English
From observing feelings, perceptions, formations, and consciousness, up to observing the turning of the wheel of Dharma. It is said: Venerable Subhuti, when a Bodhisattva Mahasattva practices the Prajnaparamita, due to unskilled means, he clings to form and generates views in the manner of clinging. He clings to feelings, perceptions, formations, and consciousness, and generates views in the manner of clinging. Similarly, he clings to the vast birthplaces, realms, and dependent origination, whether individual or collective, and generates views in the manner of clinging. Similarly, he clings to the mindfulnesses, right abandonments, miraculous feet, faculties, powers, Bodhi limbs, the eightfold noble path, Paramitas, letters, meditations, immeasurables, and formless absorptions, and generates views in the manner of clinging. He clings to liberation, the nine successive abidings, emptiness, signlessness, wishlessness, clairvoyance, Samadhi, Dharani gates, the ten powers of the Tathagata, the four fearlessnesses, individual correct knowledge, and the unmixed Dharmas of the Buddha, and generates views in the manner of clinging. He clings to the turning of the wheel of Dharma and generates views in the manner of clinging. Venerable Subhuti, therefore, a Bodhisattva Mahasattva will observe form, will observe feelings, perceptions, formations, and consciousness, will observe up to the turning of the wheel of Dharma. Therefore, when a Bodhisattva Mahasattva practices the Prajnaparamita, with skillful means, in order to abandon these forms of views, he teaches the Dharma in a non-clinging manner, and this is truly the great abandonment. Great Realization. Then, the Venerable Subhuti said to the Bhagavan:
Tibetan
ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དོན་གང་གི་སླད་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ ཞེས་བགྱི་བ་དེ་ལ་བདག་ཀྱང་སྤོབས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་ཁྱོད་ཀྱིས་སྤོབས་པ་སྐྱེད་ཅིག །རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང་མི་མཉམ་པ་དང༌། མཉམ་པའི་སེམས་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་དང་ཐུན་མོང་མ་ལགས་པའི་སེམས། ཟག་པ་མ་མཆིས་ཤིང་ཁམས་གསུམ་དུ་མ་གཏོགས་པའི་སེམས་གང་ལགས་པ་དེ་ལ་ཡང་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པའི་སླད་དུ། ཆགས་པ་མ་མཆིས་པ་དེའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཞེས་བགྱི་བའི་གྲངས་སུ་མཆིའོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་སེམས་དེ་ནི་སེམས་མ་ལགས་ཏེ། དེས་ན་དེ་ལ་ཆགས་པ་མ་མཆིས་སོ། །དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུས། ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་སེམས་མི་མཉམ་པ་དང་མཉམ་པ་ཉན་ཐོས་དང༌། རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་སེམས་གང་ཡིན། རབ་འབྱོར་གྱིས་སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་ནི་སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པ་ནས་ཉེ་བར་བཟུང་སྟེ། ཆོས་འགའ་ཡང་སྐྱེ་བའམ། འགག་པར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ངོ༌། །འཕེལ་བའམ། འགྲིབ་པའམ། འོང་བའམ། འགྲོ་བ་འམ། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང༌། རྣམ་པར་བྱང་བར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་སྟེ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་གང་ལ་སྐྱེ་བ་མེད་ཅིང་འགག་པ་མེད་པ་དང༌། འཕེལ་བ་མེད་ཅིང་འགྲིབ་པ་མེད་པ་དང༌། འོང་བ་མེད་ཅིང་འགྲོ་བ་མེད་པ་དང༌། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་ཅིང་རྣམ་པར་བྱང་བ་མེད་པ་དེ་ལ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་སེམས་མེད་དོ། །རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སེམས་མེད་དོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སེམས་མི་མཉམ་པ་དང་མཉམ་པ་སྟེ། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་སེམས་སོ། །སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གང་ཁྱོད་ཀྱིས་འདི་སྐད་དུ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་སེམས་ཟག་པ་མེད་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་མེད་པའི་ སེམས་དེ་ལ་ཡང་ཆགས་པ་མེད་དོ་ཞེས་གང་སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གཟུགས་ལ་ཆགས་པ་མེད་པ་ཡིན་ནམ། ཚོར་བ་དང༌། འདུ་ཤེས་དང༌། འདུ་བྱེད་རྣམས་དང༌། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་ཡང་ཆགས་པ་མེད་པ་ཡིན་ནམ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་
