Tibetan
་པ་ནི་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པའི་གཟུགས་སོ། ། སེམས་ཀྱི་གཞི་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་དྲུག་སྟེ། དེ་དག་གིས་ཡུལ་འཛིན་པ་ནི་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་མ་ཤར་བཞིན་དུ་འཛིན་པ་ཡིན་གྱི་རྣམ་པ་དང་བཅས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། སྣང་བ་འདི་དོན་མ་ཡིན་ན་མི་སྣང་བའི་དོན་ཡོད་པ་ལ་སྒྲུབ་བྱེད་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། རགས་སྣང་ཤེས་པ་ཡིན་ན་རགས་པ་རྡུལ་ཕྲན་བསགས་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱང་ཡུལ་གཞན་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་ཡིན་གྱི་རང་ཉིད་གཅོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། བདག་ཉིད་ལ་བཅད་བྱ་གཅོད་བྱེད་གཉིས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ཡང་ཕྱི་རོལ་དོན་གྲུབ་ལས། གང་གི་ཚེ་ན་རྣམ་ཤེས་དོན། །ཡོངས་གཅོད་ཙམ་དུ་འདོད་དེའི་ཚེ། །ཤེས་པས་ཇི་ལྟར་རང་གི་ཡུལ། །རིག་པར་འགྱུར་ཞེས་སྨྲས་མ་འབྲེལ། །རྣམ་ཤེས་དེ་ཡི་བྱེད་པོ་མིན། །དམ་པའི་དོན་དུ་བྱ་བའང་མིན། །རིག་པ་ཙམ་དུ་ཟད་མོད་ཀྱི། །བྱེད་པ་ཉིད་དུ་སྒྲོ་བཏགས་གསུངས། །ཞེས་འབྱུང་བ་ལྟར་རོ། །སེམས་ལས་བྱུང་བ་དང་། མི་ལྡན་པའི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་གཞི་ནི་འོག་ཏུ་སྟོན་པར་འགྱུར་ལ། འདུས་མ་བྱས་ནི་བཤད་ཟིན་ཏོ། ། མདོ་སྡེ་པ་རྣམས་ནི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམས་པར་མེད་བར་གནས་པ་ལ་རེག་པར་འདུ་ཤེས་པ་ཡིན་གྱི་རེག་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཆ་བཅས་སུ་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །བར་དང་བཅས་ནའང་བར་དེར་རྡུལ་གཞན་འཇུག་པ་ལ་སུས་གེགས་བྱེད་དེ། ཉིན་མོ་སྣང་བ་དང་མཚན་མོ་མུན་པའི་རྡུལ་ནི་དེ་དག་གི་བར་དུ་གནས་པར་རིགས་པའི་ཕྱིར་དང་། མི་གནས་ན་དེ་དག་སྣང་བྱེད་དང་སྒྲིབ་བྱེད་དུ་མ་གྲུབ་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་འགྲེལ་པ་ལས་ཀྱང་། བཙུན་པ་ན་རེ་རེག་པ་ནི་མེད་ཀྱི་འདབ་ཆགས་པ་ལ་རེག་གོ་སྙམ་དུ་འདུ་ཤེས་པར་ཟད་དོ་ཞེས་ཟེར་ཏེ། བཙུན་པའི་ལུགས་འདོད་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ནི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་བར་དང་བཅས་པ་རྣམས་ཀྱི་བར་སྟོང་པ་དག་ཏུ་འགྲོ་བ་ལ་སུ་ཞིག་འགོག་ན་འདི་ལྟར་ཐོགས་པ་དང་བཅས་པ་དག་ཏུ་འདོད་ཅེས་བཤད་དོ། །དེས་ན་བར་མེད་ཅིང་མ་རེག་པ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་རོ། །རགས་སྣང་ནི་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། རྡུལ་ཕྲ་རབ་འདུས་པ་ཞེས་བྱ་བའང་རྡུལ་དུ་མ་བར་མེད་པར་གནས་པ་ལ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རགས་པ་ནི་རྫས་སུ་མེད་དོ། ། ཤེས་པ་རྣམ་པ་དང་བཅས་པ་མ་ཡིན་ན་ཤེས་པ་གཅིག་གིས་དོན་ཐམས་ཅད་རིག་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་དོན་གྱི་རྣམ་པར་སྐྱེས་པ་ལ་དོན་རིག་པ་ཞེས་བརྗོད་དེ། དབུ་མའི་རྒྱན་ལས། ཤེས་པ་རྣམ་བཅས་ཕྱོགས་ལ་ནི། །དངོས་སུ་དེ་
Chinese
