Tibetan
རིག་པའི་གནས་ཆེན་ལྔའི་གཏམ། རིག་པའི་གནས་ཆེན་ལྔའི་གཏམ། ༈ ན་མསྶ་རྦཛྷཱ་ཡ། འདིར་བློ་ལྡན་གང་ཞིག་སྲིད་པའི་སྡུག་བསྔལ་མཐའ་མེད་པར་ལུས་ཅན་ཐམས་ཅད་འཁྱམས་པའི་རྩ་བ་བདག་ལྟ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་མ་རིག་པའི་ས་བོན་དྲུང་ནས་ཕྱུང་སྟེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་གོ་འཕང་ཐོབ་པར་འདོད་པ་དག་གིས། དེ་དང་དེའི་རིང་བ་དང་ཉེ་བའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་ཕྱི་ནང་གི་རིག་པའི་གཞུང་ལ་རིམ་གྱིས་འཇུག་སྟེ་ཐོས་བསམ་སྒོམ་གསུམ་འགལ་མེད་དུ་སྤྱོད་པར་འོས་པ་ནི་ལུང་དང་རིག་ཤེས་ཚད་མས་རྗེས་སུ་གྲུབ་ལ། དེས་ན་དེ་ལྟ་བུའི་བསླབ་པར་འོས་པའི་ཤེས་བྱ་ལ་སྤྱིར་མཐའ་ཀླས་ཀྱང་། བསྡུ་ན་རིག་པའི་གནས་ཆེན་པོ་བཅོ་བརྒྱད་དང་། སྒྱུ་རྩལ་དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞི་དང་། བརྟག་པ་བརྒྱད་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཕལ་ཆེར་རིག་པའི་གནས་ལྔ་ཡན་ལག་དང་བཅས་པར་འདུས་ཤིང་། དེ་ཡང་ཚར་བཅད། རྗེས་བཟུང་། ཀུན་མཁྱེན་རིག་པ་གསུམ། དེ་ཉིད་ཀྱང་ཉེ་བར་བསྡུ་ན་ཕྱི་ནང་གི་ཐུན་མོང་དང་། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་ པ་གཉིས་སུ་འདུ་བའི་ཚུལ་རྒྱས་པར་འཆད་དུ་ཡོད་ལ། ཐུན་མོང་གི་རིག་པ་དེའང་བསམ་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་ངོས་ནས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རྒྱུར་འགྱུར་མི་འགྱུར་ཐ་དད་པའང་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཡང་སྔ་མའི་སྟེང་ཚིག་རྒྱན་ཤེས་ན་སྙན་དངགས་ལ་མི་རྨོངས་པ་སོགས་ལྔ་བསྣན་པས་རིག་པའི་གནས་བཅུ་ཕྲག་ཅེས་འཕགས་པ་ལ་བོད་ལྗོངས་ཀྱི་མཁས་པ་རྣམས་ལ་གྲགས་པ་བརྟན་པ་ལས། ད་ལམ་སྐབས་སུ་བབས་པ་རིག་གནས་ལྔར་བསྡུ་བའི་ཚེ་བཟོ་རིག་པའི་ནང་ཚན་ངག་བཟོར་གཙོ་བོར་གཏོགས་པ་སྙན་ཚིག་གི་རིག་པ་འདི་ལ་རྒྱ་གར་ན་གཞུང་ཆེ་ཕྲ་གྲངས་ཀྱིས་མི་ལངས་པ་ཞིག་ཡོད་པ་ལས་ཕྱིས་སུ་གཙོ་བོར་གྱུར་པ་དབྱངས་ཅན་མགུལ་རྒྱན་དང་མེ་ལོང་གཉིས་ཡིན་ལ། དེའི་ནང་ནས་ཀྱང་འཕགས་བོད་ཐམས་ཅད་དུ་ཉི་ཟླ་ལྟར་གྲགས་པ་གསལ་བ་དཔལ་ལྡན་དཎྜིས་མཛད་པའི་རྒྱན་གྱི་བསྟན་བཅོས་མེ་ལོང་འདི་ཉིད་འཆད་པ་ལ། ཀླད་ཀྱི་དོན། གཞུང་གི་དོན། མཇུག་གི་དོན་གསུམ་ལས། །དང་པོ་ལའང་། ཇི་སྐད་དུ། རྒྱུད་འདིའི་མིང་ནི་ཅི་ཞིག་ཡིན། །སུ་ཡི་དོན་དུ་འདི་ཉིད་མཛད། །སུ་ཞིག་བྱེད་པོ་འདིའི་ཚད་ཅི། །འདི་ཡི་དགོས་པ་ཅི་ཞིག་ཡིན། །ཞེས་རྩིས་མགོ་རྣམ་པ་ལྔར་དབྱེའོ། །གཉིས་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། བསྟན་བཅོས་ལ་འཇུག་པའི་སྒོ་དང་། བཤད་བྱ་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་དངོས། དོན་དེ་ཤེས་པའི་འབྲས་བུ་མཚོན་པ་ སྟེ་གསུམ། དང་པོ་ལའང་། མཆོད་པར་བརྗོད་པ། བརྩམ་བར་དམ་བཅའ་བ། དགོས་སོགས་བརྗོད་པའོ། །ཕྱི་མ་ལ་བཞི། སྡེ་བཞིའི་ཐ་སྙད་འཇུག་པ། གྲགས་པ་དུས་རིང་པོར་གནས་པ་༡། ཡོན་ཏན་དང་སྐྱོན་འབྱེད་པ་༢། དེས་ན་བསྟན་བཅོས་བརྩམས་༡པ་སྟེ་བཞིའོ། །སྐབས་འདིར་ཤུགས་བསྟན་བརྗོད་བྱ། དགོས་པ། ཉིང་དགོས། འབྲེལ་བ་བཞིའི་ཚུལ་ཡང་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །སྤྱི་དོན་གཉིས་པ་ལ་གསུམ། ལུས་རྒྱན་མདོར་བསྟན་པ། རྒྱས་པར་བཤད་པ། དོན་བསྡུ་བའོ། །བར་པ་ལ་གསུམ། ལུས། རྒྱན། སྐྱོན་སེལ་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལའང་གཉིས། མཚན་ཉིད་དང་། མཚན་གཞིའོ། །ཕྱི་མ་ལ་གསུམ། ལུས་གཞུང་གི་དབྱེ་བས་གསུམ་དུ་བཤད། ལུས་སྐད་རིགས་ཀྱི་དབྱེ་བས་བཞིར་བཞག །སླར་ཡང་ལུས་ཀྱི་དབྱེ་བ་གཞན་སྟོན་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། དབྱེ་བ་དང་། སོ་སོར་བཤད་པའོ། །གཉིས་པ་ལ་གསུམ། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དང་། ལྷུག་པ་དང་། སྤེལ་མ་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ། སྡེབ་སྦྱོར་གྱི་སྒོ་ནས་གཉིས་དང་། སྦྱོར་ཚུལ་གྱི་སྒོ་ནས་བཞིར་དབྱེ། སྙན་དངགས་ཆེན་པོའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པའོ། །ཕྱི་མ་ལ་བཞི། སྙན་དངགས་ཆེན་པོ་ངོས་བཟུང་བ། དེའི་མཚོན་བྱེད་སྤྱིར་བཏང་། དམིགས་ཀྱིས་བསལ་བ། ཞར་ལ་སྦྱོར་ཚུལ་འགའ་ཞིག་བསྟན་པའོ། །གཉིས་ པ་ལ་གསུམ། སྙན་དངགས་ཆེན་པོ་བརྩམ་པ་ལ་འཇུག་པའི་སྒོ། །སྙན་དངགས་ཆེན་པོ་དེའི་བརྗོད་བྱ། དེའི་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བའི་བརྗོད་བྱ་འཇུག་པའི་ཡུལ་འཕྲོས་དོན་བཅས་པའོ། །བཞི་པ་ལ་གཉིས། སྙན་དངགས་མཁན་བྷཱ་མ་ཧཱའི་འདོད་པ་དང་། རང་བཞེད་དངོས་དགོད་པའོ། །ལྷུག་པ་ལ་གཉིས། མཚན་ཉིད་དང་། དབྱེ་བའོ། །གཉིས་པ་ལ་བཞི། དབྱེ་བ་མིང་གི་མདོར་བསྟན། དངོས་པོའི་དབྱེ་བར་རྟོག་པ་དགག །མིང་ཙམ་གྱི་དབྱེ་བར་བསྟན། དོན་གྱི་དབྱེ་བར་འཇོག་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་གཞན་དགག་པའོ། །སྤེལ་མ་ལ་གཉིས། སྐད་རིགས་དང་། བཅད་ལྷུག་སྤེལ་བའོ། །གསུམ་པ་སྐད་རིགས་ཀྱི་དབྱེ་བའི། དེའི་དབྱེ་བ་དང་། སོ་སོར་བཤད་པ་དང་། དེ་རྣམས་ཀྱིས་བརྩམས་པའི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་མཚན་གཞི་ངོས་བཟུང་བའོ། །གསུམ་པ་དབྱེ་བ་གཞན་སྟོན་པ་ལ་གཉིས། ལྟ་བ་དང་། མཉན་པའི་དོན་ལ་སྦྱར་བའོ། །གཉིས་པ་རྒྱན་བཤད་པ་ལ་གཉིས། ཐུན་མོང་དང་། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའོ། །དང་པོ་ལའང་ལམ་དུ་མང་བསྟན། ལྷོ་ཤར་གྱི་ལམ་རྒྱས་པར་མཚན་ཉིད་དང་དཔེར་བརྗོད་པའི་སྒོ་ནས། འཕྲོས་དོན་སྙན་ངག་གི་རྒྱུ་བཤད་པའོ། ༈ །གཉིས་པ་ལ། དོན་རྒྱན་༣༥། སྒྲ་རྒྱན་༣། གབ་ཚིག་གི་རྒྱན་༡༣། མཚན་ཉིད་དང་དཔེར་བརྗོད་པའི་སྒོ་ནས་བཤད་པའོ། །གསུམ་པ་མཇུག་གི་ དོན་ལ་གཉིས།
Chinese
五大明处论 五大明处论 ༈ 纳摩萨瓦布达雅。在此，任何有智慧的人，想要从根源上拔除无明之种，这无明之种与我执相同，是所有众生在轮回中无尽痛苦的根源，从而获得一切智智的果位。那么，对于那些想要获得果位的人来说，逐步进入作为其远近因的内外明学之论典，无有冲突地实践闻、思、修三者是适宜的，这是被教证、理证和现量所证实的。因此，像这样值得学习的知识，总的来说是无边无际的，但如果归纳起来，则几乎所有的十八大明处、六十四种技艺和八种观察等，都包含在五明及其分支中。这也就是决断，随持，全知三明。如果将这些进一步归纳，则可以详细地阐述为内外共通和不共通两种。还应了解，从思想差异的角度来看，共通的明学是否会成为菩提之因，也是不同的。此外，如果在前者之上了解词藻修饰，就不会对诗歌感到困惑等，加上这五个方面，就被称为十明，这在圣地和西藏地区的学者中是公认的。现在，当归纳为五明时，诗学属于工巧明中的语言艺术，在印度有无数的论典，后来主要的是《妙音颈饰》和《镜子》。其中，在印度和西藏都像日月一样著名的是，光明尊者吉祥丹迪所著的装饰论典《镜子》。对于这部论典的讲解，分为开头义、正文义和结尾义三个部分。第一部分又分为五个方面，即：正如所说，这部论典的名字是什么？为了谁的利益而创作？谁是作者？这部论典的篇幅是多少？这部论典的目的是什么？第二部分分为三个方面：进入论典之门，所讲论典的真实意义，以及阐述了知晓该意义的果实。第一部分又分为：礼赞，立誓造论，以及阐述必要性等。
English
