Tibetan
宗喀巴大师教言集JTs109གཟུགས་ཀྱི་ཆུང་མཐའ་དང་དུས་ཀྱི་ཐུང་མཐའ་སོགས་ལས་བརྩམས་པའི་དྲི་ལན་རྗེ་ཉིད་ཀྱིས་མཛད་པ་བཞུགས་སོ། ། 11-11-1a ༄༅། །གཟུགས་ཀྱི་ཆུང་མཐའ་དང་དུས་ཀྱི་ཐུང་མཐའ་སོགས་ལས་བརྩམས་པའི་དྲི་ལན་རྗེ་ཉིད་ཀྱིས་མཛད་པ་བཞུགས་སོ། ། ༄༅། །གཟུགས་ཀྱི་ཆུང་མཐའ་དང་དུས་ཀྱི་ཐུང་མཐའ་སོགས་ལས་བརྩམས་པའི་དྲི་ལན་རྗེ་ཉིད་ཀྱིས་མཛད་པ་བཞུགས་སོ། ། 11-11-1b ༄༅། སྭསྟི་པྲ་ཛ་བྷྱཿ འཇིག་རྟེན་གསུམ་ན་སངས་རྒྱས་གཉིས་པ་ཞེས། །གང་གི་མཚན་གྱིས་རྣ་བའི་ལམ་མཛེས་པ། །དབྱིག་གཉེན་ཉིན་བྱེད་གསུང་གི་འོད་ཟེར་ཚོགས། །ད་དུང་གདུལ་བྱའི་གླིང་ན་གསལ་གྱུར་ཅིག །ཀུན་མཁྱེན་དེ་ཡིས་དཔག་ཚད་ལོ་དང་ནི། །དེ་དག་བརྗོད་པའི་ཐ་སྙད་མཚོན་པའི་སླད། །གཟུགས་མིང་དུས་མཐའ་རྡུལ་ཡིག་སྐད་ཅིག་དང་། །དྲུག་ཚན་ཉི་ཤུའི་སྐད་ཅིག་གསུངས་པ་དང་། །ཉིན་བྱེད་དབང་པོ་བྱང་དུ་ཕྱོགས་པ་ཡི། །དབྱར་ཟླ་གཉིས་པའི་ཐ་མའི་ཚེས་དགུ་དང་། །དབྱར་འབྲིང་ཉ་ལ་རྒྱུ་སྐར་གང་བྱུང་དང་། །གཞན་ཡང་ཉིན་མཚན་ཐོག་མཐའ་གང་ཡིན་ཞེས། །གསུང་རབ་དགོངས་དོན་རགས་དང་ཕྲ་བ་རྣམས། །རྣམ་དག་རིགས་པའི་རྗེས་འབྲངས་ཕྲ་བའི་བློས། །མ་འདྲེས་འབྱེད་པར་ནུས་པའི་སྤོབས་པ་ཅན། །གང་དེས་དྲིས་པའི་དོན་རྣམས་འདི་ལྟར་ཁུམས། །གཟུགས་ཀྱི་ཆུང་མཐར་བཞག་པའི་ཕྲ་རྡུལ་ནི། །ཤར་ལ་སོགས་པའི་ཆ་དང་བྲལ་བ་སྟེ། །དེ་ཡང་ཇི་སྲིད་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆ་ཡོད་པ། །དེ་སྲིད་ཆུང་མཐར་བཞག་ཏུ་མི་རུང་ཕྱིར། །དུས་མཐའི་སྐད་ཅིག་རྒྱུ་ཚོགས་དུ་མ་ཡིས། །འབྲས་བུ་བསྐྱེད་པའི་ཡུན་དང་སེ་གོལ་གཅིག །རྫོགས་ 11-11-2a པའི་དུས་ལ་རེ་ལྔར་བྱས་པ་ཡི། །ཆ་གཅིག་དང་ནི་རྡུལ་གཅིག་གོ་འཕོས་དང་། །མཉམ་པའི་ཤེད་ཀྱིས་བལ་ཉག་གཅིག་གཅོད་པའི། །ཡུན་ལ་བཤད་པའི་རྣམ་གྲངས་མང་ཡོད་ཀྱང་། །མདོར་ན་དེ་ལས་ཐུང་བ་བྱར་མེད་པའི། །དུས་གཅིག་མཚོན་པར་བཞེད་ནས་དེ་དག་གསུངས། །མིང་མཐའ་ཡི་གེར་བཞག་པའི་དཔེ་བརྗོད་ལ། །རང་གི་འགྲེལ་པར་བ་ལང་བཞིན་ནོ་གསུངས། །འདི་ནི་ཡི་གེ་དུ་མ་ཚོགས་པའི་ཕྱིར། །དོན་འདི་ད་དུང་ཁོ་བོ་དཔྱོད་པའི་སྐབས། །དྲུག་ཚན་ཉི་ཤུའི་སྐད་ཅིག་ཚོགས་པ་ནི། །དེ་ཡི་སྐད་ཅིག་ཅེས་པའི་ཐ་སྙད་བཏགས། །དུས་མཐའི་སྐད་ཅིག་བརྒྱ་དང་ཉི་ཤུའི་མིང་། །འདི་ནི་དུས་མཐའ་རྟོགས་ན་ཐེ་ཚོམ་བྲལ། །དབྱར་ཟླ་གཉིས་པའི་ཐ་མའི་ཚེས་དགུ་དང་། །དེ་བཞིན་དགུན་ཟླ་བཞི་པའི་ཚེས་དགུ་ལ། །དབྱར་དགུན་ཉི་མ་ལྡོག་པར་གསུངས་པའི་དུས། །སྟོན་དཔྱིད་ར་བའི་དཀར་ཚེས་དགུ་ལ་ཡིན། །ཟླ་བ་དེ་གཉིས་ཉི་མ་གང་ལོག་པའི། །ཟླ་བ་དེ་ཉིད་ཡིན་པར་མང་པོ་འདོད། །འོན་ཀྱང་མཛོད་ཀྱི་དགོངས་པ་ཁྲུམས་དང་ཁྲའི། །ཟླ་བ་ཡིན་པར་རྒྱ་དཔེར་སྣང་ངོ་ཞེས། །བདག་གི་བླ་མ་ནམ་མཁའ་བཟང་པོ་
Chinese
