Tibetan
ལེའུ་བཅུ་གསུམ་པ། རྒྱུན་སྤྱོད་བསྟན་པ། ལེའུ་བཅུ་གསུམ་པ། རྒྱུན་སྤྱོད་བསྟན་པ། དེ་ནས་ཡང་དྲང་སྲོང་ཡིད་ལས་སྐྱེས་ཀྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་ཞུས་སོ། །ཀྱེ་དྲང་སྲོང་ཆེན་པོ་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ལགས། བྱ་བ་སྤྱོད་ལམ་གནས་ལ་ཇི་ལྟར་བསླབ་པར་བགྱི། །འཚོ་མཛད་སྨན་པའི་རྒྱལ་པོས་བཤད་དུ་གསོལ། །ཞེས་ཞུས་པ་ལས། སྟོན་པས་གསུངས་པ། ཀྱེ་དྲང་སྲོང་ཆེན་པོ་ཉོན་ཅིག །ནད་ལ་གསོ་བར་བྱེད་པའི་གཉེན་པོ་ཡི། །བྱ་བ་སྤྱོད་ལམ་གནས་ལ་བསླབ་བྱ་ན། །རྒྱུན་སྤྱོད་དུས་སྤྱོད་གནས་སྐབས་སྤྱོད་ལམ་གསུམ། །དེ་ལ་ཉིན་རེ་རྒྱུན་དུ་སྤྱོད་པའི་ལས། །ཚེ་རྐྱང་འཇིག་རྟེན་པ་དང་དམ་པའི་འོ། །དང་པོ་ཚེ་རྐྱང་པ་ཡི་སྤྱོད་ལམ་ནི། །རྟག་ཏུ་བདེ་གནས་འདོད་ཅིང་ཚེ་བསྲིང་ཕྱིར། སྨན་མཆོག་རིན་ཆེན་གྲུབ་པའི་གསང་སྔགས་བཅང༌། །ནད་སློང་རྐྱེན་གཉིས་དྲན་པས་རྟག་ཏུ་སྤང༌། །ལུས་ངག་ཡིད་ལས་ཉེས་སྤང་ཡང་དག་བསྟེན། །ལྕེ་སོགས་དབང་པོ་མནར་དང་ཉམས་བདེ་ར་མིན། །ཐེ་ཚོམ་གྲུ་འམ་མི་སྲུན་བཞོན་པ་དང༌། གསོད་ས་ཆུ་ཆེན་མེ་ཡི་ཕུང་པོ་དང༌། །གད་སྟེང་ཤིང་རྩེར་དབྱར་དགུན་འཛེག་འགྲོ་སྤང༌། སྡོད་ན་ས་བརྟག་འགྲོ་ན་ལམ་བརྟག་ཅིང༌། །མཚན་མོ་དོན་ཆེན་དབྱུག་ཐོགས་གྲོགས་ལྡན་བྱ། །མཚན་གཉིད་མ་ལོག་རྩུབ་པས་ཅི་བདེར་ལོག །མ་ལོག་ནང་པར་སྨྱུང་བྱ་ཕྱེད་གཉིད་ལོག །ར་རོ་སྟོབས་ཟད་མྱ་ངན་རྩོལ་བས་དུབ། །སྨྲ་མང་རྒས་དང་འཇིགས་པའི་མི་རྣམས་ལ། །སོ་ག་རྩུབ་ཅིང་མཚན་མོ་ཐུང་བས་ན། །ལུས་ཀྱི་སྟོབས་འཕྲོག་རླུང་འཕེལ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། །ཉིན་པར་གཉིད་ལོག་སྣུམ་ལྕིར་འགྱུར་བས་ཕན། གཞན་དུ་ཉིན་གཉིད་བད་ཀན་སྐྱེད་ཅིང་སྐྲངས། རྨོངས་བག་མགོ་ན་སྒྱིད་སྐྱུར་རིམས་འདེབས་འགྱུར། །གཉིད་འཕེལ་སྐྱུགས་དང་སྨྱུང་བྱ་བུད་མེད་བསྟེན། །གཉིད་ཡེར་འོ་མ་ཞོ་ཆང་ཤ་ཁུ་བཏུང༌། མགོ་བོ་བསྐུ་ཞིང་རྣ་བ་སྣུམ་གྱིས་དགང༌། །ཉལ་པོ་སྐྱེ་གནས་མི་མཐུན་བདག་པོ་ཅན། །མི་སྡུག་སྦྲུམ་མ་ཤུགས་ཞན་ཉེན་པ་དང༌། ཟླ་མཚན་ལྡན་དུས་བཀན་བྱེད་འཁྲིག་པ་སྤང་། །དགུན་དུས་རོ་ཙས་དྲེགས་ཚེ་བཀག་པ་མེད། །སྟོན་དཔྱིད་ཞག་གཉིས་དབྱར་སོས་ཟླ་ཕྱེད་སྤྱད། གཞན་དུ་བུད་མེད་ལ་ཞུགས་དབང་པོ་ཉམས། །མགོ་འཁོར་དུས་མིན་འཆི་བར་བྱེད་པ་ཡིན། །རྟག་ཏུ་བསྐུ་བྱུག་སྤྱོད་བྱེད་རྒས་ངལ་རླུང་། །འཇོམས་བྱེད་མགོ་རྐང་རྣ་བ་ལ་བསྟེན་བྱ། །ལུས་ཡང་ཚིལ་འབྲི་སྐབས་ཕྱེད་མེ་དྲོད་སྐྱེད། མཁྲེགས་དང་ལས་ནུས་ཡང་དག་རྩོལ་སྤྱད་འབྱུང༌། ཐལ་དྲག་
Chinese
第十三章，日常行持。 第十三章，日常行持。 之后，益西宁布（藏文地名）之子，智生童子问道：“尊敬的智者，如何学习行为规范？请养育众生的药王开示。” 佛陀回答说：“尊敬的智者，请听好！为了治疗疾病，应该学习的行为规范有三种：日常行持、时节行持和特殊情况下的行持。” 其中，每天的日常行持，包括为了长寿的世俗之人和修行之人的行持。 首先，为了长寿之人的行持，为了永远安乐和延长寿命，应该持有殊胜的珍宝成就的秘密真言。（藏文：གསང་སྔགས།，梵文天城体：mantra，梵文罗马拟音：mantra，汉语字面意思：真言） 要经常记住并避免两种引发疾病的因素。 从身语意上避免恶行，奉行善行。 不要折磨舌头等感官，不要追求享乐。 避免乘坐可疑的船只或不驯服的牲畜，避免前往屠宰场、大河、火堆等危险场所。 避免在夏季和冬季攀登悬崖和树顶。 坐卧时要观察地面，行走时要观察道路。 夜晚有重要事情时，要携带棍棒，与同伴同行。 夜晚不要贪睡，要舒适地休息。 不要整夜不睡，早上要做斋戒，要半睡半醒。 对于醉酒、体力耗尽、悲伤和过度劳累的人，以及话多、年老和恐惧的人，由于唾液粗糙且夜晚短暂，会损耗身体的力量，增加风，导致变化，因此白天睡觉有益，因为会变得油腻沉重。 否则，白天睡觉会增加痰，导致肿胀、昏沉、头痛、腰酸、发冷。 睡眠过多时，要呕吐、斋戒、亲近女性。 睡不着时，要喝牛奶、酸奶、酒和肉汤。 按摩头部，用油灌满耳朵。 避免与出身卑贱、居住地不同、有主人的女性同寝。 避免与丑陋的女性、孕妇、体弱者、危险者以及月经期间的女性发生性行为。 冬季可以随意享受性爱，没有限制。 春秋两季每隔两周，夏季每隔半个月享受一次。 否则，沉迷于性爱会损害感官，导致头晕和非时死亡。 经常进行涂油按摩可以消除衰老、疲劳和风。 要特别注意头部、脚部和耳朵。 身体轻盈、减少脂肪、促进消化、产生热量时，要适度运动。 要适当进行坚硬的锻炼和工作。
English
Chapter Thirteen: Daily Conduct Chapter Thirteen: Daily Conduct Then, the sage Yid-las-kyes asked, "O great sage Rigpa Yeshe, how should one train in the conduct of actions? Please, O King of Physicians who sustains life, explain." The Teacher replied, "O great sage, listen! To heal diseases, there are three types of conduct to be learned: daily conduct, seasonal conduct, and occasional conduct." Among these, the daily conduct includes the conduct of ordinary people and practitioners for longevity. First, for the conduct of ordinary people for longevity, to always be happy and prolong life, one should hold the secret mantra of supreme precious accomplishments. (Tibetan: གསང་སྔགས།, Sanskrit Devanagari: mantra, Sanskrit Roman transliteration: mantra, Chinese literal meaning: true words) Always remember and avoid the two causes of disease. Avoid evil deeds of body, speech, and mind, and practice virtue. Do not torment the senses such as the tongue, and do not pursue pleasure. Avoid riding on suspicious boats or untamed animals, and avoid dangerous places such as slaughterhouses, great rivers, and piles of fire. Avoid climbing cliffs and treetops in summer and winter. When sitting, examine the ground; when walking, examine the path. At night, when there is important business, carry a stick and go with companions. Do not oversleep at night, rest comfortably. Do not stay awake all night, do fasting in the morning, and sleep half-awake. For those who are drunk, exhausted, sad, and overworked, and for those who talk too much, are old, and are fearful, because the saliva is rough and the night is short, it depletes the body's strength, increases wind, and causes changes, so sleeping during the day is beneficial because it becomes oily and