Tibetan
གཞན། །སྡུག་བསྔལ་མ་གཏོགས་གང་ཞིག་ཡིན། །གལ་ཏེ་མིའི་གང་ཟག་གཞན་ལས་ལྷའི་སྡུག་བསྔལ་འབྱུང་ན། མིའི་གང་ཟག་གང་གིས་སྡུག་བསྔལ་དེ་བྱས་ནས་ལྷའི་གང་ཟག་གཞན་ལ་སྟེར་བའི་མིའི་གང་ཟག་གཞན་དེ་ཡང་མིའི་སྡུག་བསྔལ་ཉེར་ལེན་གྱི་ཕུང་པོ་མ་གཏོགས་པ་གང་ཞིག་ཡིན་པར་འགྱུར། དེའི་ཕྱིར་གང་ཟག་གཞན་ལས་འབྱུང་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར། བདག་གིས་བྱས་པར་མ་གྲུབ་པས། །སྡུག་བསྔལ་གཞན་གྱིས་ག་ལ་བྱས། །གཞན་གྱིས་སྡུག་བསྔལ་གང་བྱེད་པ། །དེ་ནི་དེ་ཡི་བདག་བྱས་འགྱུར། །གལ་ཏེ་མིའི་གང་ཟག་གཞན་གྱིས་ལྷའི་གང་ཟག་ལ་སྟེར་བའི་ཆེད་དུ་སྡུག་བསྔལ་གང་བྱེད་པའི་སྡུག་བསྔལ་དེ་ནི་མིའི་གང་ཟག་དེའི་བདག་གིས་བྱས་པར་འགྱུར་ན། དེ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་གང་ཟག་བདག་གིས་ནི། །སྡུག་བསྔལ་བྱས་ན་གང་དག་གིས། །སྡུག་བསྔལ་བྱས་པའི་གང་ཟག་དེ། །སྡུག་བསྔལ་མ་གཏོགས་གང་ཞིག་ཡིན། །ཞེས་སྔར་སྡུག་བསྔལ་ལས་མ་གཏོགས་པའི་རང་ངམ་གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་བྱེད་པ་པོའི་གང་ཟག་མེད་པར་བཤད་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་གང་གི་ཚེ་ལྷའི་སྡུག་བསྔལ་མིའི་གང་ཟག་བདག་གིས་བྱས་པར་མ་གྲུབ་པ་དེའི་ཚེ་ལྷའི་སྡུག་བསྔལ་དེ་ནི་གང་ཟག་གཞན་གྱིས་བྱས་པར་ག་ལ་འགྱུར། དེའི་ཕྱིར་ཡང་སྡུག་བསྔལ་གཞན་གྱིས་བྱས་པ་མེད་དོ། ། གཉིས་པ་ཕྱོགས་གཉིས་དགག་པའི་རིགས་པ་གཞན་བསྟན་པ་ནི། རེ་ཞིག་སྡུག་བསྔལ་བདག་བྱས་མིན། །དེ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་དེ་མ་བྱས། །གལ་ཏེ་གཞན་བདག་མ་བྱས་ན། །སྡུག་བསྔལ་གཞན་བྱས་ག་ལ་འགྱུར། །རེ་ཞིག་སྡུག་བསྔལ་བདག་གིས་བྱས་པ་མིན་ཏེ། དེ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ཉིད་མ་བྱས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རང་ཉིད་རང་ལ་བྱེད་པ་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་གྱིས་ཀྱང་མ་བྱས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་བྱེད་དོ་ཞེས་བརྟགས་པའི་གཞན་དེ་ཉིད་བདག་མ་བྱས་ཏེ། བདག་ཉིད་ཀྱིས་མ་གྲུབ་སྟེ། རྒྱུ་གཞན་ལ་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་བདག་ཉིད་ཀྱིས་མ་གྲུབ་པ་དེ་ནི་གཞན་བྱེད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། བོང་བུའི་རྭ་བཞིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་གཞན་བྱས་ག་ལ་འགྱུར་ཏེ། དེ་ནི་མི་རིགས་སོ། ། གསུམ་པ་གཉིས་ཀས་བྱས་པ་དགག་པ་ནི། གལ་ཏེ་རེ་རེས་བྱས་གྱུར་ན། །སྡུག་བསྔལ་གཉིས་ཀས་བྱས་པར་འགྱུར། །གལ་ཏེ་བདག་དང་གཞན་རེ་རེས་སྡུག་བསྔལ་བྱས་པར་གྱུར་ན། སྡུག་བསྔལ་གཉིས་ཀས་བྱས་པར་འགྱུར་ན་ཡང་དེ་ནི་རེ་རེས་བྱས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བཤད་ཟིན་པའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །བཞི་པ་རྒྱུ་མེད་དགག་པ་ནི། རྣམ་པ་གཞན
Chinese
另外，除了痛苦之外还有什么呢？如果从他人的人那里产生天的痛苦，那么，哪个人做了那个痛苦并给予其他的天人，那个其他人人也只会是人痛苦的积聚之身。因此，从他人产生痛苦是不存在的。因此，因为我所做没有成立，痛苦怎么会是他人所做呢？他人所做的痛苦，那就会变成是他自己所做。如果其他人为了给予天人而做的痛苦，那个痛苦就变成是那个人自己所做，那也是不存在的。如果人自己做了痛苦，那么是谁做的呢？做了痛苦的那个人，除了痛苦之外又是什么呢？如前所说，除了痛苦之外，没有自己或他人的痛苦的作者。因此，当天的痛苦没有成立是由人自己所做的时候，那么天的痛苦怎么会是他人所做呢？因此，痛苦也不是他人所做。第二，显示遮破两边的其他理路是：暂时痛苦不是自己所做，因为自己不会做自己，因为自己对自己做是相违的。也不是他人所做，因为如果考察谁做时，那个他者不是自己，因为自己没有成立，因为依赖于其他因。凡是没有自己成立的，就不会做其他，就像驴子的角一样。因此，痛苦怎么会是他人所做呢？那是不合理的。第三，遮破两者所做是：如果各自做了，就会变成痛苦是两者所做。如果自己和他者各自做了痛苦，痛苦就会变成是两者所做，但那也不是各自所做，因为会变成已经说过的过失。第四，遮破无因是：其他方式
English
