Tibetan
帝洛巴大師教言集TILO31རིམ་པ་ལྔའི་དོན་བསྡུས་པ་གསལ་བ། 1-14-16b ༄༅། །རིམ་པ་ལྔའི་དོན་བསྡུས་པ་གསལ་བ། ༄༅། །ན་(ནཱ་)རོ་པས་མཛད་པའི་རིམ་པ་ལྔ་བསྡུས་པ་གསལ་མར་པ་ཆོས་ཀྱི་བློ་གྲོས་ཀྱི་འགྱུར། རྒྱ་གར་སྐད་དུ། པཉྩ་ཀྲ་མ་སཾ་ཀྲ་ཧ་པྲ་བྷ་ཝ། བོད་སྐད་དུ། རིམ་པ་ལྔ་བསྡུས་པ་གསལ་བ། དཔལ་ལྡན་བླ་མའི་ཞབས་ལ་ཕྱག་ འཚལ་ལོ། །སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་གསང་བ་ཆེ། །རིམ་པ་ལྔ་ལ་གནས་པའོ། །དངོས་པོའི་གནས་སུ་ལམ་དང་ནི། །འབྲས་བུ་སྐྱེ་བའི་རིམ་པའོ། །དངོས་པོའི་གནས་ལུགས་གཉིས་ཡིན་ཏེ། །སེམས་དང་ལུས་ཀྱི་གནས་ཐབས་ལས། ། རགས་དང་ཕྲ་དང་ཤིན་ཏུ་ཕྲ། །ཐུན་མོངས་(མོང་)དབྱེར་མེད་རིམ་ཞེས་བྱ། །གཉིད་དང་རྨི་ལམ་སྙོམས་འཇུག་པ། །ཐ་མལ་དུས་དང་རྣམ་པ་བཞི། །འཁོར་ལོ་བཞི་ཡི་བདག་ཉིད་ཀྱིས། །རྩེ་དང་ཐིག་ལེ་སེམས་ཞེས་པ། །ལུས་དང་དུས་དང་ཡུལ་གྱི་ནི། ། གནད་ནི་བཞི་རུ་ཤེས་པར་བྱ། །དྲན་པ་སྣ་ཚོགས་རྣམ་རྟོག་རྣམས། །སེམས་ལས་ཡང་དག་འབྱུང་བས་ན། །རྣམ་ཤེས་སྲོག་ནི་འདུ་བའི་རྟེན། །སྙིང་གར་སྔགས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྒོམ། །བཞི་(གཞི་)ལམ་འབྲས་བུ་རབ་ཤེས་པས། །ལུས་ དབེན་སྔགས་དང་སེམས་གསུམ་གྱི། །སྒྱུ་མ་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ། །ཟུང་འཇུག་རིམ་པ་ཤེས་པར་འགྱུར། །སྔགས་ཀྱིས་ཡི་གེའི་འཁོར་ལོ་ནི། །དང་པོར་ཆུ་སྐྱེས་འདབ་བརྒྱད་པ། །ཕྱི་ནང་གསང་བའི་ཚུལ་གྱིས་ནི། །རིམ་པ་ལྡན་པར་ 1-14-17a བསམ་གཏན་བྱ། །ཕྱི་རིམ་ཤེས་རབ་དབྱངས་ཡིག་མཚན། །བར་ལ་གསལ་བྱེད་ཐབས་བཅས་པ། །གཉིས་སུ་མེད་པར་ནང་མར་གནས། །ཕྱོགས་མཚམས་རིམ་པར་ཏིང་ངེ་འཛིན། །སྦྱོར་བ་རྣམ་པ་གསུམ་ རང་བཞིན། །དབུས་སུ་མིག་གི་ཐིག་ལེ་ཏེ(སྟེ)། །ཨ་དང་བཅས་པ་སྲོག་གྱུར་གང་། །ཀུན་གྱི་སྙིང་པོ་སྤྲོ་ཞིང་སྡུད། །འབྱུང་བ་བཞི་ཡི་རླུང་རྣམས་ཉིད། །རླུང་དང་སྔགས་སུ་རབ་སྦྱོར་བས། །རྡོ་རྗེ་བཟླས་པ་སྦྱང་བར་བྱ། །འབྱུང་འཇུག་ གནས་པ་ཉིད་དུ་བཤད། །ཐ་མལ་རྣམ་རྟོག་བག་ཆགས་རྣམས། །སྔགས་ཉིད་སེམས་སུ་དམིགས་པས་སོ། །ལུས་དག་པས་ནི་རྟོག་པ་དག །རླུང་དག་པས་ནི་དྲི་མེད་འགྱུར། །རླུང་དག་པས་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི། །ཀུན་རྫོབ་སྒྱུ་མ་མངོན་དུ་ བྱེད། །དེ་ཉིད་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པས། །ཟུང་འཇུག་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པར་འགྱུར། །ལས་རྣམས་བྱ་བ་འཕྲིན་ལས་ཚོགས། །རྣམ་ཤེས་ཡེ་ཤེས་སྦྱོར་བས་འགྲུབ། །རྟོགས་རྣམས་རིམ་པར་འཆར་བའི་དངོས། །ཡེ་ཤེས་ལྔ་ཡིས་ རྒྱུ་མཐུན་ཉམས། །གསལ་སྣང་འབར་བའི་ངང་དུའོ། །ཡན་ལག་རླུང་ལས་མངོན་ཤེས་ཐོབ། །རྟོག་པའི་ཚོགས་ནི་མར་འགྲིབ་ཅིང་། །གཉེན་པོ་ཡེ་ཤེས་ཡར་འཕེལ་ཏུ། །ཡེ་ཤེས་རིམ་པ་རང་ལས་རྙེད། །གཅིག་དང་དུ་མར་ དམིགས་མི་ཕྱེད། །དང་པོ་སྨིག་རྒྱུ་ལྟ་བུའི་ཉམས། །འོད་ཟེར་ལྔ་དང་བཅས་པ་འཆར
Chinese
