Tibetan
བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་དངོས་པོ་མ་མཆིས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལགས་ཏེ། དེ་དག་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཀྱང་མ་མཛད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། ཉི་ཤུ་རྩ་གསུམ་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གཞི་མེད་པ་སྤངས་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་འགོད་པ་ཡང་མདོ་ལས། དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང༌། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཅི་བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་གང་ལ་གནས་ནས་དངོས་པོའི་ཞེས་མངོན་པར་ཞེན་པར་འགྱུར་བའི་དངོས་པོ་བྱུང་བ་འམ། འབྱུང་བདེ་བཞིན་ཉིད་དང༌། མ་ནོར་བ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བདེ་ལྟ་བུ་མཆིས་ལགས་སམ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་པ་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོངས་སུ་དག་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྣམ་པར་བྱུང་བ་ལ་འགོད་པ་ཡང་མདོ་ལས། ལེའུ་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་གཅིག་པའི་ཀླད་ནས། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡང་དག་པ་མཐོང་བ་ལ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་འགྱུར་བ་མ་མཆིས་ཤིང་རྣམ་པར་བྱང་བར་འགྱུར་བ་མ་མཆིས་པ་བཞིན་དུ་ཡང་དག་པར་མ་མཐོང་བ་ལ་ཡང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་འགྱུར་བ་མ་མཆིས་ཤིང་རྣམ་པར་བྱང་བར་འགྱུར་བ་མ་མཆིས་ཏེ་ཞེས་པ་ལ་ སོགས་པས་བསྟན། ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་པ་དྲི་མ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་རྣམ་པར་བྱང་བའི་རྒྱུའི་ཚོགས་ལ་འགོད་པ་ཡང་མདོ་ལས། དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང༌། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་འདི་སྐད་ཅས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་དང༌། རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་དང༌། བྲག་ཅ་ལྟ་བུ་དང༌། མིག་ཡོར་ལྟ་བུ་དང༌། གཟུགས་བརྙན་ལྟ་བུ་དང༌། སྨིག་རྒྱུ་ལྟ་བུ་དང༌། དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་ལྟ་བུ་དང༌། སྤྲུལ་པ་ལྟ་བུ་ལགས་ན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། ཉི་ཤུ་རྩ་དྲུག་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་ཐ་མི་དད་པར་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ལ་འགོད་པ་ཡང་མདོ་ལས། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཆོས་གང་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པ་དེ་ཅི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་དུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་སམ། འོན་ཏེ་དོན་དམ་པར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། ཉི་ཤུ་རྩ་བདུན་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ས་ལ་འགོད་པར་མཛད་པ་ཡང་མདོ་ལས། ལེའུ་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་གཉིས་པའི་ཀླད་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་འདི
Chinese
世尊，如果一切法都是无实体的自性，那么这些法也是由佛所未造的，等等。第二十三，安立于舍弃颠倒无根的智慧，经典中也说：如是宣说。世尊，具寿善现向世尊如是禀告：世尊，如果幼儿异生众生安住于何处而对事物显现执着，事物生起吗？或者生起如实性，以及不颠倒的如实性，如是存在吗？等等。第二十四，安立于自性清净的体性所生的菩萨之相，经典中也说：第八十一品之首。此后，具寿善现向世尊如是禀告：世尊，如实见中没有一切烦恼，也没有清净，同样，不如实见中也没有一切烦恼，也没有清净，等等。 第二十五，安立于远离一切垢染的清净之因的集合，经典中也说：如是宣说。世尊，具寿善现向世尊如是禀告：世尊，如果一切法如幻，如梦，如响，如阳焰，如影像，如寻香城，如化现，等等。第二十六，安立于以空性之自性完全了知有为法和无为法无有差别，经典中也说：此后，具寿善现向世尊如是禀告：世尊，如来现证菩提之法，是在世间名言中现证菩提，还是在胜义中？等等。第二十七，安立于如来地，经典中也说：第八十二品之首。世尊，具寿善现向世尊如是
English
