Tibetan
གཉིས་པ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་ལེའུའི་རྣམ་པར་བཤད་པ། གཉིས་པ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་ལེའུའི་རྣམ་པར་བཤད་པ། འདི་ལ་བསྡུས་པའི་ཚད་ནི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་སྟོང་དགུ་བཅུ་རྩ་གཉིས་ཡོད་དོ། །སྣོད་དུ་རུང་བར་བྱས་པ་རྣམས་ལ་གནས་དང་རྟེན་ལ་སོགས་པའི་ཆོ་ག་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་གྱི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སྒོམ་པ་ཉེ་བར་བསྟན་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེའི་རྗེས་ཐོགས་སུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་ལེའུ་དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་གསུངས་ཏེ། གསོལ་ཏོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །དེ་ནི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཀྱང་ཡིན་ལ་བདག་པོ་ཡང་ཡིན་པས་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོ་སྟེ་དེ་ལའོ། །དེ་རྣམས་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡང་ཡིན་ལ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཡིན་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་དེ། རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མཆོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་བླ་ན་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་ཅན་དེ་བྱས་ཏེ་ཕྱག་ཀྱང་འཚལ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་གསོལ་བ་བཏབ་པོ། །སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་ཀྱི་མཆོག །བཅོམ་ལྡན་སྙིང་པོ་བཤད་དུ་གསོལ། །ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་ཏེ། སྙིང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་རང་བཞིན་ཏེ་ཤེས་རབ་གཙོ་བོར་གྱུར་པའོ། །དེ་ཉིད་ནི་མི་ཕྱེད་ཅིང་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་ཐབས་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་སྐུ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་ཀྱི་མཆོག་སྟེ་རྒྱུ་ལ་འབྲས་བུ་ཉེ་བར་བཏགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་འདི་ནི་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་གསུངས་སོ། །འདི་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཀུན་གྱི་ཡིན་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཀུན་གྱིའོ། །སྤྱོད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚུལ་བརྟེན་པ་རྣམས་ལ་བཤད་པར་མི་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གསང་བའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དམ་པ་སྟེ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་ལས་མཆོག་ཡིན་པས་བླ་ན་མེད་པའོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་ སྩལ་ཏོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་ཏེ། ལྷག་མ་ནི་གོ་སླའོ། །སེམས་ཀྱི་ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་ཡང་ཐུགས་ཀྱིས་མཁྱེན་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གལ་ཏེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བདག་ཅག་ལ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཆེན་པོའི་མན་ངག་བྱིན་པ་དེའི་ཚེ། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དོན་ཆེན་པོར་འགྱུར་རོ་སྙམ་པའི་དེ་ལྟ་བུར་རོ། །ཁྱོད་ཀྱི་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་སྟེ། ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་རང་བཞི
Chinese
第二，菩提心品之释。 第二，菩提心品之释。 此中总摄之量为一千九百九十二偈。对于堪能之士，为了要近示以处所和所依等仪轨为前导之菩提心修习，故于其后宣说“菩提心品，从彼”等，并加上“祈请”之语。彼乃身语意之自性，亦是主宰，故为大金刚持。彼等亦是如来，亦是所有，故为所有如来，以毗卢遮那佛等作供养，即作了无上等自性之供养，并顶礼后，向薄伽梵作祈请。“身语意之胜，祈请薄伽梵宣说心要”，如是连缀。心要，乃法身之自性，即智慧为主。其乃不共且殊胜之方便为主之身等之成就之因。故云身语意之胜，是因上假立果。因此，此乃宣说方便与智慧自性之菩提心。此乃所有如来之，故云所有如来之。由于不应向依止行持等之士宣说，故是秘密。菩提心，是胜义谛，故其是所有中最胜，是无上。其后，加上“薄伽梵如是宣说”，其余易解。所谓“亦以心之遍计而心知”，意为：若薄伽梵为了获得圆满菩提之果，而赐予我等大菩提心之口诀，则会成为众生之大利益，如是之想。所谓“汝之意”，乃是能得菩提，是无始无终之法界自性。
English