宗喀巴大师教言集JTs109，关于从色法的最小单位和时间的最小单位等开始的问答，由宗喀巴大师亲自撰写。 吉祥！祈愿一切众生安乐！ 在三界之中，被称为第二佛陀， 其名号令闻者悦耳。 愿世亲（Vasubandhu，佛教论师，意为‘亲友’）如日般的言教光芒， 依旧照亮着可调伏的众生。 全知者（Kunkhyen，指宗喀巴）为了表达俱胝（dpag tshad，长度单位）、年等， 以及描述它们的术语， 关于色、名、时之极微、微尘、字母、刹那， 以及二十六刹那的说法。 还有太阳神（Nyinbyed，指太阳）向北方运行的， 夏季第二个月的最后第九天， 以及仲夏之月（Dbyar 'bring nya，指藏历五月）的星宿。 还有昼夜的起始和终结是什么等等。 对于经文的粗略和精细的含义， 以清净理性的追随者，精微的智慧， 能够不混淆地辨别的自信者， 所提出的问题，我将如此回答： 对于色法的最小单位——极微尘， 它与东方等方位没有关联。 因为只要存在方位的关联， 它就不可能被认为是最小的单位。 时间的最小单位——刹那，是众多因缘聚合， 产生结果的持续时间，与弹指一挥间相同。 圆满的时间被分为四十五分之一， 这一个单位与一个微尘移动的距离， 或者用相同的力量剪断一根头发的， 持续时间有许多不同的说法。 总之，为了表示没有比这更短的， 一个时间单位，所以才这样说。 关于名称的最小单位——字母的例子， 在自己的注释中说‘如牛’。 因为这是多个字母的集合， 所以这件事我还在思考。 二十六个刹那的集合， 被称为‘它的刹那’。 一百二十个时间极微的名称， 如果理解了时间的极微，就不会有疑惑。 关于夏季第二个月的最后第九天， 以及冬季第四个月的第九天， 据说冬夏太阳回归的时间， 春秋分是白月初九。 很多人认为这两个月中，太阳回归的， 就是同一个月。 然而，根据《俱舍论》（Mdzod，指《阿毗达磨俱舍论》）的观点，藏历五月和六月， 是太阳回归的月份，这在汉文版本中有所显示。 我的上师南喀桑波（Namkha Zangpo）如是说。
English
Collected Teachings of Je Tsongkhapa JTs109, Questions and Answers Beginning with the Smallest Unit of Form and the Smallest Unit of Time, etc., Composed by Je Tsongkhapa Himself. Swasti praja bhyah! May all beings be auspicious! In the three realms, known as the Second Buddha, Whose name adorns the path of the ears. May the rays of light from the speech of Vasubandhu (Buddhist scholar, meaning 'kinsman'), like the sun, Continue to illuminate the realm of those to be tamed. The Omniscient One (Kunkhyen, referring to Tsongkhapa), in order to express yojanas (dpag tshad, a unit of length), years, etc., And the terms describing them, Regarding the ultimate minuteness of form, name, and time, dust particles, letters, kshanas (moments), And the saying of twenty-six kshanas. Also, the time when the sun god (Nyinbyed, referring to the sun) moves northward, The last ninth day of the second summer month, And the constellation in the middle summer month (Dbyar 'bring nya, referring to the fifth Tibetan month). And what are the beginning and end of day and night, etc. For the rough and subtle meanings of the scriptures, With the follower of pure reason, subtle wisdom, The confident one who can distinguish without confusion, The questions asked, I will answer as follows: For the smallest unit of form—the subtle particle, It has no association with the east or other directions. Because as long as there is an association with directions, It cannot be considered the smallest unit. The smallest unit of time—the kshana, is the duration of numerous causes and conditions gathering, To produce a result, the same as a finger snap. A complete time is divided into forty-five parts, This one unit is the distance a dust particle