Tibetan
ལེའུ་བཅུ་གཉིས་པ། ནད་ཀྱི་དབྱེ་བ་དང་སོ་སོའི་དོན་བསྟན་པ། ལེའུ་བཅུ་གཉིས་པ། ནད་ཀྱི་དབྱེ་བ་དང་སོ་སོའི་དོན་བསྟན་པ། དེ་ནས་ཡང་དྲང་སྲོང་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསུངས་སོ། །ཀྱེ་དྲང་སྲོང་ཆེན་པོ་ཉོན་ཅིག །ནད་ཀྱི་དབྱེ་བ་རྒྱུ་ཡི་དབྱེ་བ་དང༌། །རྟེན་དང་རྣམ་པའི་སྒོ་ནས་དབྱེ་བ་གསུམ། །དང་པོ་རྒྱུ་ཡི་སྒོ་ནས་དབྱེ་བ་ནི། །ཚེ་འདིའི་ཉེས་དང་སྔོན་གྱི་ལས་ལས་བྱུང་། །དེ་གཉིས་འདྲེས་ལས་བྱུང་དང་རྣམ་པ་གསུམ། །དང་པོ་རྒྱུ་རྐྱེན་འཛོམ་ལས་འབྱུང་བ་སྟེ། ལས་སྐྱེས་རྒྱུ་མེད་པ་ལ་དཀྱེལ་ཆེ་བ། རྒྱུ་ཆུང་དཀྱེལ་ཆེ་ཉེས་ལས་འདྲེས་པ་ཡིན། །དང་པོ་ཚེ་འདིའི་ཉེས་པ་རྣམ་གཉིས་ཏེ། །རང་བཞིན་གནས་པ་ཁོང་གི་ཉེས་པ་དང༌། །ཕྱི་རྐྱེན་ལས་བྱུང་གློ་བུར་ཉེས་པ་གཉིས། དང་པོ་རླུང་མཁྲིས་བད་ཀན་གསུམ་ཡིན་ཏེ། །གཉིས་པ་དུག་མཚོན་གདོན་དང་རྣམ་པ་གསུམ། །རྟེན་གྱི་སྒོ་ནས་དབྱེ་ན་སྐྱེས་པ་དང༌། །བུད་མེད་བྱིས་པ་རྒས་པའི་ནད་རིགས་བཞི། །ཀུན་ཁྱབ་ཐུན་མོང་བ་དང་རྣམ་པ་ལྔ། །སྐྱེས་པའི་ནད་ལ་ཁུ་བ་ཟད་རླུགས་གཉིས། །རླིག་རླུགས་ཕོ་མཚན་དྲུག་དགུ་བཅུ་བདུན་བཤད། །བུད་མེད་ནད་ལ་མངལ་ལྔ་མངལ་སྐྲན་དགུ། །མངལ་གྱི་སྲིན་བུ་ལངས་ཁྲོས་རྣམ་པ་གཉིས། །རྩ་ནད་བཅུ་དྲུག་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་སོ། །བྱིས་པའི་ནད་ལ་ཕྲ་རགས་ཞིབ་ཚེགས་བརྒྱད། །རྒས་ནད་འབྱུང་བའི་ལུས་སྟོབས་འགྲིབས་པ་ཡིན། །ཀུན་ཁྱབ་ཐུན་མོང་ནད་ལ་ཉེས་པ་དང༌། །གཙོ་བོ་གནས་དང་རིགས་ཀྱིས་དབྱེ་བ་འོ། །ཉེས་པས་དབྱེ་བ་རླུང་མཁྲིས་བད་ཀན་གསུམ། །རླུང་གི་ནད་ལ་སྤྱི་དང་བྱེ་བྲག་གཉིས། །སྤྱི་ལ་རིགས་དང་གནས་ཀྱིས་དབྱེ་བ་གཉིས། །རིགས་ཀྱིས་དབྱེ་ན་རླུང་ནད་ཉི་ཤུ་སྟེ། །གནས་ཀྱིས་དབྱེ་ན་འཇུག་སྒོ་རྣམ་པ་དྲུག །དབང་པོ་ལྔ་ལ་མེ་ཏོག་ཤར་དང་བདུན། བྱེ་བྲག་སྲོག་འཛིན་ལ་སོགས་རྣམ་གྱུར་ལྔ་། །བད་ཀན་མཁྲིས་པར་འདྲེས་པས་བཅུ་རུ་འདོད། དབྱེ་བ་བཞི་བཅུ་རྩ་གཉིས་རླུང་གི་ནད། །མཁྲིས་པའི་ནད་ལ་སྤྱི་དང་བྱེ་བྲག་གཉིས། །སྤྱི་ལ་རིགས་དང་གནས་ཀྱི་དབྱེ་བ་གཉིས། རིགས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ཐང་ལ་ལྷགས་པ་དང༌། གནས་གྱུར་ཁ་ལུད་རྩ་རྒྱུག་རྣམ་པ་གསུམ། གནས་ཀྱིས་དབྱེ་ན་སྒོ་དྲུག་དབང་པོ་བདུན། བྱེ་བྲག་འཇུ་བྱེད་ལ་སོགས་རྣམ་གྱུར་ལྔ་། རླུང་དང་བད་ཀན་འདྲེས་པས་བཅུ་རུ་འདོད། དབྱེ་བ་ཉི་ཤུ་རྩ་དྲུག་མཁྲིས་པའི་ནད། །བད་ཀན་ནད་ལ་རང་རྒྱུད་གཞན་རྒྱུད་གཉིས། རང་རྒྱུད་ཅན་ལ་སྤྱི་དང་བྱེ་བྲག་ག
Chinese
