Tibetan
六大冊之根本教言Ztsa18ཆོས་དང་ཆོས་ཉིད་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་བཞུགས་སོ།། 2-124 ༄༅། །ཆོས་དང་ཆོས་ཉིད་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་བཞུགས་སོ།། ༄༅། །ཆོས་དང་ཆོས་ཉིད་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་བཞུགས་སོ།། རྒྱ་གར་སྐད་དུ། དྷརྨ་དྷརྨ་ཏཱ་བི་བྷཾ་ག་ཏ། བོད་སྐད་དུ། ཆོས་དང་ཆོས་ཉིད་རྣམ་པར་འབྱེད་པ། འཕགས་པ་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་ པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །གང་ཕྱིར་ཤེས་ནས་འགའ་ཞིག་སྤང་བྱ་ཞིང་། །གཞན་དག་འགའ་ཞིག་མངོན་སུམ་བྱ་བའི་ཕྱིར། །དེས་ན་དེ་དག་མཚན་ཉིད་ལས་རྣམ་དབྱེ། །བྱེད་པར་འདོད་ནས་བསྟན་བཅོས་འདི་མཛད་ དོ། །འདི་དག་ཐམས་ཅད་ནི་གཉིས་ཀྱིས་བསྡུས་ཏེ། ཆོས་དང་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །ཆོས་ཀྱིས་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ནི་འཁོར་བའོ། །ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ནི་ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་མྱ་ངན་ལས་ འདས་པའོ། །གཉིས་དང་བརྗོད་པ་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དེ། མེད་པ་སྣང་བ་ནི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའོ། །ཀུན་ཏུ་རྟོག་ པ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་དོན་མེད་པར་རྟོག་པ་ཙམ་མོ། །གཟུང་བ་དང་། འཛིན་པ་དང་། རྗོད་པ་དང་། བརྗོད་པར་བྱ་བའི་ཁྱད་པར་མེད་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དོ། །མེད་ པ་སྣང་བའི་ཕྱིར་འཁྲུལ་པ་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་རྒྱུ་སྟེ། སྒྱུ་མའི་གླང་པོ་ཆེ་ལ་སོགས་པ་མཐོང་བ་བཞིན་ནོ། །ཡོད་པ་མི་མཐོང་བས་ཀྱང་ངོ་། །མེད་པ་དང་སྣང་བ་དག་ལས་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་མེད་ན་འཁྲུལ་བ་དང་མ་འཁྲུལ་བ་དང་། 2-125 ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བ་རྗེས་སུ་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་རོ། །གཉིས་པོ་དག་གཅིག་པ་དང་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་ཁྱད་པར་དང་ཁྱད་པར་མེད་ པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པ་དྲུག་གིས་ཆོས་རྟོགས་པ་གོང་ན་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། མཚན་ཉིད་དང་གྲུབ་པ་དང་། གཅིག་པ་དང་། ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། ཀུན་ཏུ་གནས་པ་དང་། ཐུན་མོང་དང་ ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་དང་། གཟུང་བ་དང་འཛིན་པར་སྣང་བ་དངོས་པོ་མེད་པར་འཇུག་པའོ། །མཚན་ཉིད་དང་། གྲུབ་པ་དང་། གཅིག་པ་དང་། ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ནི་ཇི་ལྟར་མདོར་བསྟན་ པ་བཞིན་ནོ། །གང་གང་ན་འཁོར་བར་བྱེད་པ་དེ་ནི་ཀུན་ཏུ་གནས་པ་སྟེ། སེམས་ཅན་དང་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ནོ། །སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ནི་ཐུན་མོང་བ་བཞིན་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་རིག་པའོ། ། སེམས་ཅན་གྱི་འཇིག་རྟེན་ནི་ཐུན་མོང་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའོ། །སྐྱེ་བ་དང་། ཐ་སྙད་དང་། རྗེས་སུ་གཟུང་བ་དང་། ཚར་གཅད་པ་དང་། ཡོན་ཏན་དང་། སྐྱོན་ཕན་ཚུན་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཕན་ཚུན་ བདག་པོ་ཉིད་ཀྱི་ནི་ཐུན་མོང་བའོ། །གནས་དང་། རྣམ་པར་རིག་པ་དང་། ལས་དང་བདེ་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། འཆི་འཕོ་དང་། སྐྱེ་བ་དང་། བཅིངས་པ་དང་། གྲོལ་བ་ནི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི
Chinese