帝洛巴大师教言集TILO31 五次第之义总摄明释 五次第之义总摄明释 那若巴（Nāropā）所著，五次第总摄明，玛尔巴·曲吉洛哲（Marpa Choskyi Lodrö）译。印度语：Pañcakrama Saṃgraha Prābhava。藏语：Rimpa Nga Dupa Salwa。顶礼尊贵上师之莲足！ 诸佛之甚深秘密，在于五次第之中。事物之本体为道，亦是果产生的次第。事物之实相有二，即心与身之安住方式，粗、细、极细，共通无别次第之名。睡眠、梦境、等持，庸常之时与四相。四轮之自性，尖端与明点，名为心。身、时、地之要点，应知为四。各种忆念与分别念，皆从心而生，故而，诸识是命根聚合之所依。于心间观想咒轮。通达基、道、果，身远离、咒与心三者，幻化现前证悟，便能了知双运次第。以咒语之字轮，初于莲花八瓣之上，以外、内、密之方式，次第具足而修禅定。外层为智慧母音之相，中层为具足方便之子音，无二而安住于内。于方位次第入定。三自性之结合方式，中央为眼之明点，阿（藏文：ཨ，梵文天城体：अ，梵文罗马拟音：a，汉语字面意思：无）与命合一，乃一切之精华，能舒展亦能收摄。四大之风息，与风及咒语相结合，修持金刚诵。生起、安住、融入，如是宣说。庸常分别念与习气，以咒语本身观为心。身清净则念头清净，风清净则无垢染。风清净则智慧之，世俗幻化得以显现。彼之现前证悟，便能获得双运智慧。诸业、事业、事业之集合，诸识与智慧结合而成就。证悟次第显现之事物，以五种智慧为同分之体验。于光明炽燃之状态中，支分风息获得现量。分别念之集合逐渐减少，对治之智慧逐渐增长。智慧次第从自身中获得，不分别一与多。初如阳焰之体验，显现五光。
English
Collected Teachings of Tilopa TILO31: Clarifying the Condensed Meaning of the Five Stages Clarifying the Condensed Meaning of the Five Stages Composed by Naropa, 'Clarifying the Condensed Meaning of the Five Stages,' translated by Marpa Choskyi Lodrö. In Sanskrit: Pañcakrama Saṃgraha Prābhava. In Tibetan: Rimpa Nga Dupa Salwa. Homage to the feet of the glorious Lama! The secret of all Buddhas lies within the Five Stages. The essence of phenomena is the path, and also the sequence of the arising of the fruit. The reality of phenomena is twofold: the way of abiding of mind and body, gross, subtle, and extremely subtle, known as the common and undifferentiated stages. Sleep, dreams, meditative absorption, ordinary times, and the four aspects. The nature of the four chakras, the tips and bindus, are called mind. The key points of body, time, and place should be understood as four. Various memories and conceptual thoughts arise from the mind, therefore, consciousness is the basis for the aggregation of life force. Meditate on the mantra wheel in the heart center. By thoroughly understanding the basis, path, and fruit, the illusion of body isolation, mantra, and mind becomes manifest enlightenment, and one will understand the stages of union. With the wheel of letters of mantra, first on an eight-petaled lotus, in outer, inner, and secret ways, contemplate in a sequential manner. The outer layer is the sign of the wisdom vowels. In the middle are the consonants with skillful means. Abiding inwardly without duality. Meditate in order on the directions and intermediate directions. The way of combining the three self-natures. In the center is the bindu of the eye, the A (藏文：ཨ，梵文天城体：अ，梵文罗马拟音：a，汉语字面意思：无) combined with life force, which is the essence of all, expanding and contracting. The winds