heavy. Otherwise, sleeping during the day increases phlegm, causing swelling, lethargy, headache, backache, and fever. When there is too much sleep, one should vomit, fast, and associate with women. When one cannot sleep, one should drink milk, yogurt, wine, and meat broth. Massage the head and fill the ears with oil. Avoid sleeping with women of low birth, different residences, or who have owners. Avoid sexual intercourse with ugly women, pregnant women, weak women, dangerous women, and women during menstruation. In winter, one can enjoy sex freely without restrictions. In spring and autumn, enjoy it every two weeks, and in summer, every half month. Otherwise, indulging in sex damages the senses, causing dizziness and untimely death. Regularly applying oil massage can eliminate aging, fatigue, and wind. Pay special attention to the head, feet, and ears. When the body is light, fat is reduced, digestion is promoted, and heat is generated, exercise moderately. Engage in hard exercises and work appropriately.
Tibetan
ལོག་པས་དེ་ལས་མ་རུངས་འགྱུར། །རྒན་བྱིས་རླུང་མཁྲིས་ནད་ཅན་དེ་སྤང་བྱ། །སྟོབས་ལྡན་སྣུམ་ཟ་དགུན་དང་དཔྱིད་དུས་དང༌། །བད་ཀན་ཅན་གྱིས་རྩོལ་བཅག་བསྟེན་པར་བྱ། །དྲིལ་ཕྱིས་བད་ཀན་སེལ་ཞིང་ཚིལ་འཇུ་བྱེད། །ལྤགས་གསལ་ཡན་ལག་བརྟན་པར་བྱེད་པའི་མཆོག །ཁྲུས་ནི་རོ་ཙ་དྲོད་སྟོབས་ཚེ་མདངས་སྐྱེད། གཡའ་རྔུལ་དྲི་ང་སྙོམ་སྐོམ་ལུས་ཚ་སེལ། ཆུ་དྲོན་མགོ་བཀྲུས་སྐྲ་མིག་སྟོབས་འཕྲོག་ཡིན། །ཚད་འཁྲུ་ལྟོ་སྦོས་ཆམ་པ་མ་ཞུ་དང༌། །སྣ་མིག་ནད་ཅན་ཟོས་མ་ཐོག་ལ་སྤང་། །མིག་ནི་མེ་ཡི་རང་བཞིན་བད་ཀན་འཇིག མཆི་མ་འཛག་ཕྱིར་མིག་སྨན་སྐྱེར་ཁཎྜ། རྟག་ཏུ་ཞག་བདུན་ལོན་ཚེ་ཉིན་རེ་བླུག །གློ་བུར་ནད་ལྔའི་དགྲ་ལ་སྐྱེལ་མ་བསྟེན། རྟག་ཏུ་གཅིག་ལ་མ་ཡིན་ཀུན་སྙོམས་སྤྱད། །དེ་ལྟར་བདག་ནི་ཉིན་མཚན་གནས་འགྲོ་ཞེས། །རྟག་ཏུ་དྲན་པ་ཉེར་འཇོག་སྡུག་བསྔལ་བསྲིང་། །འཇིག་རྟེན་མི་ཆོས་སྤྱོད་པ་ཡོན་ཏན་ཀུན་གྱི་གཞི། འཆད་དོན་བཙན་པར་བྱ་ཞིང་ཚིག་རྗེས་དོན་གྱིས་བསབ། །ངན་ལས་ཆད་ཀྱང་བཟློག་ཅིང་བཟང་ལས་བཤོལ་ཡང་བརྩམ། གཞིག་པ་སྔོན་ལ་བཏང་ཞིང་ཕྱིས་ཀྱི་ལེགས་འཕེན་བཅའ། ཟེར་དགུ་བདེན་པར་མི་བཟུང་ལེགས་པར་དཔྱད་ནས་བཟུང༌། སྨྲ་དགུ་བསམ་ལ་སྨྲ་ཞིང་རང་གི་མདོ་དོན་བསྡམ། །བུད་མེད་ངག་ལ་མི་ཉན་སྦད་ཁ་ལྕི་བར་བྱ། བྱམས་ལྟོས་མི་ལ་ཚིག་དྲོན་མི་གཞུག་ལྷུག་པར་སྨྲ། །ཅམ་ལ་བརླིང་ཞིང་འཕྲལ་ལ་འགྲོགས་པ་བདེ་བར་བྱ། །དགྲ་བོ་ཡན་པར་མི་བཏང་འདམ་རིང་ཐབས་ཀྱིས་འདུལ། །ཉེ་འཁོར་ཤ་ཚས་བསྐྱང་ཞིང་སྔར་དྲིན་མིག་རིང་བལྟ། །སློབ་དཔོན་ཕ་ཁུ་ལ་སོགས་རྒན་རིགས་ཕུད་དུ་ཁུར། །ཡུལ་མི་མཛའ་བཤེས་འགྲོགས་དགོས་རྣམས་དང་བློ་སེམས་བསྟུན། །སོ་ནམ་ཞིབ་མོར་བྱ་ཞིང་དགོས་དུས་རྩིང་པོར་སྤྱད།མི་བདེན་འཕམ་ངོས་བླང་ཞིང་རྒྱལ་ན་ཚོད་ཟིན་བྱ། མཁས་ན་དྲེགས་པ་སྐྱུང་ཞིང་ཕྱུག་ན་ཆོག་ཤེས་བྱ། །མི་བྲན་ཁྱད་དུ་མི་བསད་མཐོ་ལ་ཕྲག་དོག་སྤང༌། མི་ངན་བསྟེན་རྫི་མི་བྱ་བན་བོན་དགྲར་མི་བསླང༌། །གཞན་གྱི་ནོར་ལ་མི་འབགས་ལ་ཡོགས་མནའ་ལ་འཛེམ། །མི་འགྱོད་རྡོག་གཏད་བྱ་ཞིང་ངན་ལ་དབང་མི་བསྐུར། །སེམས་ཀྱི་སྟོབས་དྲང་ངང་རིང་ཡངས་ཤིང་གཞི་བསྐྱེད་ལ། །ལས་རྣམས་ཕལ་ཆེར་ཟླ་ཚོད་དུས་སུ་བླང་བ་གཅེས། །དེ་འདྲ་གཅིག་པུར་སྐྱེས་ཀྱང་གཞན་ལ་དབང་མི་འཆོར། །བྲན་གྱི་ལུས་ཀྱང་སྐྱེ་བོ་མང་པོའི་དཔོན་དུ་འགྱུར། །དེ་ནས་དམ་པ་ལྷ་ཆོས་སྤྱད་པ་ནི། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བདེ་བ་འདོད་པའི་ཕྱིར།རྩོམ་
Chinese
邪僻比那更恶劣，年老体弱风胆病者应舍弃。体壮者宜食油腻，于冬春之时，痰病者应从事轻缓活动。擦拭身体能除痰，且能消化脂肪，使皮肤光洁，肢体稳固是为最佳。沐浴能增进食欲、暖意、体力与寿命光彩，消除瘙痒、汗臭、不适、口渴与身热。热水洗头会损耗头发与眼睛的精力。腹泻、腹胀、感冒、消化不良以及鼻眼疾病患者，应立即禁食。眼睛是火的本性，能摧毁痰病，为防泪流不止，应使用眼药སྐྱེར་ཁཎྜ（藏文，梵文天城体，梵文罗马拟音，汉语字面意思）。通常在七天后，每天使用一次。对于突发的五种疾病之敌，不要依赖输送，应始终保持均衡，不要偏颇。因此，我应日夜安住行走，始终保持正念，以减少痛苦。遵循世间人伦道德是所有功德的基础，应强调所讲的要义，并以意义来充实文字。即使恶行已成定局也要设法挽回，即使善事有所耽搁也要努力去做。先处理破坏性的事物，然后再着手创造美好的未来。不要轻易相信流言蜚语，应仔细审查后再做判断。说话前要深思熟虑，并坚持自己的核心观点。不要听信女人的话，要保守秘密。对待亲近之人要和蔼可亲，说话坦诚，不要拐弯抹角。与人相处要稳重，与人交往要迅速，这样才能感到舒适。不要放纵敌人，要用长远的策略来征服他们。关爱身边的亲人，对过去的恩情要铭记在心。要尊重老师、父亲、叔叔等长辈。与乡亲、朋友以及需要交往的人保持和谐，与他们心意相通。务农要精细，必要时也要粗放。承认自己的错误和失败，胜利时要适可而止。有才华时要谦虚，富有时要知足。不要虐待奴隶，不要嫉妒比自己强的人。不要亲近恶人，不要相信巫师和苯教徒，不要与他们为敌。不要觊觎他人的财产，不要贪图便宜，要避免发誓。要做不会后悔的事，不要将权力交给坏人。保持内心的正直，心胸宽广，目光长远，并打好基础。大多数事情最好在适当的时间按计划进行。即使像这样独自一人，也不要失去自主权。即使是奴隶的身体，也能成为许多人的领袖。接下来，是修持神圣的佛法，为了所有众生都希望快乐。
English
Wickedness becomes worse than that. The old, children, and those with wind-bile diseases should be abandoned. The strong should eat oily food, especially during winter and spring. Those with phlegm should engage in gentle activities. Wiping the body clears phlegm and digests fat, making the skin clear and the limbs strong is the best. Bathing increases appetite, warmth, strength, and the radiance of life, relieving itching, sweat odor, discomfort, thirst, and body heat. Washing the head with warm water depletes the strength of hair and eyes. Those with diarrhea, bloating, colds, indigestion, and nose and eye diseases should immediately abstain from eating. The eye is of the nature of fire, destroying phlegm. To prevent excessive tearing, use the eye medicineསྐྱེར་ཁཎྜ (Tibetan, Sanskrit Devanagari, Sanskrit Romanization, Literal