Tibetan
གཞུང་དངོས་འཆད་པ་ལ་གནས་དང་པོ་ཁམས་བསྟན་པ། གཞུང་དངོས་འཆད་པ་ལ་གནས་དང་པོ་ཁམས་བསྟན་པ། གཞུང་གི་དོན་ལ་གནས་བརྒྱད་ལས་དང་པོ་ཁམས་བསྟན་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། འདུས་བྱས་མདོར་བསྡུས་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་། མིང་གི་རྣམ་གྲངས་དང་། ཕུང་པོ་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། སྔར་ལམ་མ་གཏོགས་པའི་འདུས་བྱས་རྣམས། ཟག་བཅས་ཞེས་གང་སྨྲས་པའི་འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཞེས་སྨོས་པ་དེ་དག་གང་ཞེ་ན་ཞེས་དྲིས་པའི་ལན་དུ། (འདུས་བྱས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྨྲོས་ཏེ་དེ་ལ་ལྔ་ལས་གང་ལ་དབྱེ་བའི་གཞི་ནི། སྤྱོད་འཇུག་ལས། རྐྱེན་གཅིག་གིས་ནི་ཀུན་བཏུས་པ། །གང་ན་ཡང་ནི་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་པ་དང་། སྐྱེས་རབས་ལས། རྒྱུ་གཅིག་གིས་ནི་ཀུན་འགྲུབ་པ། །གང་ན་ཡང་ནི་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་འབྱུང་བས། རྒྱུ་རྐྱེན་གཅིག་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་པས་རྒྱུ་རྐྱེན་དུ་མ་འདུས་ཤིང་ཕྲད་ནས་བྱས་པས་ན་འདུས་བྱས་དང་། ཆོས་ནི་རྣམ་བཤད་རིགས་པར་དོན་བཅུ་ལ་འཇུག་པར་བཤད་པ་ལས་ལུང་སིལ་བུ་ལས་མཚན་ཉིད་འཛིན་ལ་ཆོས་ཤེས་བརྗོད་ཅེས་པས། འདིར་ཤེས་བྱ་རང་གི་མཚན་ཉིད་འཛིན་པའི་ཆོས་རྣམས་དེ་དག་གོ། ཀྱང་ཞེས་པ་ནི་ཆོས་རྣམས་དང་འདུས་མ་བྱས་ལ་དབྱེ་བ་ཡོད་པར་མ་ཟད་འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་ལ་ཡང་ཡོད་ཅེས་པའོ། །གང་དག་ཕྱེ་བའི་དངོས་པོ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པ་རྣམ་གྲོལ་གྱི་ཕུང་པོ་དང་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཡུལ་ལྔ་བསལ་བའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཚོར་བ་དང་འདུ་ཤེས་དང་འདུ་བྱེད་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོ་རྣམས། སྔ་མ་དག་གིས་ནི་འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་མ་བསྡུས་སོ། །ཇི་སྙེད་ཕྱེ་བའི་གྲངས་ནི་ལྔའོ། །དེ་སྙེད་ཕྱེ་བའི་གྲངས་ངེས་ནི་བདག་དང་བདག་གིར་འཛིན་པའི་གཞི་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ལྔར་གྲངས་ངེས་ཏེ། བྱིས་པ་ཕལ་ཆེར་རྣམ་ཤེས་ལ་བདག་དང་གཟུགས་སོགས་ལ་བདག་གིར་འཛིན་ཏེ། རིམ་པ་ལྟར་ཕྱི་ནང་གི་གཟུགས་ནི་བྱེད་པ་དང་ལས་སུ་བྱ་བར་བདག་དང་འབྲེལ་ལོ་སྙམ་པ་དང་། ཚོར་བ་ནི་བདག་གིས་མྱོང་བར་བྱའོ་སྙམ་པ་དང་། འདུ་ཤེས་ནི་མཐོང་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་དོན་རྣམས་ལ་བདག་ཏུ་འདུ་ཤེས་པའི་སྒོ་ནས་ཐ་སྙད་འདོགས་པར་བྱེད་དོ་སྙམ་པ་དང་། བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་སེམས་ནི་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཀྱིས་དགེ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་དོ་སྙམ་དུ་བདག་གིར་འཛིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བྱེ་བཤད་ལས་ཕུང་པོ་ནི་ལྔ་ཁོ་ན་སྟེ། བདག་དང་བདག་གིར་འཛིན་པའི་གཞི་རབ་ཏུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་མང་བའམ་ཉུང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། བྱིས་པ་དག་ནི་ཕལ་ཆེར་རྣམ་པར་ཤེས
Chinese
