Tibetan
ལེའུ་ལྔ་པའི་འགྲེལ་པ། ལེའུ་ལྔ་པའི་འགྲེལ་པ། ད་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་སྐྱེ་བུ་མཆོག་གི་ལམ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་འཇུག་ངོགས་ཀྱི་ཐོག་མར་འཁོར་ལོ་ཆེན་པོ་བཞི་སྟོན་པའི་ཕྱིར། ཡུལ་ནི་མཐུན་པར་གྱུར་པ་དག་ལ་བསྟེན། །སྐྱེ་བུ་དམ་པ་བསྙེན་ལས་ཡོན་ཏན་འཐོབ། །ལེགས་པར་སྨོན་དང་བསོད་ནམས་སྐྱབས་འདུན་ལ། །འཁོར་ལོ་ཆེན་པོ་བཞི་ཞེས་ཀླུ་དབང་བཞེད། །ཅེས་སྨོས་པ་ནི་མདོར་བསྟན་པ་སྟེ། འདི་ལྟར་ཕྱུགས་དང་གླང་པོ་ཆེས་ཉིན་ཞག་དུ་མར་བགྲོད་པའི་བཤོལ་ལམ་འཁོར་ལོ་ བཞིའི་འཁྲུལ་འཁོར་གྱིས་འདེགས་པའི་ཤིང་རྟའི་བགྲོད་པས་ཡུད་ཙམ་ལ་གཅོད་པ་བཞིན། འཕགས་པའི་ལམ་གྱི་ཤིང་རྟས་བགྲོད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་གོ་འཕང་བགྲོད་པ་ལ་འཁོར་ལོ་ཆེན་པོ་བཞི་དང་ལྡན་དགོས་ཏེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། ཡུལ་མཐུན་པར་གྱུར་པ་ནི་གང་ཞིག་སེམས་མཉམ་པར་བཞག་པ་དང་མི་མཐུན་པ་མེད་ཅིང་འཚེ་དོགས་དང་བྲལ་བའོ། །དམ་པ་ལ་བསྟེན་པ་ནི་ལུང་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའམ། རྟོགས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་བླ་མའི་གནས་སུ་གྱུར་པའམ་མཛའ་བོའང་རུང་སྟེ། ཡིད་བརྟན་དུ་རུང་བ། སྨྲ་མཁས་པ། ཚིག་བཟོད་པ། དོན་ཟབ་མོ་སྟོན་པ་སྟེ་འདི་ལྟར་ཚིག་ནི་སྐྱོན་ཡོན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འབྱུང་གནས་ཡིན་ཕྱིར། བཤེས་སྤྲིང་ལས་ཀྱང༌། རྒྱལ་བས་སྙིང་ལ་འབབ་དང་བདེན་པ་དང༌། ལོག་པར་སྨྲ་ལྡན་སྐྱེས་བུ་རྣམས་ལ་ནི། །སྦྲང་རྩི་མེ་ཏོག་མི་གཙང་ལྟ་བུའི་ཚིག །རྣམ་གསུམ་བཀའ་སྩལ་དེ་ལས་ཐ་མ་སྤང༌། །ཞེས་ཚིག་སྙན་པ་ནི་སྙིང་ལ་འབབ་པ་སྦྲང་རྩི་ལྟ་བུ་དང༌། ཚིག་བདེན་པ་ནི་བསྔགས་པར་འོས་པའི་ཕྱིར་ན་མེ་ཏོག་ལྟ་བུ་སྟེ་གཉིས་པོ་དང་ལྡན་ལ། ཚིག་ལོག་པ་ནི་སྨད་པའི་ གནས་ཏེ་མི་གཙང་བ་ལྟ་བུ་སྤངས་པའི་ཐ་ཚིག་ལ་གནས་པ། དེའི་རྗེས་སུ་བསླབས་ན་ཚུལ་ཁྲིམས་དང༌། ཐོས་པ་དང༌། གཏོང་བ་དང༌། ཤེས་རབ་འཕེལ་བར་འགྱུར་ཞིང༌། གནས་མ་ཡིན་པ་ལས་ལྡོག་པར་བྱེད་པ་དེ་འདྲ་བ་ནི་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །ལེགས་པར་སྨོན་པ་ནི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཇི་སྐད་བཤད་པ་བཞིན་བྱེད་པའི་སྒོ་ནས་ལེགས་པར་བསྒྲུབ་པའོ། །བསོད་ནམས་ཀྱི་སྐྱབས་ལ་འདུན་པ་ནི་ཚེ་སྔོན་མ་ནས་ད་ལྟའི་བར་ཚོགས་བསགས་པ་དང་ལྡན་པའོ། །དེ་སྐད་དུ་ཀླུའི་དབང་པོས། མཐུན་པར་གྱུར་པའི་ཡུལ་ན་གནས་པ་དང༌། །སྐྱེས་བུ་དམ་པ་ལ་ནི་བསྟེན་པ་དང༌། །བདག་ཉིད་ལེགས་སྨོན་སྔོན་ཡང་བསོད་ནམས་བགྱིས། །འཁོར་ལོ་ཆེན་པོ་བཞི་ནི་ཁྱོད་ལ་
Chinese
第五章的注释。 第五章的注释。 现在，为了展示大乘菩萨道的开端，即通往一切智者的道路上的四大轮，因此说：应依止于适宜之处，亲近贤善之人能获得功德，善愿和福德，希求庇护，龙王认为这是四大轮。这是总的指示。例如，就像牲畜和大象需要多日才能走完的路程，被四个轮子的幻轮抬起的车辆却能瞬间走完一样，菩萨们乘坐圣道的车辆，为了达到一切智者的果位，必须具备四大轮。这四个是什么呢？适宜之处是指内心平静，没有不和谐，远离伤害和恐惧的地方。依止贤善之人是指具备经论或证悟圆满的功德，或者像上师一样，或者像朋友一样，值得信赖，善于言辞，能忍受言语，能阐述深刻的意义。因为言语是所有过失和功德的来源，正如《亲友书》中所说：胜者说，悦耳、真实和虚妄之语，对于那些具有虚妄之语的人来说，就像蜂蜜、鲜花和不净之物。应舍弃最后一种。悦耳的言语就像蜂蜜一样沁人心脾，真实的言语值得赞扬，就像鲜花一样，具备这两种品质。虚妄的言语是应受谴责的，就像不净之物一样，应安住于舍弃虚妄之语的真实之语中。如果遵循这些教导，戒律、闻法、布施和智慧将会增长，并且会从不适当的行为中解脱出来，这样的人被称为贤善之人。善愿是指通过按照自己所说的那样去做来实现善行。希求福德的庇护是指具备从前世到现在的积累。正如龙王所说：安住于适宜之处，依止贤善之人，自身善愿，先前也积累了福德，你拥有四大轮。
