Tibetan
བསྒོམ་པའི་ལམ། བསྒོམ་པའི་ལམ། རྩེ་མོར་ཕྱིན་པ་ལ་དོན་བརྒྱད་ཀྱིས་བསྟན་པའི་དྲུག་པ་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་རང་བཞིན་ནི་གོང་དུ་ཐོད་རྒལ་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་བསྟན་ནས། གཟུང་བར་རྟོག་པའི་དང་པོ་ལ་དགུར་ཕྱེ་བའི་དང་པོ་མདོར་བསྡུས་པ་ལ་དགའ་བའི་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་གདགས་པར་མོས་པས་མདོར་བསྡུས་པ་དང༌། གཉིས་པ་རྒྱས་པ་ལ་དགའ་བ་ལ་རྒྱས་པ་ཡང་མདོ་ལས། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་དེ་ལ་ནི་འདས་པ་དང་མ་བྱོན་པ་དང་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་དགོངས་པ་མཛད་དོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། གསུམ་པ་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་བཞིན་དོན་ལ་ནན་ཏན་མི་བྱེད་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བསྟན་ཏེ་ཡོངས་སུ་མ་བཟུང་བ་ཡང་མདོ་ལས། གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དབང་པོ་རྣོན་པོའི་འཇུག་པ་ལགས་སོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟན། བཞི་པ་བྱུང་བ་དང་འགག་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྦྱོར་བའི་ལམ་གྱི་ཡོན་ཏན་མེད་པ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་དེ་ལྟ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་འདི་ལྟར་བདག་གིས་ཀྱང་འདས་པ་དང་མ་བྱོན་པ་དང་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱིས་གང་དག་བརྙེས་པའི་ཆོས་དེ་དག་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་རེ་བར་བྱའོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། ལྔ་པ་ཡང་དག་པར་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་དང་མི་ལྡན་པས་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་ཡོན་ཏན་མེད་པ་ཡང་མདོ་ལས། དེ་ལྟར་བརྩོན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི་མྱུར་དུ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། དྲུག་པ་མ་འོངས་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་ཡོན་ཏན་མེད་པ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པའི་ཚེ་ཐ་ན་སེ་གོལ་གཏོགས་པ་ཙམ་ཞིག་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམ་པར་འགྱུར་ན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། བདུན་པ་ ཞི་བ་ལ་སོགས་པས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་སྦྱོར་བའི་ལམ་ཡང་མདོ་ལས། གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་ཇི་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱད་པར་བགྱི། ཇི་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པར་བགྱི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། བརྒྱད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱིས་མཐོང་བའི་ལམ་ཡང
Chinese
修道。 修道。 登峰造极以八义所示之第六修道之自性，是以上方妥噶之等持所示。于所取分别之初，分为九之初，略而言之，乐于利益有情，以信乐而略说。二、乐于广说，广说亦如经云：行于般若波罗蜜多，过去、未来、现在之诸佛薄伽梵亦皆作意。如是等所示。三、如所说示，不勤于义，佛所说示而未全取，亦如经云：请白。薄伽梵，此乃菩萨摩诃萨利根之行境。如是等示。四、以生灭之性，无合道之功德，亦如经云：善现，是故菩萨摩诃萨行般若波罗蜜多时，我亦如是，过去、未来、现在之诸佛薄伽梵所证之法，彼等亦当获得，应如是希求。如是等所示。五、以不具足真实生起之因，无见道之功德，亦如经云：如是勤奋之菩萨摩诃萨，速疾证得无上正等菩提。如是等所示。六、以无未来之性，无修道之功德，亦如经云：善现，复次，若菩萨摩诃萨如是行般若波罗蜜多时，乃至弹指顷，亦当修习般若波罗蜜多。如是等所示。七、 以寂静等合于涅槃之道，亦如经云：请白。薄伽梵，菩萨摩诃萨当如何行于般若波罗蜜多？当如何现证般若波罗蜜多？如是等所示。八、以现证空性之性，亦为见道。
English
The Path of Meditation. The Path of Meditation. The nature of the sixth path of meditation, which is shown by eight meanings to reach the peak, is shown above by the Samadhi of Tögal. In the beginning of grasping at objects, the first of the nine divisions is to briefly benefit sentient beings who are happy, and to briefly explain it with faith. Secondly, those who are happy with elaboration, elaboration is also as stated in the sutra: "Those who practice the Perfection of Wisdom are also contemplated by the Buddhas, the Bhagavat, who have passed, have not come, and are present." This and other teachings are shown. Thirdly, as shown, not diligently working on the meaning, the Buddha taught but did not fully grasp it, also as