正文讲述，第一处所是界解释。 正文讲述，第一处所是界解释。 在正文的意义中，八个处所中的第一个是界解释，有三个方面：对有为法的简要归纳的详细区分，名称的类别，以及对蕴、界和处所的详细解释。第一方面是：以前除了道以外的有为法。被称为有漏，那么所说的有为法是什么呢？在被提问“是什么”的回答中，（叙述了有为法等等，其中五个是区分的基础。正如《入行论》中所说：“由一缘所摄，何处亦非有。”以及《本生经》中所说：“由一因所成，何处亦非有。”因此，不是由一个因缘产生，而是由多个因缘聚集和结合而产生的，所以称为有为法。法，在《释论理》中解释为包含十种意义，而在零散的经文中说“执持自相为法”，因此，这里指能认知所知之自性的法。所谓“也”，不仅在法和无为法之间有区别，而且在有为法中也有。所区分的事物是戒律等解脱之蕴，以及色等排除五境的色等，受、想、行、识之蕴。前者并没有包含所有的有为法。所区分的数量是五个。确定区分的数量为五个，是为了说明我与我所执的基础。因为大多数孩童执识为我，执色等为我所。按照次第，内外之色被认为是与我和所作相关联的，受被认为是为我所感受的，想被认为是通过认知所见所闻等事物而施加名言的，执我的心被认为是行蕴使之行于善等。因此，执持为我所。正如《分别论》中所说：蕴只有五个，为了清晰地显示我和我所执的基础，不多也不少。因为大多数孩童执识
English
The actual text explains the first topic, which is the explanation of the realms. The actual text explains the first topic, which is the explanation of the realms. In the meaning of the text, the first of the eight topics is the explanation of the realms, which has three aspects: a detailed classification of the condensed aggregates, a list of names, and a detailed explanation of the aggregates, realms, and sources. The first aspect is: those conditioned phenomena other than the path. What are those conditioned phenomena that are called contaminated? In response to the question of what they are, (it is stated that conditioned phenomena, etc., are discussed, and the basis for classifying them into five is as follows. As stated in the Bodhisattvacaryāvatāra: "That which is gathered by a single condition does not exist anywhere." And as stated in the Jātaka: "That which is accomplished by a single cause does not exist anywhere." Therefore, since it does not arise from a single cause and condition, but is made by the accumulation and combination of multiple causes and conditions, it is called conditioned. Dharma is explained in the commentary on logic as having ten meanings, and in the scattered scriptures, it is said that "holding characteristics is called dharma," so here it refers to the dharmas that cognize their own characteristics. The word "also" means that not only is there a distinction between dharmas and the unconditioned, but there is also a distinction within the conditioned dharmas. The objects that are distinguished are the aggregates of liberation such as morality, and the aggregates of form such as form excluding the five objects, feeling, perception, formation, and consciousness. The former does not include all conditioned phenomena. The number of divisions is five. The number of divisions is fixed at five in order to show the basis for grasping at self and what belongs to self. Because most children grasp at consciousness as self and form, etc., as what belongs to self. In order, external and internal forms are thought to be related to self as the agent and the object, feeling is thought to be experienced by self, perception is thought to apply terms through the cognition of things seen and heard, and the mind that grasps at self is thought to be engaged in virtue, etc., by formations. Therefore, it is grasped as what belongs to self. As stated in the Abhidharmakośa-bhāṣya: There are only five aggregates, and they are neither more nor less in order to clearly show the basis for grasping at self and what belongs to self. Because most children grasp at consciousness