English
Commentary on Chapter Five. Commentary on Chapter Five. Now, in order to show the four great wheels at the beginning of the path of the great vehicle, the supreme being, the all-knowing, it is said: Rely on suitable places, obtain qualities from associating with virtuous individuals, aspire to good wishes and merit, seek refuge, the Dragon King considers these the four great wheels. This is a general indication. For example, just as the path that livestock and elephants take many days to traverse is cut short in an instant by the journey of a chariot lifted by the illusion of four wheels, bodhisattvas who travel on the chariot of the noble path must possess four great wheels in order to reach the state of omniscience. What are these four? A suitable place is one where the mind is at peace, there is no disharmony, and it is free from harm and fear. Relying on a virtuous individual means possessing the qualities of complete scripture or realization, or like a lama, or like a friend, trustworthy, eloquent, able to endure words, and able to explain profound meanings. Because speech is the source of all faults and virtues, as it is said in the Letter to a Friend: The Victorious One said that pleasing, truthful, and false words, for those who have false words, are like honey, flowers, and impure things. Abandon the last one. Pleasing words are like honey that touches the heart, truthful words are worthy of praise, like flowers, possessing both qualities. False words are to be condemned, like impure things, abide in the truth of abandoning false words. If one follows these teachings, discipline, learning, generosity, and wisdom will increase, and one will be liberated from inappropriate behavior, such a person is called a virtuous individual. Good wishes mean accomplishing good deeds by doing as one has said. Aspiring to the refuge of merit means possessing the accumulation from past lives to the present. As the Dragon King said: Abiding in a suitable place, relying on a virtuous individual, one's own good wishes, and having accumulated merit in the past, you possess the four great wheels.