Treatise on the Five Great Sciences Treatise on the Five Great Sciences ༈ Namas Sarvabuddhāya. Here, any intelligent person who wishes to uproot from its source the seed of ignorance, which is identical to self-grasping and is the root of all sentient beings wandering in endless suffering in samsara, and thereby attain the state of omniscience, it is appropriate for those who wish to attain that state to gradually enter the treatises of inner and outer sciences, which are the distant and near causes of that state, and to practice the three aspects of listening, contemplation, and meditation without contradiction, as this is proven by scriptural authority, reasoning, and direct perception. Therefore, although the objects of knowledge that are worthy of being studied in this way are generally limitless, if summarized, almost all of the eighteen great sciences, the sixty-four arts, and the eight examinations, etc., are included in the five sciences with their branches. These are the three sciences of cutting off, following, and omniscience. If these are further summarized, they can be elaborately explained as the two types of common and uncommon inner and outer sciences. It should also be understood that, from the perspective of the difference in thought, whether or not the common science becomes a cause of enlightenment is also different. Furthermore, if one knows the embellishment of words on top of the former, one will not be confused about poetry, etc. Adding these five aspects, it is called the ten sciences, which is well-established among the scholars of the sacred land and Tibet. Now, when it comes to summarizing into the five sciences, poetics, which mainly belongs to the verbal arts within the field of craftsmanship, has countless treatises in India, of which the two that later became the main ones are "Necklace of Sarasvati" and "Mirror". Among them, the treatise on ornamentation, "Mirror", written by the illustrious Dandin, who is famous like the sun and moon throughout India and Tibet, will be explained. The explanation of this treatise is divided into three parts: the meaning of the beginning, the meaning of the main text, and the meaning of the conclusion. The first part is further divided into five aspects, namely: As it is said, what is the name of this treatise? For whose benefit was it composed? Who is the author? What is the extent of this treatise? What is the purpose of this treatise? The second part is divided into three aspects: the entrance to the treatise, the actual meaning of the treatise to be explained, and the representation of the fruit of knowing that meaning. The first part is further divided into: salutation, vow to compose, and explanation of the necessity, etc.
