Tibetan
གསང་བ་འདུས་པའི་བསྐྱེད་རིམ་གྱི་རྣམ་བཤད་གནད་དོན་ཀུན་གསལ། གསང་བ་འདུས་པའི་བསྐྱེད་རིམ་གྱི་རྣམ་བཤད་གནད་དོན་ཀུན་གསལ། གསང་བ་འདུས་པའི་བསྐྱེད་རིམ་གྱི་རྣམ་བཤད་གནད་དོན་ཀུན་གསལ་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས། ན་མོ་ཤཱཀྱ་མུ་ན་ཡེ། མཁའ་ལྟར་དངོས་པོ་ཀུན་ལ་ཁྱབ་པའི་ཆོས་སྐུ་དོན་དམ་སྤྲོས་བྲལ་ལས། །རིམ་གཉིས་རླུང་གི་ཤིང་རྟ་ཆེས་དྲངས་ཟུང་འཇུག་ལོངས་སྐུ་ཉིན་མོའི་མགོན། །གྲངས་མེད་གདུལ་བྱའི་ཁམས་ཀྱི་རྒྱ་མཚོར་སྤྲུལ་སྐུའི་གཟུགས་བརྙན་སྟོང་འཆར་བ། །རིགས་བརྒྱའི་ཁྱབ་བདག་རྡོ་རྗེ་འཆང་དང་དེ་སྤྲུལ་ཙོང་ཁ་པ་དེར་འདུད། །ལེགས་བཤད་མཐར་ཐུག་དཔལ་ལྡན་འདུས་པའི་རྒྱུད། །རྒྱུད་དེར་མཐའ་དྲུག་ཚུལ་བཞིའི་རྒྱས་བཏབ་ཚུལ། །ཚུལ་བཞིན་གསལ་མཛད་ཀླུ་སྒྲུབ་སྨྲ་བའི་ཟླ། །ཟླ་བའི་ཞབས་སོགས་བརྒྱུད་པར་བཅས་ལ་འདུད། །ཁྱད་པར་བདག་བློ་རིན་ཆེན་ཀཱ་ལ་ཤར། །ལེགས་བཤད་བདུད་རྩིའི་ཆར་འབེབས་དགེ་བའི་བཤེས། །ཐོག་མཐའ་བར་གྱི་ཡོངས་འཛིན་རྣམ་ལྔ་ཡི། །བཀའ་དྲིན་ལན་བརྒྱར་དྲན་པས་རྟག་ཏུ་བསྔགས། །སྐྱེ་ཤི་བར་དོ་རྒྱལ་བའི་སྐུ་གསུམ་དུ། །སྒྱུར་བྱེད་འདུས་པའི་རིམ་པ་དང་པོའི་གནད། །དམ་པས་བསྐུལ་ལས་རང་ཉིད་འདྲིས་ཕྱིར་དང་། །སྐལ་མཉམ་གཞན་ལའང་ཕན་སྲིད་སྙམ་ནས་བྲི། །དེ་ཡང་འདིར་དཔལ་གསང་བ་འདུས་པའི་རིམ་པ་དང་པོའི་རྣམ་གཞག་ཇི་ལྟར་འཚམ་པ་ཞིག་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། འདི་ལ་གསུམ། འདུས་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་ཆེ་བ་བསྟན་པ་དང་། རྩ་བཤད་ཀྱི་རྒྱུད་དང་དགོངས་འགྲེལ་གྱི་རིམ་པ་བྱོན་ཚུལ། བསྐྱེད་པའི་རིམ་པ་ལ་ཇི་ལྟར་སློབ་པའི་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ནི། རྩ་རྒྱུད་ལས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་ཀྱི་གསང་བ་གསང་བ་འདུས་པ་ཞེས་གསུངས་ཤིང་། རྒྱུད་ཕྱི་མ་ལས། ཨེ་མ་ཧོ་ཤིན་ཏུ་རྙེད་པར་དཀའ། །བྱང་ཆུབ་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་འདི་ཡིན། །རྒྱུད་ཀྱི་ཕྱི་མའི་ཕྱི་མར་གྱུར། །གསང་བ་འདུས་པ་ཞེས་བྱའི་རྒྱུད། །ཅེས་དང་། གང་ཞིག་རབ་གསང་འདུས་པའི་རྒྱུད་འདི་ཉན་པ་དང་། །འདོན་པར་བྱེད་དང་ཀློག་པ་དང་ནི་སེམས་པ་དང་། །མཆོད་པར་བྱེད་པ་དང་ནི་འདྲིའམ་འདྲིར་འཇུག་པ། །བྱང་ཆུབ་རྡོ་རྗེ་འདྲར་བལྟ་དེ་ལ་རྟག་ཕྱག་འཚལ། །ཞེས་དང་། འཇམ་དཔལ་ཞལ་ལུང་ལས་ཀྱང་། སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་འདུས་པའི་རྒྱུད། །གསང་ཆེན་གསང་བ་ཆེས་གསང་བ། །གོང་ན་མེད་པའི་ལུང་ཆེན་པོ། །ཞེས་དང་། དམར་ནག་གི་རྒྱུད་ལས་ཀྱང་། རྒྱུད་ཀྱི་མཐར་ཐུག་འདུས་པ་སྟེ། །མ་བྱུང་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར
Chinese
《密集金刚生起次第释·要义全明》 《密集金刚生起次第释·要义全明》 《密集金刚生起次第释·要义全明》造毕。 顶礼释迦牟尼！ 如虚空般周遍一切事物的法身，远离戏论的胜义谛。 二次第风之车驾驭，双运圆满报身日光尊。 无数所化有情界之海中，化身影像千般显现者。 百族之主金刚持及其化身宗喀巴前敬礼！ 善说究竟吉祥密集续。 彼续六边四相之广释。 如理阐明龙树语自在。 月贤足等传承诸师敬礼！ 特别是，我之智慧如珍宝吉祥瓶。 善说甘露降雨之善知识。 始中终之五位永摄持。 百番忆念常赞颂其恩德！ 将生老病死中阴转为佛之三身。 转变密集第一次第之要诀。 因圣者劝请，为自熟习故， 亦为能利益具缘他者而书写。 那么，此处将讲述如何适合地阐释吉祥密集金刚的第一次第。 此有三： 宣说密集续之伟大， 根本续与释续及注释次第之出现方式， 如何修学生起次第之方式。 第一， 根本续中云： “如来一切身语意之秘密，名为秘密密集。” 后续中云： “唉玛吙，甚为难得！ 此乃成就菩提之方便。 成为续之后续之后续， 名为秘密密集之续。” 又云： “何人若听闻此极密密集续， 念诵、读诵、忆念， 供养、请问或令他请问， 视如菩提金刚，恒常向彼顶礼。” 又《妙吉祥口授》中云： “诸佛之总集续， 大秘密极秘密， 无上之大教典。” 又《红黑续》中云： “续之究竟为密集， 未生者亦不生。”
