Tibetan
རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་རྣམ་གཞག་ལེགས་བཤད་སྙིང་པོ། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་རྣམ་གཞག་ལེགས་བཤད་སྙིང་པོ། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་རྣམ་གཞག་ལེགས་བཤད་སྙིང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས། ན་མོ་མཉྫུ་ཤྲཱེ་ཡེ། གནས་དང་གནས་མིན་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་ཉིད་ཀྱིས། །རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་རྣམ་དབྱེ་མངོན་སུམ་དུ། །ཇི་བཞིན་གཟིགས་གང་འགྲོ་ལ་གསལ་མཛད་པ། །ཐུབ་དབང་སྐྱབས་ཀྱི་དམ་པར་གུས་ཕྱག་འཚལ། །དེ་ལ་འདིར་བླང་དོར་གྱི་གནས་ལ་རིགས་པ་ཡང་དག་གིས་ངེས་པ་རྙེད་པ་ལ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་རྣམ་གཞག་ཤེས་དགོས་པས་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུང་རབ་དུ་མར་དེའི་རྣམ་གཞག་མང་དུ་བསྟན་པའི་དགོངས་པ་ཤིང་རྟ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ལུང་དང་རིགས་པའི་སྒོ་ནས་གཏན་ལ་ཕབ་ཅིང་། ཁྱད་པར་དུ་ཤིང་རྟ་ཆེན་པོའི་ཐོགས་མེད་སྐུ་མཆེད་གཉིས་ཀྱིས་མངོན་པ་གོང་འོག་གིས་གཞུང་གཉིས་སུ་ལེགས་པར་གསལ་བར་མཛད་དོ། །དེ་ལྟ་ནའང་དེ་དག་གི་གཞུང་ནི་རྒྱ་ཆེ་ཞིང་དགོངས་པའི་གནས་ཟབ་མོ་གཞན་དག་གིས་རྟོགས་དཀའ་བས་ན། འདིར་དགོངས་པ་ཕྱོགས་གཅིགཏུ་བསྒྲིགས་ནས་འཆད་ཅིང་གཙོ་བོར་མངོན་པ་གོང་མའི་ལུགས་བཞིན་དུ་བཤད་པར་བྱའོ། །འདི་ལ་གསུམ། རྒྱུ་དང་། རྐྱེན་དང་། འབྲས་བུའི་རྣམ་གཞག་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། མཚན་ཉིད་དང་། དབྱེ་བའོ། །དང་པོ་ནི། སྐྱེད་བྱེད། རྒྱུའི་མཚན་ཉིད། འདིར་མཚན་ཉིད་ཅེས་པ་ནི། དོན་ལྡོག་ཡིན་པས་མཚོན་བྱ་དེ་ཉིད་ཀྱི་དོན་ཀྱང་ཡ ིན་ནོ། །ཆོས་དེའི་སྐྱེད་བྱེད། ཆོས་དེའི་རྒྱུའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ཏེ། མྱུ་གུའི་སྐྱེད་བྱེད། མྱུ་གུའི་རྒྱུའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་དེའི་དངོས་སུ་སྐྱེད་བྱེད། ཆོས་དེའི་དངོས་རྒྱུའི་མཚན་ཉིད། ཆོས་དེའི་བརྒྱུད་ནས་སྐྱེད་བྱེད། ཆོས་དེའི་བརྒྱུད་རྒྱུའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ཏེ། ཚུལ་དེ་མྱུ་གུ་སོགས་ལའང་སྦྱར་བར་བྱའོ། །འོན་ཀྱང་རྣམ་སྨིན་གྱི་སྐྱེད་བྱེད། རྣམ་སྨིན་གྱི་རྒྱུའི་མཚན་ཉིད་མིན་པ་ལྟ་བུའི་དམིགས་བསལ་ཡོད་དོ། །གཉིས་པ་དབྱེ་བ་ལ། གཉིས་ཏེ། ངོ་བོ་དང་། སྒྲས་བརྗོད་རིགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་དབྱེ་བའོ། །དང་པོ་ལ་ཉེར་ལེན་དང་། ལྷན་ཅིག་བྱེད་རྐྱེན་གཉིས། དང་པོ་ལ་མཚན་ཉིད་དང་། མཚན་གཞི་དང་། སྒྲ་དོན་ནོ། །རང་གི་ཉེར་འབྲས་རང་གི་རྫས་རྒྱུན་དུ་གཙོ་བོར་སྐྱེད་བྱེད། རང་ཉིད་ཉེར་ལེན་ཡིན་པའི་མཚན་ཉིད། གཞི་དང་སྦྲེལ་ན། མྱུ་གུ་རང་གི་རྫས་རྒྱུན་དུ་གཙོ་བོར་སྐྱེད་བྱེད། རང་ཉིད་མྱུ་གུའི་ཉེར་ལེན་ཡིན་པའི་མཚན་ཉིད།
Chinese
关于因果关系的善说精髓。 关于因果关系的善说精髓。 关于因果关系的善说精髓之论著。顶礼曼殊室利耶！以知处与非处之力，如实现见因果之差别，为众生阐明者，于能仁怙主恭敬顶礼。于此，为了以如理之理于取舍之处获得定解，必须了解因果关系。因此，薄伽梵于诸多经藏中对此关系多有阐述，其意旨被二大车轨论师以教理和正理的方式确定下来。特别是二大车轨论师无著兄弟，以《阿毗达磨集论》和《阿毗达磨杂集论》二论对此作了极好的阐明。然而，这些论著广博，其意旨深奥，他人难以理解。因此，在此将意旨汇集一处进行讲解，并主要按照《阿毗达磨集论》的宗义进行阐述。此中有三：讲述因、缘、果的关系。 第一部分有二：体性和分类。 第一，生者，因之体性。此处的体性是指，由于是反体，所以也是所诠释之义。彼法之生者，是彼法之因的体性，如芽之生者，是芽之因的体性一样。同样，彼法之直接生者，是彼法之直接因的体性；彼法之间接生者，是彼法之间接因的体性。此理应适用于芽等。然而，如异熟之生者，不是异熟之因的体性等，有此差别。 第二，分类有二：自性和以名言宗义分类。第一种分为近取因和俱有缘两种。第一种有体性、实例和词义。自己之近取果，于自己之物质相续中主要生者，是自己是近取因的体性。与实例结合，芽于自己的物质相续中主要生者，是自己是芽的近取因的体性。
