Tibetan
ཤེར་སྙིང་འགྲེལ་པ་སྔགས་སུ་འགྲེལ་པ། བཻ་རོ་ཙ་ན། ཤེར་སྙིང་འགྲེལ་པ་སྔགས་སུ་འགྲེལ་པ། བཻ་རོ་ཙ་ན། ཤེར་སྙིང་འགྲེལ་པ་སྔགས་སུ་འགྲེལ་པ་བཞུགས། བཅོམ་ལྡན་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་དང༌། །དེ་ལ་སོགས་པ། ཡུམ་གཉིས་དང༌། །ཚོགས་ཀྱི་མཆོག་གྱུར་དགེ་འདུན་ལ། །ཕྱག་འཚལ་ནས་ཀྱང་སྐྱབས་སུ་མཆིའོ། །བཀའ་གསུམ་ལྡན་པའི་མདོ་ཉིད་ལས། །སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་བྱམས་སེམས་དང༌། །སྙིང་རྗེ་ཀུན་དང་མི་འབྲལ་ཕྱིར། །མདོ་ལས་སྔགས་སུ་བཀྲོལ་བ་འདི། །སྐྱེས་མཆོག་རྣམས་ལ་བསྟན་པར་བྱ། །རྟོག་གེ་རྣམས་ལ་བསྟན་མི་བྱ། །འདི་སྐད་བདག་གིས་ཐོས་པ་དུས་གཅིག་ན་ཞེས་པ་ནི་འདི་ནི་དུས་གཞན་དུ་མ་ཡིན་ཏེ། དུས་ཉེ་བར་མཚོན་པའོ། །དེ་ཡང་རང་རིག་པ་ལ་སོགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་སྐད་གཞན་ལས་ཐོས་པའི་དུས་སོ། །ཡང་ན་སྡུད་པ་པོ་ཉིད་ཐོས་པ་ཆེ་བའི་དོན་ཏོ། །དུས་ནི་གཙོ་འཁོར་འདུས་པའི་དུས་སོ། །དུས་གཅིག་ན་ནི་དུས་མང་པོ་འམ། ཡང་ལ་ཡང་དུ་ཞུས་པ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་ཏེ། གཙོ་འཁོར་འཛོམ་པའི་དུས་གཅིག་ནའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་པ་ནི་སྟོན་པའི་མཚན་ཉིད་སྟོན་ཏེ། དེ་ཡང་ཐུན་མོང་གིས་བཅོམ་པ་ནི་བདུད་བཞི་བཅོམ་ནས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་དང་ལྡན། ལོག་པའི་ཤེས་པ་ལས་འདས་པའོ། །ཁྱད་པར་གྱིས་བཅོམ་པ་ནི་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་སོགས་པའི་སྣང་སྲིད་ལྷའི་ངང་དུ་བཅོམ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་དོན་དང་ལྡན་པ་འཛིན་པའི་ཡུལ་ལས་འདས་པའོ། །ཁྱད་པར་བླ་ན་མེད་པའི་བཅོམ་པ་ནི་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་སྙིང་པོའི་ངང་དུ་རྩོལ་བ་དང་བྲལ་བར་བཅོམ་བས། རང་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ། གང་གི་ཡང་ངོ་བོར་མ་གྲུབ་པས་འཁོར་འདས་གཉིས་སུ་སྣང་བའི་ཚིག་གམ་མཐའ་ལས་འདས་པའོ། །རྒྱལ་པོའི་ཁབ་བྱ་རྒོད་ཕུང་པོའི་རི་ལ་ཞེས་བ་ནི་གནས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་སྟོན་ཏེ། དེ་ཡང་ཕྱིའི་གནས་ནི་རྒྱལ་པོ་གཟུགས་ཅན་སྙིང་པོའི་གནས་ཡུལ་མ་ག་དྷཱའི་ཤར་ཕྱོགས་ན་རིན་པོ་ཆེ་སྤུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །མཆོད་རྟེན་ཟླུམ་པོ་ལྟ་བུའི་རི་ལ་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་བཞུགས་གནས་རི་ཀུན་གྱི་ཁྱད་པར་གནས་པའོ། །ནང་གི་གནས་ནི་འོག་མིན་གྱི་གནས་ཏེ། གཟུགས་སམ་མཚན་མ་འམ་འཛིན་པའི་འོག་ཏུ་ཡང་མ་སོང་བའོ། །གསང་བའི་གནས་ནི་རིག་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཏེ། འཁོར་འདས་ཀུན་གྱི་གནས་སུ་གྱུར་པའོ། །དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་ཆེན་པོ་དང་ བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དགེ་འདུན་ཆེན་པོ་དང་ཐབས་ཅིག་ཏུ་བཞུགས་ཏེ་ཞེས་པ་ནི་འཁོར་སྟོན་ཏེ། ཕྱིའི་འཁོར་ནི་འདུན་པ་མོས་པའི་ས་པ་སྟེ། དགེ་བའི་ཆོས་ལ་གནས་པས་དགེ་སློང་ངོ༌། །ལྟ་སྡོམ་གྱི་དོན་ལ་སྤྱོད་ཅིང་སེམས་དཔའ་ནི་དགེ་འདུན་ཆེན་པོ་ལ་གཞན་དོན་ནུས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དགེ་འདུན་ནོ། །དེ་ལ་སོགས་པའི་འཁོར་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་བཞུགས་པའོ། །ནང་གི་འཁོར་ནི་རིགས་ལྔའི་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པ་ལོངས་སྐུའི་འཁོར་རོ། །གསང་བའི་འཁོར་ནི་རང་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་སྙིང་པོ་དབྱེར་མི་ཕྱེད་པའོ། །དེའི་དུས་སུ་ཆོས་བསྟན་པར་བྱའོ། །ཆོས་ཀྱང་ཕྱིའི་ཆོས་སློབ་པའི་ཆོས་ལ་སོགས་ཏེ་དགེ་བ་བཅུ་ལ་སོགས་པའོ། །ནང་གི་ཆོས་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་སོ། །གསང་བའི་ཆོས་ནི་རིག་པ་ཡེ་ཤེས་སོ། །དེའི་ཚེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཟབ་མོ་སྣང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་སོ་ཞེས་པ་ནི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་ཚེ། འཁོར་རྣམས་སྨིན་པའི་དུས་དེའི་ཚེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སྟོང་པའི་ཟབ་པ་སྟེ། དངོས་པོའི་ཆོས་མིན་པའི་ཟབ་མོའི་དོན་དེ་ལ་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ནི་ཕྱི་ནང་གསང་བའི་ཆོས་ལ་དེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དམིགས་པ་མེད་པར་སྙོམས་པར་གནས་པ་སྟེ། དེ་ཡང་ཕྱིའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དངོས་པོའི་ཆོས་ལ་གནས་པའོ། །ནང་གི་དངོས་པོ་མེད་པའོ། །གསང་བའི་དེ་རྣམས་སུ་མི་འབྱེད་པའི་དོན་ཏོ། །ཡང་དེའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་འཕགས་བ་སྤྱན་རས་གཟིགས་དབང་ཕྱུག་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཟབ་མོ་སྤྱོད་པ་ཉིད་ལ་རྣམ་པར་ལྟ་ཞིང༌། ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་དེ་དག་ལ་ཡང་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པར་རྣམ་པར་བལྟའོ་ཞེས་པ་ནི་སྟོན་པ་ཆོས་ཉིད་དབེན་པའི་ངང་ལ་གནས་པའི་ཚེ། འཁོར་གྱི་གཙོ་བོ་ཡང་རང་བཞིན་གྱིས་གནས་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་ཕྱི་སློབ་པའི་ས་ལ་གནས་པའོ། །ནང་གིས་བཅུ་ནོན་པ་ཡན་ཆད་དོ། །གསང་བ་ནི་སྙིང་པོའི་དོན་ཉིད་དོ། །དེ་རྣམས་དང་ལྡན་པས་ཆེན་པོའོ། །ཡང་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་བདག་དོན་གྲུབ་པ་ལ། སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི་གཞན་དོན་གྲུབ་བའོ། ། ཐུན་མོང་གི་འཕགས་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་འམ་འཁོར་བ་ལས་རིང་དུ་འཕགས་པའོ། །ཁྱད་པར་ནི་ལོངས་སྐུའི་འཁོར་ལ། བླ་ན་མེད་པ་ནི་རིག་པའི་སྙིང་པོའི་དོན་ཆོས་སྐུའོ། །བདག་དོན་དུ་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཏེ་རང་ཉིད་ཀྱིས་དོན་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་དང༌། གཞན་དོན་དུ་གཟིགས་ཏེ་གདུལ་བྱ་གང་ལ་གང་མོས་སྟོན་ནུས་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་ན་བདག་གཞན་གཉིས་སམ། འཁོར་འདས་གཉིས་ལ་དབང་ཕྱུག་པ་སྟེ་དོན་བྱ་རུ་ཡོད་པའོ། །ལུང་གི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་འཁོར་འདས་སྟོན་ནུས་པ། རིག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་དོན་གཏན་ལ་འབེབས་པ། དམིགས་པ་མེད་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་གང་དུ་ཡང་མི་འབྱེད་པས་འཁོར་བའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་མེད་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟེ། ཐུགས་རྗེ་འབྱིན་པའོ། །ཟབ་མོ་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་དངོས་པོར་མི་སྣང་བས་ཟབ་ལ། བསྟན་པར་དཀའ་བས་ཟབ་པ། རྒྱུ་རྐྱེན་ལས་འདས་པས་ཟབ་པའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་དོན་རང་གི་ཁོང་དུ་ཆུད་དེ་སྤྱོད་པའོ། །དེས་ན་དེ་ཉིད་ལ་ཡང་དང་ཡང་དུ་དམིགས་པ་མེད་པར་ལྟ་བ་སྟེ། ལྟ་བའི་དོན་རང་ནི་ཕུང་པོ་དེ་ཉིད་དེ། དེ་ཡང་ལྔ་ནི་གྲངས་ཀྱི་ངེས་པ་ཡིན་ལ། ཕུང་པོ་ལྔ་ནི་ཐུན་མོང་གི་ལྔ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལྔ་ལ་ཁྱད་པར་གྱི་ལྔ་ནི་རིགས་ལྔའི་སངས་རྒྱས་ཏེ། ཕུང་པོ་ལྔའི་ཡོན་ཏན་ལ་བླ་ན་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ལྔ་ལ། དེ་ནི་ཕུང་པོ་ལྔའི་ངོ་བོ་དེ་རྣམས་ལ་དག་པ་སྟེ། བློ་ཡིས་བསམས་ནས་དག་པར་ལྡན་པ་ནི་ས་ལམ་པ་སྟེ། མོས་པའི་གང་ཟག་གོ །རང་བཞིན་གྱིས་དག་པར་ལྟ་བ་ནི་དོན་ཐུགས་སུ་ཆུད་པའོ། །དེ་ཡང་དག་པའི་དོན་དེ་ཉིད་སྟོང་པ་སྟེ། སྟོང་བ་ལྟོས་པའི་སྟོང་པ་གཅིག་ལ་གཅིག་མེད་པ་ལྟ་བུ་མིན། མེད་པའི་སྟོང་པ་རིག་པའི་ངོ་བོ་ལ་སོགས་པ་དང༌། བཞི་བཅོམ་བྱས་པའི་སྟོང་པ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཏུ་གྲུབ་པ་དང༌། རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་དངོས་པོ་འམ་དམིགས་པ་དེ་སྙིང་པོའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལྟ་བུ་ལ་དམིགས་པ་མེད་པའི་ཤེས་རབ་ནི་ལྟ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐུས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་དབང་ཕྱུག་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། ། རིགས་ཀྱི་བུ་གང་ལ་ལ་དག་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཟབ་མོ་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པར་འདོད་པ་དེས་ཇི་ལྟར་བསླབ་པར་བགྱི། དེ་སྐད་ཅེས་སྨྲས་པ་དང་ཞེས་པས་ནི་སྤྱན་རས་གཟིགས་ལ་ཤཱ་རིའི་བུས་དྲིས་པ་སྟེ། དེ་ཡང་སངས་རྒྱས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པའི་མཐུས་སྤྱན་རས་གཟིགས་གྲོལ་ལ། དེའི་མཐུས་ཤཱ་རིའི་བུས་དྲི་བའི་སྟོབས་དང་ལྡན་པར་ནུས་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐུས་སོ། །སྐྱེ་འཆི་ལས་གྲོལ་བས་འཆི་མེད་ཀྱི་ཚེ་དང་ལྡན་པ་སྟེ། རིགས་གཞན་མ་ཡོངས་སུ་སྤངས་པ་སྟེ། མ་ཤཱཀྱའི་རིགས་སོ། །དེ་ཉིད་ཀྱིས་གཞན་དོན་ལ་དམིགས་ཏེ་ཞུས་པའི་དོན་གྱིས་སྨྲས། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་མོས་པའི་རིགས་ཀྱི་བུ་ལ་ལ་དག་ནི། དམིགས་པ་མེད་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཟབ་མོའི་དོན་ལ
Chinese
般若心经释 密释 毗卢遮那 般若心经释 密释 毗卢遮那 般若心经释 密释 存在。 薄伽梵 遍照如来等。 二母与， 僧团之殊胜僧众， 顶礼后亦皈依。 具足三语之经中， 缘众生之慈心与， 不离悲悯一切故， 经中解脱为密咒此， 当为殊胜者宣说。 不为寻思者宣说。 如是我闻一时，此非异时，乃示时近也。 彼亦非自证等，乃如是自他闻之时也。 又或集结者自闻之义大也。 时乃主眷集会之时也。 一时者，非多时，亦非屡屡请问之类，乃主眷齐聚之一时也。 薄伽梵者，乃示导师之相，彼亦共同所降伏者，乃降伏四魔，具足六度，超越邪见者也。 特殊所降伏者，乃五蕴等有寂于天之状态中降伏，具足彼之义，超越能执之境也。 殊胜无上所降伏者，乃轮回涅槃之法于心性之状态中，无勤而降伏故，具足自证之大智慧，以何亦未成自性故，超越显现轮涅二者之言语或边也。 王舍城鹫峰山者，乃示处所之差别，彼亦外之处所，乃国王具形心之住处，于摩揭陀之东方，如堆积珍宝也。 如圆形之塔之山，乃诸佛之住处，为山之殊胜处也。 内之住处，乃密严刹土之住处，亦未落入形或相或执着之下也。 秘密之住处，乃觉性菩提心，乃成轮涅一切之住处也。 比丘之大僧团与 菩提萨埵之大僧团，一同安住者，乃示眷属，外之眷属，乃欲乐信解之士夫，善