Chinese meaning). Usually, after seven days, apply it once a day. For the sudden enemies of the five diseases, do not rely on conveyance, but always maintain balance, without being biased. Therefore, I should dwell and walk day and night, always maintaining mindfulness to reduce suffering. Following worldly ethics is the foundation of all virtues. Emphasize the essence of what is being said and enrich the words with meaning. Even if bad deeds are destined, try to reverse them. Even if good deeds are delayed, strive to do them. Deal with destructive things first, and then proceed to create a good future. Do not easily believe rumors, but examine them carefully before making a judgment. Think before you speak, and adhere to your core principles. Do not listen to women's words, keep secrets heavy. Be kind and amiable to those close to you, speak frankly, and do not beat around the bush. Be steady in dealing with people, and be quick in associating with them, so that you can feel comfortable. Do not indulge enemies, but conquer them with long-term strategies. Care for the relatives around you, and remember past kindnesses. Respect teachers, fathers, uncles, and other elders. Maintain harmony with fellow villagers, friends, and those you need to associate with, and be in harmony with their minds. Farming should be meticulous, and at times, it should be rough. Admit your mistakes and failures, and know when to stop when you win. Be humble when you are talented, and be content when you are rich. Do not mistreat slaves, and do not be jealous of those who are stronger than you. Do not associate with bad people, do not trust sorcerers and Bonpos, and do not be enemies with them. Do not covet other people's property, do not be greedy for cheap things, and avoid making oaths. Do things that you will not regret, and do not give power to bad people. Maintain inner integrity, be broad-minded, have a long-term vision, and lay a good foundation. Most things are best done on schedule at the appropriate time. Even if you are alone like this, do not lose your autonomy. Even the body of a slave can become the leader of many people. Next, is the practice of the sacred Dharma, for the sake of all sentient beings who desire happiness.