Tibetan
་པ་ཉིད་ལ་ནི་བདག་ཏུ་འཛིན་ལ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལྷག་མ་རྣམས་ལ་ནི་བདག་གིར་འཛིན་ཏེ། ཞེས་པ་དང་། ཀུན་ལས་བཏུས་ལས་ཀྱང་བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་གཞི་རྣམ་པ་ལྔ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཕུང་པོ་བསྟན་ཏོ་ཞེས་དགོས་པ་ལ་ལྟོས་ནས་གྲངས་ངེས་པར་བཤད་དོ། །ཡང་ན་འདུས་བྱས་ལ་གཟུགས་ཅན་དང་དེ་མ་ཡིན་པ་གཉིས་སུ་ངེས་ཤིང་། གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པ་ལ་སེམས་དང་སེམས་མ་ཡིན་པ་གཉིས་སུ་ངེས་ལ་འདུས་བྱས་གཟུགས་དང་སེམས་མ་ཡིན་པ་ནི་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་ཕུང་པོ་གསུམ་དུ་ངེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུང་ངོ་། །དེ་ལྟར་ཕྱེ་བའི་དོན་ནི་ཅི་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་འདི་རྫས་ཐ་དད་པའམ། མིང་གི་རྣམ་གྲངས་པའམ། ངོ་བོ་གཅིག་ལ་ལྡོག་པ་ཐ་དད་པའམ། གཅིག་པ་བཀག་པའི་ཐ་དད་ཡིན་ཞེ་ན།) གང་དག་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་སོགས་པའི་སྒྲས་བཟུང་བ་ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། འདུ་བྱེད་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་སྟེ་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་དེ་དག་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །འདུས་བྱས་ནི་རྐྱེན་རྣམས་ཕྲད་ཅིང་འདུས་ནས་བྱས་པ་སྟེ་རྐྱེན་གཅིག་གིས་བསྐྱེད་པ་ནི་འགའ་ཡང་མེད་དོ། ། འོ་ན་མ་འོངས་པ་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཅན་རྣམས་ཇི་ལྟར་འདུས་བྱས་ཡིན་ཞེ་ན། སྐྱེ་བར་འགྱུར་བའི་ཆོས་ཅན་དེ་དང་རིགས་མཐུན་ཞིང་རང་གི་མཚན་ཉིད་འདྲ་བའི་ཕྱིར་འདུས་བྱས་ཞེས་བྱ་སྟེ། ནུ་མ་ལས་བྱུང་བའི་འོ་མ་དང་རིགས་མཐུན་པས་མི་འཇོ་བ་བཞོན་གྱི་ལུས་ལ་གནས་པ་ལའང་འོ་མ་ཞེས་བརྗོད་པ་བཞིན་ནོ། །ཀྱང་གི་སྒྲ་ནི་འདུས་མ་བྱས་ལ་དབྱེ་བ་ཡོད་པར་མ་ཟད་འདུས་བྱས་ལའང་དབྱེ་བ་ཡོད་དོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དང་ཕུང་པོ་ཞེས་སྨོས་པ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པ་རྣམ་གྲོལ་གྱི་ཕུང་པོ་དང་ཕྱིའི་སྐྱེ་མཆེད་བསལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་ཕུང་པོ་འདི་དག་རྫས་གཅིག་པའམ། ཐ་དད་པའམ། གཅིག་པ་བཀག་པའམ། མིང་གི་རྣམ་གྲངས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་ནི་རྫས་ཐ་དད་པར་འདོད་དེ། འདི་ལྟར་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ནི་རགས་པ་དང་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་བདག་ཉིད་དུ་འདོད་ལ། དེ་གཉིས་ཀའང་རྫས་སུ་འདོད་དོ། །ཚོར་བ་དང་འདུ་ཤེས་དང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་འདུ་བྱེད་དང་གཟུགས་དང་སེམས་ལས་ཐ་དད་ཅིང་དེ་དག་ནང་ཡང་ཐ་དད་པར་འདོད་དོ། །མི་ལྡན་པའི་འདུ་བྱེད་ནི་གཟུགས་དང་སེམས་དང་སེམས་བྱུང་ལས་ཐ་དད་པའི་དངོས་པོར་འདོད་དོ། །རྣམ་ཤེས་ཀྱང་ཕུང་པོ་གཞན་ལས་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་ཐམས་ཅད་རྫས་སུ་ཡོད་པས་ལྷས་བྱིན་གྱི་ལུས་ཞེས་པ་ལྟར་ཕུང་པོའང་ཡིན་ལ་གཟུགས་ཀྱང་ཡིན་པའི
Chinese
