Tibetan
བྱང་ཆུབ་ལམ་གྱི་སྒྲོན་མའི་དཀའ་འགྲེལ་ཞེས་བྱ་བ། བྱང་ཆུབ་ལམ་གྱི་སྒྲོན་མའི་དཀའ་འགྲེལ་ཞེས་བྱ་བ། རྒྱ་གར་སྐད་དུ། བོ་དྷི་མཱརྒ་དཱི་པཾ་པཉྩི་ཀ་ནཱ་མ། བོད་སྐད་དུ། བྱང་ཆུབ་ལམ་གྱི་སྒྲོན་མའི་དཀའ་འགྲེལ་ཞེས་བྱ་བ། འཕགས་མ་རྗེ་བཙུན་སྒྲོལ་མ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །བདེ་མཆོག་འཁོར་ལོ་དམ་ཚིག་གསུམ་རྒྱལ་པོ། །འཇིག་རྟེན་དབང་ཕྱུག་སྒྲོལ་མ་ཕྱག་འཚལ་འདུད། །བྱམས་པ་ཐོགས་མེད་བླ་མ་གསེར་གླིང་པ། །འཇམ་དབྱངས་ཞི་བའི་ལྷ་དང་བྱང་ཆུབ་བཟང༌། །བླ་མ་རྣམས་ལ་དང་བས་ཕྱག་བྱས་ནས། །ཉི་ཟེར་ལྟ་བུའི་དཀའ་འགྲེལ་བྲི་བར་བྱ། །བྱང་ཆུབ་སྙིང་པོར་བགྲོད་པའི་ལམ་བཟང་པོ། །ཟླ་ཟེར་ལྟ་བུའི་ལམ་སྒྲོན་འདི་ཡིན་ཏེ། །འདི་ན་ཅུང་ཟད་མི་གསལ་གང་ཡིན་པ། །ཉི་ཟེར་ལྟ་བུའི་འགྲེལ་པས་ལམ་གསལ་བྱ། །བསྟན་བཅོས་རྩོམ་པའི་ཚད་དང་མི་ལྡན་ཡང༌། །འདུན་ཅིང་གུས་པའི་སློབ་མས་བསྐུལ་བ་དང༌། །སངས་རྒྱས་བསྟན་པ་རབ་ཏུ་འཕེལ་བྱ་དང༌། །གཞུང་རྣམས་མི་མཐུན་རྩོད་པ་ཞི་བྱའི་ཕྱིར། །ཉི་ཟེར་ལྟ་བུའི་འགྲེལ་པ་བྲི་བར་བྱ། །མཁས་རྣམས་ངོ་མཚར་ བསྐྱེད་པ་དང༌། །མཉམ་རྣམས་གོ་བར་སླ་བ་དང༌། །དམན་རྣམས་བག་ཆགས་གཞག་པའི་ཕྱིར། །དཀའ་འགྲེལ་འདི་ནི་བྲི་བར་བྱ། །གཞུང་ཉུང་བ་ལ་དོན་མང་བའི། །བསྟན་བཅོས་འདི་ནི་རྟོགས་པར་དཀའ། །དམ་པ་རྣམས་དང་བྲལ་བས་ན། །ཐམས་ཅད་དུ་ནི་རྣམ་པར་འཁོར། །དེ་བས་སྐྱེས་བུ་བློ་ལྡན་པས། །བླ་མ་ཡོངས་སུ་མཉེས་བྱས་ལ། །བླ་མ་བརྒྱུད་རིམ་ལས་འོངས་པའི། །ཡང་དག་མན་ངག་ཞུ་བར་བྱ། །འདིར་བླ་མ་དམ་པ་གསེར་གླིང་པ་དང་བླ་མ་དམ་པ་རྗེ་བཙུན་དཔལ་བྱང་ཆུབ་བཟང་པོའི་ཞལ་རིན་པོ་ཆེ་བུམ་པ་ལྟ་བུ་ནས། བདུད་རྩི་ལྟ་བུ་དང༌། སྦྲང་རྩི་ལྟ་བུའི་མན་ངག་གི་ཐིགས་པ་རྒྱལ་རིགས་ཀྱི་སློབ་མ་བྱང་ཆུབ་འོད་དང༌། དུས་ཡུན་རིང་པོར་ཉེ་བར་བསྟན་པའི་སློབ་མ་དགེ་སློང་ཚུལ་ཁྲིམས་རྒྱལ་བ་གཉིས་ཀྱིས་ཡང་དང་ཡང་དུ་གསོལ་བ་བཏབ་པའི་ངོར་མན་ངག་གི་ཐིགས་པ་འཐོར་བ་རྣམས་འདིར་བླ་མའི་ཞལ་སྔ་ནས་དང༌། མདོ་སྡེ་ལ་སོགས་པའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་བསྡུ་བར་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་འོད་ཀྱིས་དུས་རྟག་ཏུ། །བདག་ལ་ཚིག་ནི་བདུན་དྲིས་པས། །རྩ་བར་དོན་དེ་མ་གསལ་ཞེས། །བསྐུལ་བའི་དོན་དུ་བྲི་བར་བྱ། །སྔོན་གྱི་སློབ་དཔོན་མཁས་པ་ཆེན་པོ་ནོར་གྱི་རྩ་ལག་གི་ཞལ་ནས། མདོ་དོན་སྨྲ་བ་རྣམས་ལ་ནི། །མན་ངག་ཅུང་ཟད་སྦྱིན་པར་བྱ། །དགོས་པ་བཅས་དང་བསྡུས་དོན་བཅས། །ཚིག་དོན་བཅས་དང་མཚམས་སྦྱོར་བཅས། །བརྒལ་ལན་བཅས་པས་བསྙད་པར་བྱ། །ཞེས་བཤད་པས་འདིར་ཡང་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པ་དང༌། བླ་མ་མཁས་པ་ལ་བརྟེན་པ་དག་གིས་ཚུལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྦྱར་བ་བྱས་ན་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ལམ་བཟང་པོ་སྐྱེ་བོ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ལུགས་ཤིང་རྟ་ཆེན་པོའི་ལམ་ཆེན་པོ་འདི་མྱུར་དུ་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། །མདོ་སོགས་ལུང་དང་བསྟན་བཅོས་དང༌། །བླ་མ་རྣམས་ཀྱི་གསུང་བཞིན་དུ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ལམ། །བདག་གིས་ངེས་པར་བཤད་པར་བྱ། །དེ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། དུས་གསུམ་རྒྱལ་བ་ཐམས་ཅད་དག་དང་དེའི་ཆོས་དང༌། །དགེ་འདུན་རྣམས་ལ་གུས་པ་ཆེན་པོས་ཕྱག་བྱ་སྟེ། །སློབ་མ་བཟང་པོ་བྱང་ཆུབ་འོད་ཀྱིས་བསྐུལ་གྱུར་པས། །བྱང་ཆུབ་ལམ་གྱི་སྒྲོན་མ་རབ་ཏུ་གསལ་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ ལ་སོགས་པའི་གཞུང་འདི་ཡིན་ནོ། །གཞུང་དེ་དག་གང་ཡིན་ཞེ་ན། དུས་གསུམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དུས་གསུམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་རྐང་པ་གཅིག་ནི་རྟོགས་པར་སླའོ། །སློབ་མ་བཟང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཀྱི་སྣོད་ཡིན་པས་སོ། །དེ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་འོད་ཅེས་བྱ་བ་འདི་ཡིན་ནོ། །བསྐུལ་གྱུར་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེས་བདག་ལ་འདི་སྐད་དུ། བོད་ཀྱི་ཡུལ་འདི་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ལམ་འདི་ལ་ལོག་པར་རྟོག་པའི་གང་ཟག་བླ་མ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱིས་ཡོངས་སུ་མ་ཟིན་པ་དག་ཕན་ཚུན་རྩོད་ཅིང་རང་རང་གི་རྟོག་གེས་ཟབ་པ་དང་རྒྱ་ཆེན་པོའི་དོན་ལ་རང་གི་རྟོག་པ་དཔྱོད་ཅིང་སོ་སོ་ནས་མི་མཐུན་པ་དག་མང་དུ་མཆིས་པས་དེ་དག་ཐེ་ཚོམ་བསལ་དུ་གསོལ་ཞེས་བདག་ལ་ཡང་དང་ཡང་དུ་བསྐུལ་བར་གྱུར་པས། དེའི་དོན་དུ་བདག་གིས་མདོ་ལ་སོགས་བའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་བྱང་ཆུབ་ལམ་གྱི་སྒྲོན་མ་རབ་ཏུ་གསལ་བར་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་ལམ་གྱི་སྒྲོན་མ་དེ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། སེམས་ཅན་དམ་པ་བྱང་ཆུབ་མཆོག །ཅེས་བྱ་བ་ནས། དེ་ཉིད་རིག་ལ་ཉེས་པ་མེད། །ཅེས་པའི་བར་གྱི་གཞུང་འདི་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཆུང་དང་ཞེས་པ་ནས་མཆོག་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་གཞུང་གིས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་སྣོད་དང་སྣོད་མ་ཡིན་པ་བསྟན་ཏེ། སྐྱེས་བུ་ཐ་མ་དང༌། སྐྱེས་བུ་འབྲིང་ནི་ཞར་ལ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །ཚིག་དོན་རྣམས་ནི་རྟོགས་པར་སླའོ། །རང་རྒྱུད་གཏོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས། །གང་ཞིག་གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ཀུན། །ཡང་དག་ཟད་པར་ཀུན་ནས་འདོད། །སྐྱེས་བུ་དེ་ནི་མཆོག་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པས་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་སྣོད་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དོན་འདི་ལ་དགོངས་ནས་ཇི་སྐད་དུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་ཅན་ལ། །བུ་གཅིག་པ་ལ་བྱ་བ་བཞིན། །རྐང་གི་གཏིང་ནས་བྱམས་པ་སྟེ། །དེ་ལྟར་རྟག་ཏུ་བྱེད་པར་འདོད། །ཡང་ཇི་ལྟར་ཕུག་རོན་རང་གི་བུ་མཆོག་བྱམས། །རང་གི་བུ་དེ་པང་ན་འཁྱུད་ནས་འདུག །དེ་འདྲ་བ་ལ་ཁོང་ཁྲོ་འགལ་བ་ལྟར། །བརྩེར་བཅས་ལུས་ཅན་བུ་ལའང་དེ་དང་འདྲ། །ཞེས་གསུངས་པ་དང༌། སློབ་དཔོན་མཁས་པ་ཆེན་པོ་ནོར་གྱི་རྩ་ལག་གིས་ཀྱང་ཇི་སྐད་དུ། དམན་ པ་དེ་དང་དེའི་ཐབས་ཀྱིས་རང་གི་རྒྱུད་དུ་གཏོགས་པའི་བདེ་བ་དོན་དུ་གཉེར། །འབྲིང་པོ་སྡུག་བསྔལ་ལྡོག་པ་ཁོ་ནའོ་བདེ་མིན་གང་ཕྱིར་དེ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གནས་ཡིན་ཕྱིར། །དམ་པ་རང་གི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པའི་སྡུག་བསྔལ་རྣམས་ཀྱིས་གཞན་དག་ལ་ནི་བདེ་བ་དང༌། །སྡུག་བསྔལ་གཏན་ལྡོག་ཁོ་ན་དོན་གཉེར་གང་ཕྱིར་དེ་ཡི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་དེ་སྡུག་བསྔལ་ཕྱིར། །ཞེས་གསུངས་པ་དང༌། ཡང་གང་གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་སྡུག་བསྔལ་བར་འགྱུར་ཞིང༌། གཞན་གྱི་བདེ་བས་ཡིད་བདེ་ཞིང་དགའ་བར་འགྱུར་གྱི། བདག་གི་ནི་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་བུའི་རིགས་ཅན་ལ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ནི་རང་གི་བདེ་བ་ལ་མི་ལྟ་བ་དང༌། དེ་དག་ནི་གཞན་དག་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཆུ་བོ་ཆེན་པོ་ལས་ཡོངས་སུ་བསྐྱབ་པར་ནུས་སོ་སྙམ་དུ་འབད་པ་བྱེད་དོ། །རང་བཞིན་གྱིས་སྙིང་རྗེ་ཆེ་བདག་ནི་སྙིང་རྗེ་ལ་གོམས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་རང་སྡུག་བསྔལ་ཡར་གཞན་བདེ་བ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་བས་ན་སྐྱེས་བུ་གང་ཞིག་རང་བཞིན་གྱིས་ཕ་རོལ་པོ་ཉམ་ཐག་པ་དག་མཐོང་ན་མི་བཟོད་ཅིང་བདག་དང་གཞན་བརྗེ་བར་སེམས་ཤིང་བུ་གཅིག་པ་གཡང་སར་ལྷུང་བ་དང༌། ཆུ་བོ་ཆེན་པོས་ཁྱེར་བ་དང། མེ་འབར་བའི་ནང་དུ་འདུག་པ་མཐོང་བ་ན་དེ་མི་བཟོད་པ་བཞིན་དུ། འགྲོ་བ་མཐའ་དག་ལ་བུ་གཅིག་པ་ལྟར་ལྟ་བ་དེ་ནི་འདིར་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་སྣོད་དུ་བསྔགས་སོ། །དེ་ལྟ་བུའི་སེམས་ཅན་ཆེན་པོ་དེ་ལ་ཇི་ལྟར་བྱ་སྙམ་ཕལ། བླ་མ་རྣམས་ཀྱིས་བསྟན་པ་ཡིས། །ཡང་དག་ཐབས་ནི་བསྟན་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་བླ་མ་རྣམས་ནི་རྗེ་བཙུན་དཔལ་བྱང་ཆུབ་བཟང་པོ་དང༌། རྗེ་བཙུན་སུ་ཝརྞྞ་དྭའི་པ་ལ་སོགས་པའོ། །ཡང་དག་ཐབས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གསུམ་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་དང༌། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་རྣམ་པ་གཉིས་དང༌། མངོན་པར་ཤེས་པ་བསྐྱེད་ནས་གཞན་དོན་ཁྱད་པར་ཅན་བྱ་བའི་ཐབས་དང༌། ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བའི་ཚོགས་གཉིས་བསག་པའི་ཐབས་དང༌། བད
Chinese
名为《菩提道灯论》的难解疏。 名为《菩提道灯论》的难解疏。 印度语：菩提玛嘎德班扎卡纳玛。藏语：名为《菩提道灯论》的难解疏。顶礼圣救度母！顶礼妙吉祥童子！顶礼胜乐轮三昧耶三王！顶礼世间自在救度母！顶礼慈氏无著上师金洲！顶礼妙音寂静之神和菩提贤！顶礼上师们，以虔诚之心！将书写如日光般的难解疏。趋入菩提心髓的妙道，犹如月光般的此道灯，其中稍微不清楚的地方，将以如日光般的解释来阐明道路。虽然不具备著作论典的资格，但应具意乐和恭敬的学生的请求，以及为了使佛法兴盛，为了平息经论不一致的争论，将书写如日光般的解释。为了使智者们感到惊奇，为了使中等者容易理解，为了使下等者种下善根，因此将书写此难解疏。此论典文句简略而意义深广，难以理解。由于远离圣者们，因此一切都将迷茫。因此，有智慧的人，应使上师完全欢喜，应祈求从上师传承而来的，真正的口诀。此处，从上师圣金洲巴和上师圣吉祥菩提贤的如宝瓶般的面容中，将收集如甘露和蜂蜜般的口诀滴露，应种姓高贵的弟子菩提光，以及长期亲近的弟子比丘戒律胜的再三请求，将在此收集上师的教言，以及随顺经部等。菩提光常常问我七个问题，因为根本颂中没有明确说明这些意义，所以为了应他的请求而书写。以前的大学者诺吉扎拉的教言说：对于讲述经部意义的人，应给予少许口诀。应包括必要的内容并进行总结