Chinese
托！世尊，为了什么缘故称呼菩萨摩诃萨，我也对此感到自豪。世尊开示说：善现，你应该感到自豪。善现禀告说：世尊，与菩提心不平等以及平等的声闻和独觉一切不共之心，无漏且不属于三界的心是什么？因为其自性为空，所以没有执着，因此才被列为菩萨摩诃萨。这是为什么呢？因为这个心不是心，所以没有执着。之后，具寿舍利子对具寿善现说：具寿善现，菩萨摩诃萨的不平等和平等之心，以及与声闻和独觉一切不共之心是什么？善现说：具寿舍利子，对于菩萨摩诃萨从最初发心开始，对任何法的生起或灭去都不真正地随顺观察。增长或减损，到来或离去，染污或清净都不真正地随顺观察。具寿舍利子，对于没有生起也没有灭去，没有增长也没有减损，没有到来也没有离去，没有染污也没有清净的，其中没有声闻的心，也没有独觉的心。具寿舍利子，这就是菩萨摩诃萨不平等和平等之心，是与声闻和独觉一切不共之心。说：具寿善现，你这样说：对于一切智智的心，无漏且不可理解的心，也没有执着。具寿善现，是因为自性空性的缘故，所以对色没有执着吗？对受、想、行以及识也没有执着吗？一切方面
English
To! World Honored One, for what reason is a Bodhisattva Mahasattva called such, and I am also proud of that. The World Honored One said: Subhuti, you should be proud. Subhuti replied: World Honored One, what is the mind that is unequal and equal to the mind of enlightenment, the mind that is not common to all Shravakas and Pratyekabuddhas, the mind that is without outflows and does not belong to the three realms? Because its nature is empty, there is no attachment, and therefore it is counted as a Bodhisattva Mahasattva. Why is that? Because that mind is not a mind, so there is no attachment to it. Then, the Venerable Shariputra said to the Venerable Subhuti: Venerable Subhuti, what is the unequal and equal mind of a Bodhisattva Mahasattva, and the mind that is not common to all Shravakas and Pratyekabuddhas? Subhuti said: Venerable Shariputra, for a Bodhisattva Mahasattva, from the moment of first generating the mind, they do not truly observe the arising or ceasing of any dharma. They do not truly observe increase or decrease, coming or going, defilement or purification. Venerable Shariputra, for that which has no arising and no ceasing, no increase and no decrease, no coming and no going, no defilement and no purification, there is no mind of a Shravaka, and no mind of a Pratyekabuddha. Venerable Shariputra, this is the unequal and equal mind of a Bodhisattva Mahasattva, which is not common to all Shravakas and Pratyekabuddhas. He said: Venerable Subhuti, you said: For the mind of all-knowing wisdom, the mind without outflows and incomprehensible, there is also no attachment. Venerable Subhuti, is it because of the emptiness of inherent nature that there is no attachment to form? Is there also no attachment to feeling, perception, volition, and consciousness? In all aspects
Tibetan
མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་ཡང་ཆགས་པ་མེད་པ་ཡིན་ནམ། སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་དེ་དེ་བཞིན་ཏེ། གཟུགས་ཀྱང་ཆགས་པ་མེད་པའོ། །ཚོར་བ་དང༌། འདུ་ཤེས་དང༌། འདུ་བྱེད་རྣམས་དང༌། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་ཆགས་པ་མེད་པའོ། །སྐྱེ་མཆེད་དང༌། ཁམས་དང༌། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་བར་ཡང་ཆགས་པ་མེད་པའོ། །བསམ་གཏན་དང༌། ཚད་མེད་པ་དང༌། གཟུགས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཡང་ཆགས་པ་མེད་དོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་བར་ཡང་ཆགས་པ་མེད་པའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་བར་ཡང་ཆགས་པ་མེད་པའོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་ཡང་ཆགས་པ་མེད་པའོ། །སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་ཁྱོད་ཀྱིས་འདི་སྐད་དུ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་སེམས་དེ་ཡང་ཟག་པ་མེད་ཅིང་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་མེད་པ་ཞེས་གང་སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱི་སེམས་ཀྱང་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཟག་པ་མེད་ཅིང་ཁོངས་སུ་མ་གཏོགས་པ་ཡིན་ནམ། ཉན་ཐོས་དང༌། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སེམས་དང༌། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