English
《A Clear Explanation of All Key Points: A Commentary on the Generation Stage of Guhyasamaja》 A Clear Explanation of All Key Points: A Commentary on the Generation Stage of Guhyasamaja A Clear Explanation of All Key Points: A Commentary on the Generation Stage of Guhyasamaja. Homage to Shakyamuni! From the Dharmakaya, which pervades all things like space, the ultimate truth free from elaboration, The Sambhogakaya, the lord of the day, is drawn by the chariot of the winds of the two stages. In the ocean of countless beings to be tamed, a thousand reflections of the Nirmanakaya appear. I prostrate to Vajradhara, the master of a hundred families, and his emanation, Tsongkhapa. The ultimate of excellent explanations, the glorious Guhyasamaja Tantra. The way the six limits and four modes are elaborated in that tantra. Nagarjuna, the speaker, who clearly explains the modes as they are. I prostrate to the feet of Chandra and all the lineage masters. Especially, my mind is like a precious kalasha. The virtuous friend who showers the rain of excellent explanation nectar. I always praise with a hundredfold remembrance the kindness of the five kinds of spiritual guides of the beginning, middle, and end. To transform birth, death, and bardo into the three bodies of the Victorious Ones, The key point of the first stage of Guhyasamaja. Because I was urged by the holy ones, and for my own familiarity, I write this thinking that it may also benefit others who have the same fortune. So, here, I will explain how to appropriately explain the first stage of the glorious Guhyasamaja. This has three parts: Showing the greatness of the Guhyasamaja Tantra, the way the root and explanatory tantras and commentaries came about, and the way to learn the generation stage. First, from the root tantra: "The secret of the body, speech, and mind of all the Tathagatas is called Guhyasamaja." And from the later tantra: "Emaho, it is very difficult to find! This is the method for attaining enlightenment. It has become the later of the later tantras. The tantra called Guhyasamaja." And: "Whoever listens to this most secret Guhyasamaja Tantra, recites, reads, and contemplates it, makes offerings, asks or causes others to ask, and regards it as Bodhi Vajra, I always prostrate to him." Also, from the oral instructions of Manjushri: "The tantra of the assembly of all Buddhas, the great secret, the most secret, the great scripture that is unsurpassed." Also, from the Red-Black Tantra: "The ultimate of the tantras is Guhyasamaja, what has not arisen will not arise."
