Tibetan
དགེ་འདུན་ལྷག་མའི་ཆོས་བཅུ་གསུམ་བཤད་པ། དགེ་འདུན་ལྷག་མའི་ཆོས་བཅུ་གསུམ་བཤད་པ། སྡོམ་ལ། ཁུ་བ་འཛིན་པ་འཁྲིག་ཚིག་བསྙེན་བཀུར་སྨྱན། །ཁང་པ་ཁང་ཆེན་དང་ནི་གཞི་མེད་པ། །བག་ཙམ་དགེ་འདུན་དབྱེན་དང་དེ་རྗེས་ཕྱོགས། །ཁྱིམ་སུན་འབྱིན་དང་བཀའ་བློ་མི་བདེ་བའོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་དགེ་འདུན་ལྷག་མའི་ཆོས་བཅུ་གསུམ་པོ་འདི་དག་ནི་ཟླ་བ་ཕྱེད་ཕྱེད་ཅིང་། སོ་སོར་ཐར་པའི་མདོ་འདོན་པ་ལས་འབྱུང་ངོ་། །བསམ་བཞིན་དུ་ཁུ་བ་ཕྱུང་ན་རྨི་ལམ་གྱི་མ་གཏོགས་ཏེ། དགེ་འདུན་ལྷག་མའོ། །ཡང་དགེ་སློང་གང་དྲལ་ཅིང་གྱུར་པའི་སེམས་ཀྱིས་བུད་མེད་ཀྱི་ཡུལ་དང་ལྷན་ཅིག་ལུས་རེག་པར་བྱེད་དམ། ལག་པ་ནས་བཟུང་ངམ། དཔུང་པ་ནས་བཟུང་ངམ། ལན་བུ་ནས་བཟུང་ངམ། ཡན་ལག་དང་ཉིད་ལག་གང་ཡང་རུང་བ་ལ་ནོམ་པ་དང་། ཉུག་པ་བདག་གིར་བྱེད་ན། དགེ་འདུན་ལྷག་མའོ། །ཡང་དགེ་སློང་གང་དྲལ་ཅིང་གྱུར་པའི་སེམས་ཀྱིས་བུད་མེད་ཀྱི་ཡུལ་ལ་གནས་ངན་ལེན་གྱི་ཚིག་སྡིག་པ་ཅན། ཚོགས་པར་མི་དབྱུང་བ། འཁྲིག་པ་ལས་བྱུང་བ་དང་ལྡན་བ་དག །སྐྱེས་བུས་ན་ཆུང་ལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྨྲས་ན། དགེ་འདུན་ལྷག་མའོ། །ཡང་དགེ་སློང་གང་དྲལ་ཅིང་གྱུར་པའི་སེམས་ཀྱིས་བུད་མེད་ཀྱི་ཡུལ་གྱི་མདུན་དུ་བདག་ཉིད་ཀྱི་ལུས་ཀྱི་བསྙེན་བཀུར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འདི་ལྟ་སྟེ། ང་ལྟ་བུའི་དགེ་སློང་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་དགེ་བའི་ཆོས་ཅན། ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ལ་འདི་ལྟར་འཁྲིག་པ་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་ འདིས་བསྙེན་བཀུར་བྱས་ན། སྲུ་འདི་བསྙེན་བཀུར་བྱས་པ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ན་མཆོག་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྔགས་པ་བརྗོད་ན། དགེ་འདུན་ལྷག་མའོ། །ཡང་དགེ་སློང་གང་བུད་མེད་ལ་སྐྱེས་པའི་ཚིག་དང་། སྐྱེས་པ་ལ་བུད་མེད་ཀྱི་ཚིག་གིས་ཆུང་མ་ཉིད་དང་། མཛའ་ན་མོ་ཉིད་དུ་སྨྱན་བྱེད་ན་ཐ་ན་ཐང་འགའ་ཕྲད་པ་ཡང་རུང་སྟེ། དགེ་འདུན་ལྷག་མའོ། །དགེ་སློང་གིས་བདག་གིས་བསླངས་པ། བདག་པོ་མེད་པ། བདག་གི་ཕྱིར་ཁང་པ་རྩིག་ཏུ་འཇུག་ན། དགེ་སློང་དེས་ཁང་པ་ཚད་བཞིན་དུ་བརྩིག་ཏུ་ཆུག་ཅིག །དེ་ལ་ཁང་པའི་ཚད་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། ནང་གི་སྲིད་དུ་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་མཐོའི་མཐོ་བཅུ་གཉིས། ཞེང་དུ་མཐོ་བདུན་ནོ། །གཞི་བལྟ་བའི་ཕྱིར་དགེ་སློང་དེས་དགེ་སློང་དག་བཀྲི་བར་བྱའོ། །ཁྲིད་པའི་དགེ་སློང་དག་གིས་ཀྱང་གཞི་རུང་བ་དང་། རྩོད་པ་མེད་པ་དང་། བརྩམ་དུ་རུང་བར་བལྟ་བར་བྱའོ། །གལ་ཏེ་དགེ་སློང་གིས་གཞི་མི་རུང་བའམ། རྩོད་པ་དང་བཅས་པའམ། བརྩམ་དུ་མི་རུང་བར་བདག་
Chinese
讲述僧残法十三事 讲述僧残法十三事 归纳：遗精执持淫语赞，房室大房及无基，少分僧伽诤端及随顺，毁家及不悦意。 具寿们，这些僧残法十三事，是每月两次诵读别解脱经时出现的。 若故意遗精，除非是梦中，是僧残。 又，若比丘以染污之心，与女人之境一同作身体接触，或从手开始，或从臂膀开始，或从身体开始，对于肢体或小肢体，若作爱抚和摩擦，是僧残。 又，若比丘以染污之心，对女人之境说污秽的、不应在集会中说的、与淫事有关的言语，如男子对少女所说，是僧残。 又，若比丘以染污之心，在女人之境前，为了对自己身体的恭敬，这样说：像我这样的持戒比丘，具有善法，行梵行，以这样的与淫事相关的法来恭敬，此女是受恭敬者中最殊胜的，这样赞叹，是僧残。 又，若比丘以男人的话对女人，或以女人的话对男人，作媒，甚至是短暂的相遇，是僧残。 若比丘为自己乞求、无主的、为自己建造房屋，该比丘应按照尺寸建造房屋。房屋的尺寸是：内部长度为如来身高十二倍，宽度为七倍。为了看地基，该比丘应带领比丘们。被带领的比丘们也应看地基是否合适、无争议、可建造。如果比丘认为地基不合适、有争议、不可建造，
English
Explanation of the Thirteen Saṃghāvaśeṣa Dharmas Explanation of the Thirteen Saṃghāvaśeṣa Dharmas Summary: Semen retention, sexual speech, veneration, mediation, dwelling, large dwelling, and baselessness, a small amount, Saṃgha dissension and following that, ruining a family and displeasure. O venerable ones, these thirteen Saṃghāvaśeṣa dharmas arise from reciting the Prātimokṣa Sūtra twice a month. If one intentionally ejaculates semen, except in a dream, it is a Saṃghāvaśeṣa. Furthermore, if a bhikṣu, with a defiled mind, engages in bodily contact with a woman's body, whether holding from the hand, or holding from the arm, or holding from the body, if he engages in fondling and rubbing any limb or small limb, it is a Saṃghāvaśeṣa. Furthermore, if a bhikṣu, with a defiled mind, speaks to a woman's body with words of evil conduct, which should not be spoken in an assembly, which are related to sexual intercourse, as a man would speak to a young woman, it is a Saṃghāvaśeṣa. Furthermore, if a bhikṣu, with a defiled mind, in front of a woman's body, for the sake of venerating his own body, says this: "A bhikṣu like me, endowed with morality, possessing virtuous qualities, practicing celibacy, is venerated by this dharma related to sexual intercourse. This woman is the most excellent among those who are venerated," thus praising, it is a Saṃghāvaśeṣa. Furthermore, if