Chinese
四种依据。四种分类的术语应用。名声长久存在1。区分优点和缺点2。因此，创作论著1，即为四种。此处暗示了所表达的内容。必要性。究竟必要性。四种关联的方式也应理解。第二个总义分为三部分。简要说明身体的庄严。详细解释。总结要点。中间部分分为三部分。身体。庄严。详细解释消除缺点。第一部分也分为两种。定义和。定义的基础。后者分为三部分。根据身体文本的分类分为三种。根据身体语言的分类分为四种。再次展示身体的其他分类。第一部分分为两种。分类和。分别解释。第二部分分为三种。诗歌和。散文和。混合文的解释。第一部分分为三种。从组合的角度分为两种，从组合方式的角度分为四种。展示伟大诗歌的定义。后者分为四种。识别伟大诗歌。其象征意义一般。特殊排除。顺便展示一些组合方式。第二 部分分为三种。进入创作伟大诗歌的门径。伟大诗歌的主题。与其相关的，主题进入的领域，包括题外话。第四部分分为两种。诗歌家梵哈玛的观点和。亲自陈述自己的观点。散文分为两种。定义和。分类。第二部分分为四种。简要说明分类的名称。驳斥对事物分类的思考。展示仅名称的分类。驳斥用于确立意义分类的其他论证。混合文分为两种。语言和。诗歌散文混合。第三部分是语言的分类。其分类和。分别解释和。识别这些所创作的论著的名称基础。第三部分展示其他分类分为两种。应用于观看和。听闻的意义。第二，解释庄严分为两种。共同和。非共同。第一部分也展示了许多道路。从定义和例子的角度详细阐述东南方的道路。题外话，解释诗歌的原因。༈。第二部分。意义的庄严35。声音的庄严3。谜语的庄严13。从定义和例子的角度进行解释。第三部分，结尾的 意义分为两种。
English
Four reliances. Application of the terms of the four categories. Fame lasting a long time 1. Distinguishing merits and faults 2. Therefore, composing treatises 1, that is, four types. Here, the content to be expressed is implied. Necessity. Ultimate necessity. The manner of the four connections should also be understood. The second general topic is divided into three parts. Briefly explaining the adornment of the body. Explaining in detail. Summarizing the points. The middle part is divided into three parts. Body. Adornment. Explaining in detail the elimination of faults. The first part is also divided into two. Definition and. Basis of definition. The latter is divided into three parts. Divided into three according to the classification of the body text. Divided into four according to the classification of body language. Again, showing other classifications of the body. The first part is divided into two. Classification and. Explaining separately. The second part is divided into three. Poetry and. Prose and. Explanation of mixed text. The first part is divided into three. Divided into two from the perspective of combination, and divided into four from the perspective of combination method. Showing the definition of great poetry. The latter is divided into four. Identifying great poetry. Its symbolism in general. Special exclusion. Incidentally showing some combination methods. The second part is divided into three. The gateway to entering the composition of great poetry. The theme of great poetry. Related to it, the field of entering the theme, including digressions. The fourth part is divided into two. The view of the poet Bhamaha and. Personally stating one's own view. Prose is divided into two. Definition and. Classification. The second part is divided into four. Briefly explaining the names of the classification. Refuting the thinking of classifying things. Showing the classification of names only. Refuting other arguments used to establish the classification of meaning. Mixed text is divided into two. Language and. Poetry and prose mixed. The third part is the classification of language. Its classification and. Explaining separately and. Identifying the name basis of the treatises composed by these. The third part shows other classifications divided into two. Applied to the meaning of viewing and. Hearing. Second, explaining adornment is divided into two. Common and. Uncommon. The first part also shows many paths. Elaborating on the southeastern path from the perspective of definition and examples. Incidentally, explaining the causes of poetry. ༈. The second part. Adornment of meaning 35. Adornment of sound 3. Adornment of riddles 13. Explaining from the perspective of definition and examples. The third part, the ending meaning is divided into two.