་ཀྱང་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཟག་པ་མེད་ཅིང་ཁོངས་སུམ་གཏོགས་པ་ཡིན་ནམ། རབ་འབྱོར་གྱིས་སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་དེ་ནི་དེ་བཞིན་ཏེ། བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱི་ཐུགས་ཀྱང་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཟག་པ་མེད་ཅིང་ཁོངས་སུ་ཆུད་པ་མེད་དོ། །ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་སེམས་ཀྱང་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཟག་པ་མེད་ཅིང་ཁོངས་སུ་ཆུད་པ་མེད་དོ། །སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱི་ཐུགས་ཀྱང་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཟག་པ་མེད་ཅིང་ཁོངས་སུ་ཆུད་པ་མེད་དོ། །སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་དེ་ལྟར་ཡིན་ན། གཟུགས་ཀྱང་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཟག་པ་མེད་ ཅིང་ཁོངས་སུ་མ་གཏོགས་པ་ཡིན་ནམ། ཚོར་བ་དང༌། འདུ་ཤེས་དང༌། འདུ་བྱེད་རྣམས་དང༌། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཟག་པ་མེད་ཅིང་ཁོངས་སུ་མ་གཏོགས་པ་ཡིན་ནམ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་དང༌། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྟོབས་བཅུ་དང༌། མི་འཇིགས་པ་བཞི་དང༌། སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་བཞི་དང༌། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་བར་ཡང་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཟག་པ་མེད་ཅིང་ཁོངས་སུ་ཆུད་པ་མེད་པ་ཡིན་ནམ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད
Chinese
乃至遍知之间也没有执着吗？答：具寿舍利子，正是这样，色也没有执着。受、想、行、识也没有执着。十二处、十八界、十二缘起乃至也没有执着。禅定、四无量、无色定等至也没有执着。菩提分法之间也没有执着。十八不共佛法之间也没有执着。乃至遍知之间也没有执着。问：具寿善现，您说遍知的心也是无漏且不可得的，那么具寿善现，凡夫的心也是因为自性空而无漏且不可得的吗？声闻、独觉的心和诸佛世尊的心，也都是因为自性空而无漏且不可得的吗？善现答道：具寿舍利子，正是这样，凡夫的心也是因为自性空而无漏且不可得的。声闻和独觉的心也是因为自性空而无漏且不可得的。诸佛世尊的心也是因为自性空而无漏且不可得的。问：具寿善现，如果是这样，那么色也是因为自性空而无漏且不可得的吗？受、想、行、识也是因为自性空而无漏且不可得的吗？三十七菩提分法，以及如来十力、四无畏、四无碍解、乃至十八不共佛法，也都是因为自性空而无漏且不可得的吗？遍知
English
Is there no attachment even to omniscience? He said: Venerable Shariputra, it is just so. Form has no attachment. Feeling, perception, formations, and consciousness also have no attachment. There is no attachment even to the sense bases, realms, and dependent origination. There is also no attachment to the meditative stabilizations, the immeasurables, and the formless absorptions. There is no attachment even to the factors of enlightenment. There is no attachment even to the eighteen unshared qualities of a Buddha. There is no attachment even to omniscience. He said: Venerable Subhuti, what you said, that the mind of omniscience is also without outflows and unattainable, Venerable Subhuti, is the mind of ordinary beings also without outflows and unattainable because of its emptiness of intrinsic nature? Are the minds of the Hearers, Solitary Buddhas, and all the Buddhas, the Blessed Ones, also without outflows and unattainable because of their emptiness of intrinsic nature? Subhuti said: Venerable Shariputra, it is just so. The minds of ordinary beings are also without outflows and unattainable because of their emptiness of intrinsic nature. The minds of the Hearers and Solitary Buddhas are also without outflows and unattainable because of their emptiness of intrinsic nature. The minds of the Buddhas, the Blessed Ones, are also without outflows and unattainable because of their emptiness of intrinsic nature. He said: Venerable Subhuti, if that is so, is form also without outflows and unattainable because of its emptiness of intrinsic nature? Are feeling, perception, formations, and consciousness also without outflows and unattainable because of their emptiness of intrinsic nature? Are the thirty-seven factors of enlightenment, as well as the ten powers of the Tathagata, the four fearlessnesses, the four analytical knowledges, and even the eighteen unshared qualities of a Buddha, also without outflows and unattainable because of their emptiness of intrinsic nature? Omniscience