Tibetan
སྒྲ་འཚམས་སྦྱོར་ལྔ་པ་བློ་ལྡན་དོན་གཉེར་ཅན་གྱི་འཇུག་ངོགས་ལྷ་ལམ། སྒྲ་འཚམས་སྦྱོར་ལྔ་པ་བློ་ལྡན་དོན་གཉེར་ཅན་གྱི་འཇུག་ངོགས་ལྷ་ལམ། སྒྲ་འཚམས་སྦྱོར་ལྔ་པ་བློ་ལྡན་དོན་གཉེར་ཅན་གྱི་འཇུག་ངོགས་ལྷ་ལམ་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས། ན་མོ་མཉྫུ་གྷོ་ཥཱ་ཡ། རྒྱལ་བ་ཀུན་གྱི་ཡེ་ཤེས་ཕུང་པོ་ཉིད། །རབ་མཛེས་ལྷ་མོའི་གཟུགས་ཀྱིས་རྣམ་རོལ་ཏེ། །དྲན་པ་ཡིས་ཀྱང་བློ་ཡི་མཆོག་སྟེར་པ། །ངག་དབང་དབྱངས་ཅན་ལྷ་མོའི་ཞབས་ལ་འདུད། །མགོན་ཁྱོད་ཐུགས་རྗེ་ཉི་མའི་འོད་ཟེར་གྱིས། །བདག་བློའི་རྣམ་དཔྱོད་པདྨོ་རྒྱས་མཛོད་དང་། །བདག་གིས་ཁྱོད་གསུང་སྦྲང་རྩི་འབྱུང་བའི་གནས། །བློ་གསལ་བུང་བའི་དགའ་སྟོན་འཕེལ་ཕྱིན་སྦྱིན། །སྒྲ་གཞུང་རྒྱ་མཚོ་གཏིང་དཔག་དཀའ་བ་རུ། །བློ་ཆུང་བྱིས་པ་རང་དབང་བརྒལ་དཀའ་ཡང་། །ཆུ་ཐིག་ཙམ་ཞིག་སྤོབས་པའི་རྔ་ཡབ་རྩེས། །ལེན་ནོ་དོན་གཉེར་ཅན་དག་དགྱེས་པར་མཛོད། །དེ་ལ་འདིར་སྒྲ་རིག་པའི་ཆ་ཤས་ལྡེ་མིག་ལྟ་བུ་འཚམས་སྦྱོར་ལྔ་པའི་རྣམ་གཞག་ཅུང་ཟད་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། རིག་གནས་དོན་གཉེར་ཅན་སྤྱི་དང་། ཐར་འདོད་ཀྱི་སྐྱེས་བུས་ཀྱང་སྒྲ་རིག་པ་ལ་སོགས་པའི་རིགས་གནས་ལྔ་སློབ་པ་ལ་འཇུག་དགོས་ཤིང་། མ་ཞུགས་ན་འཕགས་པ་ཡིན་ཀྱང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པར་མི་འགྱུར་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྗེ་བཙུན་བྱམས་མགོན་གྱིས་མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས། རིག་པའི་གནས་ལྔ་དག་ལ་བརྩོན་པར་མ་བྱས་ན། །འཕགས་མཆོག་གིས་ཀྱང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་ཉིད་མི་འགྱུར་ཏེ། །དེ་བས་གཞན་དག་ཚར་བཅད་པ་དང་རྗེས་བཟུང་ཕྱིར། །བདག་ཉིད་ཀུན་ཤེས་བྱ་ཕྱིར་དེ་ལ་དེ་བརྩོན་བྱེད། །ཅེས་གསུངས་པས་སོ། །སྒྲ་རིག་པའི་གཙོ་བོ་ནི་ལེགས་སྦྱར་གྱི་སྐད་ཤེས་པ་ལྟ་བུ་སོགས་ཡིན་མོད། བོད་ཀྱི་དག་ཡིག་ཀྱང་སྒྲ་རིག་པའི་ཁོངས་སུ་འདུའོ། །སྒྲ་རིག་པ་སྟོན་པའི་གཞུག་མང་ཡང་འདིར་གང་འཆད་པ་ལ་གཉིས། རྗེ་བཙུན་དབྱངས་ཅན་མས་མཛད་པའི་སྒྲ་རིག་པའི་གཞུང་གི་ཐོག་མར་འབྱུང་པའི་འཚམས་སྦྱོར་ལྔ་པའི་དོན་གཙོ་བོར་འཆད་པ་དང་། གཞོན་ནུ་གདོང་དྲུག་གི་གསུང་ཀ་ལཱ་པའི་འཚམས་སྦྱོར་ལས་བསྡུས་ནས་འཆད་པ་གཉིས། དང་པོ་ནི། རྒྱ་གར་སྐད་དུ། སྭ་ར་སྭ་སྟི་བྱཱ་ཀ་ར་ཎ་སཱུ་ཏྲཿ བོད་སྐད་དུ། བརྡ་སྤྲོད་པ་དབྱངས་ཅན་གྱི་མདོ། འཕགས་མ་དབྱངས་ཅན་མ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ་ཞེས་པ་ནི་གོ་སླའོ། །དེ་ནས་འཚམས་སྦྱོར་ལྔ་པའི་ཐོག་མར་ཡི་གེ་སོ་སོའི་མིང་དང་བརྡ་འཆད་པ་ལ་དབྱངས་ཀྱི་བརྡ་ནི། ཨ་ཨི་ཨུ་རྀ་ལྀ་མཚུངས་པ་རྣམས་སོ་ཞེས་
Chinese
语音组合第五品，慧者求知者的入门，名为天道。 语音组合第五品，慧者求知者的入门。 语音组合第五品，慧者求知者的入门，名为天道。 顶礼妙音（藏文：ན་མོ་མཉྫུ་གྷོ་ཥཱ་ཡ།，梵文天城体：नमो मञ्जुघोषाया，梵文罗马拟音：Namo Mañjughoṣāya，汉语字面意思：顶礼妙音）。 诸佛之智慧聚，以绝美天女之形象而示现，仅忆念亦能赐予智慧之殊胜，我顶礼语自在妙音天女之莲足。 祈愿怙主您慈悲之日光，绽放我心智之莲花，我愿奉献您之妙语，作为清明蜜蜂之喜宴，使其增长广大。 语音之论如同深不可测之大海，智慧浅薄之孩童难以随意跨越，然我将以些许水滴，于骄傲之旗帜顶端，撷取之，愿求知者欢喜。 于此，略述语音学之部分，如钥匙般之第五品组合之体例。 普遍而言，求知文化者，以及希求解脱之士，皆须学习包括语音学在内之五明，若不涉猎，纵为圣者，亦不得一切智之智慧。 如至尊慈氏菩萨于《经庄严论》云：若未勤习五明处，纵是圣者不成一切智，故为调伏他人及随顺，为自圆满故于此当勤习。 如是说。 语音学之主要者，如通晓梵语等。 然藏文正字法亦归属于语音学范畴。 阐述语音学之论著虽多，然此处所讲分为二：一、主要阐述至尊妙音天女所著语音学论著之初所载之第五品组合之义；二、从六面童子之论著《迦拉波》之组合中摘录而述。 首先： 印度语：Svarasvati Vyākaraṇa Sūtraḥ。 藏语：妙音天女之声明。 顶礼圣母妙音天女，此易解。 之后，第五品组合之初，于阐述各字母之名称与术语时，元音之术语为：阿、伊、乌、热、勒，相同者等。