of the four elements, combining wind and mantra, practice the Vajra recitation. Arising, abiding, and dissolving are explained as such. Ordinary conceptual thoughts and habitual tendencies, visualize the mantra itself as the mind. By purifying the body, thoughts are purified. By purifying the wind, it becomes stainless. By purifying the wind, the conventional illusion of wisdom is made manifest. By realizing that very thing, one will attain union wisdom. Actions, activities, and collections of activities, are accomplished by the union of consciousness and wisdom. The objects of realization arise sequentially, the five wisdoms are experienced as a common cause. In a state of clear and blazing light, clairvoyance is attained from the limb winds. The collection of thoughts gradually decreases, and the antidote wisdom gradually increases. The stages of wisdom are found from within oneself, without differentiating between one and many. The initial experience is like a mirage, appearing with five rays of light. --------------------------------------------------------------------------------
Tibetan
། །གཉིས་པ་ཟླ་བ་ལྟ་བུ་དང་། །གསུམ་པ་ཉི་མའི་འོད་ཀྱི་འཁྲིག(ཀྱིས་འཁྲིགས)། །མཚམས་སྣང་ལས་ནི་ཐོབ་པ་སྟེ། །མཚམས་བྲལ་དུས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཆེ། །མངོན་ 1-14-17b པར་བྱང་ཆུབ་ཚུལ་གནས་པས། །དྲི་མེད་ཡེ་ཤེས་མངོན་པར་རྫོགས། །རྟགས་དང་རྟགས་ཅན་འཆར་ཚུལ་ནི། །ཡེ་ཤེས་འབར་དང་རྫོགས་པའི་དུས། །རླུང་སེམས་{ཤར་དང་}བྱུང་བ་ཡིས། །སྒྱུ་མའི་ལུས་ནི་སྣང་བར་བཅས། །འོད་གསལ་ རྒྱུན་གྱི་བསམ་གཏན་གྱིས། །ལས་དང་སྒྲིབ་པ་བག་ཆགས་སྦྱངས། །ས་ལམ་རྟགས་ཀྱི་རིམ་པའི་ཚོགས། །འདི་ཉིད་ཐོབ་པའི་(པས་)མྱུར་དུ་འཆར། །ནམ་མཁའ་དཀྱིལ་འཁོར་དབུས་གནས་པར། །གསལ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་+བསམ་+ བསམ་པར་བྱ། །འདབ་མ་བརྒྱད་པའི་ས་བོན་ལ། །དབུས་སུ་སྲོག་གིས་ས་བོན་ཏེ། །ཡི་གེ་ཀ་ནས་ཧ་ཡི་བར། །ཀྵ་ནི་སྤངས་པའི་བཞི་བཅས་པ། །དབྱངས་ནི་ཕྱིར་རིམ་སྣང་བ་སྟེ། །གསལ་བྱེད་བར་མ་མཆེད་པ་ཉིད། །མ་ནིང་སྣང་བ་ ཐོབ་པར་བརྗོད། །བཅུ་གཉིས་ཡིག་གེས་(ཡི་གེ་)ཐིག་ལེར་བཅས། །འཕྲེང་བ་ལྟ་བུར་གནས་པ་ནི། །རིམ་པ་ལྔ་ལྡན་བསམ་པར་བྱ། །འཁོར་ལོའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཡོངས་རྫོགས་པ། །ཨེ་ཝཾ་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ལས། །སྡུད་ཅིང་ སྤྲོ་བར་མཛད་པ་ཡི། །ཨ་ཞེས་དབུས་སུ་གནས་པར་མཛད། །མཉམ་པ་ཉིད་དུ་སེམས་བསྡམ་སྟེ། །མཉམ་བཞག་(གཞག་)འཁོར་ལོའི་ལྟེ་བ་ཡིས། །ཡེ་ཤེས་མཉམ་པར་མཐོང་འགྱུར་བ། །ཉེ་བར་ཐོབ་པ་སྟོང་པ་ཆེ། །འོད་གསལ་ བ་ཡི་གནས་ཐོབ་པ། །འཁོར་བ་ལས་ནི་བརྒལ་བར་འགྱུར། །ཐུན་གཅིག་ཡང་ནི་ཉིན་གཅིག་གམ། །ཟླ་ཕྱེད་ཟླ་བ་ལོ་ཡི་དུས། །བསྐལ་པའམ་བསྐལ་པ་སྟོང་དུ་ཡང་། །སྐད་ཅིག་རེ་རེར་གནས་པ་ནི། །ཡེ་ཤེས་སྦྱོར་བ་རྟབ་དུ་ 1-14-18a འབྱུང་། །རིམ་པ་གཉིས་པ་ལ་གཉིས་པ། །མཉམ་པར་ཟུང་འབྲེལ་ཉིད་བསྒོམ་པ། །བསྐྱེད་པའི་རིམ་འདི་ལྷ་ཡི་སྐུ། །རྫོགས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་མཆོག །རྣམ་པར་མངོན་དུ་བྱེད་པ་གང་། །ལེགས་པར་ བསླབ་པས་མཐར་ཕྱིན་འགྱུར། །ལུས་དབེན་སྣང་བ་སེམས་དང་ལུས། །རྒྱུ་དང་མི་རྒྱུ་འཇིག་རྟེན་བཅས། །རིམ་པས་ལྷ་ཡི་བདག་ཉིད་སྦྱོར། །རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་ལམ་དུ་བྱེད། །མོས་པ་ལས་བྱུང་ཏིང་ངེ་འཛིན། །རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་ བའོ། །རླུང་གི་འབྱུང་འཇུག་གནས་པ་གསུམ། །སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་ལས། །རླུང་སྔགས་མཉམ་པར་རབ་སྦྱོར་གང་། །རྡོ་རྗེ་བཟླས་པའི་རིམ་པའོ། །གསང་སྔགས་ལས་བྱུང་རྣམ་པར་ཤེས། །སྣང་བ་གསུམ་གྱི་ བདག་ཉིད་ནི། །ཡེ་ཤེས་འཇུག་ལྡོག་ངེས་པར་གང་། །སེམས་ལ་དམིགས་པའི་རིམ་པའོ། །རྨི་ལམ་ལུས་ནི་རྣམ་སྦྱངས་ཕྱིར། །སྒྱུ་མར་མཚོན་པའི་དུས་གང་ལགས། །ཡུལ་སྣང་ཀུན་རྫོབ་གང་བྱུང་བ། །སྒྱུ་མ་ལྟར་(ལྟ་)བུའི་ རིམ་པའོ། །དེ་བཞིན་ཤེས་པ་བསམས་(བསམ་)གཏན་ལས། །ཐབས་ལམ་མ་བསྐ
Chinese
第二，如月亮般清澈； 第三，如太阳光芒般炽盛， 从有间隙的显现中获得， 无间隙时则是伟大的智慧。 以显现方式安住于觉悟之法， 无垢智慧得以圆满显现。 征象和具有征象之物的显现方式， 是智慧燃烧和圆满之时。 风息和心识生起， 幻身也随之显现。 以光明 持续的禅定， 净化业和障碍的习气。 地道证相的次第之聚， 迅速显现于获得此（证相）之人。 于虚空坛城中央安住， 观想明亮的坛城。 八瓣莲花之种子上， 中央是命根之种子， 从字母'嘎'到'哈'， 除去'恰'，共四十四个。 元音在外部依次显现， 辅音在中间扩展。 获得无性显现。 十二字母与明点相连， 如念珠般安住， 观想具备五种次第。 圆满具足的轮之坛城， 由'诶旺'（藏文：ཨེ་ཝཾ，梵文天城体：एवं，梵文罗马拟音：evaṃ，汉语字面意思：如是）方便和智慧所生， 聚集和 舒展。 使'阿'（藏文：ཨ，梵文天城体：अ，梵文罗马拟音：a，汉语字面意思：无）安住于中央， 于平等性中收摄心识， 通过平等住之轮的中心， 将能现见平等智慧。 接近获得广大空性。 获得光明 之位， 将超越轮回。 一坐、一日， 半月、一月、一年之时， 一劫或千劫中， 每一刹那安住， 智慧瑜伽迅速 生起。 在第二次第上修持第二（次第）， 修持平等双运。 此生起次第是本尊之身， 是圆满佛陀的殊胜坛城。 无论显现何种形象， 通过精进修习终将圆满。 身远离、显现、心和身， 有因和无因的世间， 次第与本尊之自性结合， 将大金刚持（Vajradhara）作为道用。 由胜解所生的三摩地， 是依缘而生。 风息的出入和安住三者， 从身语意之金刚中， 风息和咒语平等结合， 是金刚念诵的次第。 由密咒所生的分别识， 是三种显现的自性， 智慧的入和出确定， 是心之所缘的次第。 为了清净梦身， 何时以幻相来譬喻？ 无论显现何种世俗之境， 都是如幻的次第。 如是，从智慧禅定中， 不修习方便道。
English
Second, like the moon; Third, like the radiance of the sun, Obtained from the appearance of intervals, The great wisdom of the time without intervals. Abiding in the way of enlightenment manifestly, Immaculate wisdom is perfectly manifest. The way of appearance of signs and what possesses signs, Is when wisdom blazes and is perfected. With the arising of wind and mind, The illusory body also appears. With the clear light Of continuous contemplation, Purifying the karmas and obscurations, habitual tendencies. The collection of the order