། །ང་རྒྱལ་འདྲ་བའི་གནོད་པ་གཞན་ན་མེད། །ཡོན་ཏན་མེད་ལ་བརྙས་དང་དཔྱས་གདགས་ཤིང༌། །ཡོན་ཏན་ཅན་ལ་ཁྲོས་པའི་རྣམ་འགྱུར་སྟོན། །རང་ལ་དགོས་ཀྱི་གཞན་ལ་མི་རུང་བའི། །སྡུག་བསྔལ་ཅན་དེ་ལྷ་མིན་སྡེ་ཚན་གཅིག །ཡོན་ཏན་ལ་ བརྟེན་མཁས་པའི་གནས་ཐོབ་ཀྱང༌། །རང་ཕྱོགས་འཕྱར་བ་འབའ་ཞིག་གཟེངས་བསྟོད་ནས། །བསྟན་པ་དཀྲུག་ཅིང་གཞན་གྱི་ཁུར་འགྲོ་ན། །ཆུ་ཀླུང་གནོད་པ་ཅན་ལ་བསྙེན་དང་མཚུངས། །དེ་ཕྱིར་དབང་པོ་ཉེ་བར་ཞི་བ་ཡི། །ཚད་མས་ཐོག་མར་རང་ཉིད་གཞལ་བྱས་ན། །གདོད་ཀྱིས་ཕ་རོལ་གཞལ་བའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱང༌། །དྲང་སྲོང་ངག་གི་རྗེས་སུ་སོན་པར་འགྱུར། །གླེང་གཞིའི་རབ་བྱེད་དོ། །མཁས་པ་ཚིག་ལ་རོ་མྱོང་གིས། །ཕལ་པ་ཟས་སྐོམ་ཙམ་གྱིས་ཚིམ། །མུ་ཏིག་མེད་པའི་ཉ་གསོད་པ། །གདོལ་པ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཚུལ་ཡིན། །དམ་པ་གྲོགས་སུ་བསྟེན་པ་ལས། །འདི་ཕྱིའི་ལེགས་སྨོན་ཐམས་ཅད་འགྲུབ། །ཤཱཀྱ་བཟང་ལྡན་ལ་བསྟེན་ནས། །འདྲེག་མཁན་འདུལ་བ་འཛིན་པར་འགྱུར། །ནགས་ཚལ་ཕལ་པ་མང་མོད་ཀྱི། །ཙན་དན་ཡོད་པ་མ་ལ་ཡ། །ཀུན་ཏུ་སྐྱེ་བོས་གང་གྱུར་ཀྱང༌། །དགེ་བའི་གྲོགས་པོ་ལ་ལ་ཙམ། །རང་བཞ 【处理错误】 [ { "original_tibetan": "གཏམ་ཚོགས་ལེའུ་བཅུ་པ། དམངས་ལ་སྤྲིང་བའི་གཏམ་དཔེ་དོན་འབྲེལ་བ།", "chinese_translation": "谈丛第十章。致民众的格言妙语。", "english_translation": "Chapter Ten of the Collection of Discourses: Meaningful Proverbs Addressed to the People." }, { "original_tibetan": "གཏམ་ཚོགས་ལེའུ་བཅུ་པ། དམངས་ལ་སྤྲིང་བའི་གཏམ་དཔེ་དོན་འབྲེལ་བ།", "chinese_translation": "谈丛第十章。致民众的格言妙语。", "english_translation": "Chapter Ten of the Collection of Discourses: Meaningful Proverbs Addressed to the People." }, { "original_tibetan": "དམངས་ལ་སྤྲིང་བའི་གཏམ་དཔེ་དོན་འབྲེལ་བ་ཞེས་བྱ་བ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ངེས་བརྗོད་ལ་བརྟེན་ནས་དམ་པའི་གནས་ལུགས་སྟོན་པ། མཚོ་བྱུང་ལྷ་མོ་ལ་ན་མ། །པ་", "chinese_translation": "名为致民众的格言妙语。 依世俗之语，以示神圣之理。 敬礼海生天女！ ། །", "english_translation": "Called 'Meaningful Proverbs Addressed to the People.' Showing the sacred state of affairs based on worldly expressions. Homage to the Ocean-Born Goddess! Pa." }, { "original_tibetan": "སངས་ཤར་རིའི་རྩེ་ལ་ཆས་གྱུར་ཅིང༌། །ཟླ་བ་སྒྲ་གཅན་ཁ་ནས་ཐར་ན་ཡང༌། །ཉི་མ་མེད་ན་འཇིག་རྟེན་ལོང་བར་འགྱུར། །དེ་ཕྱིར་མིག་ཀྱང་ཉིན་མོའི་གཞན་དབང་ཅན། །", "chinese_translation": "旭日攀登东山顶， 纵然明月脱罗睺， 若无太阳照世间， 世界依然陷黑暗。 