Tibetan
།གསུམ་པ་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་མི་དམིགས་ཤིང་འོད་གསལ་བས་ན་དངོས་པོ་ཅི་ལ་ཡང་མི་ཆགས་པའི་འདུ་ཤེས་བསྒོམས་པར་བྱའོ་ཞེས་པ་སྟེ། སེམས་ལ་སོགས་པ་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྔར་བཤད་པ་ལྟར་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་རྡུལ་ཙམ་མི་དམིགས་ཤིང་ནམ་མཁའ་གཡའ་དག་པ་ལྟར་སྟོང་སང་འོད་གསལ་བའོ། །དཔེར་ན། ནམ་མཁའ་ཐོགས་བཅས་བཀག་ཙམ་གྱི་སྟོང་ཆ་ལ་འཛག་པ་ལྟར་སེམས་སོགས་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་དེ་དག་དགག་བྱ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་རྣམ་པར་བཅད་ཙམ་ལ་འཇོག་གོ །རྒྱུ་མཚན་དེའི་ཕྱིར་ན་སེམས་དང་ཡོ་བྱད་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་དངོས་པོ་ཅི་ལ་ཡང་བདེན་ཞེན་གྱིས་ཆགས་པའི་འདུ་ཤེས་སྤངས་ནས་ཆགས་མེད་བདེན་སྟོང་གི་འདུ་ཤེས་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །འདིར་སྟོང་ཉིད་བསྒོམ་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་དེ་ལྟར་བཤད་ཀྱི། འདིའི་རྒྱ་འགྲེལ་ཞིག་ཏུ་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པས་ན་ཅི་ལ་ཡང་མི་ཆགས་པའི་འདུ་ཤེས་རབ་ཏུ་བསྒོམ་པར་བྱའོ་ཞེས་འབྱུང་བ་ལྟར་ན་སྤྱིར་འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་ཅིང་ཁྱད་པར་དུ་རང་ལ་དབང་དང་རང་གིས་བསགས་པའི་ཡོ་བྱད་ཀྱི་དངོས་པོ་རྣམས་མི་རྟག་ཅིང་འཛད་པའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཆགས་ཞེན་མི་བྱ་བར་བཤད་པ་ལྟར་ཡང་རུང་སྟེ། འོན་ཀྱང་གཞུང་འདིའི་དངོས་བསྟན་ནི་སྔ་མ་ལྟར་རོ་སྙམ་མོ། །བཞི་པ་ནི། སེམས་རྟོགས་ན་ཡེ་ཤེས་ཡིན་པས་ན་སངས་རྒྱས་གཞན་དུ་མི་བཙལ་བའི་འདུ་ཤེས་བསྒོམ་པར་བྱའོ་ཞེས་པ་སྟེ། སེམས་རྟོགས་ན་ཡེ་ཤེས་ཡིན་པས་ན་ཞེས་པ་འདི་ལ་དོན་འཆད་ཚུལ་མི་འདྲ་བ་འགའ་རེ་མཐོང་སྟེ། སྔ་མ་ཁ་ཅིག་རང་གི་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་གསལ་ཞིང་རིག་པ་ཙམ་མཐོང་བ་བཤད་པ་དང་། ཁ་ཅིག སེམས་དུས་སྐད་ཅིག་གཉིས་པར་མི་སྡོད་པའི་སྐྱེ་འགག་བྱེད་ཚུལ་མཐོང་བ་ལ་འདོད་པ་དང་། ཁ་ཅིག སེམས་རང་ཡལ་དུ་སོང་བའི་སྟོང་པའི་ངོ་བོ་མཐོང་བ་དང་། ཁ་ཅིག་སེམས་ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་སུ་མ་གྲུབ་པར་མཐོང་བ་དང་། ཁ་ཅིག་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ནི་མེད་ཀྱི་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་སེམས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དུ་མཐོང་བར་འདོད་པ་དང་། གཞན་དག་སེམས་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པར་མཐོང་བ་ལ་འདོད་པ་སོགས་མང་དུ་སྣང་ཡང་། གཙོ་བོ་ནི་ཕྱི་མ་ལྟར་ཡིན་ཏེ། འདུས་པའི་རྩ་རྒྱུད་ལས། རང་སེམས་གདོད་ནས་མ་སྐྱེས་པ། །སྟོང་བ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ནོ། །ཞེས་དང་། བརྒྱད་སྟོང་བ་ལས། སེམས་ལ་སེམས་མ་མཆིས་ཏེ། སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་འོད་གསལ་བའོ། །ཞེས་པའི་དོན་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེའི་ཕྱག་ཆེན་འགྲེལ་བར། སེམས་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ
Chinese