English
The Fifth Combination of Sounds, the Entrance to the Path of the Gods for the Wise and Knowledge-Seeking. The Fifth Combination of Sounds, the Entrance to the Path of the Gods for the Wise and Knowledge-Seeking. The Fifth Combination of Sounds, the Entrance to the Path of the Gods for the Wise and Knowledge-Seeking, is presented here. Namo Mañjughoṣāya (藏文：ན་མོ་མཉྫུ་གྷོ་ཥཱ་ཡ།，梵文天城体：नमो मञ्जुघोषाया，梵文罗马拟音：Namo Mañjughoṣāya，汉语字面意思：Homage to Mañjughoṣa). The very embodiment of the wisdom of all Buddhas, manifesting in the form of a supremely beautiful goddess, bestowing the supreme of intelligence even upon remembrance, I prostrate at the feet of the goddess of eloquence, Saraswati. May the rays of the sun of your compassion, O Protector, cause the lotus of my mind's discernment to blossom, and may I offer the nectar of your speech, the source of honey, to increase the delight of the clear-minded bees. Though the ocean of grammar is difficult to fathom, and a child of small intellect finds it difficult to cross freely, I shall take a drop of water with the tip of the banner of pride, may those who seek meaning be pleased. Here, I shall explain a little of the structure of the Fifth Combination, which is like a key to the elements of phonetics. In general, those who seek knowledge of culture, and those who desire liberation, must engage in learning the five sciences, including phonetics. If they do not engage, even if they are noble beings, they will not attain the wisdom of omniscience. As the venerable Maitreya said in the Ornament of the Sutras: If one does not strive in the five fields of knowledge, even the supreme noble ones will not become omniscient. Therefore, in order to subdue others and to follow, and in order to perfect oneself, one should strive in them. Thus it is said. The main aspect of phonetics is knowing Sanskrit, and so on. However, Tibetan orthography is also included in the category of phonetics. Although there are many texts that explain phonetics, here what will be explained is twofold: first, to explain mainly the meaning of the Fifth Combination that appears at the beginning of the phonetics text composed by the venerable Saraswati; and second, to explain by summarizing from the combinations of the Kalapa spoken by the six-faced youth. The first is: In the language of India: Svarasvati Vyākaraṇa Sūtraḥ. In the Tibetan language: The Sutra of Saraswati's Grammar. Homage to the noble Saraswati is easy to understand. Then, at the beginning of the Fifth Combination, when explaining the names and terms of each letter, the terms for vowels are: a, i, u, ṛ, ḷ, those that are similar, and so on.