English
The Essence of Eloquence on the System of Cause and Effect. The Essence of Eloquence on the System of Cause and Effect. The treatise called The Essence of Eloquence on the System of Cause and Effect. Namo Manjushriye! By the power of knowing what is and is not the case, you directly see the distinctions of cause and effect as they are, and you clarify them for beings. I respectfully prostrate to the Powerful Sage, the supreme refuge. Here, in order to gain certainty about what to accept and reject through correct reasoning, it is necessary to understand the system of cause and effect. Therefore, the Bhagavan has shown this system extensively in many sutras, and the great chariot masters have established its meaning through scripture and reason. In particular, the two great chariot masters, the brothers Asanga and Vasubandhu, have clearly explained it in their two treatises, the Abhidharmasamuccaya and the Abhidharmakosa. However, these treatises are vast, and their meaning is profound and difficult for others to understand. Therefore, here I will gather the meaning into one place and explain it, mainly according to the system of the Abhidharmasamuccaya. There are three parts to this: explaining the system of cause, condition, and effect. The first part has two sections: definition and classification. The first is: That which produces is the definition of a cause. Here, the term "definition" means that since it is a counter-entity, it is also the meaning of what is being defined. That which produces that dharma is the definition of the cause of that dharma, just as that which produces a sprout is the definition of the cause of a sprout. Similarly, that which directly produces that dharma is the definition of the direct cause of that dharma; that which produces that dharma indirectly is the definition of the indirect cause of that dharma. This principle should also be applied to sprouts and so on. However, there are exceptions, such as that which produces a vipaka is not the definition of the cause of a vipaka. The second, classification, has two aspects: classification by essence and by way of expression. The first has two types: the substantial cause and the cooperative condition. The first has a definition, an example, and a meaning of the term. That which mainly produces its own substantial result in its own continuum is the definition of being a substantial cause. Combined with a basis, that which mainly produces a sprout in its own continuum is the definition of itself being the substantial cause of a sprout.