第三，所有法自性不可得且光明，因此应当修习对任何事物都不执著的观念。也就是说，心等一切法，如前所述，自性成立的微尘许都不可得，如同晴朗的天空般空明澄澈。例如，如同虚空被阻碍物阻挡而产生的空隙一样，心等一切法自性空，这些空性仅仅是遮止了自性成立的对境。因此，应当舍弃对心和财物等任何法的实有执著，修习无执著、真性空的观念。这里是从修习空性的角度来说的，但在此的注释中说，一切事物都是无常的，因此应当修习对任何事物都不执著的观念。一般来说，一切有为法都是无常的，特别是自己拥有和积累的财物等事物，都是无常且具有耗尽的性质，因此不应执著。也可以这样理解，但本论的直接意图似乎是前者。第四，如果认识到心就是智慧，那么应当修习不在他处寻找佛的观念。如果认识到心就是智慧，对此有几种不同的解释方法。有些人说，这是指见到自己心的本性光明和觉性。有些人认为，这是指见到心不住于第二刹那的生灭方式。有些人认为，这是指见到心自然消逝的空性本性。有些人认为，这是指见到心没有颜色和形状。有些人认为，这是指见到外境不存在，一切显现都是心的自性。还有些人认为，这是指见到心自性空。虽然有许多不同的观点，但主要以后者为准。在《集经根本续》中说：自心本来无生，是空性的自性。在《八千颂》中说：心无心，心的自性是光明。班禅仁波切的《大手印释》中解释说：心自性成立
English
Third, since all phenomena are by nature unobservable and luminous, one should cultivate the notion of not being attached to anything. That is to say, all phenomena such as the mind, as previously stated, are by nature established, and not even a particle is observable, and are as empty and clear as a clear sky. For example, just as the emptiness of the sky is obstructed by obstacles, all phenomena such as the mind are empty by nature, and these emptinesses are merely the objects that are negated by their own nature. Therefore, one should abandon the notion of clinging to the reality of any phenomenon, such as the mind and possessions, and cultivate the notion of non-attachment and true emptiness. Here, it is said from the perspective of cultivating emptiness, but in one of the commentaries on this, it says that all things are impermanent, so one should cultivate the notion of not being attached to anything. In general, all conditioned things are impermanent, and in particular, the objects of possessions that one owns and accumulates are impermanent and have the nature of exhaustion, so one should not be attached to them. It can also be understood in this way, but the direct intention of this treatise seems to be the former. Fourth, if one realizes that the mind is wisdom, then one should cultivate the notion of not seeking the Buddha elsewhere. If one realizes that the mind is wisdom, there are several different ways of interpreting this. Some say that this refers to seeing the clear and aware nature of one's own mind. Some believe that this refers to seeing the way the mind arises and ceases without dwelling in the second moment. Some believe that this refers to seeing the empty nature of the mind that naturally disappears. Some believe that this refers to seeing that the mind is not formed into color and shape. Some believe that this refers to seeing that there is no external object, and that all appearances are the nature of the mind. Others believe that this refers to seeing that the mind is empty by nature. Although there are many different views, the main one is based on the latter. In the Root Tantra of the Compendium, it says: One's own mind is originally unborn, it is the nature of emptiness. In the Eight Thousand Verses, it says: The mind has no mind, the nature of the mind is luminosity. Panchen Rinpoche's commentary on the Great Seal explains: The mind is established by its own nature