六大册之根本教言Ztsa18《辨别法与法性》 《辨别法与法性》 《辨别法与法性》 在印度语中，称为Dharma Dharmatā Vibhaṅga。在藏语中，称为《辨别法与法性》。 顶礼圣者妙吉祥童子！ 因为认识到有些应该舍弃，有些应该显现，因此，为了区分它们的特征，而造这部论典。 所有这些都归纳为二者：法与法性。 法所近似代表的是轮回。 法性所近似代表的是三乘的涅槃。 二者以及显现的方式，即非真实的遍计所执是法的特征。不存在而显现是非真实的。 遍计所执仅仅是在一切中无意义地执着。 能取、所取、言说和所言说的无差别真如是法性的特征。 因为不存在而显现，所以迷惑是普遍烦恼的根源，就像看到幻象的大象等等一样。因为存在而不见也是如此。 如果不存在和显现中任何一个，就不会有迷惑与不迷惑，普遍烦恼和清净的随之而来。 二者不是一体，也不是他体，因为存在和不存在的差别以及无差别。 以六种方式证悟法是无上的：特征、成立、一体、非他体、普遍存在、共同与不共同，以及能取和所取显现为无实有。 特征、成立、一体和非他体如前简要所述。 在何处造作轮回，那就是普遍存在，即有情和器世间。 器世间是共同的如所有性之分别。 有情世间是共同与不共同的。 因为出生、名言、随取、惩罚、功德和过失相互作用，所以相互主宰是共同的。 处所、分别、业、安乐、痛苦、死亡、转生、出生、束缚和解脱是不共同的。
English
The Root Teachings of the Six Great Volumes Ztsa18 Distinguishing Dharma and Dharmata Distinguishing Dharma and Dharmata Distinguishing Dharma and Dharmata In Indian language, it is called Dharma Dharmatā Vibhaṅga. In Tibetan, it is called Distinguishing Dharma and Dharmata. Homage to the noble Mañjuśrīkumārabhūta! Because knowing some should be abandoned and others should be manifested, therefore, in order to distinguish their characteristics, this treatise is composed. All these are summarized by two: Dharma and Dharmata. What Dharma closely represents is saṃsāra (cyclic existence). What Dharmata closely represents is the nirvāṇa of the three vehicles. The two and the way they appear, the non-veridical conceptualization is the characteristic of Dharma. Appearing as non-existent is non-veridical. Conceptualization is merely conceiving everything as meaningless. The suchness without the distinction of grasper, grasped, expression, and expressible is the characteristic of Dharmata. Because of appearing as non-existent, delusion is the cause of universal affliction, just like seeing an illusory elephant and so on. It is also because of not seeing what exists. If either non-existence or appearance is absent, there will be no following of delusion and non-delusion, universal affliction and purification. The two are neither one nor different, because of the difference and non-difference of existence and non-existence. Realizing Dharma in six ways is unsurpassed: characteristic, establishment, oneness, non-otherness, universal presence, common and uncommon, and the appearance of grasper and grasped as non-substantial. Characteristic, establishment, oneness, and non-otherness are as briefly stated before. Wherever saṃsāra is created, that is universal presence, namely sentient beings and the vessel world. The vessel world is the differentiation of common suchness. The sentient being world is both common and uncommon. Because of birth, designation, appropriation, punishment, merit, and faults interacting, mutual lordship is common. Location, differentiation, karma, happiness, suffering, death, transmigration, birth, bondage, and liberation are uncommon. --------------------------------------------------------------------------------
Tibetan
