Tibetan
མས་དང༌། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་མི་སྤྱོད་དེ། གཟུགས་ཀྱི་མཚན་མ་ལ་མི་སྤྱོད། ཚོར་བ་དང༌། འདུ་ཤེས་དང༌། འདུ་བྱེད་རྣམས་དང༌། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་མཚན་མ་ལ་མི་སྤྱོད། གཟུགས་རྟག་པའམ། མི་རྟག་པ་ཞེས་བྱ་བར་མི་སྤྱོད། ཚོར་བ་དང༌། འདུ་ཤེས་དང༌། འདུ་བྱེད་རྣམས་དང༌། རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྟག་པའམ། མི་རྟག་པ་ཞེས་བྱ་བར་མི་སྤྱོད། གཟུགས་བདེ་བའམ། སྡུག་བསྔལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་དང༌། བདག་ཡོད་པའམ། བདག་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང༌། ཞི་བའམ། མ་ཞི་བ་ཞེས་བྱ་བ་དང༌། ཚོར་བ་དང༌། འདུ་ཤེས་དང༌། འདུ་བྱེད་རྣམས་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་ཏེ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་བདེ་བའམ། སྡུག་བསྔལ་ཞེས་བྱ་བ་དང༌། བདག་གམ་བདག་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང༌། ཞི་བའམ་མ་ཞི་བ་ཞེས་བྱ་བར་མི་སྤྱོད། གཟུགས་སྟོང་པའམ། མི་སྟོང་པ་ཞེས་བྱ་བར་མི་སྤྱོད། མཚན་མ་ཡོད་པའམ། མཚན་མ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བར་མི་སྤྱོད། སྨོན་པ་ཡོད་པའམ། སྨོན་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བར་མི་སྤྱོད། ཚོར་བ་དང༌། འདུ་ཤེས་དང༌། འདུ་བྱེད་རྣམས་ལ་དེ་བཞིན་ཏེ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྟོང་པའམ། མི་སྟོང་པ་ཞེས་བྱ་བར་མི་སྤྱོད། མཚན་མ་ཡོད་པའམ། མཚན་མ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བར་མི་སྤྱོད། སྨོན་པ་ཡོད་པའམ། སྨོན་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བར་མི་སྤྱོད། དབེན་པའམ། མི་དབེན་པ་ཞེས་བྱ་བར་མི་སྤྱོད་ན། དེའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཐབས་མཁས་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་ བུ་འདི་ལྟར་གཟུགས་ཀྱི་སྟོང་པ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་གཟུགས་མ་ཡིན། སྟོང་པ་ཉིད་ལས་གཞན་ན་གཟུགས་མེད། གཟུགས་ལས་གཞན་ན་སྟོང་པ་ཉིད་མེད་དེ། གཟུགས་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད། སྟོང་པ་ཉིད་ཉིད་གཟུགས་སོ། །ཚོར་བ་དང༌། འདུ་ཤེས་དང༌། འདུ་བྱེད་རྣམས་དང༌། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མ་ཡིན། སྟོང་པ་ཉིད་ལས་གཞན་ན་ཡང༌། རྣམ་པར་ཤེས་པ་མེད། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལས་གཞན་ན་ཡང༌། སྟོང་པ་ཉིད་མེད་དེ། སྟོང་པ་ཉིད་ཉིད་རྣམ་པར་ཤེས་པ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྐྱེ་མཆེད་དང༌། ཁམས་དང༌། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་དང༌། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་རྣམས་དང༌། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་དང༌། བསམ་གཏན་རྣམས་དང༌། ཚད་མེད་པ་རྣམས་དང༌། གཟུགས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་རྣམས་དང༌། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྟོབས་བཅུ་དང༌། མི་འཇིགས་པ་བཞི་དང༌། སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་བཞི་དང༌། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་བཅོ
Chinese
并且不对识运用，不对色的相运用，不对受、想、行诸法和识的相运用，不对色是常还是无常这样运用，不对受、想、行诸法和识是常还是无常这样运用，不对色是乐还是苦这样运用，是有我还是无我这样运用，是寂静还是不寂静这样运用，对于受、想、行诸法也同样，不对识是乐还是苦这样运用，是有我还是无我这样运用，是寂静还是不寂静这样运用，不对色是空还是不空这样运用，是有相还是无相这样运用，是有愿还是无愿这样运用，对于受、想、行诸法也同样，不对识是空还是不空这样运用，是有相还是无相这样运用，是有愿还是无愿这样运用，是寂静还是不寂静这样运用，那时菩萨摩诃萨就应知是善巧方便。那是什么缘故呢？具寿舍利子，像这样色的空性是什么，那不是色，空性之外没有色，色之外没有空性，色即是空性，空性即是色。受、想、行诸法和识的空性是什么，那也不是识，空性之外也没有识，识之外也没有空性，空性即是识，识即是空性。同样，对于处、界、缘起、菩提分法三十七品、波罗蜜多、禅定、四无量、无色定、如来十力、四无畏、四无碍解、十八不共佛法
English
And does not apply to consciousness, does not apply to the characteristics of form, does not apply to feelings, perceptions, formations, and the characteristics of consciousness. Does not apply to whether form is permanent or impermanent. Does not apply to whether feelings, perceptions, formations, and consciousness are permanent or impermanent. Does not apply to whether form is happiness or suffering, whether there is self or no self, whether it is peaceful or not peaceful. Similarly for feelings, perceptions, and formations, does not apply to whether consciousness is happiness or suffering, whether there is self or no self, whether it is peaceful or not peaceful. Does not apply to whether form is empty or not empty. Does not apply to whether there are characteristics or no characteristics. Does not apply