Tibetan
ཐོང་བ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་ཁམས་གསུམ་པོ་འདས་པའི་ཁམས་དང་། མ་འོངས་པའི་ཁམས་དང་། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་ཁམས་དག་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཤེས་ཤིང་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་ཁམས་གསུམ་པོ་དམན་པའི་ཁམས་དང་། བར་མའི་ཁམས་དང་། གྱ་ནོམ་པའི་ཁམས་དག་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཤེས་ཤིང་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་ཁམས་གསུམ་པོ་དགེ་བའི་ཁམས་དང་། མི་དགེ་བའི་ཁམས་དང་། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་ཁམས་དག་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཤེས་ཤིང་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་ཁམས་གསུམ་པོ་སློབ་པའི་ཁམས་དང་། མི་སློབ་པའི་ཁམས་དང་། སློབ་པ་ཡང་མ་ཡིན་མི་སློབ་པ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཁམས་དག་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཤེས་ཤིང་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་ཁམས་གཉིས་པོ་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ཁམས་དང་། ཟག་པ་མེད་པའི་ཁམས་དག་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཤེས་ཤིང་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་ཁམས་གཉིས་པོ་འདུས་བྱས་ཀྱི་ཁམས་དང་། འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཁམས་དག་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཤེས་ཤིང་མཐོང་བ་ཡིན་ཏེ། ཀུན་དགའ་བོ་དེ་ཙམ་གྱིས་ན་མཁས་པ་ཁམས་ལ་མཁས་པ་ཡིན་ནོ། །བཙུན་པ་ཇི་ཙམ་གྱིས་ན་མཁས་པ་སྐྱེ་མཆེད་ལ་མཁས་པ་ལགས། ཀུན་དགའ་བོ་མཁས་པ་ནི་སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཉིས་པོ་མིག་གི་སྐྱེ་མཆེད་དང་། གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དང་། རྣ་བའི་སྐྱེ་མཆེད་དང་། སྒྲའི་སྐྱེ་མཆེད་དང་། སྣའི་སྐྱེ་མཆེད་དང་། དྲིའི་སྐྱེ་མཆེད་དང་། ལྕེའི་སྐྱེ་མཆེད་དང་། རོའི་སྐྱེ་མཆེད་དང་། ལུས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དང་། རེག་བྱའི་སྐྱེ་མཆེད་དང་། ཡིད་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དང་། ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དག་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཤེས་ཤིང་མཐོང་བ་སྟེ། ཀུན་དགའ་བོ་དེ་ཙམ་གྱིས་ན་མཁས་པ་སྐྱེ་མཆེད་ལ་མཁས་པ་ཡིན་ནོ། །བཙུན་པ་ཇི་ཙམ་གྱིས་ན་མཁས་པ་རྟེན་ཅིང་འདྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ལ་མཁས་པ་ལགས། ཀུན་དགའ་བོ་མཁས་པ་ནི་རྟེན་ཅིང་འདྲེལ་པར་འབྱུང་བ་འདི་ཉིད་ལུགས་བཞིན་འབྱུང་བ་དང་། ལུགས་ལས་བཟློག་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། འདི་ཡོད་པས་འདི་འབྱུང་། འདི་སྐྱེས་པས་འདི་སྐྱེ་སྟེ། འདི་ལྟར་མ་རིག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་འདུ་བྱེད། འདུ་བྱེད་ཀྱི་རྐྱེན་གྱིས་རྣམ་པར་ཤེས་པ། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་མིང་དང་གཟུགས། །མིང་དང་གཟུགས་ཀྱི་རྐྱེན་གྱིས་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག །སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་གི་རྐྱེན་གྱིས་རེག་པ། རེག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ཚོར་བ། ཚོར་བའི་རྐྱེན་གྱིས་སྲེད་པ། སྲེད་པའི་ རྐྱེན་གྱིས་ལེན་པ། ལེན་པའི་རྐྱེན་གྱིས་སྲིད་པ། སྲིད་པའི་རྐྱེན་གྱིས་སྐྱེ་བ།
Chinese
通达。此外，对于三种界，即已逝的界、未来的界和现在产生的界，如实地了知和证见。此外，对于三种界，即低劣的界、中等的界和殊胜的界，如实地了知和证见。此外，对于三种界，即善的界、不善的界和无记的界，如实地了知和证见。此外，对于三种界，即有学的界、无学的界和非有学非无学的界，如实地了知和证见。此外，对于两种界，即有漏的界和无漏的界，如实地了知和证见。此外，对于两种界，即有为的界和无为的界，如实地了知和证见。阿难陀，仅凭这些，就可称智者为精通于界。尊者，精通于何种程度才可称智者为精通于处呢？阿难陀，智者如实地了知和证见十二处，即眼处、色处、耳处、声处、鼻处、香处、舌处、味处、身处、触处、意处、法处。阿难陀，仅凭这些，就可称智者为精通于处。尊者，精通于何种程度才可称智者为精通于缘起呢？阿难陀，智者如实地了知缘起的顺生和逆生，即此有故彼有，此生故彼生。例如，以无明为缘则有行，以行为缘则有识，以识为缘则有名色，以名色为缘则有六处，以六处为缘则有触，以触为缘则有受，以受为缘则有爱，以爱为缘则有取，以取为缘则有有，以有为缘则有生。
English
