Tibetan
ལེའུ་དང་པོ། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བཅུ་དྲུག་གིས་ཞུས་པའི་རྒྱ་ཆེར་འགྲེལ་པ་བསྟན་པ། ལེའུ་དང་པོ། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བཅུ་དྲུག་གིས་ཞུས་པའི་རྒྱ་ཆེར་འགྲེལ་པ་བསྟན་པ། ༄། །རྒྱ་གར་སྐད་དུ། ཨཱ་ཪྻ་མཉྫུ་ཤྲའི་ནཱ་མ་སཾ་གི་ཏི་ཨ་མྲྀ་ཏ་བིནྡུ་པྲ་ཏི་ཨཱ་ལོ་ཀ་བྲྀ་ཏྟི་ནཱ་མ། བོད་སྐད་དུ། འཕགས་པ་འཇམ་དཔལ་གྱི་མཚན་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པའི་འགྲེལ་པ་བདུད་རྩིའི་ཐིགས་པ་སྒྲོན་མ་གསལ་བ་ཞེས་བྱ་བ། འཇམ་དཔལ་ལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་མཁའ་འདྲ་རང་བཞིན་ཅན། །ཉི་ཟླ་མུན་པའི་ལམ་ཞུགས་མདའི་ཡིས་གཡོ། །ས་མཐའ་ལས་བྱུང་ཆུ་ཡིས་ཀུན་དུ་ཁྱབ། །བདེ་གཤེགས་འཇམ་དབྱངས་དེ་ལ་བདག་ཕྱག་འཚལ། །བླ་མའི་ཞལ་ལས་བརྒྱུད་པ་ཡི། །བདུད་རྩི་ཐིགས་པ་ལྟ་བུ་འདི། །དང་པོ་སངས་རྒྱས་ལེགས་འོངས་པ། །མཚན་བརྗོད་མན་ངག་བྲི་བར་བྱ། །དཔལ་ལྡན་འབྲས་སྤུངས་མཆོད་རྟེན་དང༌། །སྣ་ཚོགས་རྒྱུད་དོན་གཉེར་བ་ཡི། །འཇིག་རྟེན་པ་དང་འཇིག་རྟེན་འདས། །ས་གའི་བཅོ་ལྔ་ལ་འདུས་སོ། །དེ་དུས་སྟོན་པས་འགྲོ་ཀུན་དུ། །ཆོས་དབྱིངས་ངག་གི་དབང་ཕྱུག་གི །དཀྱིལ་འཁོར་སྤྲོས་པ་འབྲས་སྤུངས་ཡིན། །དེ་ཡི་ཕྱི་དང་ནང་དག་ཏུ། །དཔལ་ལྡན་རྒྱུ་སྐར་དཀྱིལ་འཁོར་ཆེ། །དང་པོ་སངས་རྒྱས་དཀྱིལ་འཁོར་སྤྲོས། །ལྷ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ལ། །དབང་བསྐུར་བྱིན་ཏེ་རྒྱུད་སྡེ་བཞི། །སྙིང་པོའི་རྒྱུད་དང་ལྔ་པོ་དག །རྡོ་རྗེ་འཆང་གིས་རྒྱས་པར་གསུངས། །སྙིང་པོའི་སྙིང་པོ་འདི་ཡིན་ནོ། །བསྡུས་ཏེ་མཁའ་འགྲོ་མ་རྣམས་ཀྱིས། །རང་རང་གནས་སུ་རྒྱས་གདབ་པོ། །སྙིང་པོའི་སྙིང་པོ་འདི་དེ་ནི། །འགྲོ་བའི་དོན་དུ་འཛམ་བུའི་གླིང༌། །བྱེ་བ་ཕྲག་བརྒྱར་ཀླགས་གྲུབ་ཏུ། །རབ་ཏུ་གྲགས་སོ་འདི་ཡི་དོན། །ཟབ་ཅིང་གཏིང་དཔག་དཀའ་བ་ནི། །སུས་ཀྱང་ཤེས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །ཟླ་བ་བཟང་པོས་དྲི་མེད་བཤད། །དེ་དོན་རིགས་ལྡན་རྣམས་ལ་ནི། །བདག་གིས་རབ་ཏུ་དགྲོལ་བར་བྱ། །འདི་ལ་བཅུ་བཞིར་གསུངས་པ་ཡང༌། །བཅུ་གསུམ་དོན་ལྡན་སྒྲ་ཡི་དབྱིངས། །གཅིག་ནི་ཀུན་གྱིས་བསྔགས་པའོ། །དེ་ཉིད་ཕྱིར་ན་འདིར་མི་འཆང༌། །བཤད་པར་བྱ་བ་བཅུ་གསུམ་ནི། །ཞུས་དང་གསུངས་དང་གཟིགས་པ་དང༌། ། ༄། །སྒྱུ་འཕྲུལ་དྲ་བས་རྡོ་རྗེ་དབྱིངས། །ཆོས་དབྱིངས་མེ་ལོང་སོ་སོར་རྟོག །མཉམ་ཉིད་བྱ་གྲུབ་རྒྱུད་བསྡུས་པ། །སྔགས་དང་རྗེས་སུ་ཡི་རང་དང༌། །བཅུ་གསུམ་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པའི་ས། །དེ་ལས་དང་པོ་ཐོག་མར་ནི། །ཞུས་པ་བཅུ་དྲུག་བསྟན་པར་བྱ། །འཐད་པ་
Chinese
第一品，以十六节所请问的广释之教。 第一品，以十六节所请问的广释之教。 ༄། །印度语：阿雅·曼殊室利·纳玛桑吉提·阿弥利达宾度·札底·阿罗嘎·布利提·纳玛。藏语：圣妙吉祥真实名经释 甘露滴 明灯论。 顶礼妙吉祥童子！ 处所与有处，犹如虚空自性者， 日月步入黑暗道，为箭所动摇。 大地边际所生，为水所遍布， 皈命善逝妙音，我向彼顶礼。 从上师口中传承的， 如同甘露滴的此论， 最初佛陀善来临， 名字赞颂口诀将书写。 具吉祥稻穗塔（哲蚌寺）， 以及寻觅各种续部意义的， 世间与超世间， 于萨嘎月十五聚集。 彼时导师为一切众生， 法界语自在之， 坛城展开是稻穗（哲蚌寺）。 彼之外与内清净处， 具吉祥星宿大坛城， 最初佛陀展开坛城， 对于天等一切， 灌顶加持四续部， 心髓续与五部， 金刚持广说。 心髓之精髓即此， 摄略空行母众， 于各自处印封。 心髓之精髓此者， 为利有情于赡部洲， 百俱胝遍读成就， 极著名此之义。 深奥且深不可测， 任何人都无法知晓， 善月（月称）无垢说。 彼义对于具种姓者， 我将善为解说。 此处所说十四者， 十三有义声音之界， 一为一切所赞叹。 彼即是故不持于此。 将说之十三者， 请问与宣说与观见， ༄། །幻化网与金刚界， 法界明镜各自证， 平等性事业圆成续部摄， 咒语与随喜， 十三金刚持之地。 彼中最初首先， 将示请问十六。 合理。