moves, Or cutting a single hair with the same force, There are many different ways of describing the duration. In short, in order to indicate that there is nothing shorter than this, A single unit of time, that is why it is said. Regarding the example of the smallest unit of name—the letter, In his own commentary, he says 'like a cow'. Because this is a collection of multiple letters, Therefore, I am still contemplating this matter. The collection of twenty-six kshanas, Is called 'its kshana'. The name for one hundred and twenty time atoms, If one understands the time atom, there will be no doubt. Regarding the last ninth day of the second summer month, And the ninth day of the fourth winter month, It is said that the time when the sun reverses in winter and summer, The spring and autumn equinoxes are on the ninth day of the white month. Many believe that in these two months, the sun reverses, Is the same month. However, according to the view of the Abhidharmakosha (Mdzod, referring to the Abhidharmakosha-bhashya), the fifth and sixth Tibetan months, Are the months when the sun reverses, as shown in the Chinese version. My teacher Namkha Zangpo said so. --------------------------------------------------------------------------------
Tibetan
བཞེད། །དེ་ལྟ་ན་ནི་དབྱར་འབྲིང་ཉ་ཡི་དུས། །ཆུ་སྟོང་ཟླ་བ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་འགྱུར། །ཚུལ་དེ་མདོ་རྩའི་རྒྱ་དཔེ་ལས་ཀྱང་གསུངས། །གདགས་གཞག་མཛོད་དང་ཉི་མའི་སྙིང་པོ་དང་། །མེ་ཏོག་ཕྲེང་རྒྱུད་མདོ་རྩ་ལོ་དྲི་བ། །འགྲེལ་ཆེན་སོགས་ནས་ 11-11-2b གསུངས་པའི་དུས་ཚེགས་ཀྱི། །རྣམ་གཞག་རྒྱས་པར་གཞན་དུ་སྤྲོ་བར་འདོད། །དེ་ཕྱིར་འདིར་ནི་ས་བོན་ཙམ་ཞིག་བསྟན། །འདི་དང་དེང་སར་ཉི་མའི་ལྡོག་དུས་གཉིས། །ཆེས་ཆེར་མི་མཐུན་གྱུར་པ་མཐོང་ནས་ནི། །རྔམས་དེ་སུན་འབྱིན་བྱེད་རྣམས་རེ་ཞིག་བཞག །ཉིན་གྱི་དང་པོ་སྐྱ་རེངས་དང་པོ་དང་། །ཐ་མ་ཉི་མ་ནུབ་པའི་མཐའ་ལ་བཤད། །དེ་ཡིས་མཚན་གྱི་ཐོག་མཐའ་དཔག་པར་ནུས། །འདི་ལས་གཞན་དུའང་གསུངས་མོད་དགོངས་པའི་དབང་། །ཀུན་རྫོབ་བདེན་པར་འདོད་པའི་རིགས་པ་རྣམས། །བདག་གིས་ཕྲ་རྡུལ་ཡིན་ཞེས་སྨྲས་པ་མེད། །སྡེ་པ་གཉིས་ཀྱི་གྲུབ་མཐའ་གཞིར་བྱས་ལ། །དབང་པོའི་ཤེས་པས་ཕྲ་རྡུལ་མཐོང་ཞེས་སྨྲས། །རྣམ་ཤེས་ལྔ་ཡིས་བསགས་ལ་དམིགས་སོ་ཞེས། །གསུངས་པ་འདི་ལ་འཁྲུལ་ནས་མི་མཁས་པའི། །སྐྱེ་བོ་དུ་མ་མགྲིན་གཅིག་བྱས་ནས་ནི། །དབང་པོའི་ཡུལ་ན་ཕྲ་རྡུལ་མེད་དོ་ལོ། །གཟིགས་ཟན་ལུགས་འདི་འཐད་པར་མ་མཐོང་ནས། །རྡུལ་གྱི་རགས་པ་བརྩམ་ཚུལ་དབུ་ཚད་དང་། །ཕྱི་རོལ་དོན་གྲུབ་མངོན་པའི་སྡེ་སྣོད་ནས། །གསུངས་པ་རྣམས་ཀྱི་དོན་བཞིན་བདག་གིས་སྨྲས། །དོན་སྨྲ་གཉིས་ཀྱིས་རགས་པ་རྩོམ་པའི་ཚེ། །རེག་ན་ཕྲ་རྡུལ་ཉམས་པར་གྱུར་མཐོང་ནས། །བསྐོར་བ་བར་བཅས་བར་མེད་མ་གཏོགས་པ། །རེག་པ་མེད་པར་འདབ་སྦྱོར་གནས་པར་འདོད། །དེ་ཚེ་ཡན་ལག་ཅན་གཞན་མི་སྐྱེ་ཞིང་། །གཅིག་ལ་གཅིག་ཐིམ་གྱུར་པའང་མ་ཡིན་ལ། །ཕྲ་རྡུལ་རང་བཞིན་འདོར་བའང་མ་ཡིན་ཏེ། །འོན་ཀྱང་རྡུལ་རྣམས་འདུས་པ་ཙམ་དུ་ཟད། །དེ་ལྟ་ན་ནི་ཕྲ་རྡུལ་དུ་མ་དག །མངོན་སུམ་མཐོང་ཞིང་ཕྲ་རྡུལ་གཏན་མ་མཐོང་། །ཞེས་སྨྲ་དེ་ལ་རིག་ 11-11-3a པའི་གཏམ་གྱིས་ཅི། །ད་དུང་ཡི་གེའི་ཕྱི་མོ་བསླབ་པར་རིགས། །དབང་པོའི་ཤེས་པས་ཕྲ་རྡུལ་སིལ་བུ་དག །མཐོང་མོད་རྗེས་ཀྱི་ངེས་པས་རགས་པར་བཟུང་། །དུས་མཐའི་སྐད་ཅིག་བཟུང་ཡང་དཔྱད་ཤེས་ཀྱིས། །དེ་ལ་རྗེས་འགྲོའི་རྒྱུན་རྣམས་ངེས་པ་བཞིན། །གལ་ཏེ་རྣམ་པ་གཏོད་པའི་ནུས་མེད་པས། །ཕྲ་རྡུལ་དབང་པོའི་ཡུལ་དུ་མི་རུང་ན། །རྣམ་པ་མ་གཏད་ཅེས་པ་བརྟག་པར་བྱ། །ཤེས་ལ་སྣང་བའི་རྣམ་པ་རྡུལ་ཕྲན་བཞིན། །སིལ་བུ་ཉིད་དུ་མི་སྣང་ཞེས་སྨྲ་ན། །སོ་སོའི་དུས་མཐའི་སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ཡང་། །རང་འདྲའི་རྣམ་པ་གཏད་པ་མེད་འགྱུར་བས། །དབང་པོའི་ཡུལ་དུ་སྨྲ་བ་ངལ་སོས་ཤིག །རིགས་པ་མཁྱེན་པ་ཁྱེད་ལ་འདི་ལྟ་བུའི། །ལོག་རྟོག་ཕལ་ཆེར་མེད་པར་ཁོ་བོ་སེམས། །ཕྲ་བའི་གནས་ལ་དཔྱད་པ་མ་རྫོགས་པའི། །བླ
Chinese
如果这样，那么就知道初夏是鱼的季节，水量大的时候是七月。这种方法在根本经典的印度版本中也有提到。《俱舍论》、《日藏经》、《花鬘经》、根本经典的年份问题，以及《大疏》等 中提到的关于时令的详细分类，我希望在其他地方详细阐述。因此，这里只展示一个种子。看到这个和现在的太阳逆行时间非常不一致，暂时搁置那些反驳这种观点的人。 一天的开始是破晓的第一道曙光，结束是太阳落山的时候。由此可以推断夜晚的开始和结束。虽然还有其他的说法，但那是根据不同的观点。 那些认为世俗谛是真实的人，我并没有说它是微尘。基于两个部派的宗义，我说感官的意识能够看到微尘。五种意识专注于聚集的事物。对于这个说法感到困惑，许多不聪明的人异口同声地说：感官的对境中没有微尘！ 我不认为这种‘观食’的说法是合理的，所以我根据《俱舍论》和《成实论》中关于如何形成粗大物质的说法来解释。持实论者在形成粗大物质时，看到接触会导致微尘瓦解，因此他们认为除了有间隔的环绕之外，没有接触，而是以连接的方式存在。 那时，不会产生其他的支分，也不会互相融合，微尘也不会失去其自性，而只是微尘聚集在一起而已。如果是这样，那么许多微尘会被直接看到，而微尘根本不会被看到。对于那些这样说的人，还需要用理智的言语来辩论吗？他们应该先学习字母表。 感官的意识能够看到分散的微尘，但随后的认知会将其理解为粗大的物质。即使抓住最后的时间刹那，也能通过分析性的智慧，像确定后续的因果关系一样确定它。 如果微尘没有产生形象的能力，那么它就不应该成为感官的对象。那么，应该考察一下‘没有产生形象’这句话。如果说显现于意识中的形象不像微尘那样是分散的，那么，每一个单独的最后时间刹那，也会因为没有产生相似的形象，而不应该成为感官的对象。停止说它是感官的对象吧！ 我认为您这些精通理智的人，大概不会有这样的错误观念。对于那些对微细之处的分析不够透彻的人，
English
If so, then it will be known that early summer is the season of fish, and the month of abundant water is July. This method is also mentioned in the Indian version of the root text. The detailed classifications of seasons mentioned in the *Abhidharmakośa*, *Sūryagarbha*, *Mālikā*, the root text's questions about the year, and the *Great Commentary*, etc., I would like to elaborate on elsewhere. Therefore, only a seed is shown here. Seeing that this and the current solar retrograde time are very inconsistent, I