Bhagavan, if all dharmas are of the nature of non-existence, then these dharmas are also not made by the Buddha, and so on. Twenty-third, establishing in the wisdom of abandoning the baseless perversions, the sutra also says: Thus it was declared. The venerable Subhuti said to the Blessed One: Blessed One, where do the childish ordinary beings abide, from where does the object arise, which is manifestly clung to as an object? Or does the arising of suchness, and the non-erroneous suchness, exist? And so on. Twenty-fourth, establishing the appearance of the Bodhisattva by the characteristic of being completely pure by nature, the sutra also says: From the head of the eighty-first chapter. Then the venerable Subhuti said to the Blessed One: Blessed One, just as there is no complete affliction or purification in seeing what is true, so too there is no complete affliction or purification in not seeing what is true, and so on. Twenty-fifth, establishing the collection of causes for complete purification, free from all stains, the sutra also says: Thus it was declared. The venerable Subhuti said to the Blessed One: Blessed One, if all dharmas are like illusions, like dreams, like echoes, like mirages, like reflections, like mirages, like cities of gandharvas, like apparitions, and so on. Twenty-sixth, establishing the complete knowledge that conditioned and unconditioned phenomena are not different by the nature of emptiness, the sutra also says: Then the venerable Subhuti said to the Blessed One: Blessed One, is the Dharma that the Tathagata has manifestly and perfectly awakened to, manifestly and perfectly awakened to in the conventional language of the world, or in the ultimate sense? And so on. Twenty-seventh, making the establishment on the Tathagata ground, the sutra also says: From the head of the eighty-second chapter. The venerable Subhuti said to the Blessed One:
Tibetan
་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ལགས་ན་དེ་སྐད་དུ་ཆོས་གང་ཅི་ཡང་མི་བགྱིད་ན་ཞེས་པ་མན་ཆད་ལེའུའི་མཇུག་ནས། རབ་འབྱོར་འདི་ལ་དངོས་པོ་ཡང་མེད། རང་གི་དངོས་པོ་ཡང་མེད། གཞན་གྱི་དངོས་པོ་ཡང་མེད་ན། དེ་ལ་གང་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལྟ་ཡོད་པར་འགྱུར་རེ་སྐན་ཞེས་པའི་བར་གྱིས་བསྟན་ཏོ།། །།འདིར་ལེའུའི་མཚམས་རྣམས་ནི་ཁྲི་བརྒྱད་སྟོང་པ་བཙན་པར་བྱས་ཏེ། སྦྱར་བ་ཡིན་པས་འབུམ་དང་སྦྱར་བ་ལེའུ་ཉུང་བས་ལེའུ་མཚམས་མི་མཐུན་པ་རྣམས་མདོའི་ཚིག་བཙན་པར་བྱས་ཏེ་དོན་དང་སྦྱར་རོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ཡུམ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྒྱས་པར་བསྟན་པ་འབུམ་པ་དང༌། འབྲིང་དུ་བསྟན་པ་ཉི་ཁྲི་ལྔ་སྟོང་པ་དང༌། བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པ་ཁྲི་བརྒྱད་སྟོང་པ་རྣམས་དང་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱན་གྱི་སྐབས་བརྒྱད་དང་སྦྱར་བའི་འགྲེལ་པ་པཎྜི་ཏ་ཆེན་པོ་སྨྲྀ་ཏི་ཛྙཱ་ན་ཀཱིརྟིས་མཛད་པ་རྫོགས་སོ།། །། ཆོས་ཀྱི་སྐུ།
Chinese
如是禀告。世尊，如果一切法的平等性以自性空的话，如是说，从“什么法也不做”以下到本章末尾。“善现，此中既无事物，也无自事物，也无他事物，那么，于此有何可遍知的自性空性呢？”之间已经阐述完毕。这里各章的界限是以八千颂为准来确定的。因为是与十万颂相合，章节较少，所以章节不一致的地方，以经文为准来与意义相结合。世尊，母般若波罗蜜多广说十万颂，中说二万五千颂，略说八千颂，以及与现观庄严的八个阶段相结合的注释，由大班智达智祥称（Smṛtijñānakīrti）所著，已圆满。 法身。
English
Thus it was reported. Blessed One, if the equality of all dharmas is empty by its very nature, as it is said, from "not doing any dharma" down to the end of the chapter. "Subhuti, there is neither thing, nor self-thing, nor other-thing in this. So, what is there to be completely known as the self-nature emptiness?" has been explained in between. Here, the boundaries of each chapter are determined by taking the Eight Thousand Verse Text as the standard. Because it is combined with the Hundred Thousand Verse Text, there are fewer chapters, so where the chapter boundaries do not match, the words of the sutra are taken as the standard and combined with the meaning. Blessed One, the Mother Prajñāpāramitā, the extensive explanation of the Hundred Thousand Verse Text, the intermediate explanation of the Twenty-five Thousand Verse Text, the concise explanation of the Eight Thousand Verse Text, and the commentary combined with the eight stages of the Abhisamayalankara, written by the great Pandit Smṛtijñānakīrti, is completed. Dharmakāya.