是无情之色。 心的基础是六识的集合。它们执持对境，是在对境的相状未显现时执持，而不是具有相状。如果显现不是真实，那么没有显现的事物存在就没有成立的理由。如果粗显是识，那么粗大就成了不是微尘积聚。各种识也是完全断绝其他对境，而不是断绝自己，因为自身没有能断和所断二者。就像《外境成就》中所说：当识仅仅被认为是完全断绝（外境）时，识如何能认知自己的对境？这样说是不相关的。识不是它的作者，也不是为了神圣的目的而做，仅仅是认知而已，但却被认为是作者。就像所说的那样。心所和不相应行的基础将在下面阐述，无为法已经阐述完毕。 经部师认为，微尘之间没有间隔地存在，是认为接触，但不是真正的接触，因为那样会成为有分。即使有间隔，谁能阻止其他微尘进入那个间隔？因为白天光明的微尘和夜晚黑暗的微尘有理由存在于它们之间。如果不这样存在，那么它们就不能成立为显现者和遮蔽者。因此，注释中也说：尊者说，没有接触，只是认为依附是接触。应该接受尊者的观点。如果不是这样，那么谁能阻止微尘之间有空隙的事物移动，从而认为它们是有阻碍的呢？因此，将会变成没有间隔且没有接触。粗显是识的自性，所谓微尘积聚，也是指多个微尘没有间隔地存在，因此粗大不是实有。 如果识不是具有相状，那么一个识就会认知一切事物。因此，在对境的相状中产生，就被称为认知对境。就像《中观庄严论》中所说：识具有相状的一方，实际上是那个
English
is the inanimate form. The basis of mind is the collection of six consciousnesses. Their grasping of objects is grasping without the appearance of the object's form, not with form. If this appearance is not real, then there is no proof for the existence of something that does not appear. If the gross appearance is consciousness, then the gross would not be an accumulation of particles. The consciousnesses also completely sever other objects, but not themselves, because there is no cutter and cut in oneself. As it is said in "Establishment of External Objects": When consciousness is considered only as completely severing (objects), how does consciousness cognize its own object? Saying that is irrelevant. Consciousness is not its maker, nor is it done for a sacred purpose, it is only cognition, but it is falsely attributed as a maker. As it is said. The basis of mental factors and non-associated formations will be explained below, and the unconditioned has already been explained. The Sutra school believes that the existence of atoms without gaps is perceived as contact, but it is not actual contact, because that would lead to having parts. Even if there is a gap, who would prevent other atoms from entering that gap? Because it is reasonable for the atoms of light during the day and the atoms of darkness during the night to exist between them. If they do not exist in this way, then they cannot be established as the manifester and the obscurer. Therefore, the commentary also says: The venerable one says that there is no contact, but only the perception that attachment is contact. The venerable one's view should be accepted. If it is not so, then who would prevent things with gaps between atoms from moving, thus considering them to be obstructive? Therefore, it will become without gaps and without contact. The gross appearance is the nature of consciousness, and the so-called accumulation of atoms also refers to the existence of multiple atoms without gaps, therefore the gross is not substantial. If consciousness is not with aspects, then one consciousness would cognize all things. Therefore, being born in the aspect of an object is called object cognition. As it is said in the Ornament of the Middle Way: The side of consciousness with aspects is actually that