Tibetan
མངའ། །ཞེས་རྐང་པ་ཐ་མས་རྒྱལ་པོ་བདེ་སྤྱོད་ཀྱང་འཕགས་པའི་ལམ་གྱི་སྣོད་ཡིན་པར་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ། །ད་ནི་དེའི་རང་བཞིན་རྒྱས་པར་དབྱེ་བའི་ཕྱིར། །ཚོགས་ཀྱི་དབུས་ན་དུག་ཅན་ཟས་ལྟ་བུའི། །ཡུལ་དང་རྐྱེན་གྱི་རྣམ་འགྱུར་ཤིན་ཏུ་རྒོད། །དེ་ལས་བསྲིངས་ནས་གཅིག་པུར་ཞི་ལ་མོས། །རྙེད་ལ་མ་ཆགས་རླུང་དང་མཁའ་ལྡིང་བཞིན། །འདི་ལྟར་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་དང༌། གྲོང་ཁྱེར་དང༌། གྲོང་རྡལ་དང༌། གྲོང་གཅིག་པ་ལ་སོགས་པའམ། སྙིགས་མར་སྤྱོད་པའི་དགོན་གནས་དག་ཀྱང་རུང་སྟེ། མང་པོ་ཚོགས་པའི་དབུས་ན་དགྲ་གཉེན་དང༌། ཆགས་སྡང་དང༌། ཕྱོགས་རིས་དང༌། འཐབ་རྩོད་དང༌། ཚོང་དང༌། སོ་ནམ་དང༌། འདུ་འཛི་དང༌། རྙེད་བཀུར་དང༌། རྣམ་གཡེང་དང༌། ཕྲག་དོག་དང༌། འགྲན་ཟླ་དང༌། གཟི་བརྗིད་ཀྱིས་རྒྱགས་པ་དང༌། གསོག་པ་དང༌། བསྲུང་བ་དང༌། སྤེལ་བ་ལ་སོགས་ཡུལ་ཉེ་བར་སྤྱད་པའི་རྐྱེན་དང་ཕྲད་པའི་རྣམ་འགྱུར་ལས་ཆགས་སྡང་བར་མ་གསུམ་གྱིས་བསླུ་ཞིང་ཉོན་མོངས་པའི་རྒྱུ་ཚང་པ་ནི། དབྱིག་གཉེན་གྱིས། ཕྲ་རྒྱས་སྤངས་པ་མ་ཡིན་དང༌། །ཡུལ་ནི་ཉེ་བར་གྱུར་པ་ན། །ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་ཡིད་བྱེད་ལས། །ཉོན་མོངས་རྒྱུ་ནི་ཚང་བ་ཡིན། །ཞེས་པ་ལྟར་དགེ་སློང་བཟང་སྦྱིན་སྡོམ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་བསྲུང་སེམས་ཤིན་ཏུ་བརྟན་པའི་མདུན་དུ་ཁྱིམ་ཐབ་མོས་ཉལ་བ་ལ་ང་ཚུལ་ཁྲིམས་བསྲུང་གིས་ཁྱོད་འདིར་མ་འདུག་ཅིག་ཅེས་ནན་གྱིས་ལྡོག་ཀྱང་མ་ཉན་པས། དམ་བཅའ་བརྟན་པོའང་འདུས་བྱས་ཉིད་དང༌། ཡུལ་གྱི་དུག་ནི་ནུས་པ་ཆེ་བས་ཅི་ཞིག་ན་ཆགས་སེམས་སྐྱེས་ནས་ཁྱིམ་ཐབ་མོ་ལ་ལོག་པར་ཞུགས་པ་བཞིན་ནོ། ། དེའི་ཕྱིར་བསྟན་པའི་སྒོར་ཞུགས་ནས་ངེས་འབྱུང་དང་བསྲུང་སྡོམ་གྱི་འདུན་པ་བརྟན་པོ་ཡོད་ཀྱང༌། ཡུལ་གྱི་རྐྱེན་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པ་དང་ཕྲད་པའི་ཚེ་ཚུལ་ཁྲིམས་དང༌། ཏིང་འཛིན་དང༌། ཤེས་རབ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་དང་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཉམས་པར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་ཡུལ་ལ་གཏན་ཡུལ་དུ་འཛིན་པས་ས་བཅད་དང་མངའ་རིས་ལ་བདག་ཏུ་འཛིན། །གནས་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པས་ཁྱིམ་ཆུང་སྤངས་པའི་ཁྱིམ་ཆེན་གྱི་མཁར་ལས་དང༌། ཟང་ཟིང་ལ་སྙིང་པོར་མཐོང་ནས་རྟའི་གློ་ཆ་ཡན་ཆད་ཀྱང་ཁྱིམ་བདག་སྟོབས་པོ་ཆེ་དང་འགྲན་ཟླར་ཞུགས་ནས་རྙེད་པ་འབའ་ཞིག་གི་ཡོན་ལ་དད་རྫས་དང་གཤིན་དཀོར་ཆུད་འཛའ་བའང་བཟང་པོ་མ་ཡིན་ཏེ། མདོ་ལས། བྱམས་པ་འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་ནི་འདོད་ཆགས་བསྐྱེད་པར་ཡིན་པ་རིགས་པར་བྱའོ། །རྙེད་པ་དང་བཀུར་
Chinese
མངའ། །（藏文）这最后一个偈颂表明，国王的享乐也是通往圣道的工具。现在，为了详细区分它的性质：在人群之中，就像有毒的食物一样，环境和境况的变化非常剧烈。从那里面抽身，喜欢独自一人的寂静。不执着于获得，就像风和虚空一样。就像这样，无论是王宫，城市，城镇，村庄等等，或者是在末世使用的寺院，都可以。在许多人聚集的地方，有敌人和朋友，爱和恨，偏见，争斗，商业，农业，喧嚣，名利，分心，嫉妒，竞争，傲慢自大，积攒，守护，扩张等等，这些都是与环境亲近所带来的境况，被贪嗔痴三毒所迷惑，是烦恼的根源。正如世亲所说：如果不是放弃了细微的增长，并且环境变得亲近，那么，由于不如理作意，烦恼的根源就会完备。就像善施比丘，非常坚定地守护着戒律，面对着一个想要睡觉的家庭妇女，他强烈地阻止她说：“我守护戒律，你不要在这里。”但是她不听。誓言的坚定也是一种造作，环境的毒性非常强大，结果生起了贪恋之心，与那个家庭妇女发生了关系。因此，进入佛法之门后，即使有坚定的出离心和守护誓言的愿望，当遇到各种各样的环境时，戒律，禅定和智慧的生起之因以及所有功德都会丧失。就像这样，把地方当作永久的家园，把土地和领地当作自己的。对住所过于执着，放弃了小家，却建造了更大的豪宅。把物质财富看作是重要的，甚至连马的饲料都要与富有的家庭主人竞争，把仅仅是为了获取的供养，信财和亡财都浪费掉，这不是好事。经中说：慈氏，对于这一点，菩萨摩诃萨应当理解，获取和尊敬会产生贪欲。获取和尊敬