Tibetan
་རོ། །ཞེས་དང་། གསང་བ་གྲུབ་པ་ལས་ཀྱང་། དཔལ་ལྡན་འདུས་ལས་མཆོག་གཞན་མེད། །འཇིག་རྟེན་གསུམ་གྱི་རིན་ཆེན་གྱུར། །ཞེས་དང་། སྒྲོན་གསལ་ལས་ཀྱང་། ཐུབ་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཕུང་པོ། །བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་གསུངས་པ་ཡི། །དཔལ་ལྡན་འདུས་འདི་སྣོད་ཡིན་ཏེ། །དེ་བས་དེ་ནི་རྒྱུད་ཀྱི་རྩེ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། སྤྱིར་འདུས་པའི་རྩ་རྒྱུད་ལ་ཤླཽ་ཀ་ཉིས་ཁྲི་ལྔ་སྟོང་ཡོད་པ་གཅིག་དང་། དེ་ལས་བཏུས་པའི་ད་ལྟའི་བསྡུས་རྒྱུད་ཕྱི་མ་དང་བཅས་པ་གཉིས་སོ། །དེའི་བཤད་རྒྱུད་ལ། རྒྱུད་ཕྱི་མ། རྡོ་རྗེ་འཕྲེང་བ། དགོངས་པ་ལུང་སྟོན། ལྷ་མོ་བཞིས་ཞུས། ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེ་ཀུན་ལས་བཏུས་པ། ལྷའི་དབང་པོས་ཞུས་པ་སྟེ་དྲུག་གོ །རྒྱུད་ཕྱི་མ་ནི། འདུས་པའི་བཤད་རྒྱུད་ཡིན་པར་མ་ཟད་དེའི་རྒྱུད་ཀྱང་ཡིན་ལ། གཞན་ལྔ་ནི་འདུས་པའི་བཤད་རྒྱུད་ཡིན་ཀྱང་དེའི་རྒྱུད་མིན་ནོ། །དགོངས་འགྲེལ་ལ་ནི་འཕགས་པས་མདོར་བྱས། མདོ་བསྲེ་གཉིས་དང་། རིམ་ལྔ། བྱང་ཆུབ་སེམས་འགྲེལ་དང་བཅས་པ་མཛད། འཕགས་པ་ལྷས་ནི་སྤྱོད་བསྡུས་སྒྲོན་མེ་དང་བདག་བྱིན་རླབས་གཉིས་མཛད། ཀླུ་བྱང་གིས་དཀྱིལ་ཆོག་ཉི་ཤུ་པ་དང་ལས་མཐའ་རྣམ་འབྱེད། ཤཱཀྱ་བཤེས་གཉེན་གྱིས་རིམ་པ་གཉིས་པའི་མཇུག ཟླ་བས་རྩ་རྒྱུད་ཀྱི་འགྲེལ་པ་སྒྲོན་གསལ་དང་། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའི་སྒྲུབ་ཐབས་གཉིས་མཛད་ཅིང་། དེ་རྣམས་ཀྱི་རྗེས་འབྲང་རྒྱ་བོད་ཀྱི་མཁས་པ་གཞན་གྱིས་མཛད་པ་མང་ཡང་། རྗེ་ཡབ་སྲས་ཀྱིས་བཀྲལ་བའི་དབང་དུ་བྱས་ན། རྗེ་ཉིད་ཀྱིས་རྒྱུད་འགྲེལ་གྱི་མཆན་བུ་མཐའ་དཔྱོད་བསྡུས་དོན་གསུམ་དང་། སྔགས་རིམ། རིམ་ལྔ་སོགས་མང་དུ་མཛད་ལ། མཁས་གྲུབ་རྗེས་ནི། འདུས་པའི་བསྐྱེད་རིམ་གྱི་རྣམ་བཤད་ཆེན་མོ་སོགས་འགའ་རེ་དང་། དེའི་རྗེས་སུ་མཁས་གྲུབ་ནོར་བཟང་བ་དང་། པཎ་ཆེན་བསོད་ནམས་གྲགས་པ། པཎ་ཆེན་གོང་མ་སོགས་དུ་མས་ཀྱང་འདུས་པའི་རིམ་གཉིས་ཀྱི་དོན་གཏན་ལ་འབེབས་པའི་སྒོ་ནས་དར་རྒྱས་སུ་མཛད། འདིར་ཡང་དེ་རྣམས་ཀྱིས་བཤད་པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་སྟེ་དེ་དག་གི་དགོངས་པ་དང་མཐུན་པར་རང་སྐལ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་འཆད་པར་བྱའོ།། གསུམ་པ་ལ་ལྔ། གང་གིས་སྒྲུབ་པའི་རྟེན། གང་དུ་བསྒྲུབ་པའི་གནས། རིམ་གཉིས་ཀྱི་གོ་རིམ་ངེས་ཚུལ། ཇི་ལྟར་སྒྲུབ་པའི་མངོན་རྟོགས་ཀྱི་རྣམ་བཞག བསྐྱེད་རིམ་མཐར་ཕྱིན་པའི་ཚད་འཕྲོས་དང་བཅས་པ་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། སྤྱིར་ལམ་འདིའི་སྒྲུབ་པ་པོ་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ན་ཐུན་མོང
Chinese
如是说。又《秘密成就》中也说：吉祥集密胜于一切，是三界之珍宝。如是说。又《灯明》中也说：大雄佛陀之法蕴，宣说八万四千种，吉祥集密为此器，因此彼乃续之顶。如是说。第二，总的来说，集密根本续有二万五千颂，一者，以及由此汇集的现在的略续和后来的续，二者。其释续有：《后来的续》、《金刚鬘》、《意旨示现》、《四天女请问》、《从一切智慧金刚中汇集》、《天王请问》，共六部。《后来的续》不仅是集密的释续，也是其续，其他五部是集密的释续，但不是其续。关于意旨的解释，圣者作了纲要，作了《二合经》、《五次第》、《菩提心释》等。圣天作了《行集灯》和《自加持》二者。龙树作了《二十曼荼罗仪轨》和《事业边际分别》。释迦友作了《第二次第》的结尾。月称作了根本续的解释《灯明》和《金刚萨埵的修法》二者，彼等的追随者印度和西藏的智者作了很多，如果以宗喀巴师徒的阐释来说，宗喀巴自己作了续释的注释《边际考察》、《汇集义》三者，《密宗次第》、《五次第》等很多，克主杰作了《集密生起次第的大疏》等一些，此后克主诺桑巴、班禅索南扎巴、班禅贡玛等很多人也通过确定集密二次第的意义而使其兴盛。这里也追随彼等所说，与彼等的意旨相符，以自己的能力来讲解。第三有五：以何者修的所依，在何处修的处所，二次第的次第确定之理，如何修的现证之相，宣说生起次第究竟的量以及其余。第一，总的来说，如果以这个道的修行者特殊者来说，共同