Tibetan
འི་སེམས་མ་མཆིས་ཏེ། སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་འོད་གསལ་བའི་སྟོང་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་གསུངས་ཤིང་། དཀོན་མཆོག་བརྩེགས་པ་ལས། འོད་སྲུངས་སེམས་ནི་ཡོངས་སུ་བཙལ་ན་མི་རྙེད་དོ་ཞེས་སོགས་དང་། རྗེ་མར་པས། གཞི་ཆོས་ཉིད་སྐྱེ་བ་མེད་པ་རྟོགས། སེམས་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སྦར་ཟིན་བྱས། ཞེས་སོགས་ལྟ་བུ་མང་ངོ་། །དེ་ལྟ་སེམས་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པར་རྟོགས་ནས་དྲི་མ་དག་པའི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུན་ལས་འབྲས་བུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེེ་ཤེས་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་གྱི། རང་གིས་སེམས་ལ་མ་བལྟོས་པར་ཐོབ་རྒྱུའི་སངས་རྒྱས་ཞིག་གཞན་ལས་ལོགས་སུ་བཙལ་ཀྱང་མི་རྙེད་དོ། །དེ་ལྟར་ཡང་ལང་དཀར་གཤེགས་པ་ལས། རྟོག་པ་སྤངས་པའི་སེམས་ཉིད་ནི། །ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་བཟློག་པ་སྟེ། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཤེས་པའི་ཕྱིར། །སེམས་ནི་སངས་རྒྱས་ཞེས་ངས་འཆད། །ཅེས་གསུངས་ཤིང་། འོག་ཏུ་སེམས་ནི་ཡེ་ཤེས་འབྱུང་བའི་རྒྱུ། །སངས་རྒྱས་གཞན་དུ་མ་འཚོལ་ཅིག །ཅེས་འབྱུང་བ་ལས་གསལ་ལོ། །དེ་ནས་འཇུག་བསྡུ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚིགས་སུ་བཅད་དེ་བཀའ་སྩལ་པ་ཞེས་མཚམས་སྦྱར་ནས། སྔར་རྒྱས་པར་བཤད་པའི་དོན་བཞི་བསྡུས་ཏེ་འཆད་པ་ནི། ཆོས་རྣམས་རང་བཞིན་རྣམ་དག་པས། །དངོས་པོ་མེད་པའི་འདུ་ཤེས་བསྒོམ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དང་རབ་ལྡན་པས། །སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་འདུ་ཤེས་བསྒོམ། །རང་བཞིན་མི་དམིགས་འོད་གསལ་བས། །དངོས་པོ་ཅི་ལའང་མི་ཆགས་བསྒོམ། །སེམས་ནི་ཡེ་ཤེས་འབྱུང་བའི་རྒྱུ། །སངས་རྒྱས་གཞན་དུ་མ་འཚོལ་ཅིག །ཞེས་གསུངས་ཏེ་དོན་ནི་སྔར་བཤད་པ་ལྟར་རོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་བ་དང་། ཞེས་པ་ནས། མངོན་པར་བསྟོད་དོ། །ཞེས་པའི་བར་ཏེ་སླའོ། །ཆོས་བཞི་བོ་འདི་དག་ནི་བྱང་སེམས་ཀྱི་འཆི་བའི་དུས་སུ་བསྒོམས་ན་ལྷག་པར་ཕན་ཆེ་བ་ལ་དགོངས་པ་སྟེ། གཞན་དུ་ན་གསོན་པའི་དུས་ཀྱི་ཉམས་ལེན་གྱི་གཙོ་བོར་སྣང་ངོ་། །འདའ་ཀ་ཡེ་ཤེས་ཞེས་པ་ནི་སྔར་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་པར་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་དེའི་ཐ་སྙད་མཛད་པར་བཤད་དོ། །ཡང་ན་འདའ་ཀ་ནི་འཆི་ཁ་མའི་དུས་ཀྱི་ཉམས་སུ་ལེན་རྒྱུའི་ཡེ་ཤེས་སྔར་བཤད་པ་བཞི་བརྗོད་སྦྱར་སྟོན་པ་ལ་བྱའོ། །༈ གཉིས་པ་འདུ་ཤེས་བཅུ་གཅིག་བསྟན་པའི་མདོའི་དོན་འཆད་པ་ལ། འདི་སྐད་བདག་གིས་ཐོས་པའི་དུས་གཅིག་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀུ་ཤའི་གྲོང་ཁྱེར་ན་གྱད་ཀྱི་ཤིང་སཱ་ལ་ཟུང་གི་ཚལ་ར་བ་ན་བཞུགས་ཏེ། ཞེས་པ་ནི་གནས་སྟོན་པ་སྟེ། རྩྭ་མཆོག་གྲོང་དུ་གྱང་ཀྱི་ཀུན་དགའ་
Chinese