to whether there are aspirations or no aspirations. Similarly for feelings, perceptions, and formations, does not apply to whether consciousness is empty or not empty. Does not apply to whether there are characteristics or no characteristics. Does not apply to whether there are aspirations or no aspirations. Does not apply to whether it is secluded or not secluded. At that time, the Bodhisattva Mahasattva should know that he is skilled in means. Why is that? Venerable Shariputra, like this, whatever is the emptiness of form is not form. There is no form other than emptiness. There is no emptiness other than form. Form itself is emptiness. Emptiness itself is form. Whatever is the emptiness of feelings, perceptions, formations, and consciousness is also not consciousness. There is no consciousness other than emptiness. There is no emptiness other than consciousness. Emptiness itself is consciousness. Consciousness itself is emptiness. Similarly, for the sense bases, realms, dependent origination, the thirty-seven factors of enlightenment, the perfections, the meditations, the immeasurables, the formless absorptions, the ten powers of the Tathagata, the four fearlessnesses, the four analytical knowledges, and the eighteen unshared qualities of the Buddha.
Tibetan
་བརྒྱད་ཀྱི་བར་གྱི་སྟོང་པ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་མ་ཡིན། སྟོང་པ་ཉིད་ལས་གཞན་ན་ཡང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་མེད། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ལས་གཞན་ན་ཡང་སྟོང་པ་ཉིད་མེད་དེ། སྟོང་པ་ཉིད་ཉིད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་རྣམས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་རྣམས་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་དེ་ལྟར་སྤྱོད་པ་ནི་ཐབས་མཁས་པར་ཤེས་པར་བྱའོ།། །།བམ་པོ་བཅུ་གཅིག་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ནི། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བའི་སྐལ་བ་ཡོད་དོ།། དེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ན། གལ་ཏེ་ཆོས་འགའ་ཞིག་ཉེ་བར་རྟོགས་ན། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་མི་སྤྱོད་དོ། །ཉེ་བར་མ་རྟོགས་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་མི་སྤྱོད་དོ། །ཉེ་བར་རྟོགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ལ། ཉེ་བར་མ་རྟོགས་པ་ཡང་ཡིན་ན། ཤེས་རབ་ཀྱི་ ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་མི་སྤྱོད་དོ། །ཉེ་བར་རྟོགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ལ། ཉེ་བར་མ་རྟོགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་མི་སྤྱོད་དོ། །ཤཱ་རིའི་བུས་སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་ཅིའི་ཕྱིར་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པའི་ཚེ། ཉེ་བར་རྟོགས་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་མི་སྤྱོད་པ་ཡིན། ཉེ་བར་མ་རྟོགས་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་མི་སྤྱོད་པ་ཡིན། ཉེ་བར་རྟོགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ལ། ཉེ་བར་མ་རྟོགས་པ་ཡང་ཡིན་ན། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་མི་སྤྱོད་པ་ཡིན། ཉེ་བར་རྟོགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ལ་ཉེ་བར་མ་རྟོགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ན། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་མི་སྤྱོད་པ་ཡིན། རབ་འབྱོར་གྱིས་སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་དེ་ནི་འདི་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་རང་བཞིན་མི་དམིགས་སོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཏེ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་རྣམ་གྲངས་དེས་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པའི་ཚེ་སྤྱོད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་ཉེ་བར་མི་རྟོགས་སོ། །མི་སྤྱོད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་ཉེ་བར་
Chinese
第八之间的空性也不是佛的法。空性之外也没有佛的法。佛的法之外也没有空性，空性即是佛的不混杂之法。佛的不混杂之法即是空性。具寿舍利子！菩萨摩诃萨如此行于般若波罗蜜多，应知是善巧方便。第十一品。具寿舍利子！菩萨摩诃萨如此行于般若波罗蜜多，有证得无上正等菩提的因缘。彼行于般若波罗蜜多时，若对某些法有所了悟，则不行于般若波罗蜜多。若未了悟，则不行于般若波罗蜜多。既非了悟，亦非未了悟，则不行于般若波罗蜜多。既非了悟，亦非未未了悟，则不行于般若波罗蜜多。舍利子说：具寿善现！何以故，菩萨摩诃萨行于般若波罗蜜多时，若有所了悟，则不行于般若波罗蜜多？若未了悟，则不行于般若波罗蜜多？既非了悟，亦非未了悟，则不行于般若波罗蜜多？既非了悟，亦非未未了悟，则不行于般若波罗蜜多？善现说：具寿舍利子！是故不观察般若波罗蜜多的自性。何以故？是故般若波罗蜜多是无事物之自性。具寿舍利子！因此之故，菩萨摩诃萨行于般若波罗蜜多时，不执著于行，也不执著于不行。