第十二章 疾病的分类和各自的意义阐述 第十二章 疾病的分类和各自的意义阐述 此后，仙人智慧明智者如此说道。 伟大的仙人请听。 疾病的分类有原因的分类，依据和状态的分类三种。 首先从原因方面分类是，由今生的过失和前世的业产生，以及两者混合产生的三种。 首先是原因条件聚合而产生，业所生的没有原因则范围大，原因小范围大是过失混合所致。 首先今生的过失有两种，自性存在的内在过失和外缘产生的突发过失两种。 第一种是风、胆、涎三种，第二种是毒、器、魔三种。 从依据方面分类是，男人和女人、儿童、老人的四种疾病，普遍共同的和五种。 男人的疾病有精液耗尽和遗精两种，睾丸遗精、阴茎有六、九、十七种说法。 女人的疾病有子宫五种、子宫肿瘤九种，子宫的虫站立和发怒两种，脉病十六、三十二种。 儿童的疾病有粗、细、微、繁琐八种。 老年病是五行衰败身体力量减弱。 普遍共同的疾病有过失，主要从位置和种类上分类。 从过失上分类是风、胆、涎三种。 风病有共同和特殊两种，共同的有种类和位置两种分类。 从种类上分类风病有二十种，从位置上分类有六个入口，五根有明点升起和七种。 特殊的有命勤等五种变异，与涎、胆混合有十种说法。 分类有四十二种风病。 胆病有共同和特殊两种，共同的有种类和位置两种分类。 从种类上分类有汤中受寒，位置变异有呕吐、脉动三种。 从位置上分类有六个入口、五根七种。 特殊的有消化等五种变异，与风、涎混合有十种说法。 分类有二十六种胆病。 涎病有自续和他续两种，自续的有共同和特殊两种。
English
Chapter Twelve: Classification of Diseases and Explanation of Their Respective Meanings Chapter Twelve: Classification of Diseases and Explanation of Their Respective Meanings Then, the wise sage of knowledge spoke thus: "O great sage, listen! There are three classifications of diseases: classification by cause, classification by basis, and classification by condition. First, the classification by cause is: arising from the faults of this life and from past karma, and the combination of the two, making three types. The first arises from the aggregation of causes and conditions. Karma-born diseases without a cause have a large scope. Small causes with a large scope are due to a mixture of faults. First, the faults of this life are of two types: inherent, internal faults, and externally caused, sudden faults. The first are the three: wind, bile, and phlegm. The second are the three: poison, weapons, and spirits. The classification by basis is: four types of diseases for men, women, children, and the elderly, and five types that are universal and common. Diseases of men include two types: depletion of semen and nocturnal emission. There are said to be six, nine, and seventeen types of testicular emission and penile diseases. Diseases of women include five types of uterine diseases and nine types of uterine tumors. There are two types of uterine worms: standing and angry. There are sixteen and thirty-two types of pulse diseases. Diseases of children include eight types: coarse, rough, subtle, and intricate. Diseases of the elderly are the decline of the elements and the weakening of bodily strength. Universal and common diseases are classified by imbalances, primarily by location and type. Classification by imbalances includes the three: wind, bile, and phlegm. Wind diseases are of two types: general and specific. General