English
A Difficult Commentary on the Lamp for the Path to Enlightenment A Difficult Commentary on the Lamp for the Path to Enlightenment In Indian language: Bodhimārgadīpaṃpañcikānāma. In Tibetan language: A Difficult Commentary on the Lamp for the Path to Enlightenment. Homage to the Holy Noble Tara! Homage to Manjushri, become youthful! Homage to the Chakrasamvara, the three lords of Samaya! Homage to Lokeshvara Tara! Homage to Maitreya Asanga, the Lama Serlingpa! Homage to Manjushri, the peaceful deity, and Jangchub Zangpo! Having paid homage to the Lamas with devotion, I shall write a difficult commentary like the rays of the sun. This excellent path to enter the essence of enlightenment, this lamp for the path like the rays of the moon, whatever is slightly unclear in this, the commentary like the rays of the sun will clarify the path. Although I do not have the qualifications to compose treatises, at the urging of students who are willing and respectful, and for the sake of greatly increasing the Buddha's teachings, and for the sake of pacifying the disputes that are inconsistent with the scriptures, I will write a commentary like the rays of the sun. To amaze the wise, to make it easy for the equal, and to plant imprints for the inferior, this difficult commentary will be written. This treatise, which has few words but many meanings, is difficult to understand. Because of being separated from the holy ones, everything will be confused. Therefore, a wise person should completely please the Lama, and should request the true instructions that come from the lineage of the Lama. Here, from the vase-like face of the holy Lama Serlingpa and the holy Lama Lord Pal Jangchub Zangpo, the drops of instructions like nectar and honey will be collected for the royal disciple Jangchub Ö, and at the repeated request of the disciple Gelong Tsultrim Gyalwa, who has been close for a long time, the scattered drops of instructions will be collected here from the presence of the Lama, and following the sutras and so on. Jangchub Ö always asked me seven questions, and because those meanings were not clearly explained in the root text, I will write it for the purpose of urging him. The former great scholar, Norgyizalag, said: "For those who speak the meaning of the sutras, a little instruction should be given. It should include the necessary content and be summarized."
Chinese
以及词句意义，以及连接，以及辩驳问答来阐述。这样说，这里也应由具有智慧，以及依止上师智者的人们，如理如实地结合，这样做的话，大乘的良好道路，大人物的教法，大车之道，这个伟大的道路，将迅速证悟。如经部等的教证和论典，以及上师们的言教一样，菩萨们的道路，我将 निश्चित地讲述。那是什么呢？三世诸佛全部以及其正法，以及僧众们，以极大的恭敬顶礼，由于良善的弟子菩提光（藏文：བྱང་ཆུབ་འོད་）的劝请，将菩提道灯 अत्यंत地阐明。名为这样的论著就是这个。那些论著是什么呢？说了三世等，三世等词句容易理解。良善的弟子是指大乘佛法的法器。那是什么呢？就是指菩提光（藏文：བྱང་ཆུབ་འོད་）这个人。劝请是指他这样对我说：在藏地这个地方，对于佛陀的教法，大乘的道路，那些邪见之人，没有被上师善知识完全摄受的人们，互相争论，各自以自己的分别念来衡量深奥和广大的意义，各自以自己的分别念来衡量，各自不和睦的人很多，请您消除他们的疑惑。这样他再三地劝请我。为了那个意义，我将追随经部等， अत्यंत地阐明菩提道灯。那个菩提道灯是什么呢？从“殊胜有情菩提心”（藏文：སེམས་ཅན་དམ་པ་བྱང་ཆུབ་མཆོག）开始，到“了知彼性无过咎”（藏文：དེ་ཉིད་རིག་ལ་ཉེས་པ་མེད）之间的论著就是这个。其中，从小等开始，到是殊胜的之间的论著，显示了大乘的法器和非法器。下士和中士是顺便讲述的。词句意义容易理解。以属于自相续的痛苦，谁将他人的所有痛苦，完全彻底地想要断除，那个人就是殊胜的。这样就显示了大乘的法器。
English
And with words and meanings, and with connections, and with refutations and answers, it should be explained. As it is said, here also, those who possess wisdom, and rely on wise lamas, if they combine it as it is, then the good path of the Great Vehicle, the Dharma of great beings, the great path of the Great Chariot, this great path, will be quickly realized. Like the scriptures and treatises of the Sutras, etc., and the teachings of the Lamas, the path of the Bodhisattvas, I will definitely explain. What is that? All the Buddhas of the three times and their Dharma, and the Sangha, with great reverence, prostrate, because of the encouragement of the good disciple Jangchub Ö (Tibetan: བྱང་ཆུབ་འོད་), the Lamp for the Path to Enlightenment will be made extremely clear. This is the treatise called this. What are those treatises? Saying the three times, etc., the phrases of the three times, etc., are easy to understand. The good disciple is the vessel of the Dharma of the Great Vehicle. What is that? It refers to this person, Jangchub Ö (Tibetan: བྱང་ཆུབ་འོད་). Encouragement means that he said to me like this: In this land of Tibet, for the Buddha's teachings, the path of the Great Vehicle, those with wrong views, those who have not been completely taken care of by the Lama, the virtuous spiritual friend, argue with each other, and measure the profound and vast meaning with their own thoughts, and measure with their own thoughts, and there are many who are not in harmony with each other, please dispel their doubts. Thus, he repeatedly encouraged me. For that meaning, I will follow the Sutras, etc., and extremely clarify the Lamp for the Path to Enlightenment. What is that Lamp for the Path to Enlightenment? Starting from "Noble sentient beings, supreme Bodhi" (Tibetan: སེམས་ཅན་དམ་པ་བྱང་ཆུབ་མཆོག), to "Knowing that nature, there is no fault" (Tibetan: དེ་ཉིད་རིག་ལ་ཉེས་པ་མེད), the treatise in between is this. Among them, starting from small, etc., to the treatise that is supreme, shows the vessel and non-vessel of the Great Vehicle. The lower and middle beings are mentioned incidentally. The meanings of the words are easy to understand. With the suffering belonging to one's own continuum, whoever wants to completely and thoroughly eliminate all the sufferings of others, that person is supreme. Thus, it shows the vessel of the Great Vehicle.