是故眼睛亦依赖， 白天日光之照耀。", "english_translation": "Though the dawn ascends the peak of the eastern mountain, And the moon escapes from the mouth of Rahu, Without the sun, the world becomes blind. Therefore, even the eye is dependent on the day." }, { "original_tibetan": "ཆེན་པོའི་རིགས་གཟུགས་ལང་ཚོས་སྒེག་བྱས་ཤིང༌། །དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་རྒྱན་གྱིས་འབྱོར་ན་ཡང༌། །ཡོན་ཏན་མེད་ན་ནམ་མཁའི་གླང་ཆེན་ཏེ། །འགྲོ་ལྡིང་བརྗིད་ལ་འདི་ཕྱིའི་དོན་རབ་ཉམས། །", "chinese_translation": "豪门权贵姿容妙， 财富珍宝饰其身， 若无学识与功德， 犹如空中之大象， 徒有威仪与气势， 来世今生皆虚度。", "english_translation": "Though a great lineage is adorned with beauty and grace, And power and wealth are enriched with ornaments, Without qualities, it is like an elephant in the sky. Walking proudly, the meaning of this life and the next is greatly diminished." }, { "original_tibetan": "འཇིག་རྟེན་འདི་ན་ནོར་བུའི་རིན་ཐང་ཙམ། །རྙེད་པ་མིན་པས་ཞོ་འཐུང་རྡོ་རྗེའི་རྡུལ། །ཚངས་དང་དབང་པོའི་རྣ་རྒྱན་ལ་དཔྱངས་ཀྱང༌། །མང་དུ་ཐོས་པའི་རྒྱན་ལ་བསྐྲུན་མི་ནུས། །", "chinese_translation": "世间珍宝价值高， 然非轻易可获得， 纵将饮酪金刚末， 悬于梵天自在耳， 亦难比肩博学饰， 无法造就此庄严。", "english_translation": "In this world, the value of jewels is great, But it is not easily obtained, so even if one hangs the dust of the vajra that drinks yogurt as an earring for Brahma and Indra, one cannot create the ornament of vast learning." }, { "original_tibetan": "ཡིད་བཞིན་ནོར་ལས་དགོས་འདོད་འབྱུང་བ་ཡང༌། །ཤེས་རབ་མཐུས་བྱེད་བེམ་པོའི་རང་བཞིན་ནི། །རྟོག་པ་མེད་ལ་འདོད་པ་འཇོ་བ་དེ། །སྐྱེས་བུའི་རྣམ་རིག་ལ་རག་མཁྱེན་པར་མཛོད། །", "chinese_translation": "如意宝珠生所需， 亦赖智慧之神力， 无情之物本如是， 无思无虑遂心愿， 须知此乃丈夫力， 依仗智慧方能成。", "english_translation": "Even the arising of desires from the wish-fulfilling jewel is done through the power of wisdom, for the nature of inanimate objects is without thought, and the granting of desires depends on the intelligence of the person. Know