English
Commentary on the Heart Sutra, Explained as Mantra Vairochana Commentary on the Heart Sutra, Explained as Mantra Vairochana Herein lies the Commentary on the Heart Sutra, Explained as Mantra. The Bhagavan Vairochana, and so forth. With the Two Mothers, and, To the Sangha, the supreme assembly, Having prostrated, I also take refuge. From the Sutra itself, endowed with the Three Words, With loving-kindness directed towards sentient beings, and, Since it is inseparable from compassion for all, This explanation of the Sutra as Mantra, Should be taught to the excellent ones. It should not be taught to the logicians. "Thus have I heard at one time," this is not at another time, but indicates the nearness of the time. That is not self-awareness, etc., but the time of hearing from another. Or else, the meaning of the compiler himself having heard greatly. Time is the time of the gathering of the main and attendant figures. "At one time" is not like many times, or repeatedly asking, but at one time when the main and attendant figures were assembled. "Bhagavan" indicates the characteristics of the teacher. That which is conquered in common is the conquering of the four maras, possessing the six perfections, and transcending wrong knowledge. That which is conquered in particular is the conquering of the five aggregates, etc., the phenomena of existence, in the state of deities. Possessing the meaning of that itself, it transcends the object of grasping. That which is conquered in particular and unsurpassed is the conquering of the dharmas of samsara and nirvana in the state of essence, without effort. Possessing the great wisdom of self-awareness, since nothing is established as its own essence, it transcends the words or limits that appear as samsara and nirvana. "Rajagriha, Vulture Peak Mountain" indicates the distinction of the place. That is, the external place is the dwelling place of King Embodied Heart, to the east of Magadha, like a pile of jewels. The mountain like a round stupa is the dwelling place of the Buddhas, a special place among all mountains. The inner place is the place of Akanishta, not falling under form or sign or grasping. The secret place is awareness, the mind of enlightenment, which has become the place of all samsara and nirvana. The great Sangha of monks and the great Sangha of Bodhisattvas, dwelling together, indicates the retinue. The external retinue is the individuals of desire and faith, virtuous.