自身则执著为我，色等其余则执著为我的。如是说。在《摄类学》中，也为了显示执著之基五种相，故说蕴，因此依于必要而说数量决定。或者，有为法决定为有色和非有色两种。非有色决定为心和非心两种，有为色和非心则决定为受等三蕴。如是说。如此区分的意义是什么呢？这五蕴是实体各异，还是名称各异，还是本体一而反体各异，还是遮遣一的各异呢？) 凡是色的蕴，以及等等的词所包括的受、想、行、识的蕴，这五蕴就是那些。有为法是因缘聚合而成的，没有哪个是由一个因缘所生的。 那么，未来不生的法如何是有为法呢？因为与将要生的法同类，且自性相同，所以称为有为法。如同与乳房中产生的乳汁同类，不挤出的存在于母牛身上的也称为乳汁一样。然字是为了显示不仅无为法有差别，有为法也有差别。说色等和蕴是为了排除戒等解脱之蕴和外处。这五蕴是一个实体，还是多个实体，还是遮遣一，还是名称各异呢？分别说者认为是实体各异。如此，色的蕴认为是粗大和极微的自性，并且两者都认为是实体。受、想和相应行与色和心不同，并且在它们内部也认为是不同的。不相应行认为是与色、心和心生不同的事物。识也因为与其他的蕴不同，所以五蕴全部作为实体存在，如同说天授的身体一样，既是蕴也是色。
English
The self is apprehended as self, and the rest, such as form, are apprehended as belonging to the self. Thus it is said. In the Compendium of Topics, the aggregates are taught in order to show the five aspects of the basis of apprehension, and thus the number is definitely stated in accordance with the necessity. Alternatively, conditioned phenomena are definitely divided into two: those with form and those without. Those without form are definitely divided into mind and non-mind, and conditioned form and non-mind are definitely the three aggregates of feeling, etc. Thus it is said. What is the meaning of such a division? Are these five aggregates different entities, different names, different aspects of the same entity, or different by negation of one?) Whatever is the aggregate of form, and the aggregates of feeling, perception, formation, and consciousness, which are included by the word "etc.," are those five aggregates. Conditioned phenomena are made by the meeting and gathering of causes, and there is nothing that is produced by a single cause. Then, how are future, unborn phenomena conditioned? Because they are of the same kind as phenomena that will be born and have the same characteristics, they are called conditioned phenomena. Just as milk that comes from the breast is of the same kind, and what remains in the body of the cow without being milked is also called milk. The word "but" is to show that not only unconditioned phenomena have distinctions, but conditioned phenomena also have distinctions. Saying "form, etc." and "aggregates" is to exclude the aggregates of liberation, such as discipline, and the outer sense bases. Are these aggregates one entity, many entities, negation of one, or different names? The Vaibhashikas consider them to be different entities. Thus, the aggregate of form is considered to be the nature of gross and subtle particles, and both are considered to be entities. Feeling, perception, and associated formations are different from form and mind, and they are also considered to be different within themselves. Non-associated formations are considered to be different things from form, mind, and mental events. Consciousness is also different from the other aggregates, so all five aggregates exist as entities, just as one says "the body of Devadatta," which is both an aggregate and form.