Tibetan
གསུངས་ཏེ། དེ་རྣམས་ལ་མཚུངས་པའི་ཡི་གེ་ཞེས་མིང་དུ་བཏགས་པ་ནི། ཕྱིས་དེ་དག་གི་ངོས་བཟུང་གོ་སླ་བའི་ཆེད་དེ་གཞན་ཡང་ངོ། །ཐུང་ངུ་རིང་པོ་པླུ་ཏས་ཕྱེ་བ་རྣམས་འདྲ་བའོ་ཞེས་པ་ནི་ཨ་སོགས་མཚུངས་པའི་ཡི་གེ་དེ་རྣམས་ལ་ནི་ཨ་ཨཱ་ཨོ་ཉ་ལྟ་བུ་རིམ་པ་བཞིན་དུ་ཐུང་ངུ་རིང་པོ་དང་པཱུ་ཏའི་ཡུན་ཚད་ཀྱིས་ཕྱེ་བ་གསུམ་གསུམ་ཡོད་ཅིང་ཨ་གཉིས་སོགས་ཕན་ཚུན་སོ་སོར་འདྲ་བའོ། །ལྷག་མ་འཇིག་རྟེན་ལས་གྲུབ་པ་འདིར་བཤད་དོ་ཞེས་པ་ནི། ཚད་སོགས་འདིར་དངོས་སུ་མ་བཤད་པའི་ལྷག་མ་འཇིག་རྟེན་དང་བསྟན་བཅོས་གཞན་ལ་གྲགས་ཤིང་གྲུབ་པ་རྣམས་ཀྱང་འདིར་བཤད་པར་བྱའོ། །དེ་ཡང་ཨ་ཨི་ཨུ་ཨེ་ཨོ་རྀ་ལྀ་སོགས་མིག་འཛུམ་གཅིག་གི་ཡུན་ཚད་དུ་བཀླག་དགོས་པ་རྣམས་ཐུང་ངུ་དང་། ཨཱ་ཨཱི་ཨཱུ་སོགས་མིག་འཛུམ་གཉིས་ཀྱི་ཡུན་དུ་བཀླག་དགོས་པ་རྣམས་རིང་པོ་དང། །སུམ་འཁྱོག་པླུ་ཏ་མིག་འཛུམ་གསུམ་གྱི་ཡུན་དུ་བཀླག་དགོས་པ་རྣམས་ནི་ཤིན་ཏུ་རིང་པོའོ། །ཨེ་ཨཻ་ཨོ་ཨཽ་འཚམས་སྦྱོར་གྱི་ཡི་གེ་རྣམས་སོ། དེ་རྣམས་ལ་འཚམས་སྦྱོར་གྱི་ཡི་གེ་ཞེས་བྱའོ། །གཉིས་པོ་རྣམས་དབྱངས་སོ། ཨ་ནས་སཱྀའི་བར་ཚན་པ་ལྔ་དང་། ཨེ་ཨཻ་དང་ཨོ་ཨཽ་བཞི་སྟེ་བཅུ་བཞི་པོ་རྣམས་ནི་དབྱངས་ཞེས་བྱའོ། །ཨ་བོར་བ་ནཱ་མིའོ། དེའི་ནང་ནས་ཨ་ཐུང་བོར་བ་སྟེ་དེ་མ་གཏོགས་པའི་དབྱངས་རྣམས་ལ་ནཱ་མིའི་ཡི་གེ་ཞེས་བརྗོད་དོ། དེ་ནས་གསལ་བྱེད་ཀྱི་བརྡ་ནི། ཧ་ཡ་ཝ་ར་ལ། ཉ་ཎ་ན་ང་མ། ཛྷ་ཌྷ་དྷ་གྷ་བྷ། ཛ་ཊ་ད་ག་བ། ཁ་ཕ་ཚ་ཋ་ཐ། ཙ་ཊ་ཏ་ཀ་པ། ཤ་ཥ་ས། ཐོག་མ་དང་མཐའ་མ་དག་གིས་སོ་ཞེས་པ་ནི། དེ་དག་ཐོག་མཐའི་ཡི་གེ་གཉིས་ཙམ་བརྗོད་པས་བར་གྱི་ཡི་གེ་རྣམས་གོ་བར་བྱེད་པ་སྟེ། དཔེར་ན། ཧ་ས་ཞེས་སྨྲས་པས་གསལ་བྱེད་ཡོངས་རྫོགས་གོ་ལ། ཨ་ཡིག་ལ་སོགས་པའི་མཐར་ཧ་ས་གང་བཞག་པས་དེར་གོ་བ་ནི། ཨ་ཨི་ཨུ་རྀ་ལྀ་ཨེ་ཨཻ་ཨོ་ཨཽ། ཧ་ཡ་ཝ་ར་ལ། ཉ་ཎ་ན་ང་མ། ཛྷ་ཌྷ་དྷ་གྷ་བྷ། ཛ་ཌ་ད་ག་པ་ཞེས་པ་རྣམས་ཀྱི་བར་ལ་ཨ་བ་སོ་སོར་བསྡུ་བ་ཞེས་བྱ་ཞིང་ཙ་ཊ་ཏ་ཀ་པའི་ཐོག་མཐའ་གཉིས་སྨོས་པ་ཙ་པ་སོ་སོར་བསྡུ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཛྷ་ཌྷ་ངྷ་གྷ་བྷ་ལ་ཛྷ་བྷ་སོ་སོར་བསྡུ་བ་དང་། ཛ་ཌ་ད་ག་པ་ལ་ཛ་བ་སོ་སོར་བསྡུ་བ་ཞེས་བྱ་བ་སོགས་སྡེ་ཚན་གྱི་ཐོག་མཐའི་ཡི་གེ་སྨོས་པས་བར་གྱི་ཡི་གེ་རྣམས་གོ་བར་བྱའོ། །ཧ་ས་གསལ་བྱེད་རྣམས་སོ། །སྔར་བཤད་པའི་ཧ་ནས་སའི་བར་གྱི་གསལ་བྱེད་ཀྱི་ཡི་གེ་དེ་རྣམས་ལ་ཧ་སའི་ཡི་གེ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །དབྱངས་ཉམས་པ་གསལ་བྱེད་དོ། །ཧ་ས་སོ་སོར་བསྡུ་བ