English
That emptiness between the eighth is also not the Dharmas of the Buddhas. Apart from emptiness, there are no Dharmas of the Buddhas. Apart from the Dharmas of the Buddhas, there is no emptiness, emptiness itself is the unmixed Dharmas of the Buddhas. The unmixed Dharmas of the Buddhas are emptiness. Shariputra, endowed with life, a Bodhisattva Mahasattva who thus practices the Perfection of Wisdom should be known as skillful in means. Eleventh fascicle. Shariputra, endowed with life, a Bodhisattva Mahasattva who thus practices the Perfection of Wisdom has the opportunity to manifestly and completely awaken to unsurpassed, perfect, and complete enlightenment. When he practices the Perfection of Wisdom, if he comprehends some Dharma, he does not practice the Perfection of Wisdom. If he does not comprehend, he does not practice the Perfection of Wisdom. If it is neither comprehended nor not comprehended, he does not practice the Perfection of Wisdom. If it is neither comprehended nor not not comprehended, he does not practice the Perfection of Wisdom. Shariputra said: "For what reason, Rabjor, endowed with life, when a Bodhisattva Mahasattva practices the Perfection of Wisdom, if he comprehends, he does not practice the Perfection of Wisdom? If he does not comprehend, he does not practice the Perfection of Wisdom? If it is neither comprehended nor not comprehended, he does not practice the Perfection of Wisdom? If it is neither comprehended nor not not comprehended, he does not practice the Perfection of Wisdom?" Rabjor said: "Shariputra, endowed with life, therefore, the self-nature of the Perfection of Wisdom is not observed. Why is that? Therefore, the Perfection of Wisdom is the self-nature of non-things. Shariputra, endowed with life, for that reason, when a Bodhisattva Mahasattva practices the Perfection of Wisdom, he does not cling to the notion of practicing, nor does he cling to the notion of not practicing."
Tibetan
མི་རྟོགས་སོ། །སྤྱོད་ཀྱང་སྤྱོད་ལ་མི་སྤྱོད་ཀྱང་མི་སྤྱོད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་ཉེ་བར་མི་རྟོགས་སོ། །སྤྱོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་མི་སྤྱོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བར་ཉེ་བར་མི་རྟོགས་སོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་དེས་ཆོས་ཐམས་ཅད་དངོས་པོ་མེད་པའི་རང་བཞིན་དུ་ཁོང་དུ་ཆུད་ཅིང་མ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་དེ་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་སེམས་མི་ཞུམ་ཞིང་ཀུན་ཏུ་མི་ཞུམ་སྟེ། མི་དངང་ཀུན་ཏུ་མི་སྐྲག་ཀུན་ཏུ་སྐྲག་པས་ཟིན་པར་མ་གྱུར་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་ཉེ་བར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཟོད་པ་ཆེན་པོའི་དམིགས་པ་དང་རྣམ་པའི་ཁྱད་པར་རོ། ། བཟོད་པ་ཆེན་པོའི་དམིགས་པ་དང་རྣམ་པའི་ཁྱད་པར།
Chinese
不领会啊。即使行持也不领会是行持，即使不行持也不领会是不行持。既不是行持也不是不行持，也不领会。那是什么缘故呢？像这样，因为他已领会且未舍弃一切法无实性的缘故。具寿舍利子，像这样行持般若波罗蜜多的菩萨摩诃萨，心不退怯，完全不退怯，不畏惧，完全不恐惧，没有被完全的恐惧所控制，那么，菩萨摩诃萨就应被理解为接近一切种智。这被称为大忍的所缘和相的差别。 大忍的所缘和相的差别。
English
They do not comprehend. They do not closely comprehend that even if they practice, they do not comprehend it as practice, and even if they do not practice, they do not comprehend it as non-practice. They do not closely comprehend that it is neither practice nor non-practice. Why is that? Because in this way, they have understood and not abandoned all phenomena as being without inherent existence. Shariputra, endowed with life, in this way, the mind of a Bodhisattva Mahasattva who practices the Perfection of Wisdom does not waver and does not waver at all. If they are not afraid, do not fear at all, and are not overcome by complete fear, then that Bodhisattva Mahasattva should be understood as being close to omniscience. This is said to be the difference between the object and aspects of great patience. The object and aspects of great patience.