is thorough. Furthermore, one knows and sees as they are the three realms: the past realm, the future realm, and the present realm. Furthermore, one knows and sees as they are the three realms: the inferior realm, the intermediate realm, and the superior realm. Furthermore, one knows and sees as they are the three realms: the virtuous realm, the non-virtuous realm, and the unspecified realm. Furthermore, one knows and sees as they are the three realms: the realm of learning, the realm of non-learning, and the realm of neither learning nor non-learning. Furthermore, one knows and sees as they are the two realms: the realm with outflows and the realm without outflows. Furthermore, one knows and sees as they are the two realms: the conditioned realm and the unconditioned realm. Ananda, by this much, a wise person is wise in the realms. Venerable, to what extent is a wise person wise in the sense bases? Ananda, a wise person knows and sees as they are the twelve sense bases: the sense base of the eye and the sense base of forms, the sense base of the ear and the sense base of sounds, the sense base of the nose and the sense base of smells, the sense base of the tongue and the sense base of tastes, the sense base of the body and the sense base of tangibles, the sense base of the mind and the sense base of dharmas. Ananda, by this much, a wise person is wise in the sense bases. Venerable, to what extent is a wise person wise in dependent origination? Ananda, a wise person knows the arising and ceasing of dependent origination in accordance with the law, like this: this being, that arises; this arising, that is born. Like this, with ignorance as a condition, there is action; with action as a condition, there is consciousness; with consciousness as a condition, there is name and form; with name and form as a condition, there are the six sense bases; with the six sense bases as a condition, there is contact; with contact as a condition, there is feeling; with feeling as a condition, there is craving; with craving as a condition, there is grasping; with grasping as a condition, there is existence; with existence as a condition, there is birth.
Tibetan
སྐྱེ་བའི་རྐྱེན་གྱིས་རྒ་ཤི་དང་། མྱ་ངན་དང་། སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། ཡིད་མི་བདེ་བ་དང་། འཁྲུག་པ་དག་འབྱུང་ཞིང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕུང་པོ་ཆེན་པོ་འདི་འབའ་ཞིག་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། འདི་མེད་པས་འདི་མི་འབྱུང་། འདི་འགགས་པས་འདི་འགག་སྟེ། འདི་ལྟར་མ་རིག་པ་འགགས་པས་འདུ་བྱེད་འགག།འདུ་བྱེད་འགགས་པས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འགག །རྣམ་པར་ཤེས་པ་འགགས་པས་མིང་དང་གཟུགས་འགག །མིང་དང་གཟུགས་འགགས་པས་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་འགག །སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་འགགས་པས་རེག་པ་འགག །རེག་པ་འགགས་པས་ཚོར་བ་འགག །ཚོར་བ་འགགས་པས་ཕྲེད་པ་འགག །ཕྲེད་པ་འགགས་པས་ལེན་པ་འགག །ལེན་པ་འགགས་པས་སྲིད་པ་འགག །སྲིད་པ་འགགས་པས་སྐྱེ་བ་འགག །སྐྱེ་བ་འགགས་པས་རྒ་ཤི་དང་། མྱ་ངན་དང་། སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། ཡིད་མི་བདེ་བ་དང་། འཁྲུག་པ་དག་འགག་ཅིང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕུང་པོ་ཆེན་པོ་འདི་འབའ་ཞིག་འགག་པར་འགྱུར་བ་དག་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཤེས་ཤིང་མཐོང་བ་ཡིན་ཏེ། ཀུན་དགའ་བོ་དེ་ཙམ་གྱིས་ན་མཁས་པ་རྟེན་ཅིང་འདྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ལ་མཁས་པ་ཡིན་ནོ། །བཙུན་པ་ཇི་ཙམ་གྱིས་ན་མཁས་པ་གནས་དང་གནས་མ་ཡིན་པ་ལ་མཁས་པ་ལགས། ཀུན་དགའ་བོ་མཁས་པ་ནི་གནས་ལ་གནས་དང་། གནས་མ་ཡིན་པ་ལ་གནས་མ་ཡིན་པ་དག་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཤེས་ཤིང་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ། །ཀུན་དགའ་བོ་འདི་ནི་གནས་མ་ཡིན་ཞིང་གོ་སྐབས་མེད་པ་སྟེ། གང་ལུས་ཀྱིས་ཉེས་པར་སྤྱད་པ་དང་། ངག་དང་། ཡིད་ཀྱིས་ཉེས་པར་སྤྱད་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་འདོད་པ་དང་། སྡུག་པ་དང་། དགའ་བ་དང་། ཡིད་དུ་འོང་བ་དག་མངོན་པར་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བ་འདི་ནི་གནས་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ནི་གནས་ཡིན་ཏེ། གང་ལུས་ཀྱིས་ཉེས་པར་སྤྱད་པ་དང་། ངག་དང་། ཡིད་ཀྱིས་ཉེས་པར་སྤྱད་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་འདོད་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། སྡུག་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། དགའ་བ་མ་ཡིན་པ་དང་། ཡིད་དུ་འོང་བ་མ་ ཡིན་པ་དག་མངོན་པར་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བ་འདི་ནི་གནས་ཡིན་ནོ། །ཀུན་དགའ་བོ་འདི་ནི་གནས་མ་ཡིན་ཞིང་གོ་སྐབས་མེད་པ་སྟེ་གང་ལུས་ཀྱིས་ལེགས་པར་སྤྱད་པ་དང་། ངག་དང་། ཡིད་ཀྱིས་ལེགས་པར་སྤྱད་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་འདོད་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། སྡུག་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། དགའ་བ་མ་ཡིན་པ་དང་། ཡིད་དུ་འོང་བ་མ་ཡིན་པ་དག་མངོན་པར་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བ་འདི་ནི་གནས་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ནི་གནས་ཡིན་ཏེ་གང་ལུས་ཀྱིས་ལེགས་པར་སྤྱད་པ་དང་། ངག་དང་། ཡིད་ཀྱིས་ལེགས་
Chinese
以生为缘故，有老死，以及悲伤、哀号、痛苦、忧恼和扰乱等产生，并且唯有这巨大的痛苦之蕴产生。 例如，因为这个没有，所以这个不产生；因为这个灭绝，所以这个灭绝。像这样，因为无明灭绝，所以行灭绝；行灭绝故，识灭绝；识灭绝故，名色灭绝；名色灭绝故，六处灭绝；六处灭绝故，触灭绝；触灭绝故，受灭绝；受灭绝故，爱灭绝；爱灭绝故，取灭绝；取灭绝故，有灭绝；有灭绝故，生灭绝；生灭绝故，老死，以及悲伤、哀号、痛苦、忧恼和扰乱等灭绝，并且唯有这巨大的痛苦之蕴灭绝，如实地知晓和见到。阿难陀，仅仅因为这样，才算是善于缘起之智者。 尊者，以何为善于处与非处之智者呢？阿难陀，智者如实地知晓和见到处为处，非处为非处。 阿难陀，这并非是处，也没有机会，即以身体行恶行，以及语和意行恶行的异熟，想要、可爱、可喜和合意等显现成就，这并非是处。 这是处，即以身体行恶行，以及语和意行恶行的异熟，不想要、不可爱、不可喜和不合意等显现成就，这是处。 阿难陀，这并非是处，也没有机会，即以身体行善行，以及语和意行善行的异熟，不想要、不可爱、不可喜和不合意等显现成就，这并非是处。 这是处，即以身体行善行，以及语和意行善
English
Conditioned by birth, there arise aging and death, as well as sorrow, lamentation, pain, distress, and disturbance, and only this great mass of suffering arises. For example, because this does not exist, this does not arise; because this ceases, this ceases. Thus, because ignorance ceases, volitional formations cease; because volitional formations cease, consciousness ceases; because consciousness ceases, name and form cease; because name and form cease, the six sense sources cease; because the six sense sources cease, contact ceases; because contact ceases, feeling ceases; because feeling ceases, craving ceases; because craving ceases, grasping ceases; because grasping ceases, becoming ceases; because becoming ceases, birth ceases; because birth ceases, aging and death, as well as sorrow, lamentation, pain, distress, and disturbance cease, and only this great mass of suffering ceases, knowing and seeing as it truly is. Ānanda, it is only by this much that one is wise in dependent origination. Reverend, by how much is one wise in what is possible and what is impossible? Ānanda, a wise person knows and sees what is possible as possible, and what is impossible as impossible, as it truly is. Ānanda, this is not a possibility, nor is there an opportunity, that the ripening of deeds done wrongly by body, speech, and mind, such as what is desired, lovely, delightful, and agreeable, will manifestly be accomplished; this is not a possibility. This is a possibility, that the ripening of deeds done wrongly by body, speech, and mind, such as what is not desired, not lovely, not delightful, and not agreeable, will manifestly be accomplished; this is a possibility. Ānanda, this is not a possibility, nor is there an opportunity, that the ripening of deeds done rightly by body, speech, and mind, such as what is not desired, not lovely, not delightful, and not agreeable, will manifestly be accomplished; this is not a possibility. This is a possibility, that the ripening of deeds done rightly by body, speech, and mind, such as what is