Second, Explanation of the Chapter on the Mind of Enlightenment. Second, Explanation of the Chapter on the Mind of Enlightenment. The total number of verses contained herein is one thousand nine hundred and ninety-two. For those who are suitable vessels, in order to closely show the cultivation of the mind of enlightenment, preceded by the rituals of place and support, etc., therefore, after that, it is said, "Chapter on the Mind of Enlightenment, from there," etc., and the word "request" is added. That is the nature of body, speech, and mind, and is also the master, therefore it is the Great Vajradhara. Those are also the Tathagatas, and also all, therefore they are all the Tathagatas, with Vairochana Buddha and others making offerings, that is, making offerings of the nature of the unsurpassed, etc., and after prostrating, making requests to the Bhagavan. "Supreme of body, speech, and mind, please, Bhagavan, explain the essence," thus connecting. The essence is the nature of the Dharmakaya, that is, wisdom is the main thing. That itself is the cause of the accomplishment of the body, etc., which is the main thing of the indivisible and excellent means. Therefore, it is said to be the supreme of body, speech, and mind, because the result is closely attached to the cause. Therefore, this is the mind of enlightenment, which is the nature of means and wisdom, that is spoken. This is of all the Tathagatas, therefore it is said to be of all the Tathagatas. Since it should not be explained to those who rely on conduct, etc., it is secret. The mind of enlightenment is the ultimate truth, therefore it is the most excellent of all, it is unsurpassed. After that, adding "The Bhagavan spoke thus," the rest is easy to understand. The so-called "also knowing with the mind's complete calculation," means: If the Bhagavan, in order to obtain the fruit of perfect enlightenment, bestows upon us the great mind of enlightenment's oral instructions, then it will become a great benefit for sentient beings, such is the thought. The so-called "your mind" is that which obtains enlightenment, it is the nature of the Dharmadhatu without beginning or end.
Tibetan
ན་ནོ། །ལུས་ཀྱི་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་རོ་གཅིག་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་གཟུགས་བརྙན་ལྟ་བུའི་སྐུ་རྡོ་རྗེའི་ངོ་བོར་རོ། །ལུས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དང༌། ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པ་དང༌། བརྟན་པ་དང་གཡོ་བའི་ཁམས་གསུམ་པ་མ་ལུས་པ་ནི་ལུས་ཡིན་ཏེ། འདི་ཉིད་ལས་དེ་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྡོ་རྗེ་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཁམས་གསུམ་པའི་སྐུ་རྡོ་རྗེ་ཐམས་ཅད་ལ་བཞུགས་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཉམ་པ་ཉིད་ལ་ལྷག་པར་དམིགས་ནས་ཅང་མི་གསུང་བར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་གང་གསུངས་པའོ། །སེམས་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྲ་ཞིང་བརྟན་ལ་ཁོང་སྟོང་མེད་པ་གཞིག་པར་བྱ་བ་མིན་ཞིང་གཅད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་དང་པོའི་རྡོ་རྗེའི་རྣམ་པར་ཏེ། སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་སྣང་བ་ཙམ་ཡིན་ཞིང་དོན་དམ་པར་རང་བཞིན་མེད་པར་རོ། །སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁམས་གསུམ་པའི་སྣང་བའི་རྣམ་པའོ། །ཚིག་བརྗོད་པ་ལྟ་བུར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཚིག་ཉིད་བརྗོད་པ་ཡིན་པས་ཚིག་བརྗོད་པ་སྟེ། གསུང་རྡོ་རྗེ་ཡིན་ཞིང་དེ་ལྟ་བུ་སྟེ་བྲག་ཅའི་སྒྲ་དང་མཚུངས་ཤིང་ནམ་མཁའི་མཚན་ཉིད་དུའོ། །ཚིག་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁམས་གསུམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐུགས་དང་གསུང་རྡོ་རྗེ་རྣམས་ལ་བཞུགས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ཁམས་གསུམ་པའི་ཚིག་སྟེ་སྐྱེད་ཅིག་པའོ། །དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་སྦྱར་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ཐོས་པའི་དོན་བསྟན་པར་བྱས་ཤིང་སྒོམ་པས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱས་ནས་སེམས་རབ་ཏུ་དགའ་བར་གྱུར་པས་ཆེད་དུ་བརྗོད་པ་འདི་ཆེད་དུ་བརྗོད་དེ། ཚུལ་གནས་ཐོས་དང་བསམ་ལྡན་པས། །བསྒོམ་པ་ལ་ནི་རབ་ ཏུ་སྦྱར། །ཞེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཨེ་མ་ཞེས་པ་ནི་ངོ་མཚར་བའོ། །འོ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གང་ལས་ཀུན་དུ་བཟང་བ་སྟེ་དགེ་ལེགས་གདུལ་བྱ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལས་འབྱུང་བས་ན་ཀུན་དུ་བཟང་པོ་སྟེ། ཚངས་པ་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་རྣམས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །དེ་ལྟ་བུའི་ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་ཅན་དང་ལྡན་པའི་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོ་དེའི་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་རྣམས་ནི་དོན་དམ་པར་ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཡིན་པས་འདི་ནི་སྐྱེ་བ་མེད་པ་སྟེ་ཆོས་ཀྱི་སྐུའོ། །། དེའི་སྦྱོར་བ་ནི་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུད་དེའི་རང་བཞིན་དུ་བྱ་བའོ། །དེས་སྐྱེ་བ་ནི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་ནམ་མཁའ་ལས་མཚན་མ་དང་གཟུགས
Chinese
如是。所謂「身體的形態是那樣」是指，在如是性中，具有同一味道的本性之影像般的身體，是金剛的本質。所謂「身體」是指，具有煩惱和不具煩惱的，以及穩固和變動的三界全部都是身體。從此，如來金剛遍照（རྡོ་རྗེ་རྣམ་པར་སྣང་མཛད།），三界的身體安住於一切金剛中。如是所有如來的平等性，特別地專注，而變得寂靜不語，這就是所說的。所謂「如心」是指，堅硬穩固且無空隙，不可破壞且不可斬斷的，具有此種特性的最初金剛之形態。如幻象等般僅是顯現，而在勝義諦中無自性。所謂「心」是指，三界顯現的形態。所謂「如語宣說」是指，語即是宣說，故為語宣說。是語金剛，如是如同山谷的回聲，且具有虛空的特性。所謂「語亦」是指，由於三界一切的意和語金剛都安住其中等等的緣故，是三界的語，是能生者。然後等等連接，表示聽聞的意義，透過禪修而領悟，心極為歡喜，因此特別宣說此偈頌，此乃特別宣說。因為有「具足正法、聽聞和思維者，應當精進於禪修」之故。欸瑪（ཨེ་མ་）是指稀有。喔（འོ་）這個聲音是指「為了什麼」之意。從何處生起普賢，即善妙調伏者之相續中生起，故為普賢。也透過梵天等之形色之門。如是具有殊勝功德的金剛持大尊，其身語意在勝義諦中如虛空般無生，故此為無生，即法身。其結合是瑜伽士們的相續，應當成為其自性。由彼所生起的是圓滿報身等等之形態，從虛空中產生相和形色。
English
Thus. "The form of the body is such" means that, in suchness, the body, like an image with the nature of one taste, is the essence of vajra. "Body" means that all three realms, with and without afflictions, and stable and moving, are the body. From this, the Tathagata Vajra Vairocana (རྡོ་རྗེ་རྣམ་པར་སྣང་མཛད།), the body of the three realms, abides in all vajras. Thus, the equality of all Tathagatas is particularly focused upon, and becomes silent and speechless, this is what is said. "Like mind" means that it is hard, stable, and without emptiness, not to be destroyed and not to be cut, having the characteristic of the first vajra. Like illusions, it is merely an appearance, and in ultimate truth, it is without self-nature. "Mind" means the form of the appearance of the three realms. "Like speech proclamation" means that speech itself is proclamation, therefore it is speech proclamation. It is speech vajra, and it is like the echo of a valley, and has the characteristic of space. "Speech also" means that because all the mind and speech vajras of the three realms abide in it, etc., it is the speech of the three realms, the generator. Then, etc., connecting, indicates the meaning of hearing, and through meditation, it is understood, and the mind becomes extremely joyful, therefore this verse is specially proclaimed, this is a special proclamation. Because it says, "One who possesses the Dharma, hearing, and thought, should diligently apply himself to meditation." Ema (ཨེ་མ་) means wonderful. The sound "O" (འོ་) means "for what reason." From where does Samantabhadra arise, it arises from the continuum of the good and excellent beings to be tamed, therefore it is Samantabhadra. Also through the doors of the forms of Brahma, etc. The body, speech, and mind of the great Vajradhara, who possesses such excellent qualities, are unborn like space in ultimate truth, therefore this is unborn, which is the Dharmakaya. Its union is the continuum of yogis, it should become its nature. What arises from it is the form of the Sambhogakaya, etc., from space arise signs and forms.