English
Mnga'. The last verse shows that even the enjoyment of a king is a vessel for the noble path. Now, in order to distinguish its nature in detail: In the midst of a crowd, like poisonous food, the changes in environment and circumstances are very intense. Withdrawing from that, one delights in solitude and peace. Not attached to gain, like the wind and the sky. Like this, whether it is a royal palace, a city, a town, a village, or even a monastery used in degenerate times, it doesn't matter. In the midst of many people gathered, there are enemies and friends, love and hate, prejudice, strife, commerce, agriculture, noise, fame and gain, distraction, jealousy, competition, arrogance, accumulation, protection, expansion, and so on. These are the circumstances of being close to the environment, being deceived by the three poisons of attachment, anger, and ignorance, and being the source of all defilements. As Vasubandhu said: If one has not abandoned subtle increase, and the environment becomes close, then, due to improper attention, the source of defilements will be complete. Like the monk Bhadra, who was very firm in guarding his vows, when faced with a married woman who wanted to sleep with him, he strongly prevented her, saying, "I am guarding my vows, do not stay here." But she did not listen. The firmness of vows is also a fabrication, and the poison of the environment is very powerful. As a result, attachment arose, and he engaged in misconduct with that married woman. Therefore, even if one has entered the gate of the Dharma and has a firm desire for renunciation and guarding vows, when encountering various kinds of circumstances, the cause for the arising of discipline, samadhi, and wisdom, and all qualities will be lost. Like this, taking a place as a permanent home, taking land and territory as one's own. Being overly attached to a dwelling, abandoning a small home, one builds a larger mansion. Seeing material wealth as important, even competing with wealthy householders for horse fodder, wasting offerings, donations, and the wealth of the deceased solely for the sake of gain is not good. The sutra says: Maitreya, in this regard, a Bodhisattva Mahasattva should understand that gain and respect are likely to generate attachment. Gain and respect