Tibetan
འཕགས་པ་འདའ་ཀ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མདོའི་རྣམ་པར་བཤད་པ། པྲཛྙཱ་ས་མུ་དྲ། འཕགས་པ་འདའ་ཀ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མདོའི་རྣམ་པར་བཤད་པ། པྲཛྙཱ་ས་མུ་དྲ། རྒྱ་གར་སྐད་དུ། ཨཱཪྻ་ཨ་ཏི་ཛྙ་ན་སཱུ་ཏྲ་བྱཱ་ཁྱཱ་ན། བོད་སྐད་དུ། འཕགས་པ་འདའ་ཀ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མདོའི་རྣམ་པར་བཤད་པ། དཔལ་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །མ་སྐྱེས་སྟོང་པའི་རྣམ་པ་ཉིད། །སྐྱེ་བ་བསྟན་པས་སྣང་མཛད་པ། །རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཐུགས་རྗེ་ཅན། །ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་སྐུ་ཕྱག་འཚལ་ཏེ། །ངེས་པ་དོན་གྱི་མདོ་སྡེ་ཡི། །རྣམ་པར་བཤད་པ་ཙམ་བྱ་ཡིས། །མ་ནོར་ངེས་པའི་ལམ་འདོད་རྣམས། །ཚུལ་འདི་ལ་ནི་འཇུག་པར་གྱིས། །དགོས་འབྲེལ་གྱི་དོན་ཀླད་དུ་མ་བསྟན་ན་རྟོགས་པ་དང་ལྡན་པ་དག་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་བས་དེ་བསྟན་ཏེ། འདའ་ཀ་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཐུགས་ཀྱི་གསང་བའི་མཛོད་འདི་ནི་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དེ་སྟོན་པའི་ཚིག་གི་ཚོགས་ནི་རྗོད་པར་བྱེད་པའོ། །དེ་བརྗོད་པས་དེའི་དོན་ཁོང་དུ་ཆུད་བ་ནི་དགོས་པའོ། །དེའི་དོན་ཁོང་དུ་ཆུད་པས་སེམས་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཐོབ་པ་དེ་ནི་དགོས་པ་མཐར་ཕྱིན་པའོ། །འབྲེལ་པ་ནི་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་ཤུགས་ལས་ཤེས་པར་བྱའོ། །འདི་སྐད་བདག་གིས་ཐོས་པ་དུས་གཅིག་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་འོག་མིན་ལྷའི་རྒྱལ་པོའི་ཁང་བཟངས་ན་བཞུགས་ཏེ། འཁོར་ཐམས་ཅད་ལ་ཆོས་སྟོན་པ་དང་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་གླེང་གཞི་བསྟན་ཏེ། དེ་ལ་འདི་སྐད་བདག་གིས་ཐོས་པ་དུས་གཅིག་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྡུད་པ་པོའི་ཐོས་པ་ཆེ་བ་ཉིད་དུ་བསྟན་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་འོག་མིན་ལྷའི་རྒྱལ་པོའི་ཁང་བཟངས་ན་བཞུགས་ཏེ་ཞེས་པ་ནི། སྟོན་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང༌། གནས་ཀྱི་ཡན་ལག་བསྟན་ཏེ། དེ་ཡང་སྟོན་པ་ནི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ཡང་ལང་ཀར་གཤེགས་པའི་མདོ་ལས། ལྷ་ཡི་ཕོ་བྲང་འོག་མིན་པོ། །སྡིག་པ་ཐམས་ཅད་རྣམ་སྤངས་པ། །རྟག་ཏུ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་ལྡན། །སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་སྤངས། །སྟོབས་དང་མངོན་ཤེས་གང་ཐོབ་པ། །དེ་དག་ཏིང་འཛིན་དབང་བརྙེས་ནས། །རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་དེ་ འཚང་རྒྱ། །སྤྲུལ་པ་རྣམས་ནི་འདིར་འཚང་རྒྱ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཁོར་ཐམས་ཅད་ལ་ཆོས་སྟོན་པའི་སྐབས་འདིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འབའ་ཞིག་ལ་སྟོན་གྱི། ཉན་ཐོས་ཀྱི་འཁོར་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནམ་མཁའི་སྙིང་པོས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཕྱག་བཙལ་ནས་འདི་སྐད་ཅེས་
Chinese
《圣妙智经》释，智慧海。 《圣妙智经》释 智慧海 印度语：Ārya Atijñāna Sūtra Vyākhyāna。藏语：《圣妙智经》释。顶礼吉祥遍照尊！ 无生空性之体性，以示生而作照者，遍照具悲者，圆满报身我顶礼。 略作决定义经部之释，欲求无谬决定道者，当入此理。 若不先示必要关联之义，则具悟性者亦不入，故示之：所谓“妙智”，乃诸如来之心秘密藏，此当宣说。宣说彼之语词集合，乃为能诠。由诠说彼而通达彼义，乃为必要。由通达彼义而得心悟之智，成佛，乃为究竟必要。关联者，以无生故，当由彼力而知之。 如是我闻，一时，薄伽梵住于色究竟天之王宫，为一切眷属说法。此乃显示圆满之开端。其中，“如是我闻，一时”，乃显示结集者之博闻。“薄伽梵住于色究竟天之王宫”，乃显示导师之圆满与处所之支分。其中，导师当知为圆满报身。又，《楞伽经》云：天之王宫色究竟，一切罪恶皆已舍，恒常具足无分别，舍弃心及心所生，若有获得力与智，彼等获得三摩地自在，即于此处成正觉，化身亦于此处成正觉。故如是说。于为一切眷属说法之时，此处唯为菩萨宣说，而非为声闻眷属。菩萨虚空藏向薄伽梵顶礼后如是说：
English