ས་ན་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའོ། ། 2-126 ཐུན་མོང་དུ་ཕྱི་རོལ་ཏུ་གཟུང་བར་སྣང་བ་ཉིད་ན་འཛིན་པའི་ཤེས་པ་ཉིད་ཡིན་གྱི། ཤེས་པ་ལས་ལོགས་ཤིག་ན་དོན་མེད་དེ། ཐུན་མོང་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་གཟུང་ བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་དོན་གཞན་གྱི་སེམས་ལ་སོགས་པ་ནི་མཉམ་པར་གཞག་པ་དང་། མཉམ་པར་མ་བཞག་པའི་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རིག་པའི་ཡང་ཕན་ཚུན་ཡུལ་མ་ཡིན་ཏེ། མཉམ་པར་མ་བཞག་ པ་ལ་ནི་རང་གི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རབ་ཏུ་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །མཉམ་པར་བཞག་པ་ཡང་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ལ་དེའི་གཟུགས་བརྙན་རབ་ཏུ་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཟུང་བར་སྣང་བ་ མེད་ན་འཛིན་པར་སྣང་བ་མེད་པར་ཡང་རབ་ཏུ་གྲུབ་བོ། །དེས་ན་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པར་སྣང་བ་མེད་པར་རྟོག་པར་རབ་ཏུ་གྲུབ་བོ། །ཐོག་མ་མེད་པའི་ཀུན་ནས་སློང་བ་རབ་ཏུ་ གྲུབ་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་མ་གྲུབ་པར་རབ་ཏུ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པ་དྲུག་གིས་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རྟོགས་པ་གོང་ན་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། མཚན་ཉིད་དང་། ཀུན་ཏུ་གནས་པ་དང་། ངེས་པར་འབྱེད་ པ་དང་། རེག་པ་དང་། རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང་། དེའི་བདག་ཉིད་དུ་ཉེ་བར་འགྲོ་བར་དེ་རབ་ཏུ་རྟོགས་པའོ། །མཚན་ཉིད་ནི་མདོར་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ། །ཀུན་ཏུ་གནས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དང་། མདོ་སྡེ་གསུང་རབ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚིག་གི་ཚོགས་སོ། ། 2-127 ངེས་པར་འབྱེད་པ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་སྡེ་ལ་བརྟེན་ནས་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་བསྡུས་པའི་སྦྱོར་བའི་ལམ་ཐམས་ཅད་དོ། །རེག་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་མཐོང་ བའི་ལམ་གྱིས་དེ་བཞིན་ཉིད་རབ་ཏུ་རྟོགས་ཤིང་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་སྟེ། མངོན་སུམ་ཉིད་དུ་སྦྱོར་བས་སོ། །རྗེས་སུ་དྲན་པ་ནི་ཇི་ལྟར་རེག་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱིས་བསྡུས་པ་དེའི་དྲི་ མ་སེལ་བའི་བསྒོམ་པའི་ལམ་ཐམས་ཅད་དོ། །དེའི་བདག་ཉིད་དུ་ཉེ་བར་འགྲོ་བ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་དྲི་མ་མེད་པར་གྱུར་པ་ལས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཙམ་སྣང་བ་སྟེ། དེ་ནི་གནས་ཡོངས་སུ་གྱུར་པའི་ཡོངས་སུ་གྲུབ་བའོ། །རྣམ་པ་བཅུ་རྣམས་ཀྱིས་གནས་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་རྟོགས་པ་ནི་གོང་ན་མེད་པ་སྟེ། ངོ་བོ་དང་། དངོས་པོ་དང་། གང་ཟག་དང་། ཁྱད་པར་ དང་། དགོས་པ་དང་། གནས་དང་། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། སྦྱོར་བ་དང་། ཉེས་དམིགས་དང་། ཕན་ཡོན་ལ་རབ་ཏུ་རྟོགས་པའོ། །ངོ་བོ་རྟོགས་པ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་དྲི་མ་མེད་པ་ལ་གློ་བུར་གྱི་ ཉོན་མོངས་པ་དང་དེ་བཞིན་ཉིད་མི་སྣང་བ་དང་སྣང་བའོ། །དངོས་པོ་རྟོགས་པ་ནི་ཐུན་མོང་གི་སྣོད་ཀྱི་རྣམ་པར་རིག་པ་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་དང་། མདོ་སྡེའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་དང་། 2-128 ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་རྣམ་པར་རིག་
Chinese