Tibetan
གཉིས་ཐ་དད་ཀྱང་། །དེ་དང་གཟུགས་བརྙན་འདྲ་བས་ན། །གདགས་པ་ཙམ་གྱིས་ཚོར་བར་རང་། །ཞེས་བཤད་དོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱང་རང་ཉིད་རང་གིས་རིག་པ་ཡིན་ཏེ། རང་མ་རིག་ན་གཞན་རིག་བྱེད་དུ་མ་གྲུབ་པར་འགྱུར་ཏེ། རང་ཉིད་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་དང་། གཞན་གྱིས་དམིགས་ནའང་ཐུག་མེད་དུ་ཐལ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། རྣམ་ངེས་ལས། དམིགས་པ་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་ན། །དོན་མཐོང་རབ་ཏུ་འགྲུབ་མི་འགྱུར། །ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །མི་ལྡན་པའི་འདུ་བྱེད་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་གསུམ་ལས་གཞན་དུ་མེད་ལ། འདུས་མ་བྱས་ཀྱང་རྫས་སུ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་འདོད་དོ། །རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་བ་རྣམས་ནི་དོན་དུ་སྣང་བ་ནི་ཤེས་པ་ལ་དངོས་སུ་གསལ་བའི་ཕྱིར་དང་། མི་སྣང་བའི་རྡུལ་ཕྲན་ལ་སྒྲུབ་བྱེད་མེད་པ་དང་། བར་དང་བཅས་ནའང་རགས་པ་གཅིག་ཏུ་མི་སྣང་བ་དང་། བར་མེད་ནའང་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམས་ཕན་ཚུན་རེག་པར་འགྱུར་ལ། དེ་ལྟ་ནའང་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་རེག་ན་རྡུལ་རྣམས་འདྲེས་པ་དང་། ཕྱོགས་རེས་རེག་ན་ཆ་བཅས་སུ་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རྡུལ་ཆ་མེད་ནི་རྫས་སུ་མེད་དོ། །རགས་པའང་དོན་དུ་མེད་དེ། རྡུལ་ཕྲ་རབ་བསགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང། ཆ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་བག་ཆགས་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉིད་གཟུང་འཛིན་གཉིས་སུ་སྣང་བ་ཡིན་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ་ཉི་ཤུ་པ་ལས། རང་གི་ས་བོན་གང་ལས་སུ། །རྣམ་རིག་སྣང་བ་གང་བྱུང་བ། །དེ་དང་དེ་ཡི་སྐྱེ་མཆེད་ནི། །རྣམ་པ་གཉིས་སུ་ཐུབ་པས་གསུངས། །ཞེས་འབྱུང་བ་ལྟ་བུའོ། །དེ་བས་ན་ཡང་དག་པར་ན་གཟུང་འཛིན་གཉིས་མེད་པའི་རང་གསལ་བ་ནི་རྫས་སུ་ཡོད་དེ། གསལ་བར་ཉམས་སུ་མྱོང་ལ་གཉིས་ལ་གནོད་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྣམ་པར་ངེས་པ་ལས། གཟུང་དང་འཛིན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། །དེ་ནི་དེ་ལྟར་རང་ཉིད་གསལ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། ། མི་ལྡན་པའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་ནི་གནས་སྐབས་ལ་བཏགས་པ་ཡིན་པས་གཟུགས་དང་མཚུངས་ལྡན་རྣམས་ལས་དེ་ཉིད་དང་གཞན་དུ་བརྗོད་དུ་མེད་པར་འདོད་དེ། ཕུང་པོ་ལྔ་པ་ལས། སེམས་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་གང་ཞེ་ན། གང་དག་གཟུགས་དང་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་གནས་སྐབས་ལ་གདགས་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