Tibetan
བཞིན་དུ་འཛིན་པ་དང་ཐར་པ་ཡང་མདོ་ལས། འོག་ནས། གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཆོས་གང་དག་ཡོངས་སུ་མ་བཟུང་མ་བཏང་བ་ལགས། བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་ཤེས་རབ་ཀྱི་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་གཟུགས་ཡོངས་སུ་མི་འཛིན་མི་གཏོང་ངོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། གཉིས་པ་ཡང་དག་པ་ཉིད་དུ་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པར་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཡང་མདོ་ལས། གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་ལྟར་ན་གཟུགས་ཡོངས་སུ་མ་བཟུང་མ་བཏང་བ་ལགས། བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་གང་གཟུགས་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་ཅིང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བར་དུ་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པ་དེ་ནི་གཟུགས་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། གསུམ་པ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཁམས་གསུམ་ཆར་ཉེ་བར་འབྲེལ་པ་ཡང་མདོ་ལས། གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཅིའི་སླད་དུ་འདི་ལྟར་གཟུགས་ཡིད་ལམ་བགྱིས་ཤིང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བར་དུ་ཡིད་ལ་མ་བགྱིས་ན་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཐོབ་པར་འགྱུར་ལགས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། བཞི་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་མི་གནས་པས་གནས་པ་ཡང་མདོ་ལས། གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་དེ་ལྟར་སྤྱོད་པ་གང་ལ་གནས་པར་མི་འགྱུར་བ་ལགས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། ལྔ་པ་དངོས་པོ་ལ་མངོན་པར་མ་ཞེན་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཡང་མདོ་ལས། གསོལ་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཅིའི་སླད་དུ་གཟུགས་ལ་མི་གནས་ཤིང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བར་ལ་མི་གནས་པ་ལགས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། དྲུག་པ་རྫས་སུ་ཡོད་པ་མེད་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་བཏགས་པ་ཡང་མདོ་ལས། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་དེས་གང་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པར་བྱ་བའམ་གནས་པར་བྱ་བའི་ཆོས་དེ་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཏེ་ཞེས་པས་བསྟན། བདུན་པ་ དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཤེས་པའི་མ་ཆགས་བས་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་ཆགས་པ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་དེ་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པས་བསྟན། བརྒྱད་པ་མཉམ་པ་ཉིད་བསྒོམ་པའི་གཉེན་པོ་ཉིད་ཀྱི་གཉེན་པོ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་འདི་སྙམ་དུ་གང་དེ་ལྟར་སྤྱོད་པ་དེ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བསྒོམ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། དགུ་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡང་དག་པར་མ་ཤེས་པས་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་དུ་འགྲོ་བ་ལ་ཐོགས་པ་ཡང་མདོ
Chinese
如同执著和解脱，也在经中说：下面说：请问：世尊，哪些般若波罗蜜多的法没有完全执取和舍弃呢？佛说：善现，般若波罗蜜多是不执取也不舍弃色，等等经文已经阐述。第二，不以如实的方式作意，而作意，也在经中说：请问：世尊，如何才能不执取和舍弃色呢？佛说：善现，凡是对色不作意，乃至菩提之间都不作意，那就是对色不作意。等等经文已经阐述。第三，法性的三界都密切相关，也在经中说：请问：世尊，为何如此对色作意，乃至菩提之间都不作意，就能获得一切相智呢？等等经文已经阐述。第四，不住于空性而住，也在经中说：请问：世尊，菩萨摩诃萨如此行持般若波罗蜜多，不住于何处呢？等等经文已经阐述。第五，不执著于事物而执著于一切法，也在经中说：请问：世尊，为何不住于色，乃至菩提之间都不住呢？等等经文已经阐述。第六，因为没有实有，所以一切法都是假立，也在经中说：那是因为什么呢？因为这样，对于他所要执著或安住的法，都不能如实地见到，等等经文已经阐述。第七， 因为了知真如的不执著，所以执著先于贪著，也在经中说：善现，如此菩萨摩诃萨是以无执著的方式行持般若波罗蜜多。等等经文已经阐述。第八，修习平等性的对治的对治，也在经中说：善现，如果菩萨摩诃萨这样想：凡是如此行持，那就是修习般若波罗蜜多。等等经文已经阐述。第九，因为没有如实了知般若波罗蜜多，所以对于随心所欲的行进有所障碍，也在经中
English
Just as clinging and liberation are also mentioned in the sutra: Below it says: Question: Blessed One, which Prajnaparamita dharmas are not completely grasped or abandoned? The Buddha said: Subhuti, Prajnaparamita does not grasp or abandon form, as explained in the sutras and so on. Secondly, not attending to it as it truly is, but attending to it, is also mentioned in the sutra: Question: Blessed One, how can form not be grasped or abandoned? The Buddha said: Subhuti, whatever form is not attended to, and is not attended to until enlightenment, that is not attending to form. This is explained in the sutras and so on. Thirdly, the three realms of the nature of phenomena are closely related, as mentioned in the sutra: Question: Blessed One, why