Tibetan
དེ་བཞིན་དུ་ཀ་བུམ་སོགས་ལའང་སྦྱོར། མཚན་གཞི་ནི། མྱུ་གུའི་ས་བོན་མྱུ་གུའི་ཉེར་ལེན་ཡིན་པ་ལྟ་བུའོ། །སྒྲ་དོན་ནི། རང་གི་ཉེ་བར་བླང་བྱའི་འབྲས་བུ་གང་ཡིན་པ་དེར་འགྱུར་རུང་བ་སྟེ། དཔེར་ན། མྱུ་གུའི་ས་བོན་མྱུ་གུ་དང་། འཇིམ་པ་རང་གི་ཉེར་འབྲས་རྫས་བུམ་ལྟ་བུར་འགྱུར་དགོས་པ་བཞིན་ནོ། །འོན་ཀྱང་རང་གི་རྫས་རྒྱུན་ཕྱི་མ་དེར་འགྱུར་བ་ཙམ་གྱིས་རང་ཉིད་འབྲས་བུ་སྤྱི་ཙམ་པ་གང་ཡིན་པ་དེར་འགྱུར་ཞེས་ཁས་ལེན་དགོས་པ་ནི་མིན་ཏེ། སྐུད་པ་ཚོགས་ནས་སྣམ་བུར་སྐྱེ་ཡང་། སྐུད་པ་རེ་རེ་ནས་སྣམ་བུར་མི་འགྱུར་བ་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་རྐྱེན་ལ་མཚན་ཉིད། མཚན་གཞི། སྒྲ་དོན་ནོ། །རང་གི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་འབྲས་རང་གི་རྫས་རྒྱུན་མ་ཡིན་པར་གཙོ་བོར་སྐྱེད་བྱེད། རང་ཉིད་ལྷན་ཅིག་བྱེད་རྐྱེན་ཡིན་པའི་མཚན་ཉིད། གཞི་ལ་སྦྱར་ན། མྱུ་གུ་རང་གི་རྫས་རྒྱུན་མ་ཡིན་པར་གཙོ་བོར་སྐྱེད་བྱེད། རང་ཉིད་མྱུ་གུའི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་རྐྱེན་ཡིན་པའི་མཚན་ཉིད། དེ་བཞིན་དུ་ཀ་བུམ་སོགས་གཞན་ལའང་སྦྱར། མཚན་གཞི་ནི། མྱུ་གུའི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་ཆུ་ལུད་དྲོད་བཤེར་དང་ས་བོན་འདེབས་པ་པོའི་སྐྱེས་བུ་ལྟ་བུའོ། །གཞི་གཅིག་ལ་ལྟོས་ཏེ་ཉེར་ལེན་དང་དེའི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་རྐྱེན་གཉིས་འགལ་ཡང་སྤྱིར་དེ་གཉིས་མི་འགལ་ཏེ། རྒྱུན་བཅས་ཀྱི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཉེར་ལེན་ཡིན་ལ། དངོས་པོ་ཡིན་ན་ལྷན་ཅིག་བྱེད་རྐྱེན་ཡིན་པར་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རང་གི་འབྲས་བུ་མེད་པའི་དངོས་པོ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྒྲ་དོན་ནི། ཉེར་ལེན་མི་བྱེད་ཀྱང་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་ཕན་འདོགས་བྱེད་ཀྱི་གྲོགས་བྱེད་པ་སྟེ། དཔེར་ན། མྱུ་གུའི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་ཆུ་ལུད་སོགས་ཀྱིས་མྱུ་གུའི་ཉེར་ལེན་མི་བྱེད་ཀྱང་། དེ་བསྐྱེད་པའི་གྲོགས་བྱེད་པ་བཞིན་ནོ། །རྣམ་འགྲེལ་ལས། ཕན་འདོགས་གང་ཡིན་བསྐྱེད་པ་ཡིན། ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་འབྲས་བུ་དེའི་རྒྱུ་ཡིན་ན། འབྲས་བུ་དེ་ལ་ཕན་འདོགས་བྱེད་ཞིག་དགོས་པས། ཤིང་གཅོད་པ་པོས་རྟ་རེས་ཤིང་བཅད་པ་ན། དེའི་ཚེ་བཅད་བྱའི་ཤིང་དེ་ལ་གནོད་པས་དེ་དེའི་རྒྱུ་མིན་ཀྱང་ཤིང་བཅད་པ་དང་བཅད་པའི་ཤིང་དེ་ཉིད་གཅོད་པ་པོ་དང་རྟ་རེས་བྱས་ཤིང་དེ་ལ་ཕན་བཏགས་པས་ན་གཅོད་པ་པོ་དང་རྟ་རེ་གཉིས་བཅད་པའི་ཤིང་དང་དེ་བཅད་པའི་རྒྱུར་འགྲོ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་གཞན་ལ་རིགས་པ་སྒྲེའོ། །བསྡུ་ན། རྒྱུ་གང་ཡོད་ན་འབྲས་བུ་གང་འབྱུང་བའི་འབྱུང་སའི་གཞི་དེ་ལ། དེའི་རྒྱུ་ཞེས་བརྗོ
Chinese
同样地，也适用于柱子、瓶子等。例子是：种子的种子是幼苗的近取因。词义是：能够转变成自己的近取果，例如：种子的种子变成幼苗，泥土必须变成自己的近取果，如陶罐。然而，仅仅转变成自己的后续物质延续，并不意味着必须承认自己转变成了总体的果，就像线聚集起来可以变成布，但每一根线不会变成布一样。第二，共同作用因的定义、例子、词义。不是自己的物质延续，而是主要产生自己的共同作用果，是自己是共同作用因的定义。应用于基础时，不是幼苗的物质延续，而是主要产生幼苗，是自己是幼苗的共同作用因的定义。同样地，也适用于柱子、瓶子等其他事物。例子是：成为幼苗之因的水、肥料、温度、湿度，以及播种者的那个人。虽然相对于一个基础来说，近取因和它的共同作用因是矛盾的，但一般来说，这两者并不矛盾，因为所有具有延续的事物都是近取因，并且如果事物存在，那么它就是共同作用因，因为不存在没有自己果的事物。词义是：虽然不做近取因，但与它一起提供帮助，成为朋友，例如：成为幼苗之因的水、肥料等，虽然不做幼苗的近取因，但成为产生它的朋友。如《释量论》中所说：凡是提供帮助的就是产生。因此，如果是那个果的因，就必须有提供帮助的事物。例如，砍树者用斧头砍树时，那时被砍的树受到损害，因此它不是那个的因，但砍树和被砍的树本身，砍树者和斧头做了，并且对它提供了帮助，因此砍树者和斧头两者成为被砍的树和砍它的因。同样地，对其他事物也应类推。总结：在任何因存在时，任何果产生的地方，那个基础，被称为那个的因。