English
Chapter One: The Teaching of the Extensive Commentary on the Sixteen Verses of Inquiry. Chapter One: The Teaching of the Extensive Commentary on the Sixteen Verses of Inquiry. ༄། །In Sanskrit: Ārya Mañjuśrī Nāma Saṃgīti Amṛta Bindu Prati Āloka Bṛtti Nāma. In Tibetan: The Commentary on the "Holy Names of Mañjuśrī," called "The Drop of Ambrosia, Illuminating Lamp." Homage to youthful Mañjuśrī! The place and the one with the place, like space, with suchness, The sun and moon enter the path of darkness, swayed by arrows. Born from the edge of the earth, pervaded by water, I prostrate to the Sugata Mañjughoṣa. This, like a drop of nectar, transmitted from the guru's mouth, The first Buddha, well-come, The mantra of name recitation will be written. The glorious Drepung Stupa (Drepung Monastery), And those seeking the meaning of various tantras, Worldly and transcendent, Gathered on the fifteenth of Saga. At that time, the Teacher, for all beings, The Dharma realm, the Lord of Speech, The mandala unfolded is Drepung (Drepung Monastery). In its outer and inner pure places, The glorious constellation great mandala, The first Buddha unfolded the mandala, To all the gods and so on, Empowering and blessing the four tantras, The heart essence tantra and the five, Vajradhara extensively taught. The essence of the heart essence is this, Condensed, the hosts of ḍākinīs, Sealed in their respective places. The essence of the heart essence, this one, For the benefit of beings in Jambudvīpa, A hundred million times recited and accomplished, Very famous is the meaning of this. Profound and difficult to fathom, No one knows, Candrakīrti (Moon of Goodness) spoke without impurity. That meaning, for those with lineage, I will explain well. Here, the fourteen spoken of, Thirteen with meaningful sound realms, One is praised by all. That itself is why it is not held here. The thirteen to be explained are, Inquiry and speaking and seeing, ༄། །The net of illusion and the vajra realm, The Dharma realm mirror, each realized, Equality, activity accomplished, tantra condensed, Mantra and rejoicing, The thirteen places of the vajra holder. Among them, the first, initially, The sixteen inquiries will be shown. Reasonable.