this!" }, { "original_tibetan": "ཡོན་ཏན་ཡོད་ཀྱང་ཀུན་ཏུ་འཕྱར་བྱེད་ཅིང༌། །བདག་ཉིད་བསྟོད་ནས་གཞན་མཚང་འདྲུ་བྱེད་ན། །བརྒྱ་བྱིན་ཡིན་ཡང་ལྷ་ཡི་དམོད་འདོར་པས། །ང་རྒྱལ་འདྲ་བའི་གནོད་པ་གཞན་ན་མེད། །", "chinese_translation": "纵有功德亦自诩， 赞己毁他揭人短， 纵是帝释天中王， 亦遭天神所唾弃， 骄慢自大之过患， 世间无有能及者。", "english_translation": "Even if one has qualities, if one is always boastful, praising oneself and digging up the faults of others, even if one is Indra, one will be cursed by the gods. There is no harm like pride." }, { "original_tibetan": "ཡོན་ཏན་མེད་ལ་བརྙས་དང་དཔྱས་གདགས་ཤིང༌། །ཡོན་ཏན་ཅན་ལ་ཁྲོས་པའི་རྣམ་འགྱུར་སྟོན། །རང་ལ་དགོས་ཀྱི་གཞན་ལ་མི་རུང་བའི། །སྡུག་བསྔལ་ཅན་དེ་ལྷ་མིན་སྡེ་ཚན་གཅིག །", "chinese_translation": "无德之人遭轻贱， 有德之士受嗔怒， 凡事但求利自身， 不顾他人之苦乐， 此等痛苦之人等， 无异于彼阿修罗。", "english_translation": "He who despises and mocks those without qualities, and shows an angry demeanor towards those with qualities, who only wants what is necessary for himself and not for others, that suffering one is a class of Asuras." }, { "original_tibetan": "ཡོན་ཏན་ལ་\nབརྟེན་མཁས་པའི་གནས་ཐོབ་ཀྱང༌། །རང་ཕྱོགས་འཕྱར་བ་འབའ་ཞིག་གཟེངས་བསྟོད་ནས། །བསྟན་པ་དཀྲུག་ཅིང་གཞན་གྱི་ཁུར་འགྲོ་ན། །ཆུ་ཀླུང་གནོད་པ་ཅན་ལ་བསྙེན་དང་མཚུངས། །", "chinese_translation": "纵依功德获智位， 唯扬己方自赞颂， 扰乱佛法夺他利， 亲近此人如近水， 洪流泛滥必遭殃。", "english_translation": "Even if one obtains the position of a wise person by relying on qualities, if one only praises and exalts one's own side, disrupting the teachings and taking away the burden of others, it is like approaching a harmful river." }, { "original_tibetan": "དེ་ཕྱིར་དབང་པོ་ཉེ་བར་ཞི་བ་ཡི། །ཚད་མས་ཐོག་མར་རང་ཉིད་གཞལ་བྱས་ན། །གདོད་ཀྱིས་ཕ་རོལ་གཞལ་བའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱང༌། །དྲང་སྲོང་ངག་གི་རྗེས་སུ་སོན་པར་འགྱུར། །", "chinese_translation": "是故诸根皆寂静， 首先以量度自身， 继而衡量他人时， 亦必遵循正理道， 如此方能契合于， 仙人圣贤之教言。", "english_translation": "Therefore, if one first measures oneself with the measure of the senses being nearly pacified, then the reasoning for measuring others will also follow the words of the truthful sages." }, { "original_tibetan": "གླེང་གཞིའི་རབ་བྱེད་དོ། །མཁས་པ་ཚིག་ལ་རོ་མྱོང་གིས། །ཕལ་པ་ཟས་སྐོམ་ཙམ་གྱིས་ཚིམ། །མུ་ཏིག་མེད་པའི་ཉ་གསོད་པ། །གདོལ་པ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཚུལ་ཡིན། །", "chinese_translation": "开篇之论竟。 