is it that if one attends to form in this way, and does not attend to it until enlightenment, one will attain omniscience? This is explained in the sutras and so on. Fourthly, abiding without abiding in emptiness is also mentioned in the sutra: Question: Blessed One, where does a Bodhisattva Mahasattva who practices Prajnaparamita in this way not abide? This is explained in the sutras and so on. Fifthly, not clinging to things but clinging to all dharmas is also mentioned in the sutra: Question: Blessed One, why does one not abide in form, and not abide until enlightenment? This is explained in the sutras and so on. Sixthly, because there is no substance, all dharmas are imputed, as mentioned in the sutra: Why is that? Because in this way, one does not truly see the dharma that one should cling to or abide in, as explained in the sutras and so on. Seventhly, Because of the non-attachment of knowing Suchness, attachment that precedes clinging is also mentioned in the sutra: Subhuti, in this way, a Bodhisattva Mahasattva practices Prajnaparamita in a way that is free from clinging. This is explained in the sutras and so on. Eighthly, the antidote to cultivating equanimity is also mentioned in the sutra: Subhuti, if a Bodhisattva Mahasattva thinks in this way: Whatever is practiced in this way is cultivating Prajnaparamita. This is explained in the sutras and so on. Ninthly, because Prajnaparamita is not truly known, there are obstacles to going as one pleases, also in the sutra
Tibetan
་ལས། གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ཡོངས་སུ་མ་བཟུང་བའི་ཆོས་ལ་མངོན་པར་ཞེན་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། འཛིན་པར་རྟོག་པ་གཉིས་པ་སྐྱེས་བུ་བཏགས་པར་འཛིན་པ་རྣམ་པ་དགུའི་དང་པོ་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཆེད་དུ་བྱ་བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ངེས་པར་མི་འབྱུང་བ་ཡང་མདོ་ལས། གཟུགས་རྟག་པ་འམ། མི་རྟག་པའམ། བདེ་བའམ། སྡུག་བསྔལ་བ་འམ། བདག་གམ། བདག་མེད་པ་འམ། ཞི་བ་འམ། མ་ཞི་བ་འམ། སྟོང་པ་འམ་མི་སྟོང་པ་འམ། དབེན་པ་འམ་མི་དབེན་པ་ཞེས་བྱ་བར་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་དོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། གཉིས་པ་རང་གི་མངོན་པར་འདོད་པའི་ལམ་མེད་པས་ལམ་གཞན་ལ་ལམ་མ་ཡིན་པར་འཛིན་པ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། ཁ་ལོ་སྒྱུར་བ་ནི་རྟ་ཟུང་བཞི་པའི་ཤིང་རྟ་ལ་ཞོན་ནས་ལམ་མཉམ་པ་ནས་འགྲོའོ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། གསུམ་པ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ངོ་བོས་སྐྱེ་བ་དང་འགག་པ་ཡང་མདོ་ལས། དེ་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ནི་ཆོས་གནས་པ་ཉིད་ཚད་མར་བྱས་ན་ཆོས་གང་ཡང་སྐྱེད་པ་འམ་འགོག་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། བཞི་པ་བར་ཆད་མེད་ པ་དང་ཅིག་ཤོས་སུ་སྣང་བ་ཉིད་ཀྱིས་དངོས་པོ་མཐའ་དག་ལྡན་པ་དང་མི་ལྡན་པ་ཡང་མདོ་ལས། གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཇི་ལྟར་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་བརྩོན་པར་བགྱི། བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་འདི་ལྟར་གཟུགས་ནི་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན་མི་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། ལྔ་པ་ནམ་མཁའ་ལ་གནས་པའི་བྱ་དང་འདྲ་བར་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་གནས་པ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་གཟུགས་ལ་གནས་པར་བྱའོ་ཞེས་བརྩོན་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། དྲུག་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་པ་ལ་སོགས་པའི་སྒོ་ནས་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་རིགས་འཇིགས་པ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་དེ་ལྟ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གཞན་གྱི་དྲིང་མི་འཇོག་པར་འགྲོ་བར་འདོད་པ་དང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། བདུན་པ་དེ་ལྟ་བུའི་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་ཆོས་མེད་པས་འདོད་པ་མེད་པ་ཡང་མདོ་ལས། གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལགས་སམ་
Chinese
从（上面）来说，如果对没有这样完全执取的法显现执着，那么菩萨摩诃萨就是与般若波罗蜜多分离的，等等经文已经阐述。执着的第二种分别是，对补特伽罗施设处执着，九种相中的第一种是，声闻等为了真实的出离，如实的不出离，经典中也说：对于色是常还是无常，是乐还是苦，是我还是无我，是寂静还是不寂静，是空还是非空，是寂静还是不寂静，是空还是非空，是远离还是不远离等显现执着是没有的，等等经文已经阐述。第二，因为没有自己显现欲求的道，所以将其他的道执着为非道，经典中也说：善现，比如，驾驶员乘坐四匹马的车辆，从平坦的道路上行走，以下已经阐述。第三，以世俗的自性生起和灭亡的因和果，经典中也说：这样，如果以般若波罗蜜多作为法住的量，那么任何法都不生起或灭亡，等等经文已经阐述。第四，以无间断和唯一显现的缘故，一切事物具有和不具有，经典中也说：请问，世尊，菩萨摩诃萨如何对六度精进？世尊回答说：善现，在此，菩萨摩诃萨这样，色也不是具有，也不是不具有，等等经文已经阐述。第五，如同安住于虚空的鸟一样，安住于色等，经典中也说：善现，此外，菩萨摩诃萨不应该努力安住于色，等等经文已经阐述。第六，通过生起菩提心等方式，使声闻等种姓恐惧，经典中也说：善现，因此，菩萨摩诃萨不依赖于其他而想要行走，等等经文已经阐述。第七，因为没有那样殊胜的法，所以没有欲求，经典中也说：请问，世尊，您说要以般若波罗蜜多来修学般若波罗蜜多吗？