a bhikṣu mediates between a woman with a man's words, or a man with a woman's words, for the sake of marriage or friendship, even if it is only a brief encounter, it is a Saṃghāvaśeṣa. If a bhikṣu requests for himself, an ownerless dwelling, to build a house for himself, that bhikṣu should have the house built according to the measurements. The measurements of the house are: the interior length should be twelve times the height of the Sugata, and the width should be seven times the height. In order to inspect the foundation, that bhikṣu should lead the bhikṣus. The led bhikṣus should also inspect whether the foundation is suitable, without dispute, and can be built upon. If the bhikṣu considers the foundation unsuitable, disputed, or cannot be built upon,
Tibetan
གིས་བསླངས་པ། བདག་པོ་མེད་པ། བདག་གི་ཕྱིར་ཁང་པ་རྩིག་ཏུ་འཇུག་གམ། གཞི་བལྟ་བའི་ཕྱིར་དགེ་སློང་དག་ཀྱང་མི་ཁྲིད་དམ། དགེ་སློང་ཁྲིད་པ་དག་ལ་གཞི་སྟོན་ཏམ། ཚད་ལས་འདས་ན་དགེ་འདུན་ལྷག་མའོ། །དགེ་སློང་གིས་བདག་པོ་ཡོད་པ། དགེ་འདུན་གྱི་ཕྱིར་གཙུག་ལག་ཁང་ཆེན་པོ་རྩིག་ཏུ་འཇུག་ན། གཞི་བལྟ་བའི་ཕྱིར་དགེ་སློང་དེས་དགེ་སློང་དག་བཀྲི་བར་བྱའོ། །ཁྲིད་པའི་དགེ་སློང་དག་གིས་ཀྱང་གཞི་རུང་བ་དང་། རྩོད་པ་མེད་པ་དང་། བརྩམ་དུ་རུང་བར་བལྟ་བར་བྱའོ། །གལ་ཏེ་དགེ་སློང་གིས་གཞི་མི་རུང་བའམ། རྩོད་པ་དང་བཅས་པའམ། བརྩམ་དུ་མི་རུང་བར་བདག་པོ་ཡོད་པ་དགེ་འདུན་གྱི་ཕྱིར་གཙུག་ལག་ཁང་ཆེན་པོ་རྩིག་ཏུ་འཇུག་གམ། གཞི་བལྟ་བའི་ཕྱིར་དགེ་སློང་དག་ཀྱང་མི་ཁྲིད་དམ། དགེ་སློང་ཁྲིད་པ་དག་ལ་གཞི་མི་སྟོན་ན། དགེ་འདུན་ལྷག་མའོ། །ཡང་དགེ་སློང་གང་ཁྲོས་ཤིང་ཞེ་སྡང་བར་གྱུར་ནས། ཅི་ནས་ཀྱང་འདི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་དང་དབྲལ་ལོ་སྙམ་ནས། དགེ་སློང་དག་པ་ལྟུང་བ་མེད་པ་ལ་གཞི་མེད་པར་ཕམ་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་ཀྱིས་སྐུར་པ་ལས་དེ་དུས་གཞན་ཞིག་ན་དྲིས་ཀྱང་རུང་། མ་དྲིས་ཀྱང་རུང་། རྩོད་པ་དེ་ཡང་གཞི་ མེད་པ་ཡིན་ལ། དགེ་སློང་ཡང་ཞེ་སྡང་ལ་གནས་པས་ཞེ་སྡང་གིས་སྨྲས་སོ་ཞེ་ན། དགེ་འདུན་ལྷག་མའོ། །ཡང་དགེ་སློང་ཁྲོས་ཤིང་ཞེ་སྡང་བར་གྱུར་ནས་ཅི་ནས་ཀྱང་འདི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་དང་དབྲལ་ལོ་སྙམ་ནས། དགེ་སློང་དག་པ་ལྟུང་བ་མེད་པ་ལ་གཞན་གྱི་ཆ་མ་ཡིན་པ་དང་། མཐུན་པ་ཕམ་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