Chinese
如是说。将这些命名为相似的字母，是为了以后容易识别它们，此外还有。短音、长音、ᱯླུ་ཏ་（pluta）区分的那些是相似的，意思是说，对于ཨ་（a）等相似的字母，如ཨ་（a）、ཨཱ་（ā）、ཨོ་（o）ཉ་（ña）等，依次有短音、长音和ᱯཱུ་ཏ་（pūta）的时长区分的三种，ཨ་（a）两个等互相各自相似。剩下的从世间成就的，这里讲述，意思是说，量等这里没有直接讲述的剩下的在世间和其它论典中著名和成就的，也在这里讲述。也就是ཨ་（a）、ཨི་（i）、ཨུ་（u）、ཨེ་（e）、ཨོ་（o）、རྀ་（ṛ）、ལྀ་（ḷ）等需要在一个眨眼的时间内念诵的那些是短音，ཨཱ་（ā）、ཨཱི་（ī）、ཨཱུ་（ū）等需要在两个眨眼的时间内念诵的那些是长音。སུམ་འཁྱོག་པླུ་ཏ་（sum 'khyog pluta）需要在三个眨眼的时间内念诵的那些是非常长的。ཨེ་ཨཻ་（e ai）、ཨོ་ཨཽ་（o au）是结合的字母。那些被称为结合的字母。这两个是元音。从ཨ་（a）到སཱྀ་（sri）之间有五个组，ཨེ་ཨཻ་（e ai）和ཨོ་ཨཽ་（o au）四个，总共十四个是元音。ཨ་བོར་བ་ནཱ་མིའོ།（a bor ba nāmi'o）其中，ཨ་（a）短音被舍弃，除了它以外的元音都被称为ནཱ་མིའི་（nāmi'i）字母。然后是辅音的表示：ཧ་ཡ་ཝ་ར་ལ།（ha ya va ra la）ཉ་ཎ་ན་ང་མ།（nya ṇa na nga ma）ཛྷ་ཌྷ་དྷ་གྷ་བྷ།（jha ḍha dha gha bha）ཛ་ཊ་ད་ག་བ།（ja ṭa da ga ba）ཁ་ཕ་ཚ་ཋ་ཐ།（kha pha tsha ṭha tha）ཙ་ཊ་ཏ་ཀ་པ།（tsa ṭa ta ka pa）ཤ་ཥ་ས།（sha ṣa sa）以开始和结尾等表示，意思是说，仅仅说出那些开始和结尾的两个字母，就能理解中间的字母，例如，说ཧ་ས་（ha sa）就能理解所有的辅音。在ཨ་（a）字母等的后面放置ཧ་ས་（ha sa）所理解的是：ཨ་ཨི་ཨུ་རྀ་ལྀ་ཨེ་ཨཻ་ཨོ་ཨཽ།（a i u ṛ ḷ e ai o au）ཧ་ཡ་ཝ་ར་ལ།（ha ya va ra la）ཉ་ཎ་ན་ང་མ།（nya ṇa na nga ma）ཛྷ་ཌྷ་དྷ་གྷ་བྷ།（jha ḍha dha gha bha）ཛ་ཌ་ད་ག་པ་（ja ḍa da ga pa）等之间将ཨ་（a）和བ་（ba）分别组合称为ཨ་བ་（a ba）分别组合，ཙ་ཊ་ཏ་ཀ་པའི་（tsa ṭa ta ka pa'i）说出开始和结尾的两个字母，ཙ་པ་（tsa pa）分别组合，同样地，ཛྷ་ཌྷ་ངྷ་གྷ་བྷ་（jha ḍha dha gha bha）中ཛྷ་བྷ་（jha bha）分别组合，ཛ་ཌ་ད་ག་པ་（ja ḍa da ga pa）中ཛ་བ་（ja ba）分别组合等，通过说出组的开始和结尾的字母，就能理解中间的字母。ཧ་ས་（ha sa）是所有的辅音。之前所说的从ཧ་（ha）到ས་（sa）之间的辅音字母，那些被称为ཧ་སའི་（ha sa'i）字母。元音消失的是辅音。ཧ་ས་（ha sa）分别组合。
English
Thus it was said. Naming these as similar letters is for the sake of easy recognition of them later, and there are others as well. Those distinguished by short, long, and pluta are similar, meaning that for similar letters such as a, like a, ā, o, ña, etc., there are three each distinguished by short, long, and pūta durations, and two a's, etc., are similar to each other respectively. The remaining ones accomplished from the world are explained here, meaning that the remaining ones, such as measures, which are not directly