English
From (above), if one is attached to the Dharma that is not completely grasped in this way, then the Bodhisattva-Mahasattva is separated from the Prajnaparamita, as stated in the sutras. The second kind of clinging is the clinging to the imputation of a person. The first of the nine aspects is that the Shravakas, etc., do not truly emerge as they should for the sake of true liberation. The sutra also says: There is no attachment to whether form is permanent or impermanent, whether it is happiness or suffering, whether it is self or non-self, whether it is peaceful or not peaceful, whether it is empty or not empty, whether it is remote or not remote, etc. The second is that because there is no path of one's own manifest desire, one clings to other paths as non-paths. The sutra also says: Subhuti, for example, a driver rides in a chariot with four horses and travels on a level road, as explained below. Third, the cause and effect of arising and ceasing by conventional nature, the sutra also says: Thus, if this Prajnaparamita is taken as the measure of the abiding of Dharma, then no Dharma arises or ceases, as explained in the sutras. Fourth, because of the appearance of uninterruptedness and oneness, all things are possessed and not possessed. The sutra also says: Asked, O Blessed One, how does the Bodhisattva-Mahasattva strive for the six perfections? The Blessed One replied: Subhuti, here, the Bodhisattva-Mahasattva thus, form is neither possessed nor not possessed, as explained in the sutras. Fifth, like a bird dwelling in the sky, dwelling in form, etc., the sutra also says: Subhuti, moreover, the Bodhisattva-Mahasattva should not strive to dwell in form, etc., as explained in the sutras. Sixth, through the generation of Bodhicitta, etc., the lineage of the Shravakas, etc., is frightened. The sutra also says: Subhuti, therefore, the Bodhisattva-Mahasattva wants to go without relying on others, etc., as explained in the sutras. Seventh, because there is no such superior Dharma, there is no desire. The sutra also says: Asked, O Blessed One, do you say that one should study Prajnaparamita by means of Prajnaparamita?
Tibetan
ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། བརྒྱད་པ་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ལ་བརྟེན་ནས་རྒྱུ་མེད་པ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་དེ་ལྟ་བས་ན་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་པ་དང༌། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་པའི་གང་ཟག་རྣམས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐེག་པ་པའི་གང་ཟག་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ཉིད་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། དགུ་པ་སེར་སྣ་ཤིན་ཏུ་གོམས་པར་བྱས་པས་བདུད་ལ་སོགས་པས་ཕྱིར་རྒོལ་བའི་དངོས་པོ་དམིགས་པ་ལ་བཏགས་པའི་དངོས་པོར་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་འཕོང་གི་སློབ་དཔོན་ལག་ཚོད་ལ་བབ་པའི་གཞུ་ཐོགས་པ་ནི་ཕྱིར་རྒོལ་བའི་དགྲ་བོ་རྣམས་ཀྱིས་ཐུབ་པར་དཀའོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། མཐོང་བའི་ལམ།
Chinese
等等諸如此類所示。第八，依賴勝義諦，即使是無因，經中也說：「善現，因此，聲聞乘者和獨覺乘者的補特伽羅們，以及菩薩乘者的補特伽羅們，也應當修學此般若波羅蜜多。」等等諸如此類所示。第九，由於極度串習慳吝，被魔等反駁之事物，執著於所緣之事物，經中也說：「善現，例如，箭術老師掌握了技巧，手持弓箭，是難以被反駁之敵人所擊敗的。」等等諸如此類所示。 見道。
English
And so forth, it is shown. Eighth, relying on the ultimate truth, even without a cause, the sutra also says: "Subhuti, therefore, the individuals of the Hearer Vehicle and the individuals of the Solitary Realizer Vehicle, as well as the individuals of the Bodhisattva Vehicle, should also train in this Prajnaparamita." And so forth, it is shown. Ninth, due to extreme habituation to stinginess, being attached to the object of focus as an object of rebuttal by demons, etc., the sutra also says: "Subhuti, for example, an archery teacher who has mastered the technique, holding a bow, is difficult to be defeated by the enemies who oppose him." And so forth, it is shown. The Path of Seeing.