Tibetan
སྐུ་གསུམ་ལ་བསྟོད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ། ཀླུ་སྒྲུབ། སྐུ་གསུམ་ལ་བསྟོད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ། ཀླུ་སྒྲུབ། ༄། །རྒྱ་གར་སྐད་དུ། ཀཱ་ཡ་ཏྲ་ཡ་སྟོ་ཏྲ་ནཱ་མ་སྱ་བི་པ་ར་ནཱ་མ། བོད་སྐད་དུ། སྐུ་གསུམ་ལ་བསྟོད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ། འཕགས་པ་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །བདག་ཉིད་ཆེན་པོའི་སྐུ་གསུམ་གྱི། །བསྟོད་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་མཛད་པ། །གཞན་གྱི་གསོལ་བས་བསྐུལ་བས་ན། །ཇི་ལྟར་བཀོད་པ་རྣམ་པར་དབྱེ། །དེ་ལ། གཅིག་མིན་དུ་མ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གསུམ་གྱིས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་དང༌། དགོས་པ་དང༌། འབྲེལ་པ་དང༌། དགོས་པའི་ཡང་དགོས་པ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་བརྗོད་པ་དང༌། དགོས་པ་དང༌། འབྲེལ་བ་མེད་པ་དག་ལ་ནི་སོ་སོར་རྟོག་པ་སྔོན་དུ་གཏོང་བ་དག་ལེན་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་འདིར་ཅི་ཞིག་འཆད་པར་འགྱུར་ཞེས་འདི་ལ་ཡང་དག་པར་རྨོངས་པ་དག་དྲན་པ་འཇུག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བརྗོད་པར་བྱ་བ་བཤད་དོ། །བཤད་པ་དོན་མེད་པར་རྟོག་པ་དག་ངེས་པར་འཇུག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དགོས་པ་བསྟན་ཏོ། །ཐབས་མེད་པར་དོགས་པ་བསལ་བའི་ཕྱིར་འབྲེལ་བ་བཤད་དེ། གཞན་དུ་ན་ཐབས་མེད་པ་དག་ལ་ཇི་ལྟར་འཇུག་པར་འགྱུར། །དེ་ལ་འདིར་སྐུ་གསུམ་ནི་བརྗོད་པར་བྱ་བའོ། །དེའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་བཤད་པ་ནི་དགོས་པ་སྟེ། དེའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་བཤད་པའི་ཕྱིར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་བྱས་སོ། །དེ་བས་ན་དགོས་པ་དང་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དག་རྗོད་པ་དང་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་མཚན་ཉིད་དུ་འབྲེལ་པའམ། ཚིག་དང་ཚིག་ཅན་འབྲེལ་པའམ། ཐབས་དང་ཐབས་ལས་བྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་དུ་འབྲེལ་པའམ། སྒྲུབ་པ་དང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་མཚན་ཉིད་དུ་འབྲེལ་བའམ། བྱ་བ་དང་བྱེད་པའི་མཚན་ ཉིད་དུ་འབྲེལ་བ་ནི་འབྲེལ་བའོ། །དེ་ནས་འབད་པ་དང་རྩོལ་པའི་བརྩོན་འགྲུས་དང་ལྡན་པར་རང་ཉིད་ཀྱིས་སྐུ་གསུམ་གྱི་དོན་དང་བྱ་བ་མཐར་ཕྱིན་པ་ནི་དགོས་པའི་ཡང་དགོས་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། འདི་ནི་རེ་ཞིག་དོན་གྱི་སྤྱི་ཡིན་ནོ། །ད་ནི་ཡན་ལག་གི་དོན་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། གཅིག་མིན་དུ་མ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། གཅིག་དང་དུ་མ་ནི་གཅིག་དང་དུ་མ་སྟེ། གཉིས་ནི་གཉིས་མེད་པ་ཉིད་དོ། །དུ་མ་ནི་མང་པོ་ཉིད་དེ། གཅིག་དང་དུ་མར་མ་གྱུར་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་བདག་ཕྱག་འཚལ་ལོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །ཅིའི་ཕྱིར་གཅིག་ཀྱང་མ་ཡིན་ལ་དུ་མ་ཡང་མ་ཡིན་ཞེ་ན།
Chinese
《སྐུ་གསུམ་ལ་བསྟོད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ།》（三身赞释） 龙树（ཀླུ་སྒྲུབ།）著 《སྐུ་གསུམ་ལ་བསྟོད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ།》（三身赞释） 龙树（ཀླུ་སྒྲུབ།）著 ༄། །印度语：Kāyatraya Stotra Nāma Syā Viparanāma（梵文天城体：कायत ्रय स्तोत्र नाम स्या विपरनाम，梵文罗马拟音：Kāyatraya Stotra Nāma Syā Viparanāma，汉语字面意思：三身赞释）。藏语：《སྐུ་གསུམ་ལ་བསྟོད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ།》（三身赞释）。顶礼圣妙吉祥童子！大自在的三身之，赞颂龙树所造，因他人劝请所劝请，如是次第作分别。其中，以“非一非多”等三颂，来说明所说之义、必要、关联和必要的必要。因为对于无所说、无必要、无关联的事物，那些先进行分别思考的人是不会接受的。因此，为了使那些对这里将要阐述什么而茫然无知的人产生忆念，所以要说明所说之义。为了使那些认为阐述无意义的念头得以确定，所以要显示必要。为了消除无方便的疑惑，所以要说明关联。否则，对于无方便的人，如何能够进入？因此，这里的三身是所要说明的。说明其自性是必要，为了说明其自性，所以作此颂。因此，必要和颂，是以能说和所说的性质相关联，或者词和有词相关联，或者以方便和方便所生的性质相关联，或者以成立和所成立的性质相关联，或者以作用和作者的性质相关联，这就是关联。然后，通过努力和勤奋的精进，自己圆满完成三身的意义和事业，要知道这是必要的必要。这暂时是意义的概要。现在要说明分支的意义，即从“非一非多”等开始。一和多就是一和多，二就是无二。多就是众多。我对那未变成一和多的法身顶礼，这是总结语。为什么既不是一也不是多呢？
English