Chinese
以安住于律仪故为比丘。以行持观察守护之义，心强者乃于大僧团中能成办他利者，是为菩萨之僧团。与彼等眷属等一同安住。内部之眷属乃五部佛等报身之眷属。秘密之眷属乃自明之智慧心髓无有分别者。于彼时当宣说佛法。法亦有外在之法，如所学之法等，即十善等。内在之法乃大乘之法。秘密之法乃觉性智慧。彼时，世尊入于名为甚深显现之法类之三摩地，此谓具足五圆满之时。诸眷属成熟之时，世尊以空性之甚深，即非事物之法之甚深义，其法类乃外内秘密之法，如是之三摩地无有对境而安住。彼亦有外在之三摩地安住于事物之法。内在则无事物。秘密则于彼等中无有分别之义。又，彼时，菩萨摩诃萨圣观世音自在，观视甚深般若波罗蜜多之行持，亦观视彼等五蕴自性为空性，此谓导师安住于法性寂静之状态时，眷属之主亦将自然安住。彼菩萨乃安住于外在所学之地。内在则至十地为止。秘密乃心髓之义。具足彼等故为大。又或菩萨乃自利成就者，心强者大心者乃他利成就者。 共同之圣者乃远离烦恼或轮回者。特殊者乃报身之眷属。无上者乃觉性心髓之义法身。为自利故观视，即自己了悟意义，为他利故观视，即能随顺所化众生之意乐而宣说。因此，于自他二者，或轮涅二者自在，即有意义可为。
English
Because of abiding in the precepts, it is a Bhikshu. By practicing the meaning of observation and guarding, the strong-minded one who can accomplish the benefit of others in the great Sangha is the Sangha of Bodhisattvas. Abiding together with those retinues and others. The inner retinue is the Sambhogakaya retinue such as the Five Buddha Families. The secret retinue is the indivisible essence of self-knowing wisdom. At that time, the Dharma should be taught. The Dharma also includes external Dharma, such as the Dharma to be learned, which is the ten virtues and so on. The inner Dharma is the Dharma of the Mahayana. The secret Dharma is awareness and wisdom. At that time, the Bhagavan entered into the Samadhi of the Dharma category called Profound Appearance, which means at the time of possessing the five perfections. At the time when all the retinues are ripened, the Bhagavan is profound in emptiness, that is, the profound meaning of the Dharma that is not a thing, and the Dharma category is the external, internal, and secret Dharma, and such Samadhi abides without an object. That is also the external Samadhi abiding in the Dharma of things. The inner is without things. The secret is the meaning of non-discrimination in them. Also, at that time, the Bodhisattva Mahasattva Arya Avalokiteshvara, the Lord, contemplates the practice of the profound Prajnaparamita, and also contemplates those five aggregates as being empty by nature, which means that when the teacher abides in the state of Dharma-nature tranquility, the chief of the retinue will also naturally abide. That Bodhisattva abides in the external place of learning. The inner is up to the tenth Bhumi. The secret is the meaning of the heart essence. Because of possessing them, it is great. Or the Bodhisattva is the one who accomplishes self-benefit, and the strong-minded one, the great-minded one, is the one who accomplishes the benefit of others. The common Arya is the one who is far away from afflictions or Samsara. The special one is the retinue of the Sambhogakaya. The unsurpassed one is the Dharmakaya, which is the meaning of the heart essence of awareness. For the sake of self-benefit, he observes, that is, he himself realizes the meaning, and for the sake of the benefit of others, he observes, that is, he can teach according to the inclinations of the beings to be tamed. Therefore, he is the master of both self and others, or both Samsara and Nirvana, that is, there is meaning to be done.