་ཀྱིས་སྐུར་པ་ལས་དེ་དུས་གཞན་ཞིག་ན། དྲིས་ཀྱང་རུང་། མ་དྲིས་ཀྱང་རུང་། རྩོད་པ་དེ་ཡང་གཞན་གྱི་ཆ་མ་ཡིན་པ་དང་མཐུན་པ་ཡིན་ལ། རྩོད་པ་དེ་གཞན་གྱི་ཆ་མ་ཡིན་པ་དང་མཐུན་པས་བག་ཙམ་ལས་བསམས་པ་ཙམ་གྱིས་ཆོས་འགའ་ཞིག་བླངས་པར་གྱུར་ལ། དགེ་སློང་ཡང་ཞེ་སྡང་ལ་གནས་པས་ཞེ་སྡང་གིས་སྨྲས་སོ་ཞེ་ན། དགེ་འདུན་ལྷག་མའོ། །ཡང་དགེ་སློང་གང་དགེ་འདུན་མཐུན་པ་དབྱེ་བའི་ཕྱིར་རྟུལ་བར་བྱེད་ཅིང་། དབྱེན་བྱེད་པར་གྱུར་པའི་རྩོད་པ་ཡང་དག་པར་བླངས་ནས་རབ་ཏུ་བཟུང་སྟེ་འདུག་ན། དགེ་སློང་དེ་ལ་དགེ་སློང་རྣམས་ཀྱིས་འདི་སྐད་ཅེས། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཁྱོད་དགེ་འདུན་མཐུན་པ་དབྱེ་བའི་ཕྱིར་རྟུལ་པར་མ་བྱེད་ཅིག །དབྱེན་བྱེད་པར་འགྱུར་བའི་རྩོད་པ་ཡང་དག་པར་བླངས་ནས་རབ་ཏུ་བཟུང་སྟེ་མ་འདུག་ཅིག །ཚེ་དང་ལྡན་པ་དགེ་འདུན་དང་མཐུན་པར་གྱིས་ཤིག །དགེ་འདུན་མཐུན་ཞིང་མི་ཕྱེད་ལ་ཀུན་ཏུ་དགའ་ཞིང་མི་རྩོད་དེ། མཆོག་གཅིག་འདོན་པ་གཅིག་ཅིང་། ཆུ་དང་འོ་མ་གཅིག་ཏུ་འདྲེས་པ་ལྟ་བུར་གྱུར་ལ། སྟོན་པའི་བསྟན་པ་ཡང་གསལ་བར་བྱེད་ན། བདེ་བ་ལ་རེག་པར་འགྱུར་གྱིས། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཁྱོད་དགེ་འདུན་འབྱེད་པར་བྱེད་པའི་གཞི་འདི་ལྟ་བུ་འདི་ཐོང་ཞིག །ཅེས་བསྒོ་བར་བྱའོ། །དགེ་སློང་དེ་ལ་དགེ་སློང་རྣམས་ཀྱིས་དེ་སྐད་བསྒོ་བ་ན། གལ་ཏེ་གཞི་དེ་གཏོང་ན་དེ་ལྟ་ན་ལེགས། གལ་ཏེ་མི་གཏོང་ན་གཞི་དེ་གཏོང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ལན་གཉིས་ལན་གསུམ་དུ་ཡང་དག་པར་བསྒོ་བར་བྱའོ། །ཡང་དག་པར་བསྟན་པར་བྱའོ། །ལན་གཉིས་ལན་གསུམ་དུ་ཡང་དག་པར་བསྒོ། ཡང་དག་པར་བསྟན་པ་ན་གཞི་དེ་གཏོང་ན་དེ་ལྟ་ན་ལེགས། གལ་ཏེ་མི་གཏོང་ན་དགེ་འདུན་ལྷག་མའོ། །དགེ་སློང་དེའི་གྲོགས་བྱེད་པའི་དགེ་སློང་མི་མཐུན་པར་སྨྲ་བ་ཉིད་ཀྱི་རྗེས་སུ་ཕྱོགས་པ་གཅིག་གམ། གཉིས་ས་མང་ པོ་དག་ཡོད་ཅིང་། གལ་ཏེ་དེ་དག་དགེ་སློང་རྣམས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས། ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་ཁྱེད་ཅག་དགེ་ཡང་རུང་སྡིག་ཀྱང་རུང་། དགེ་སློང་འདི་ལ་ཅི་ཡང་མ་སྨྲ་ཞིག །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་དགེ་སློང་འདི་ནི་ཆོས་སྨྲ་བ། འདུལ་བ་སྨྲ་བ། དགེ་སློང་འདི་ནི་ཆོས་དང་འདུལ་བ་ཡང་དག་པར་བླངས་ནས་རབ་ཏུ་བཟུང་སྟེ་རྗེས་སུ་ཐ་སྙད་འདོགས་པར་བྱེད་པ། དགེ་སློང་འདི་ནི་ཤེས་བཞིན་དུ་སྨྲའི། མི་ཤེས་པར་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དགེ་སློང་འདི་གང་ལ་འདོད་ཅིང་བཟོད་པ་དེ་ལ། བདག་ཅག་ཀྱང་འདོད་ཅིང་བཟོད་དོ་ཞེས་ཟེར་ན། དགེ་སློང་དེ་དག་ལ་དགེ་སློང་རྣམས་ཀྱིས་འདི་སྐད་ཅེས། ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་ཁྱེད་ཅག་དེ་སྐད་ཅེས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་ཁྱེད་ཅག་དགེ་ཡང་རུང་། སྡིག་ཀྱང་རུང་དགེ་སློང་འདི་ལ་ཅི་ཡང་མ་སྨྲ་ཞིག །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་དགེ་སློང་འདི་ནི། ཆོས་སྨྲ་བ་འདུལ་བ་སྨྲ་བ། དགེ་སློང་འདི་ནི་ཆོས་དང་འདུལ་བ་ཡང་དག་པར་བླངས་ནས་རབ་ཏུ་བཟུང་སྟེ། རྗེས་སུ་ཐ་སྙད་འདོགས་པར་བྱེད་པ། དགེ་སློང་འདི་ནི་ཤེས་བཞིན་དུ་སྨྲའི། མི་ཤེས་པར་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དགེ་སློང་འདི་གང་ལ་འདོད་ཅིང་བཟོད་པ་དེ་ལ། བདག་ཅག་ཀྱང་འདོད་ཅིང་བཟོད་དོ། །ཞེས་མ་ཟེར་ཅིག །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་དགེ་སློང་འདི་ནི། ཆོས་སྨྲ་བ་མ་ཡིན། འདུལ་བ་སྨྲ་བ་མ་ཡིན་གྱི། ཚེ་དང་ལྡན་པ་དགེ་སློང་འདི་ནི་ཆོས་མ་ཡིན་པ་སྨྲ་བ། འདུལ་བ་མ་ཡིན་པ་སྨྲ་བ། དགེ་སློང་འདི་ནི་ཆོས་མ་ཡིན་པ་དང་། འདུལ་བ་མ་ཡིན་པ་ཡང་དག་པར་བླངས་ན
Chinese
所兴建，无有主人的，为了自己而建造房屋吗？为了看地基，也不带领比丘们吗？对比丘们展示地基吗？超过限度，僧残。比丘兴建有主人的，为了僧团而建造大的精舍，为了看地基，那位比丘应当带领比丘们。被带领的比丘们也应当看地基是否适宜，没有争端，可以开始建造。如果比丘认为地基不适宜，或者有争端，或者不可以开始建造，有主人的，为了僧团而建造大的精舍吗？为了看地基，也不带领比丘们吗？不对比丘们展示地基吗？僧残。再者，如果某个比丘愤怒且怀恨，心想无论如何也要使此人与梵行分离，就对清净无罪的比丘，以无根据的导致失败之法进行诽谤，之后在其他时间询问也好，不询问也好，争端也是无根据的，比丘也安住于嗔恨，因为嗔恨而说，僧残。再者，如果某个比丘愤怒且怀恨，心想无论如何也要使此人与梵行分离，就对清净无罪的比丘，以不属于其他部分且相似的导致失败之法进行诽谤，之后在其他时间，询问也好，不询问也好，争端也是不属于其他部分且相似的，争端是不属于其他部分且相似的，稍微思考一下，仅仅是思考就取舍了一些法，比丘也安住于嗔恨，因为嗔恨而说，僧残。再者，如果某个比丘为了分裂和谐的僧团而狡辩，并且正确地接受并执持着导致分裂的争端，那么比丘们应当对那位比丘这样说：具寿，不要为了分裂和谐的僧团而狡辩。不要正确地接受并执持着导致分裂的争端。具寿，与僧团和谐相处吧！僧团和谐且不分裂，大家都高兴
English
erected, without an owner, is he having a house built for himself? Does he not also lead monks to inspect the site? Does he show the site to the monks he leads? If it exceeds the limit, it is a Saṃghāvaśeṣa. If a monk is having a large monastery built for the Saṃgha on land that has an owner, that monk should lead monks to inspect the site. The monks who are led should also inspect the site to see if it is suitable, without dispute, and can be started. If a monk considers the site unsuitable, or with dispute, or cannot be started, is he having a large monastery built for