"Commentary on the Praise of the Three Bodies" by Nagarjuna. "Commentary on the Praise of the Three Bodies" by Nagarjuna. ༄། །In Sanskrit: Kāyatraya Stotra Nāma Syā Viparanāma. In Tibetan: "Commentary on the Praise of the Three Bodies." Homage to the noble youthful Manjushri! The praise of the three bodies of the great self, composed by Nagarjuna, is differentiated according to how it is arranged, urged by the request of others. Here, with three verses beginning with "Neither one nor many," the subject matter, purpose, connection, and ultimate purpose are to be stated. For those who do not have a subject matter, purpose, or connection, those who prioritize individual thoughts will not accept them. Therefore, in order to bring to mind those who are truly ignorant of what will be explained here, the subject matter is explained. In order to ensure that thoughts that the explanation is meaningless are eliminated, the purpose is shown. In order to dispel doubts without means, the connection is explained. Otherwise, how would those without means enter? Therefore, here, the three bodies are what is to be explained. Explaining their own nature is the purpose. This verse was made to explain their own nature. Therefore, the purpose and the verses are connected in the nature of the speaker and the spoken, or the word and the word-possessor are connected, or they are connected in the nature of the means and the result of the means, or they are connected in the nature of proof and what is to be proven, or they are connected in the nature of action and agent. That is the connection. Then, with effort and diligent perseverance, one's own accomplishment of the meaning and activity of the three bodies is to be known as the ultimate purpose. This is temporarily the general meaning. Now, the meaning of the branches is to be stated, beginning with "Neither one nor many." One and many are one and many. Two is non-duality itself. Many is multiplicity itself. I prostrate to that Dharmakaya that has not become one or many. That is the concluding statement. Why is it neither one nor many?
Tibetan
དེའི་ཕྱིར་གཟོད་མ་ནས་མ་སྐྱེས་པའོ་ཞེས་འབྱུང་བས་ན་གང་ཐོག་མ་ཉིད་ནས་མ་སྐྱེས་པ་དེ་ལ་གཅིག་དང་དུ་མའི་གནས་སྐབས་སུ་བྱ་བར་མི་ནུས་ཏེ། ནམ་མཁའ་ལྟར་ཡོངས་སུ་ཆད་པ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེ་བཞིན་ལས་བྱུང་བས་ན། དེའི་ཕྱིར་གང་ཞིག་གང་ལས་བྱུང་བར་གྱུར་པ་སྟེ། གང་གིས་སྣ་ཚོགས་པའི་གཟུགས་སུ་གྱུར་པ་དེ་མ་མཐོང་སྟེ། སཱ་ལུ་ལ་སོགས་པའི་ས་བོན་ལས་ནི་སཱ་ལུའི་འབྲས་བུའོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྟོང་པ་ཉིད་ལས་གང་ཞིག་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ནི་རྟག་པ་ངང་ཆད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ཀུན་དུ་རྟོག་པ་མ་ལུས་པ་དང་བྲལ་བའི་རྒྱལ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀྱང་སྟོང་ཞིང་སྒྱུ་མ་དང་འདྲ་བར་གཟིགས་སོ། །གཞན་ཡང་ཁྱད་པར་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་བདག་དང་གཞན་ལ་ཕན་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་ཆེན་གཞིར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། བདག་དང་གཞན་ནི་བདག་དང་གཞན་ཏེ། དེ་དག་ལ་ཕན་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་གཞིར་གྱུར་པ་ནི་མངོན་པར་མཐོ་བ་དང༌། ངེས་པར་ལེགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཆེན་པོའི་གཞིར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གང་གི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་གཅིག་དང་དུ་མ་དང་བྲལ་བའི་ངོ་བོ་ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་བཤད་ན། ཇི་ལྟར་ན་བདག་དང་གཞན་ལ་ཕན་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཆེན་པོའི་གཞིར་ཕྱུར་པ་ཡིན་ཞེ་ན། ཉེས་པ་མེད་དེ། འདི་ལྟར་མ་རིག་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་སྣོད་དང་བཅུད་ཀྱི་ཚུལ་དུ་གནས་པ་ལྟར་བདག་དང་གཞན་ལ་ཕན་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཆེན་པོའི་གཞིར་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ། རྨི་ལམ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་བཞིན་ནོ། །གལ་ཏེ་མ་ ༄། །རིག་པའི་བག་ཆགས་དང་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པའི་ངོ་བོ་དེ་ཡང་མ་རིག་པའི་བག་ཆགས་སུ་གྱུར་པ་ནི་གླ་རྩི་ལ་སོགས་པས་བསྒོས་པ་བཞིན་ཏེ། དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ནི་དེ་ལྟ་བུའོ། །དེ་བས་ན་བདག་དང་གཞན་ལ་ཕན་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་གཞིར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དང་ཕྲད་ཅིང་ལམ་བཟང་པོ་རྙེད་པས་མ་རིག་པའི་བག་ཆགས་གློ་བུར་བ་རིང་དུ་བྱས་ཤིང་ཡོངས་སུ་དག་པར་གྱུར་པ་ནི་གསེར་དང་ཟངས་ཀྱི་དྲི་མ་དང་བྲལ་བ་བཞིན་ཏེ། འདི་ལ་ཡོན་ཏན་དང་ཉེས་པ་ལེན་ཅིང་སྤོང་བ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཡང་དག་པའི་དོན་རྟོགས་པ་ཁོ་ན་ཙམ་དུ་ཟད་དེ། དེའི་ཕྱིར། འདི་ལ་བསལ་བྱ་ཅི་ཡང་མེད། །གཞལ་བར་བྱ་བ་གང་ཡང་མེད། །ཡང་དག་ཉིད་ལ་ཡང་དག་ལྟ། །ཡང་དག་མཐོང་ན་རྣམ་པར་གྲོལ། །ཞེས་གསུངས་པ
Chinese
因此，经中说“从本以来不生”，所以，凡是从最初就不生的，就不能在“一”和“多”的情况下起作用，而是像虚空一样，是完全没有间断的自性。一切法也都是这样产生的，因此，无论什么从什么产生，无论什么变成各种各样的形象，都是没有见到的，就像稻谷等的种子产生稻谷的果实一样。同样，从空性中产生的任何东西，都不会变成常断，因为所有的胜者都远离了一切的遍计分别，并且视其为空性，如幻如化。此外，为了 বিশেষভাবে说明，还说了“作为自他利益圆满大 आधार的”。自他和自他，对这些有利益，作为圆满 आधार的，就是指作为具有增上生和决定胜的体性的圆满大的 आधार。因为，如果说法的体性是远离一和多的、无始无终的空性，那么，怎么会成为自他利益圆满大的 आधार呢？没有过失。像这样，由于无明的习气力，就像安立为器和情一样，成为自他利益圆满大的 आधार，就像梦等的意识一样。如果无明的习气和法的体性无始无终的自性也变成了无明的习气，就像用麝香等熏染一样，诸法的法性就是这样的。因此，是自他利益圆满的 आधार。此外，由于遇到善知识并且获得 अच्छे मार्ग，无明的暂时的习气得以 दूर，并且完全清净，就像黄金和铜 दूर了污垢一样。这有 ग्रहण和 त्याग功德和过失。这是为什么呢？因为仅仅是证悟了真实的意义而已。因此，对此，没有什么需要去除的，没有什么需要衡量的，以真实 देखने真实，如果见到真实，就解脱了。这样说。
English
Therefore, it is said in the scriptures, "Unborn from the very beginning." So, whatever is unborn from the very beginning cannot function in the state of "one" and "many," but is like the sky, the very nature of being completely without interruption. All dharmas also arise in this way. Therefore, whatever arises from whatever, whatever transforms into various forms, is unseen, just as the seeds of rice and so on produce the fruit of rice. Similarly, whatever arises from emptiness will not become permanent and discontinuous, because all the victorious ones, free from all conceptual elaborations, also see it as empty and like an illusion. Furthermore, in order to বিশেষভাবে specify, it is also said, "Being the basis of the great perfection of benefiting oneself and others." Self and others are self and others. Benefiting these, being the basis of perfection, means being the basis of the great perfection that has the nature of higher realms and definite goodness. Because, if the nature of dharma is emptiness, which is free from one and many, without beginning and end, then how can it be the basis of the great perfection of benefiting oneself and others? There is no fault. Like this, due to the power of the habits of ignorance, just as it is established as vessel and content, it becomes the basis of the great perfection of benefiting oneself and others, just like the consciousness of dreams and so on. If the habits of ignorance and the nature of dharma, the nature of being without beginning and end, also become the habits of ignorance, just like being perfumed with musk and so on, the dharmata of things is like that. Therefore, it is the basis of the great perfection of benefiting oneself and others. Furthermore, because of meeting a virtuous friend and finding a good path, the temporary habits of ignorance are दूर and become completely purified, just like gold and copper are दूर from impurities. This has ग्रहण and त्याग merits and faults. Why is that? Because it is only the realization of the true meaning. Therefore, regarding this, there is nothing to be removed, nothing to be measured, देखने reality with reality, if you see reality, you are liberated. Thus it is said.