A Commentary on the Noble Sutra of Transcendent Wisdom, Prajñāsamudra. A Commentary on the Noble Sutra of Transcendent Wisdom. Prajñāsamudra. In Sanskrit: Ārya Atijñāna Sūtra Vyākhyāna. In Tibetan: A Commentary on the Noble Sutra of Transcendent Wisdom. Homage to the Glorious Vairocana! The very nature of unborn emptiness, Showing birth, you illuminate, Vairocana, compassionate one, I prostrate to the Sambhogakāya. I will write just a commentary On the definitive meaning of the sutra. Those who desire the unerring, certain path, Should enter into this way. If the meaning of the purpose and connection is not shown at the beginning, those with understanding will not enter, so it is shown: The so-called "Transcendent Wisdom" is the secret treasury of the hearts of the Tathāgatas, and this should be spoken. The collection of words that show it is what expresses it. Understanding its meaning by expressing it is the purpose. Obtaining the wisdom of understanding the mind, Buddhahood, by understanding its meaning is the ultimate purpose. The connection should be known from its power, since it does not arise. Thus I have heard at one time: The Bhagavan was dwelling in the palace of the King of the Akanishtha gods, teaching the Dharma to all the retinue. This shows the perfect beginning. Among them, "Thus I have heard at one time" shows the great learning of the compiler. "The Bhagavan was dwelling in the palace of the King of the Akanishtha gods" shows the perfection of the teacher and the branch of the place. Among them, the teacher should be known as the Sambhogakāya. Moreover, the Laṅkāvatāra Sūtra says: The palace of the Akanishtha gods, All sins are completely abandoned, Always endowed with non-conceptualization, Abandoning mind and what arises from mind, Whatever power and clairvoyance are obtained, Those who have mastered the power of samādhi, That perfect Buddha Will awaken here. Emanations will awaken here. Therefore, it is said. At the time of teaching the Dharma to all the retinue, here it is taught only to Bodhisattvas, not to the retinue of Śrāvakas. The Bodhisattva Akashagarbha prostrated to the Bhagavan and said:
Tibetan
གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནམ་འཆི་ཀ་མའི་ཚེ་སེམས་ཇི་ལྟར་བལྟ་བར་བགྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གླེང་བསླང་བ་བསྟན་ཏེ། དེ་ཡང་འདིར་འཁོར་གྱི་གླེང་བསླང་བའོ། །དེའི་ཡན་ལག་གི་དོན་ནི་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་དང༌། ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་བྱང་ཞིང་ཚོགས་ཆེན་པོ་གཉིས་རྫོགས་པས་ཆུབ་པ་དང་སེམས་ཅན་རེ་རེའི་དོན་དུ་བསྐལ་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པར་དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པར་འཇུག་པའི་སྤྱོད་པ་འམ། ཆོས་ཟབ་མོ་ལ་བཟོད་པས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའོ། །ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་ཆོས་ཉིད་ཐུགས་སུ་ཆུད་པའི་ཡེ་ཤེས་མངའ་བས་ན་ནམ་མཁའི་སྙིང་པོ་སྟེ་ཞུ་བ་པོའི་མིང་ངོ༌། །རྟོག་པའི་མཚན་མ་ཐམས་ཅད་བཅོམ་ཞིང་ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་ལྡན་ལ། རྟག་ཆད་ལ་སོགས་པའི་མཐའ་ཐམས་ཅད་ལས་འདས་པའི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ལུས་ངག་ཡིད་ཀྱིས་ཕྱག་བཙལ་ཏེ་འོག་ནས་ཞུས་པ་འདི་སྐད་ཅེས་ཞུས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་གཞི་སྡོམ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང༌། དགེ་བ་ཆོས་སྡུད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང༌། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པའོ། །ནམ་འཆི་ཀ་མའི་སེམས་ནི། སྲོག་གི་རླུང་ཕྱིར་འབྱུང་བའི་དུས་ཀྱི་ཚེ་ཞེས་གཙོ་བོར་སྨོས་ཀྱང་རྟག་ཏུ་བསམ་པར་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་བལྟ་བར་བགྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་འདིས་དོན་དམ་པའི་ཆོས་རྣམས་ནི་ཇི་ལྟར་ཤེས་པར་བྱ། སེམས་དེའི་ངོ་བོ་ནི་གང༌། སེམས་དེའི་རང་བཞིན་ནི་ཇི་ལྟ་བུ། དེ་ནས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཇི་ལྟར་བསྟན། སེམས་དེའི་རང་བཞིན་རྟོགས་ནས་ཇི་ལྟར་འགྱུར་སྙམ་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ནམ་མཁའི་སྙིང་པོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནམ་འཆི་ཀ་མའི་ཚེ། འདའ་ཀ་ཡེ་ཤེས་བསྒོམ་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་ཞུ་བའི་ལན་ཏེ་གོ་སླ་བས་མ་བཤད་དོ། །དེ་ལ་འདའ་ཀ་ཡེ་ཤེས་ནི་ཆོས་ཐམས་ ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པས་ན་དངོས་པོ་མེད་པའི་འདུ་ཤེས་བསྒོམ་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་གཞུང་གི་དོན་རྒྱས་པར་བཀའ་སྩལ་ཏེ། སེམས་འདིས་དོན་དམ་པའི་ཆོས་ཇི་ལྟར་ཤེས་པར་བྱ་སྙམ་པ་ལ། དེ་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པས་ན་དངོས་པོ་མེད་པའི་འདུ་ཤེས་བསྒོམ་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་ཞེས་པ་ནི་དམིགས་ཀྱིས་བསྐྱང་བའོ། །འདའ་ཀ་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྔོན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ནི་འོག་ནས་འབྱུང་བ་ལྟ་བུར་ཤེས་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །དོན་དམ་པ་ཕུང་པོ་ཁམས་ལ་སོགས་པས
Chinese
祈祷！世尊，菩萨在临终之际，应如何观心？这是提问的开端。这实际上是眷属的提问。其分支的意义是，菩萨因清净了业和烦恼以及所知障，圆满了二大资粮，为了每个众生的利益，在无量劫中进入地狱等处，或者对甚深法具有忍耐力。虚空藏，是指通达了如虚空般法性的智慧，是提问者的名字。摧毁了一切分别的相状，具有真实的智慧，超越了一切常断等边见的世尊，以身语意顶礼，然后如下提问：世尊与前相同。菩萨是指具有基础的律仪，积累善法之律仪，以及利益众生之律仪者。临终之心是指，生命之气呼出之际，虽然主要指那个时候，但也应恒常思念。应如何观待，是指此心应如何了解胜义谛之法？此心的体性是什么？此心的自性是什么？然后如何在世俗中显现？思念着证悟此心的自性后会如何转变。世尊开示说：虚空藏，菩萨在临终之际，应修持断行智慧。这是回答，因为容易理解所以没有解释。其中，断行智慧是指，一切法自性清净，因此应修持无实有之想等等，这是对经文意义的详细开示。此心应如何了解胜义谛之法？对此，开示说一切法自性清净，因此应修持无实有之想。其中，这个“此”是指所缘境。断行智慧是指，如来们先前菩萨所行的行为，如从下面出现的那样，了解那种智慧就称为断行智慧。胜义谛是蕴、界等
English
Prayer! How should a Bodhisattva contemplate the mind at the moment of death? This is the beginning of the question. This is actually the question of the retinue. The meaning of its branch is that the Bodhisattva, having purified karma and afflictions and the obscurations of knowledge, and having perfected the two great accumulations, enters into hells and other places for countless eons for the benefit of each sentient being, or has patience for the profound Dharma. Akashagarbha refers to the wisdom that has realized the nature of reality like space, and is the name of the questioner. The Bhagavan, who has destroyed all aspects of discrimination, possesses true wisdom, and has transcended all extreme views such as permanence and annihilation, prostrates with body, speech, and mind, and then asks as follows: The Bhagavan is the same as before. A Bodhisattva refers to one who possesses the basic discipline, the discipline of accumulating virtuous Dharma, and the discipline of benefiting sentient beings. The mind at the moment of death refers to the time when the breath of life is exhaled, although it mainly refers to that time, it should also be constantly contemplated. How should it be contemplated, refers to how this mind should understand the Dharma of ultimate truth? What is the nature of this mind? What is the self-nature of this mind? Then how does it appear in the relative world? Thinking about how it will transform after realizing the self-nature of this mind. The Bhagavan taught: Akashagarbha, at the moment of death, a Bodhisattva should cultivate the wisdom of severance. This is the answer, because it is easy to understand, it was not explained. Among them, the wisdom of severance refers to the fact that all Dharmas are naturally pure, therefore one should cultivate the thought of non-substantiality, etc. This is a detailed explanation of the meaning of the scripture. How should this mind understand the Dharma of ultimate truth? In response to this, it is taught that all Dharmas are naturally pure, therefore one should cultivate the thought of non-substantiality. Among them, this "this" refers to the object of focus. The wisdom of severance refers to the actions previously performed by the Bodhisattvas, the Tathagatas, such as those that appear from below, understanding that kind of wisdom is called the wisdom of severance. The ultimate truth is the aggregates, elements, etc.