是无与伦比的。 2-126 在共同显现为外境的境象中，存在着能执的意识。离开了意识，就不存在外境，因为它是共同的。对于非共同的所取境的识，如他人的心等，无论是处于等持还是非等持状态，彼此都不是对象，因为在非等持状态下，自相的显现非常明显。即使在等持状态下，也因为禅定的行境中，其影像非常明显。如果所取境不存在，那么能取境也不存在，这一点也得到了证实。因此，能取和所取境都不存在，这一点得到了证实。因为无始以来的普遍发起得到了证实，所以二元对立的不成立也得到了证实。通过六种方式可以获得对法性的无上证悟：体性、普遍存在、决断、触及、随念和趋近于它的自性，这些都得到了充分的理解。体性就像概要的指示一样。普遍存在是指所有的法，以及所有十二部经的词句集合。 2-127 决断是指依靠大乘经，通过如理作意所摄持的所有加行道。触及是指为了获得正确的见地，通过见道证悟并体验真如，这是通过现量来实现的。随念是指如何触及的菩提分所摄持的，所有清除其垢染的修道。趋近于它的自性是指从无垢的真如中，在各种方面都只显现真如，这就是转依的圆成实性。通过十种方式可以证悟无上的转依：对本体、事物、补特伽罗（藏文：གང་ཟག，梵文天城体：पुद्गल，梵文罗马拟音：pudgala，汉语字面意思：人）、差别、必要、处所、作意、加行、过患和利益的充分理解。证悟本体是指无垢真如中的客尘烦恼，以及真如的隐没和显现。证悟事物是指共同的器世界识转变为真如，以及经部的法界转变为真如。 2-128 以及非共同的有情界识
English
It is unparalleled. 2-126 In the very appearance of commonly perceived external objects, there exists the consciousness of the grasper. Apart from consciousness, there is no object, because it is common. For the non-common object of the grasped, such as the minds of others, whether in meditative equipoise or not, they are not objects to each other, because in the non-equipoise state, the appearance of self-aspects is very clear. Even in meditative equipoise, its image is very clear in the domain of samadhi. If the object of the grasped does not exist, then the appearance of the grasper also does not exist, which is also proven. Therefore, the non-existence of the appearance of the grasper and the grasped is proven. Because the beginningless universal arising is proven, the non-establishment of duality is also proven. Through six aspects, the unsurpassed realization of the nature of reality is achieved: nature, omnipresence, discernment, touching, recollection, and approaching its essence, all of which are fully understood. Nature is like a summary indication. Omnipresence refers to all dharmas and the collection of words from all twelve categories of scriptures. 2-127 Discernment refers to all the paths of joining gathered by proper attention based on the sutras of the Great Vehicle. Touching refers to the realization and experience of suchness through the path of seeing, having obtained the correct view, which is achieved through direct perception. Recollection refers to all the paths of meditation that eliminate the impurities of how the aspects of enlightenment are touched. Approaching its essence refers to the appearance of only suchness in all aspects from the stainless suchness, which is the perfectly established transformed basis. Through ten aspects, the unsurpassed realization of the transformed basis is achieved: fully understanding the essence, entity, person (藏文：གང་ཟག，梵文天城体：पुद्गल，梵文罗马拟音：pudgala，汉语字面意思：person), distinction, necessity, place, attention, application, faults, and benefits. Realizing the essence refers to adventitious afflictions in stainless suchness, and the disappearance and appearance of suchness. Realizing the entity refers to the transformation of the common vessel consciousness into suchness, and the transformation of the realm of dharma of the sutras into suchness. 2-128 and the non-common sentient being realm consciousness --------------------------------------------------------------------------------