Tibetan
སྟོན་པ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ། །ཛཱ་ལནྡྷ་རའི་ཐ་ཡིག་ལས། །ཞུ་པོ་ཏྲི་ཤ་ཀུ་ནེ་ཡི། །ཨ་ཡིག་རྐྱེན་པས་ཆོས་ཀུན་འབྱུང༌། །ཨེ་ཝཾ་མ་ཡཱ་ཞེས་བཤད་པ། །དེ་ཉིད་རྡོ་རྗེའི་བཙུན་མོ་ཡི། །བྷ་ག་ལ་བཞུགས་དེ་ཉིད་དོ། །དེ་ཡང་བཤད་པ། དེ་ནས་རྡོ་རྗེ་འཆང་དཔལ་ལྡན། །གདུལ་དཀའ་འདུལ་བ་རྣམས་ཀྱི་མཆོག །འཇིག་རྟེན་གསུམ་ལས་རྒྱལ་བས་དཔའ། །གསང་དབང་རྡོ་རྗེ་དབང་ཕྱུག་པོ། །ཞེས་པ། ཨ་ཡི་རྣམ་པ་བདག་མེད་པ། །རབ་ཏུར་མི་གནས་སྟོན་པ་ཉིད། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་བྲལ་བའོ། །ཐ་ཡི་རྣམ་པ་མི་བསྐྱོད་པ། །དམིགས་མེད་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ལ། །སྣ་ཚོགས་དངོས་རྣམས་སྣང་བའོ། །རྡོ་རྗེ་གཉིས་མེད་སྦྱོར་བ་དང༌། །སྟོང་པ་སྙིང་རྗེའི་སྙིང་པོ་ཅན། །ཟག་གསུམ་འཛག་པ་མེད་པའོ། །འཆང་བ་ཟུང་འཇུག་དེ་ཉིད་ནི། །ལྷན་ཅིག་འཛིན་པས་འཆང་བར་བརྗོད། །དེ་ཡང་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ལས། །བསམ་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་བཏང་ནས། །སྟོང་པར་རྩེ་གཅིག་ཡིད་བྱེད་པ། །ཉི་མ་གཅིག་ཏུ་བརྟགས་ན་ཡང༌། །གལ་ཏེ་ཡིད་ཆེས་མ་གྱུར་ན། །དེ་ཚེ་ང་ཡི་བརྗུན་གྱི་ཚིག །ཅེས་པས་དམ་བཅའ་གསུངས་པའོ། །རྟགས་གསུམ་དང་པོ་བར་ཐ་མ། །དང་པོ་དུ་སོགས་ལྔ་ཐོབ་པ། །གཉིས་པ་སྟོང་དང་བརྒྱ་བརྒྱ་འགགས། །ཐ་མར་ཉི་ཁྲི་ཆིག་སྟོང་དང༌། །དྲུག་བརྒྱ་འགགས་པས་རྫོགས་སངས་རྒྱས། །དཔལ་ནི་དེ་ལས་རང་དོན་གཞན། །དམ་པ་གཉིས་ནི་འབྱུང་བའམ། །ཡང་ན་གཉིས་མེད་སྦྱོར་ལྡན་པས། །རིལ་བུ་བུམ་པ་མཆིལ་ལྷམ་དང༌། །ས་འོག་མཁའ་སྤྱོད་རྐང་མགྱོགས་དང། གནོད་སྦྱིན་མོ་དང་བཅུད་ཀྱིས་ལེན། །དེ་ལ་སོགས་པ་དཔག་མེད་མཆོག །གདུལ་དཀའ་ཡན་ལག་བཞི་པའི་དཔུང༌། ཁྱད་པར་ལྟ་བའི་ཚོགས་ཆེན་བོ། །ཉི་ཁྲི་ཆིག་སྟོང་དྲུག་བརྒྱ་དང༌། །སྟོང་དང་བརྒྱད་བརྒྱ་སུམ་བརྒྱ་དང༌། །དྲུག་ཅུའི་དམག་དཔུང་གདུལ་དཀའ་བའོ། །ཅི་ ༄། །ཕྱིར་ཉིན་མཚན་གནོད་བྱེད་ཕྱིར། འདུལ་བ་དྲུག་སོགས་དཔག་མེད་ཀྱང༌། །ཀུན་གྱིས་ཐུལ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། །མཆོག་ཏུ་མི་འཛག་ཡེ་ཤེས་ཆེ། །འདུ་བྱེད་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་གང་ལས་རྙེད་ཅེ་ན། །བུམ་པ་གཏུམ་མོ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས། །ཡན་ལག་དྲུག་གིས་ལུས་བཅིངས་པའོ། །དེ་ཡང་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ལས། །བྱེད་དང་བཅིངས་པའི་སྦྱོར་བ་ཡིས། །ས་གསུམ་པོ་ཡང་འགྲུབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་སོ། །འཇིག་རྟེན་གསུམ་གྱི་སྒོ་གསུམ་པོ། །རྒྱལ་བ་རང་ལུས་བདེ་སྟོང་རྒྱས། །ཁྲོ་རྒྱུ་ཅན་ལས་ཐག་བསྲིངས་པ། གསང་བ་གསང་བ་ལྔ་ཡིན་ཏེ། །དེ་ཡང་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པ་ལས། །ཁྱོད་ཀྱིས་སྲོ
Chinese
导师乃法身，源于匝兰达拉的“塔”字， 以及修波底夏古内的“阿”字，诸法由此生。 所谓“诶旺玛雅”，即金刚瑜伽母， 安住于“婆伽”之中。 如是宣说：此后，金刚持具吉祥者， 为调伏难调之最胜， 胜于三界之勇士， 密灌顶金刚自在者。 所谓“阿”之相无我， 不住于轮回，导师如是， 远离一切相。 “塔”之相不动摇， 于无缘大悲之中， 显现种种事物。 金刚二无我之结合， 具空性大悲之精华， 无三漏之漏失。 执持者，即双运， 共同执持故称执持。 如是亦出于时轮金刚， 舍弃一切思虑， 一心专注于空性， 即使仅于一日观修， 若仍不生信， 彼时我语即为妄语。 如是立誓宣说。 三相，初、中、末， 初相，得都等五种成就， 二相，空与百百断灭， 末相，二万一千六百断灭，证得圆满正觉。 吉祥，于彼之外，为自利利他， 殊胜二者之生起， 或具二无我之结合， 丸药、宝瓶、鞋履， 地行、空行、足疾， 药叉女与精气之摄取， 如是等等无量殊胜。 难调伏者，四支之军， 尤以见解之大集， 二万一千六百， 以及千与八百、三百， 六十之军队，皆为难调伏者。 何以故？ 为昼夜损害之故。 调伏者，虽有六等无量， 然皆未能调伏， 唯有不漏失之大智慧， 乃诸行之最胜。 彼从何处获得？ 宝瓶、拙火、俱生智， 以六支瑜伽束缚其身。 如是亦出于时轮金刚， 以作用与束缚之结合， 三地亦将得以成就。 如是宣说。 三界之三门， 胜者自身乐空增长， 于嗔怒之因中，断绝牵连， 秘密，乃五种秘密， 如是亦出于金刚乘， 汝当守护。