་དང་གཞན་དུ་མི་གདགས་སོ་ཞེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་གཞི་རྫས་སུ་ཡོད་ཀྱི་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་འདོད་དོ། །དེ་ལྟར་ཞར་ལ་འོངས་པ་བརྗོད་ནས་རྣལ་མའི་དོན་ནི་གཉིས་སུ་གནས་ཏེ། གཟུགས་ཅན་གྱི་(ལྷན་ཅིག་)སྐྱེ་ཚུལ་དང་། གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པའོ། །(དེ་ལ་རྫས་ཀྱི་རྡུལ་ཕྲན་ནི་ཤར་ལ་སོགས་པའི་ཆ་མེད་པའོ། །བསགས་པའི་རྡུལ་ཕྲན་ནི་དེ་ལས་ཕྲ་བའི་འདུས་པ་གཞན་དུ་མེད་པའོ། །)དེ་ལ་དང་པོ་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་ན་ལུས་སོགས་ཀྱི་དབང་པོ་མེད་པ་དང་སྒྲ་མེད་པའི་བསགས་པའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཉི་ཟེར་གྱི་རྡུལ་ཆུང་ངུ་ལྟ་བུ་ལ་བསགས་པ་མ་ཡིན་པའི་རྡུལ་ཆ་ཤས་མེད་པའི་རྫས་འབྱུང་བ་བཞི་དང་གཟུགས་དྲི་རོ་རེག་བྱ་སྟེ་བརྒྱད་ངེས་པར་ལྷན་ཅིག་སྐྱེའོ། །བསགས་པའི་རྡུལ་སྨོས་པ་ནི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཆ་མེད་པ་ནི་གཅིག་པུར་གནས་པའི་ཕྱིར་རྫས་གཞན་འདུས་པ་མེད་དོ་སྙམ་དུ་བསམ་པའོ། །གལ་ཏེ་སྲ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་ལ་ཚ་བ་ལ་སོགས་པ་མ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ངེས་པར་ལྷན་ཅིག་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་ན་རེ་དཔེར་ན་ཁབ་དང་སྡོང་བུའི་ཚོགས་ལ་རེག་པ་དང་། ཕྱེ་དང་ལན་ཚའི་རོ་ལྟར་དམིགས་མ་དམིགས་ནི་ཤས་ཆེ་ཆུང་ཡིན་གྱི་ཐམས་ཅད་ལའང་ཚང་བར་ཡོད་དེ། འཛིན་པ་དང་སྡུད་པ་དང་སྨིན་པ་དང་གཡོ་བའི་བྱེད་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་དང་། རྐྱེན་དང་ཕྲད་ན་ལྕགས་ལ་སོགས་པའི་སྲ་བའང་གཤེར་བ་ལ་སོགས་པར་མངོན་སུམ་དུ་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ཟེར་རོ། ། བྱེ་བཤད་ལས་ཀྱང་། ཕན་ཚུན་ཐ་དད་དུ་མི་འཇུག་པར་ཅིས་མངོན་ཞེ་ན། ལས་ལས་མངོན་ཏེ་ཞེས་པ་དང་། དེ་དག་གི་རང་གི་ངོ་བོ་མི་དམིགས་ཀྱང་རྡོ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡོད་པར་ལས་ལས་ཇི་ལྟར་རྗེས་སུ་དཔོག་ཅེ་ན། འདི་ལྟར་རྡོ་ལ་སོགས་པ་ལ་འདུས་པ་དང་སྐམ་པ་གཡོ་བ་རྣམས་ཡོད་པ་ལས་ཆུ་དང་མེ་དང་རླུང་རྣམས་སའི་ཁམས་དང་ལྷན་ཅིག་འཇུག་པར་མངོན་ནོ། །ཆུ་ལ་ཡང་ཤིང་འདེགས་པ་དང་པད་མའི་འདབ་མ་རྒྱས་པ་དང་ཆུ་གཡོ་བ་རྣམས་ཡོད་པ་ལས་ས་དང་མེ་དང་རླུང་རྣམས་ཆུའི་ཁམས་དང་ལྷན་ཅིག་འཇུག་པར་མངོན་ནོ། །མེ་ལའང་མེ་ལྕེ་འདེགས་པ་དང་འདུས་པ་དང་གཡོ་བ་རྣམས་ཡོད་པ་ལས་ས་དང་ཆུ་དང་རླུང་རྣམས་མེ་དང་ལྷན་ཅིག་འཇུག་པར་མངོན་ནོ། །རླུང་ལའང་འདེགས་པ་དང་མི་འགྱེས་པ་དང་གོས་ལ་སོགས་པ་སྐམ་པར་བྱེད་པ་ཡོད་པ་ལས་ས་དང་ཆུ་དང་མེ་རྣམས་རླུང་གི་ཁམས་དང་ལྷན་ཅིག་འཇུག་པར་མངོན་ནོ་ཞེས་བཤད་དོ། །ལས་དང་ངོ་བོའི་ཁྱད་པར་ཡང་དེ་ཉིད་ལས། རང་གི་ངོ་བོ་གྲུབ་ཙམ་ཉིད་ན་དངོས་པོ་གཞན་ཐམས་ཅད་ལ་མི་ལྟོས་པར་གནས་པ་ནི་ངོ་བོ་ཡིན་ལ། བྱ་བ་ལ་ལྟོས་ནས་གཞག་དགོས་པ་ནི་ལས་ཡིན་ཏེ། འབྱུང་བཞིའི་ལས་རྟེན་ཅིང་འཛིན་པ་དང་སྡུད་པ་དང་སྨིན་པ་དང་གཡོ་བ་རྣམས་ནི་གཟུང་བྱ་དང་བསྡུ་བྱ་དང་སྨི
Chinese
即使二者各异，但因其与影像相似，故仅是假立为感受，如是说。
English
Although the two are different, because they are like an image of it, it is said that it is only nominally perceived.