English
Similarly, apply it to pillars, vases, and so on. The example is: the seed of a sprout is the substantial cause of the sprout. The meaning of the term is: it is able to transform into whatever is its own proximately obtained result. For example, the seed of a sprout becomes a sprout, and clay must become its own proximately obtained result, such as a clay pot. However, merely transforming into one's own subsequent material continuum does not mean that one must acknowledge that one has transformed into the general result, just as threads gather to become cloth, but each individual thread does not become cloth. Second, the definition, example, and meaning of the term for cooperative conditions. The definition of being a cooperative condition is that it primarily produces its own cooperative result, which is not its own material continuum. When applied to a basis, the definition of being a cooperative condition of a sprout is that it primarily produces the sprout, which is not its own material continuum. Similarly, apply it to other things such as pillars and vases. The example is: water, fertilizer, temperature, and moisture that become the cause of a sprout, and the person who sows the seeds. Although, relative to one basis, the substantial cause and its cooperative condition are contradictory, in general, the two are not contradictory, because all things with a continuum are substantial causes, and if a thing exists, then it is a cooperative condition, because there is no thing that does not have its own result. The meaning of the term is: although it does not act as a substantial cause, it helps and befriends it, for example, water, fertilizer, etc., which become the cause of a sprout, although they do not act as the substantial cause of the sprout, they become friends in producing it. As it is said in the Pramāṇavārttika: Whatever helps is what produces. Therefore, if it is the cause of that result, there must be something that helps that result. For example, when a woodcutter cuts a tree with an ax, at that time the tree being cut is harmed, so it is not the cause of that, but the woodcutter and the ax cut the tree and helped it, so the woodcutter and the ax both become the tree being cut and the cause of cutting it. Similarly, apply the reasoning to other things. In summary: the basis where any result arises when any cause exists is called the cause of that.