English
Thus it is said. Also, in the Guhyasiddhi it is said: "Glorious Guhyasamaja is superior to all, it is the jewel of the three realms." Thus it is said. Also, in the Pradipoddyotana it is said: "The Dharma-aggregate of the Great Sage, which was taught as eighty-four thousand, glorious Guhyasamaja is the vessel for this, therefore it is the pinnacle of the tantras." Thus it is said. Secondly, in general, the root tantra of Guhyasamaja has 25,000 shlokas, one, and the abridged tantra and the later tantra compiled from it, two. Its explanatory tantras are: the Later Tantra, the Vajramala, the Tatparyatika, the Chaturyogini-pariprccha, the Sarvatathagata-jnana-vajra-samuccaya, and the Devendra-pariprccha, these six. The Later Tantra is not only the explanatory tantra of Guhyasamaja, but also its tantra, while the other five are the explanatory tantras of Guhyasamaja, but not its tantra. Regarding the explanation of the intention, the Arya made a summary, and made the Two Samputika, the Five Stages, and the Bodhicitta-vyakhyana, etc. Aryadeva made the Caryasamgraha-pradipa and the Self-Adhisthana, these two. Nagarjuna made the Twenty Mandala Rituals and the Karma-anta-vibhanga. Shakyamitra made the conclusion of the Second Stage. Chandrakirti made the explanation of the root tantra, the Pradipoddyotana, and the Vajrasattva-sadhana, these two, and many followers of them, Indian and Tibetan scholars, made many, but if we consider the explanations of Je Tsongkhapa and his disciples, Je himself made the annotations to the tantra commentary, the Margin Examination, the Compendium of Meanings, these three, the Stages of Tantra, the Five Stages, etc., many, and Khedrup Je made the Great Commentary on the Generation Stage of Guhyasamaja, etc., some, and after that, Khedrup Norzangba, Panchen Sonam Drakpa, Panchen Gongma, etc., many also made it flourish by establishing the meaning of the two stages of Guhyasamaja. Here also, following what they said, in accordance with their intention, I will explain according to my own ability. Thirdly, there are five: the basis on which one practices, the place where one practices, the way to ascertain the order of the two stages, the aspect of the manifestation of how to practice, and explaining the measure of the completion of the generation stage and its implications. First, in general, if we consider the practitioner of this path as a special one, the common