Chinese
生起之理和非色法。（其中，实物的微尘是没有东方等部分的。积聚的微尘是没有比它更细的其他的聚合。）其中，最初在欲界没有身体等感官和没有声音的积聚的极微尘，就像阳光中的小尘埃一样，与非积聚的微尘无分部分的实物四大和色、香、味、触这八者必定一同生起。说积聚的微尘，是因为没有分部分的极微尘是单独存在的，所以认为没有其他实物的聚合。如果说，具有坚硬等却不明显具有温暖等，因此不是必定一同生起，那么，分别说者说，例如针和树木的集合是触觉，像面粉和盐的味道一样，明显不明显是量的多少，但一切都完全具有，因为具有执持、聚集、成熟和运动的作用，并且，遇到因缘时，铁等坚硬之物也明显显现为液体等。 《分别论》中也说：怎样才能不互相混杂地显现呢？从作用显现，这样说。即使它们自己的体性不明显，但石头等具有，从作用怎样推断呢？像这样，石头等具有聚合、干燥、运动等，从中可以明显看出水、火、风与地界一同存在。水中也有支撑树木、莲花花瓣展开和水流动等，从中可以明显看出地、火、风与水界一同存在。火中也有火焰升腾、聚合和运动等，从中可以明显看出地、水、风与火一同存在。风中也有支撑、不散落和使衣服等干燥的作用，从中可以明显看出地、水、火与风界一同存在。作用和体性的差别也在其中说：自己的体性仅仅成立时，不依赖其他一切事物而存在的是体性，依赖作用而必须安立的是作用，四大种的作用是支持和执持、聚集、成熟和运动等，是所取和所聚
English
The way of arising and non-form phenomena. (Among them, the atom of substance has no parts such as east. The accumulated atom has no other aggregation finer than it.) Among them, initially in the desire realm, without sense organs such as the body and without sound, the accumulated extremely small dust, like a small dust in the sunlight, the four material elements of non-accumulated dust without parts, and the eight of form, smell, taste, and touch, must arise together. The mention of accumulated dust is because the extremely small dust without parts exists alone, so it is thought that there is no aggregation of other substances. If it is said that having hardness etc. but not obviously having warmth etc., therefore it is not necessarily arising together, then the distinction sayer says, for example, the collection of needles and trees is touch, like the taste of flour and salt, obvious and not obvious is the amount, but everything is completely possessed, because it has the function of holding, gathering, maturing, and moving, and when encountering conditions, the hardness of iron etc. also clearly appears as liquid etc. In the Vibhāṣā it is also said: How can it be manifested without mixing with each other? It is manifested from the action, so it is said. Even if their own nature is not obvious, but stones etc. have it, how to infer from the action? Like this, stones etc. have aggregation, dryness, movement etc., from which it can be clearly seen that water, fire, and wind exist together with the earth element. Water also has supporting trees, lotus petals unfolding, and water flowing, from which it can be clearly seen that earth, fire, and wind exist together with the water element. Fire also has flames rising, aggregation, and movement, from which it can be clearly seen that earth, water, and wind exist together with fire. Wind also has the function of supporting, not scattering, and drying clothes etc., from which it can be clearly seen that earth, water, and fire exist together with the wind element. The difference between action and nature is also said in it: When one's own nature is merely established, what exists without relying on all other things is nature, and what must be established depending on action is action, the action of the four great elements is supporting and holding, gathering, maturing, and moving, etc., is what is to be taken and what is to be gathered.