English
The teacher is the Dharmakaya, originating from the letter "Ta" of Jalandhara, And the letter "A" of Shupotri Shakuni, from which all phenomena arise. The so-called "E-Vam-Maya" is Vajrayogini, Residing in the "Bhaga." Thus it is said: Thereafter, the glorious Vajradhara, The most excellent of those who tame the untamable, The hero who triumphs over the three realms, The master of secret empowerment, the Vajra Lord. The so-called "A" aspect is selflessness, Not abiding in Samsara, the teacher is like this, Free from all forms. The "Ta" aspect is unmoving, In the midst of impartial great compassion, Various things appear. The union of the two non-dualities of Vajra, Possessing the essence of emptiness and compassion, Without the leakage of the three outflows. The holder is the union of two, Holding together is called holding. Thus it also comes from the Kalachakra, Having abandoned all thoughts, Focusing single-mindedly on emptiness, Even if meditating for only one day, If faith is still not born, Then my words are false. Thus, the vow is declared. The three signs, beginning, middle, and end, The first sign, obtaining the five siddhis such as "Du," The second sign, emptiness and hundreds of hundreds cease, The final sign, twenty-one thousand six hundred cease, attaining perfect enlightenment. Glory, beyond that, is for one's own benefit and the benefit of others, The arising of the two excellences, Or possessing the union of the two non-dualities, Pills, vases, shoes, Earth-walking, sky-walking, swift feet, Yakshini and the extraction of essence, Like this, immeasurable excellence. The untamable, the army of four limbs, Especially the great gathering of views, Twenty-one thousand six hundred, And thousands and eight hundred, three hundred, Sixty armies, all are untamable. Why? Because of harming day and night. The tamers, although there are countless such as six, Yet all have failed to tame, Only the great wisdom that does not leak, Is the most excellent of all actions. From where is it obtained? Vase, Tummo, co-emergent wisdom, Binding the body with the six yogas. Thus it also comes from the Kalachakra, Through the union of action and binding, The three grounds will also be accomplished. Thus it is said. The three gates of the three realms, The Victorious One's own body of bliss and emptiness increases, In the cause of anger, severing the connection, Secrets, are the five secrets, Thus it also comes from the Vajrayana, You should protect.