智者品味言辞妙， 庸人仅求饱食腹。 珍珠难得鱼易杀， 屠夫贱民常为之。", "english_translation": "The elaborate introduction is finished. The wise savor the taste of words, while the common are satisfied with just food and drink. Killing fish without pearls is the behavior of the outcastes." }, { "original_tibetan": "དམ་པ་གྲོགས་སུ་བསྟེན་པ་ལས། །འདི་ཕྱིའི་ལེགས་སྨོན་ཐམས་ཅད་འགྲུབ། །ཤཱཀྱ་བཟང་ལྡན་ལ་བསྟེན་ནས། །འདྲེག་མཁན་འདུལ་བ་འཛིན་པར་འགྱུར། །", "chinese_translation": "亲近贤善为益友， 今生来世诸愿成。 依止释迦善护者， 终能持守调伏律。", "english_translation": "By relying on noble ones as friends, all good wishes for this life and the next will be fulfilled. By relying on Shakya Zangden, one will be able to uphold the Vinaya that tames." }, { "original_tibetan": "ནགས་ཚལ་ཕལ་པ་མང་མོད་ཀྱི། །ཙན་དན་ཡོད་པ་མ་ལ་ཡ། །ཀུན་ཏུ་སྐྱེ་བོས་གང་གྱུར་ཀྱང༌། །དགེ་བའི་གྲོགས་པོ་ལ་ལ་ཙམ། །", "chinese_translation": "寻常林木虽繁茂， 唯有檀香生 மலைய（梵文，Malaya，马拉雅山）。 芸芸众生虽众多， 善友良朋实难得。", "english_translation": "Although there are many ordinary forests, sandalwood is found only in Malaya. Although all places are filled with people, good friends are rare." }, { "original_tibetan": "རང་བཞ", "chinese_translation": "自性", "english_translation": "Nature" } ] ============================================================ིན་ངན་པ་ལ་བསྟེན་ན། །དམ་པ་མཐོང་ཡང་ཐེ་ཚོམ་སྐྱེ། །ཁྱི་ཡིས་ཕུག་པའི་བྱིས་པ་དག །ནེའུ་ལེ་མཐོང་ནའང་སྐྲག་ཅིང་བརྒྱལ། །གཡོ་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་རང་ཉིད་ལ། །སྨ་འབེབས་བྱས་པ་མ་ཤེས་པས། །དྲང་ཞིང་བདེན་པར་སྨྲ་བ་ལ། །ལྐུགས་པ་ཡིན་ཞེས་བླ་དྭགས་འདོགས། །ཡོན་ཏན་ ལྡན་པའི་སྐྱེས་བུ་ནི། །ས་ཕྱོགས་གཞན་ལ་ཕྱིན་ན་བྲིན། །ཁུ་བྱུག་མོན་དུ་སྐྱེས་ན་ཡང༌། །ཅ་ཅོ་བྷོ་ཊའི་དབུས་ན་སྙན། །གཞོན་ནུའི་དུས་ན་བསམ་མེད་ཀྱི། །དབང་དུ་གྱུར་པ་ཐལ་ཟིན་ཀྱང༌། །ད་ནི་ལང་ཚོར་གྱུར་པའི་དུས། །འཆལ་དང་ཆུང་མའི་དབང་མ་གཏོང༌། །རྒས་པ་ཤི་བའི་སྔོན་འགྲོ་ལ། །ངེས་འབྱུང་སྐྱེ་བ་ལྟ་ཞོག་གི །བུ་ལ་ཁྱིམ་ཐབ་ཕོགས་ཟེར་ནས། །ད་དུང་སོས་དལ་བྱེད་པ་བླུན། །འཇིག་རྟེན་དག་ན་དགྲ་མང་ཡང༌། །འཆི་བདག་ལྟ་བུའི་འཇིགས་པ་མེད། །གཤིན་རྗེའི་ཁ་རུ་ཆུད་ཟིན་པ། །བསམས་ནས་ཆོས་ལ་གུས་པར་གྱིས། །ངོ་ཚ་དཔང་པོར་མི་བྱེད་ཅིང༌། །ཁེ་ཉེན་ཅུང་ཟད་མི་བལྟ་ན། །ཟས་གོས་སྒྲུབ་ལ་ཐབས་མཁས་ཀྱང༌། །ཉ་པ་རྣམས་དང་ཁྱད་པར་ཅི། །ངན་པ་ཇི་ཙམ་ཉམ་ཆུང་བ། །དེ་ཡི་བར་དུ་དུལ་ཞིང་འཇམ། །ཅུང་ཟད་རྒྱགས་པར་གྱུར་པའི་ཚེ། །གླང་པོའི་ཀོ་བ་སྐམས་དང་མཚུངས། །སྒོག་སྐྱ་ག་པུར་གྱིས་བྱུགས་ཀྱང༌། །རང་གི་མཚན་ཉིད་མི་འདོར་ལྟར། །ཅུང་ཟད་རྐྱེན་གྱིས་མཐོ་དམན་ཅན། །སྲང་མདའ་ལྟ་བུའི་སྐྱེ་བོ་སྤང༌། །རྒྱལ་པོ་སྙན་ཁུང་སྲབ་པ་དང༌། །བློན་པོ་གཟུ་བོར་མི་གནས་པ། །བཙུན་མོ་ཕྲ་མར་དགའ་བ་གསུམ། ། རྒྱལ་སྲིད་དཀྲུག་པའི་སྲུབ་ཤིང་ཡིན། །སེངྒེ་རི་དྭགས་ཤ་ཟ་ཡང༌། །ལོ་གཅིག་འདོད་པ་ལན་ཅིག་སྤྱོད། །འབངས་རྣམས་རྒྱལ་པོའི་དཔལ་ཡིན་ཡང༌། །དཔྱ་ཐང་ཡང་ཡང་སྡུད་ན་ཉམས། །བོང་བུ་བཞིན་དུ་འདོད་པ་ལ། །ཆོག་ཤེས་མེད་པའི་འཁོར་ངན་གྱི། །ལྐོག་ཏུ་མི་ལྟོགས་མནར་བྱེད་པའི། །འཚིར་དཔྱད་འགར་བ་ལ་ཡང་མེད། །དྲུག་ཆའི་དཔྱང་ཐང་ཐོབ་པའི་གནས། །མང་པོས་བཀུར་བ་ཁོ་ན་སྟེ། །དེ་ཡི་ཁྲིམས་ལུགས་མི་སྲོང་ན། །བུ་ལོན་འབངས་ལ་བླངས་པ་ཡིན། །རི་བོ་ས་ཡི་ཁུར་ཡིན་ཀྱང༌། །ཐེག་པ་དམན་པའི་རྣམ་འགྱུར་མེད། །གང་དག་བྱས་པ་མི་གཟོའི་ཁུར། །དབང་ཆེན་ས་གཞིས་ག་ལ་ཐེག །སྐྱེ་བོ་ཉོ་ཆང་ལ་དགའ་དང༌། །བུད་མེད་ལྐོག་ཟས་བྱེད་པ་གཉིས། །ཁྱིམ་ཐབ་བརླག་ལ་མཚུངས་པ་ཡི། །དབང་པོ་སྲང་རྡོ་ཁོ་ན་ཡིན། །གཞན་དག་འབྱོར་པ་མཐོང་ནས་ནི། །ཤིན་ཏུ་འཁྲུགས་པའི་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱང༌། །དེ་ལས་ཅུང་ཟད་མི་རྙེད་སྟེང༌། །རང་གི་བསོད་ནམས་ལྷག་མེད
Chinese
如果依止恶人，即使见到圣者也会产生怀疑。被狗咬过的孩子，即使见到猫鼬也会害怕惊慌。狡猾的人们因为不知道自己被指责，反而给正直诚实的人扣上“哑巴”的帽子。 具有功德的人，如果去了其他地方，就会被重视。布谷鸟即使生在门地，它的叫声在藏地中部也很动听。年轻的时候被无知所控制，即使已经犯下过错，现在到了青春年华，也不要被放荡和妻子所控制。衰老是死亡的前兆，更不用说产生厌离心了。把孩子当作家里的佣人，还想悠闲度日，真是愚蠢。世间虽然有很多敌人，但没有像死主那样可怕的。想到自己已经落入阎罗王的口中，就要恭敬地信奉佛法。如果不把羞耻当成见证，也不稍微考虑利弊，即使在获取食物和衣服方面很擅长，那和渔夫有什么区别呢？恶人越是弱小，就越是温顺柔和。稍微变得强大时，就像干燥的大象皮一样。大蒜即使涂上樟脑，也不会改变自己的本性。稍微因为因缘而有高低贵贱，就要远离像秤杆一样的人。国王听信谗言，大臣不公正，妃子喜欢搬弄是非，这三者是扰乱国家政权的搅拌棒。狮子虽然吃野兽的肉，一年也只交配一次。百姓是国王的荣耀，但如果频繁征收赋税，就会衰败。像驴子一样贪得无厌，被没有满足的恶劣仆人，暗中折磨饥饿，这样的压榨甚至连榨油机都不如。获得六分之一赋税的地方，仅仅是被众人尊敬，如果不公正地执行法律，那就是向百姓放高利贷。山是土地的负担，但没有降低地位的姿态。那些背负着不报恩的负担的人，强大的土地怎么能承受呢？人们喜欢买酒，女人喜欢偷吃东西，这两者都一样会导致家庭破败，欲望是唯一的衡量标准。看到别人的财富后，即使产生非常强烈的嫉妒心，也无法从中获得丝毫好处，反而会耗尽自己的福报。