the Saṃgha on land that has an owner? Does he not also lead monks to inspect the site? Does he not show the site to the monks he leads? It is a Saṃghāvaśeṣa. Furthermore, if a monk, being angry and hateful, thinking, "By any means, I will separate this person from the Brahmacarya," falsely accuses a pure and faultless monk of a groundless offense that leads to defeat, whether he asks about it at another time or not, the dispute is also groundless, and the monk is also abiding in anger, because he spoke out of anger, it is a Saṃghāvaśeṣa. Furthermore, if a monk, being angry and hateful, thinking, "By any means, I will separate this person from the Brahmacarya," falsely accuses a pure and faultless monk of an offense that leads to defeat, which is not another part and is similar, whether he asks about it at another time or not, the dispute is also not another part and is similar, the dispute is not another part and is similar, and by merely thinking about it, he has taken up some Dharma, and the monk is also abiding in anger, because he spoke out of anger, it is a Saṃghāvaśeṣa. Furthermore, if a monk is contentious in order to divide the harmonious Saṃgha, and having correctly taken up and firmly grasped the dispute that leads to division, the monks should say to that monk: "Venerable one, do not be contentious in order to divide the harmonious Saṃgha. Do not correctly take up and firmly grasp the dispute that leads to division. Venerable one, be in harmony with the Saṃgha! The Saṃgha is harmonious and undivided, and everyone is happy."
Chinese
不要争论，唯一殊胜，发声唯一，如水与奶混合成一，如果能使导师的教法也得以彰显，就能获得安乐。有寿命者，你应舍弃这种制造僧团分裂的基础！应如此告诫。比丘们应如此告诫那位比丘。如果他舍弃那个基础，那样就好。如果不舍弃，为了让他舍弃那个基础，应再三告诫，如实教导。再三告诫，如实教导后，如果他舍弃那个基础，那样就好。如果不舍弃，就是僧残。如果有一两个或更多的地方，有与那位比丘为友，随顺不和之语的比丘，如果他们对比丘们说：诸位有寿命者，你们无论行善作恶，都不要说这位比丘任何事。那是什么缘故呢？诸位有寿命者，这位比丘是说法者，是持律者，这位比丘如实受持佛法和戒律，并且完全掌握，随后进行解释。这位比丘是明知而说，不是不知而说，这位比丘对什么欢喜和忍受，我们也对此欢喜和忍受。如果他们这样说，比丘们应对那些比丘说：诸位有寿命者，你们不要那样说，诸位有寿命者，你们无论行善作恶，都不要说这位比丘任何事。那是什么缘故呢？诸位有寿命者，这位比丘不是说法者，不是持律者，诸位有寿命者，这位比丘是说非法者，是说非律者，这位比丘如实受持非法和非律，