will temporarily set aside those who refute this view. The beginning of the day is the first light of dawn, and the end is when the sun sets. From this, the beginning and end of the night can be inferred. Although there are other statements, they are according to different viewpoints. Those who believe that conventional truth is real, I have not said that it is a particle. Based on the tenets of the two schools, I said that sensory consciousness can see particles. The five consciousnesses focus on accumulated things. Confused by this statement, many unintelligent people say in unison: There are no particles in the objects of the senses! I do not think this 'viewing food' (gzugs zan) system is reasonable, so I explain it according to the statements in the *Abhidharmakośa* and *Tattvasiddhi* about how to form gross matter. The Realists, when forming gross matter, see that contact causes particles to disintegrate, so they believe that except for spaced encirclement, there is no contact, but they exist in a connected way. At that time, no other limbs are produced, nor do they merge into each other, nor do the particles lose their nature, but only the particles gather together. If so, then many particles would be directly seen, and particles would never be seen. To those who say this, what is the point of arguing with intelligent words? They should first learn the alphabet. Sensory consciousness can see scattered particles, but subsequent cognition grasps them as gross matter. Even if the last moment of time is grasped, it can be determined by analytical wisdom, just as the subsequent causal relationships are determined. If particles do not have the ability to produce an image, then they should not be an object of the senses. Then, the statement 'did not produce an image' should be examined. If it is said that the image appearing in consciousness does not appear as scattered like particles, then each individual last moment of time would also not be an object of the senses because it does not produce a similar image. Stop saying it is an object of the senses! I think that you, who are proficient in reasoning, probably do not have such misconceptions. For those who have not completed the analysis of subtle points, --------------------------------------------------------------------------------