explained here but are famous and accomplished in the world and other treatises, will also be explained here. That is, a, i, u, e, o, ṛ, ḷ, etc., which need to be recited in the duration of one blink of an eye, are short, and ā, ī, ū, etc., which need to be recited in the duration of two blinks of an eye, are long. Sum 'khyog pluta, which needs to be recited in the duration of three blinks of an eye, is very long. E ai, o au are combined letters. Those are called combined letters. These two are vowels. From a to sri, there are five groups, and e ai and o au four, totaling fourteen, which are called vowels. a bor ba nāmi'o. Among them, the short a is discarded, and vowels other than it are called nāmi'i letters. Then there is the indication of consonants: ha ya va ra la. nya ṇa na nga ma. jha ḍha dha gha bha. ja ṭa da ga ba. kha pha tsha ṭha tha. tsa ṭa ta ka pa. sha ṣa sa. Indicating with the beginning and the end, etc., means that by merely uttering the two letters of the beginning and the end, the intermediate letters can be understood, for example, by saying ha sa, all the consonants can be understood. What is understood by placing ha sa after the a letter, etc., is: a i u ṛ ḷ e ai o au. ha ya va ra la. nya ṇa na nga ma. jha ḍha dha gha bha. ja ḍa da ga pa, etc., combining a and ba separately is called combining a ba separately, and by mentioning the two letters of the beginning and the end of tsa ṭa ta ka pa'i, tsa pa is combined separately, similarly, in jha ḍha dha gha bha, jha bha is combined separately, and in ja ḍa da ga pa, ja ba is combined separately, etc., by mentioning the letters of the beginning and the end of the group, the intermediate letters can be understood. Ha sa are all the consonants. The consonant letters from ha to sa mentioned earlier are called ha sa'i letters. What disappears from vowels is consonants. Ha sa combined separately.