of signs of the bhumis and paths, Quickly appears to the one who obtains this. Abiding in the center of the mandala of space, Contemplate the clear mandala. On the seed of the eight-petaled lotus, In the center is the seed of the life force, From the letter 'ka' to 'ha', Excluding 'ksha', with forty-four. The vowels appear sequentially on the outside, The consonants spread in the middle. It is said to obtain the neuter appearance. The twelve letters are connected with bindus, Abiding like a rosary, Contemplate possessing the five stages. The wheel mandala is completely perfect, From 'E-Vam' (Tibetan: ཨེ་ཝཾ, Sanskrit Devanagari: एवं, Sanskrit Romanization: evaṃ, Chinese literal meaning: Thus) method and wisdom, Gathering and Expanding. Making 'A' (Tibetan: ཨ, Sanskrit Devanagari: अ, Sanskrit Romanization: a, Chinese literal meaning: None) abide in the center, Restraining the mind in equality, Through the center of the wheel of equal abiding, One will see equal wisdom. Approaching the attainment of great emptiness. Obtaining the place Of clear light, One will transcend samsara. One session or one day, Half a month, a month, a year's time, In a kalpa or a thousand kalpas, Abiding in each moment, The yoga of wisdom quickly Arises. On the second stage, practice the second (stage), Meditate on equal union. This generation stage is the body of the deity, Is the supreme mandala of the perfect Buddha. Whatever form is manifested, Through diligent study, it will be perfected. Body isolation, appearance, mind and body, The world with cause and without cause, Gradually combine with the nature of the deity, Make the great Vajradhara the path. The samadhi arising from aspiration, Arises dependently. The three of the wind's entering, abiding, and exiting, From the vajra of body, speech, and mind, Whatever equally combines wind and mantra, Is the order of vajra recitation. The consciousness arising from secret mantra, Is the nature of the three appearances, The entering and exiting of wisdom are certain, Is the order of focusing on the mind. In order to purify the dream body, When is it appropriate to illustrate with illusion? Whatever conventional realm appears, Is the order of being like illusion. Likewise, from wisdom contemplation, Without practicing the path of means. --------------------------------------------------------------------------------