types are classified by type and location. Classification by type includes twenty types of wind diseases. Classification by location includes six entrances, five senses with rising bindu, and seven types. Specific types include five transformations such as life-sustaining wind. When mixed with phlegm and bile, they are considered ten. There are forty-two types of wind diseases. Bile diseases are of two types: general and specific. General types are classified by type and location. Classification by type includes cold in the soup, and location transformations include three types: vomiting, pulse movement. Classification by location includes six entrances and seven senses. Specific types include five transformations such as digestion. When mixed with wind and phlegm, they are considered ten. There are twenty-six types of bile diseases. Phlegm diseases are of two types: self-caused and other-caused. Self-caused diseases are of two types: general and specific.
Tibetan
ཉིས། སྤྱི་ལ་རིགས་དང་གནས་ཀྱིས་དབྱེ་བ་གཉིས། རིགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་དབྱེ་ན་ལྷེན་སོགས་དྲུག་གནས་ཀྱིས་དབྱེ་ན་སྒོ་དྲུག་དབང་པོ་བདུན། བྱེ་བྲག་རྟེན་བྱེད་ལ་སོགས་རྣམ་གྱུར་ལྔ་།རླུང་དང་མཁྲིས་པར་འདྲེས་པས་བཅུ་རུ་འདོད། གཞན་རྒྱུད་ཅན་ལ་སེར་པོ་སྨུག་པོ་གཉིས། །སྨུག་པོ་བྱེར་རྒྱས་རྡོལ་དང་འགྱིངས་པ་བཞི། དབྱེ་བ་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་བད་ཀན་ནད། བརྒྱ་དང་རྩ་གཅིག་ཉེས་པའི་དབྱེ་བར་འདོད། །གཙོ་བོས་དབྱེ་ན་རང་རྒྱུད་གཞན་རྒྱུད་ཅན། །རང་རྒྱུད་ཅན་ནི་རྐྱང་པ་རང་རྟགས་སྟོན། །འཕེལ་དང་རབ་འཕེལ་མཆོག་འཕེལ་ཟད་པར་སྦྱར། །གཞན་རྒྱུད་ཅན་ལ་ལྡན་འདུས་བླ་གཉན་གསུམ། །ལྡན་པ་མཉམ་གསུམ་ཅིག་རབ་ལྷག་དྲུག །འདུས་ལ་མཚུངས་གཅིག་རབ་འབྲིང་གསུམ་སྦྱར་དྲུག །གཉིས་གཅིག་ལྷག་པ་ལ་དྲུག་གོ་ལྡོག་ཟད། །འཕེལ་ཟད་འདྲེས་པ་མཉམ་འཕེལ་ཟད་སྦྱར་དྲུག །གཅིག་ཟད་གཉིས་འཕེལ་གོ་ལྡོག་བཅས་པ་དྲུག འཕེལ་ཟད་དབྱེ་བ་བདུན་བཅུ་རྩ་བཞིའོ། །བླ་གཉན་ནད་ཀྱི་སྟེང་དུ་ནད་གང་ཞིག །བྱུང་བ་དེ་ཡང་དབྱེ་བ་གསུམ་འགྱུར་ཏེ། །ཞུགས་དང་ལོག་དང་འདོམ་པ་ཞེས་སུ་བཤད། །གཅིག་གི་གནས་སུ་ནད་གཞན་ཞུགས་པ་དང༌། རང་མ་ཞི་བར་གཞན་དུ་ལོག་པ་དང༌། །ནད་སྣ་གཉིས་སུ་འཐབ་པས་དགུ་ཚན་གསུམ། །བརྒྱ་དང་རྩ་གཅིག་གཙོ་བོའི་དབྱེ་བར་འདོད། །གནས་ཀྱི་སྒོ་ནས་དབྱེ་ན་ལུས་དང་སེམས། །སེམས་ལ་གནས་པ་སྨྱོ་བྱེད་བརྗེད་བྱེད་གཉིས། །ལུས་ལ་གནས་པ་སྟོད་སྨད་ཕྱི་ནང་བཞི། །ཕྱི་ནང་ཀུན་ཁྱབ་ནད་དང་རྣམ་པ་ལྔ། །ལུས་སྟོད་དབང་པོ་མགོ་ལ་གནས་པ་ནི། །མགོ་མིག་རྣ་བ་སྣ་དང་མཆུ་སོ་ལྕེ། །རྐན་དང་ལྦ་བ་གྲེ་བ་ནམ་ཚོང་ནད། །གྲེ་བར་གནས་པ་ནད་དང་གག་པ་དང༌། །མགུལ་འགགས་ནད་དང་སྐད་འགགས་རྣམ་པ་བཞི། །ནམ་ཚོང་སྤྱིར་གནས་སྐོམ་དད་སྐྱིགས་བུ་དང༌། །དབུགས་མི་བདེ་དང་ཡིད་འཆུས་ཆམ་པ་ལྔ། སྤྱི་རུ་སྡོམས་པས་དབྱེ་བ་བཅོ་བརྒྱད་བཤད། །དོན་སྣོད་ནང་ལ་གནས་པའི་ནད་བསྟན་པ། །སྙིང་དང་གློ་བ་མཆིན་མཆེར་མཁལ་མ་དང༌། །ཕོ་བ་མཁྲིས་པ་རྒྱུ་ལོང་ལྒང་པ་དང༌། །བསམ་སེའི་ནད་དང་རྣམ་པ་བཅུ་གཅིག་གོ། །དོན་སྣོད་སྤྱིར་གནས་མ་ཞུ་གླང་ཐབས་སྐྲན། །སུར་ཡ་ཚད་འཁྲུ་རྒྱུ་གཟེར་རྣམ་པ་དྲུག །སྣོད་སྤྱིར་གནས་པ་འཁྲུ་སྐྱུག་རྣམ་པ་གཉིས། །སྤྱི་རུ་སྡོམས་པས་ནད་རིགས་བཅུ་དགུའོ། །སྨད་ནད་གཞང་འབྲུམ་མཚན་བར་རྡོལ་བ་དང༌། །རྟུག་འགགས་གཅིན་འགགས་གཅིན་སྙི་རྣམ་པ་ལྔ། །ཕྱིར་གནས་པགས་པ་ཤ་དང་རྩ་རུས་ཏེ། །པགས་པའི་ནད་ལ་ཤ་བཀྲ
Chinese
二、总的来说，以种类和位置来区分有两种。从种类上区分有淋病等六种，从位置上区分有六根和七窍。具体来说，作为基础的等有五种变化。与风和胆混合，认为是十种。其他有遗传性的分为黄色和紫色两种。紫色有散布、增生、破裂和僵硬四种。区分三十三种是黏液病。一百零一种是过失的区分。主要区分有自身遗传和他者遗传。自身遗传的是单独显示自身特征。加上增长、极增长、最增长、耗尽。他者遗传的有结合、聚集、鬼祟三种。结合的有等同三种、一个、极度、剩余六种。聚集的有相似一个、极度、中等三种加上六种。两个一个剩余的有六种，顺逆耗尽。增长耗尽混合的有等同增长耗尽加上六种。一个耗尽两个增长，包括顺逆六种。增长耗尽的区分有七十四种。在鬼祟病的基础上，有什么病。发生，那也有三种区分。称为进入、返回和交战。在一个的位置上其他疾病进入，自身没有平息而返回其他地方，两种疾病交战有九组三种。一百零一种是主要的区分。从位置上区分有身体和心。位于心中的有疯狂和健忘两种。位于身体的有上部、下部、外部、内部四种。外部内部普遍存在的疾病有五种。身体上部器官位于头部的是。头、眼、耳、鼻和唇、齿、舌。腭和瘿、喉咙、淋巴结疾病。位于喉咙的有疾病和白喉。颈部阻塞疾病和声音阻塞四种。淋巴结普遍存在口渴、嗳气、呃逆。呼吸不畅和精神错乱、感冒五种。总的加起来说了十八种区分。显示位于脏腑内部的疾病。心和肺、肝、脾、肾。胃和胆、大肠、膀胱。还有胆病的十一种。脏腑普遍存在不消化、瘿病、肿瘤。黄水病、发烧、腹泻、肠绞痛六种。内脏普遍存在腹泻、呕吐两种。总的加起来有十九种疾病。下部疾病有痔疮、脓肿、阴部破裂。大便阻塞、小便阻塞、尿崩症五种。位于外部的有皮肤、肉和脉、骨。皮肤病有白癜风
English
Two, generally speaking, there are two types of distinctions: by type and by location. Distinguishing by type includes six types such as gonorrhea, and distinguishing by location includes the six senses and seven orifices. Specifically, there are five transformations such as the basis. Mixed with wind and bile, it is considered ten types. Others with heredity are divided into two types: yellow and purple. Purple includes four types: scattered, proliferative, ruptured, and stiff. Distinguishing thirty-three types is mucus disease. One hundred and one types are the distinctions of faults. The main distinctions include self-hereditary and other-hereditary. Self-hereditary ones show their own characteristics alone. Add growth, extreme growth, maximum growth, and exhaustion. Other-hereditary ones include three types: combination, aggregation, and ghostliness. Combination includes three types of equality, one, extreme, and six remaining. Aggregation includes six types with one similarity, extreme, and medium three. Two ones remaining have six types, forward and reverse exhaustion. Mixed growth and exhaustion include six types with equal growth and exhaustion added. One exhaustion and two growths include six types with forward and reverse. The distinctions of growth and exhaustion are seventy-four types. On the basis of ghostliness disease, what disease. Occurs, that also has three distinctions. Called entering, returning, and fighting. In one position, other diseases enter, without self-pacification, returning to other places, two types of diseases fighting have three groups of nine. One hundred and one types are the main distinctions. Distinguishing by location includes body and mind. Located in the mind are two types: madness and forgetfulness. Located in the body are four types: upper, lower, outer, and inner. Diseases that are universally present externally and internally have five types. The upper body organs located in the head are. Head, eyes, ears, nose, and lips, teeth, tongue. Palate and goiter, throat, lymph node diseases. Located in the throat are diseases and diphtheria. Four types of neck obstruction disease and voice obstruction. Lymph nodes are universally present with thirst, belching, hiccups. Five types of difficulty breathing and mental confusion, cold. Adding up in general, eighteen types of distinctions are spoken of. Showing the diseases located inside the viscera. Heart and lungs, liver, spleen, kidney. Stomach and gallbladder, large intestine, bladder. And eleven types of gallbladder disease. Viscera are universally present with indigestion, goiter, tumor. Six types of jaundice, fever, diarrhea, intestinal colic. Viscera are universally present with two types of diarrhea and vomiting. Adding up in general, there are nineteen types of diseases. Lower diseases include hemorrhoids, abscesses, genital rupture. Five types of constipation, urinary obstruction, diabetes insipidus. Located externally are skin, flesh, and veins, bones. Skin diseases include vitiligo