心不存在，心的自性是光明空性，如是说。在《宝积经》中说，光明守护的心是无法寻找到的等等。玛尔巴尊者说，了悟基之法性无生，将心安住于空性之中。诸如此类甚多。如是了悟心之自性为空性后，从清净无垢的心续中，将能获得成佛之果位的智慧。若不观待自心，而向外寻求能获得之佛，则无法寻得。如是《楞伽经》中说，舍弃分别之心性，即是意之识的止息，为了知一切诸法，我宣说心即是佛。如是说，下面又说，心是生起智慧之因，不要在他处寻觅佛。从中可以明了。接下来是结尾部分，世尊以偈颂形式开示，作为引言，将之前广说的四种意义归纳起来宣说：诸法自性本清净，修习无事物之想，与菩提心完全相应，修习大悲之想，自性不可得光明，修习不执着任何事物，心是生起智慧之因，不要在他处寻觅佛。如是说，意义如前所说。之后，世尊如是开示等等，直到赞叹为止，很容易理解。这四法对于菩萨在临终时修习尤为有益，其他时候则显现为活着时的修行的主要部分。所谓“临终智慧”，如前所说，是指了悟一切法无自性的智慧，并以此作为术语。或者，“临终”是指临终时要修习的智慧，即指之前所说的四种结合起来阐述。第二，宣说十一种觉受之经的意义。如是我闻，一时，世尊住在拘尸那揭罗城的双娑罗树园林中。这是指示处所，即在吉祥草城中的墙壁寺庙
English
The mind does not exist; the nature of mind is clear light emptiness, so it is said. In the Ratnakuta Sutra, it says that the mind of light protector cannot be found anywhere, and so on. Lord Marpa said, realize the unborn nature of the ground of reality, fix the mind in emptiness. There are many such examples. Thus, having realized that the nature of mind is emptiness, from the pure and undefiled stream of mind, one will obtain the wisdom of the fruit of Buddhahood. If one does not rely on one's own mind and seeks a Buddha to be obtained elsewhere, one will not find it. Thus, it is also said in the Lankavatara Sutra: The nature of mind that has abandoned conceptualization is the cessation of the consciousness of mind. In order to know all dharmas, I explain that mind is Buddha. So it is said, and below it says, mind is the cause of the arising of wisdom, do not seek the Buddha elsewhere. It is clear from this. Next is the concluding section. The Blessed One gave instructions in verse form, as an introduction, summarizing the four meanings explained earlier: Since all dharmas are naturally pure, meditate on the thought of no thingness. Being fully endowed with bodhicitta, meditate on the thought of great compassion. Since the nature is unobservable and clear light, meditate on not being attached to anything. Mind is the cause of the arising of wisdom, do not seek the Buddha elsewhere. So it is said, and the meaning is as previously explained. After that, the Blessed One gave such instructions, and so on, until the praise, which is easy to understand. These four dharmas are especially beneficial for bodhisattvas to practice at the time of death, while at other times they appear as the main part of practice during life. The so-called "wisdom of dying" refers, as before, to the wisdom of realizing that all dharmas are without self-nature, and this is used as a term for it. Or, "dying" refers to the wisdom to be practiced at the time of death, which refers to the four previously mentioned combined and explained. Second, explaining the meaning of the sutra on teaching the eleven perceptions. Thus I have heard, at one time, the Blessed One was dwelling in the grove of twin sala trees in the city of Kushinagara. This indicates the place, namely, the wall temple in the city of auspicious grass.