stated in the sutra: "Asked: Bhagavan, this is the conduct of Bodhisattva Mahasattvas with sharp faculties." This and other teachings are shown. Fourthly, by the nature of arising and ceasing, there is no merit of the path of union, also as stated in the sutra: "Subhuti, therefore, Bodhisattva Mahasattvas who practice the Perfection of Wisdom should hope that they will also attain the Dharma attained by the Buddhas, the Bhagavat, who have passed, have not come, and are present." This and other teachings are shown. Fifthly, because it does not possess the cause of truly arising, there is no merit of the path of seeing, also as stated in the sutra: "Thus, the diligent Bodhisattva Mahasattva will quickly awaken to the unsurpassed, perfect, and complete enlightenment." This and other teachings are shown. Sixthly, by the nature of having no future, there is no merit of the path of meditation, also as stated in the sutra: "Subhuti, furthermore, if a Bodhisattva Mahasattva practices the Perfection of Wisdom in this way, even for the time it takes to snap one's fingers, they will be meditating on the Perfection of Wisdom." This and other teachings are shown. Seventh, The path that combines with Nirvana through peace and so on is also as stated in the sutra: "Asked: Bhagavan, how should Bodhisattva Mahasattvas practice the Perfection of Wisdom? How should they realize the Perfection of Wisdom?" This and other teachings are shown. Eighth, by the nature of realizing emptiness, it is also the path of seeing.
Tibetan
་མདོ་ལས། གང་ཡང་འདི་སྐད་དུ་ཇི་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པར་བགྱི་ཞེས་ཟེར་བ་ནི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། དགུ་པ་རང་བཞིན་མེད་པས་བསྒོམ་པའི་ལམ་ཡང་མདོ་ལས། གང་ཡང་འདི་སྐད་དུ་ཇི་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམ་པར་བགྱི་ཞེས་ཟེར་བ་ནི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་གཟུང་བར་རྟོག་པ་གཉིས་པ་ལ་དགུར་ཕྱེ་བའི་དང་པོ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དང་བྲལ་བས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་མི་སྐྱེ་བ་ཡང་མདོ་ལས། གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ཡུན་རིང་པོ་ཇི་སྲིད་ཅིག་ཏུ་སྤྱད་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱད་པ་ལགས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། གཉིས་པ་སངས་རྒྱས་ལ་དམིགས་པའི་བསོད་ནམས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་མེད་པས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པ་ཡང་མདོ་ལས། གསོལ་བ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཅི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུན་མ་ཆད་ཅིང་མ་བྲལ་བར་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བར་སྤྱད་པར་བགྱི་བ་ལགས་སམ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། གསུམ་པ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་རིགས་ཅན་དང༌། བཞི་པ་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་ཅན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེའི་སྦྱིན་པ་སྔོན་དབྱེད་པ་ཡང་མདོ་ལས། འདུས་བྱས་སམ། འདུས་མ་བྱས་སམ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཆོས་སམ། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་སམ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བར་དག་ཀྱང་གདགས་སུ་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། ལྔ་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྒྲིབ་པ་མེད་པས་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཡིད་ལ་མི་ བྱེད་པ་ཡང་མདོ་ལས། བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་མེད་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། དྲུག་པ་དམིགས་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་ཀྱིས་བསྒོམ་པ་དང༌། བདུན་པ་དམིགས་པ་མེད་པས་བསྒོམ་པ་མེད་པ་དང༌། བརྒྱད་པ་དམིགས་པ་དང་མི་དམིགས་པ་གཉི་ག་མེད་པས་སྒོམ་པ་ཡང་མེད་སྒོམ་པ་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་ཡང་མདོ་ལས། གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་ཙམ་གྱིས་ན་མི་དམིགས་པར་འགྱུར། ཇི་ཙམ་གྱིས་ན་དམིགས་པར་འགྱུར་ལགས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། དགུ་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་མངོན་པར་ཞེན་པས་དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ལ་གཟུང་བའི་རྟོག་པ་ཡང་མདོ་ལས། གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་བགྱིས་པ་དང༌། འགྱུར་བ་མ་མཆིས་པ་ལགས་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་འོ་ན་ཇི་ལྟར་ཐེག་པ་གསུམ་པོ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་དང༌
Chinese
经部中说： “无论如何，像这样说‘如何现证般若波罗蜜多’”，等等，都已阐明。第九，以无自性而修习的道，经部中也说：“无论如何，像这样说‘如何修习般若波罗蜜多’”，等等，都已阐明。修习道的所取分别第二，分为九个部分，第一，由于远离善知识而不生起菩提心，经部中也说：“请问，世尊，菩萨摩诃萨修习般若波罗蜜多多久，才算是修习般若波罗蜜多呢？”，等等，都已阐明。第二，由于没有以佛为对境的殊胜福德，而不作意菩提心要，经部中也说：“请问，世尊，是否应该在心识的相续不断绝、不分离的情况下，持续不断地修习呢？”，等等，都已阐明。第三，声闻种姓者，以及第四，独觉种姓者，因此，预先区分他们的布施，经部中也说：“有为法，或无为法，或声闻之法，或独觉之法，乃至一切法的间隙，也是不可施设的”，等等，都已阐明。第五，由于般若波罗蜜多没有障碍，而不作意圆满正等觉，经部中也说：“佛告： 善现，无所行是菩萨摩诃萨行般若波罗蜜多”，等等，都已阐明。第六，以有相而修习，以及第七，以无相而无修习，以及第八，以无有有相和无相二者，因此，既无修习也非无修习，经部中也说：“请问，世尊，以何种方式成为无相？以何种方式成为有相呢？”，等等，都已阐明。第九，由于颠倒显现而执著，因此，对于不如实之义而取著的分辨，经部中也说：“请问，世尊，如果一切法都是未造作的，并且没有变异，那么，世尊，如何有三乘，即声闻乘和
English
It is stated in the Sutra: "Whatever is said like this, 'How to realize the Prajñāpāramitā,'" etc., has been explained. Ninth, the path of meditating with no self-nature is also stated in the Sutra: "Whatever is said like this, 'How to meditate on the Prajñāpāramitā,'" etc., has been explained. The second grasping thought of the path of meditation is divided into nine parts. First, because of being separated from a virtuous friend, the mind of enlightenment does not arise, which is also stated in the Sutra: "Asked, 'Bhagavan, for how long should a Bodhisattva Mahāsattva practice the Prajñāpāramitā to be considered practicing the Prajñāpāramitā?'" etc., has been explained. Second, because there is no particularly excellent merit of focusing on the Buddha, the essence of enlightenment is not kept in mind, which is also stated in the Sutra: "Asked, 'Bhagavan, should one practice continuously without interruption or separation of the stream of consciousness?'" etc., has been explained. Third, those of the Śrāvaka lineage, and fourth, those of the Pratyekabuddha lineage, therefore, their giving is distinguished in advance, which is also stated in the Sutra: "Whether conditioned or unconditioned, whether the Dharma of the Śrāvakas or the Dharma of the Pratyekabuddhas, even the interval of all Dharmas is not to be designated," etc., has been explained. Fifth, because the Prajñāpāramitā is without obscuration, the perfect and complete enlightenment is not kept in mind, which is also stated in the Sutra: "The Buddha said: Subhūti, non-action is the practice of the Prajñāpāramitā by a Bodhisattva Mahāsattva," etc., has been explained. Sixth, meditating with an object, and seventh, without an object, there is no meditation, and eighth, without both object and non-object, therefore, there is neither meditation nor non-meditation, which is also stated in the Sutra: "Asked, 'Bhagavan, in what way does it become without an object? In what way does it become with an object?'" etc., has been explained. Ninth, because of clinging to inverted appearances, therefore, the discrimination that grasps the meaning that is not as it is, which is also stated in the Sutra: "Asked, 'Bhagavan, if all Dharmas are uncreated and without change, then, Bhagavan, how are there the three vehicles, namely the Śrāvaka vehicle and'