Furthermore, what else is there besides suffering? If the suffering of a god arises from another human being, then what is that other human being who inflicts that suffering and gives it to the other god, but a collection of human suffering? Therefore, suffering arising from another person does not exist. Therefore, since it is not established as done by myself, how could suffering be done by another? Whatever suffering is done by another, that would become done by himself. If another human being inflicts suffering for the purpose of giving it to a god, that suffering would become done by that human being himself, but that also does not exist. If a person himself inflicts suffering, then who did it? That person who inflicted suffering, what else is he but suffering? As previously stated, there is no agent of suffering, either self or other, other than suffering itself. Therefore, when the suffering of a god is not established as being done by a human being himself, how could that suffering of the god be done by another? Therefore, suffering is also not done by another. Secondly, showing another reasoning that refutes both sides: For the time being, suffering is not done by oneself, because oneself does not do oneself, because it is contradictory for oneself to do to oneself. Nor is it done by another, because when examining who does it, that other is not oneself, because oneself is not established, because it depends on other causes. Whatever is not established by itself, it will not do other, like the horns of a donkey. Therefore, how could suffering be done by another? That is unreasonable. Thirdly, refuting what is done by both: If each did it, then it would become that suffering is done by both. If oneself and another each did suffering, suffering would become done by both, but that is also not done by each, because it would become the fault already stated. Fourth, refuting causelessness is: Other ways
Tibetan
་དུ་ན་བདག་གིས་མ་བྱས་ཏེ། རྐྱེན་ལ་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་གྱིས་མ་བྱས་ཏེ་ས་བོན་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་ཀས་མ་བྱས་ཏེ། གཉིས་ཀ་གཡོ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུ་མེད་ལས་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ས་བོན་དང་རྐྱེན་གཉིས་ཀ་ལ་ནུས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རང་གི་ས་བོན་ལས་ཏེ་གཞན་ལས་མིན། །དེ་ལ་ལྟོས་ཕྱིར་བདག་གིས་བྱས་མ་ཡིན། །གཡོ་བ་མེད་ཕྱིར་གཉིས་ཀྱིས་མ་བྱས་ལ། །དེ་ནི་ནུས་པ་རྒྱུ་མེད་འབྱུང་མ་ཡིན། །བདག་གིས་མ་བྱས་གཞན་མ་བྱས། །སྡུག་བསྔལ་རྒྱུ་མེད་ག་ལ་འགྱུར། །ཇི་སྐད་བཤད་པའི་ཚུལ་གྱིས་བདག་གིས་མ་བྱས། གཞན་གྱིས་མ་བྱས་པ་དེའི་ཚེ་སྡུག་བསྔལ་རྒྱུ་མེད་དུ་ཡོད་པར་ག་ལ་འགྱུར་ཏེ། ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་གི་དྲི་ཞིམ་པོ་བཞིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་མེད་པས་དེའི་རྟེན་དུ་གྱུར་པའི་བདག་ཀྱང་མེད་དོ། །གཉིས་པ་ཚུལ་དེ་གཞན་ལ་བསྒྲེ་བ་ནི། སྡུག་བསྔལ་འབའ་ཞིག་རྣམ་པ་བཞི། །ཡོད་མ་ཡིན་པ་མ་ཡིན་༼ མ་ཟད་༽གྱི། །དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་དག་ལ་ཡང་༼ཕྱི་རོལ་དངོས་པོ་དག་ལ་ཡང་།༽། །རྣམ་པ་བཞི་པོ་ཡོད་མ་ཡིན། །སྡུག་བསྔལ་ཉེར་ལེན་གྱི་ཕུང་པོ་འབའ་ཞིག་ལ་བདག་དང་། གཞན་དང་། གཉིས་ཀ་དང་། རྒྱུ་མེད་པ་རྣམ་པ་བཞི་ལས་འབྱུང་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་གྱི། ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་སྐྱེ་བའི་མཐའ་རྣམ་པ་བཞི་པོ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཐམས་ཅད་ལ་སྔ་མ་བཞིན་དུ་སྦྱར་བར་བྱའོ། ། གལ་ཏེ་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་རྣམ་པ་བཞིར་མེད་ན། འོ་ན་རྣམ་པ་གང་གིས་འགྲུབ་ཅེ་ན། གལ་ཏེ་འདི་དག་ལ་རང་བཞིན་ཅུང་ཟད་ཡོད་ན་རྣམ་པ་བཞི་པོ་གང་རུང་གིས་འགྲུབ་ན། འདི་དག་ལ་རང་བཞིན་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་ཀྱི་ཐ་སྙད་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གིས་ཡོད་པར་རྣམ་པར་བཞག་པ་ཙམ་དུ་ཟད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་འདི་དག་གི་རྣམ་པར་བཞག་པ་ཚོལ་བ་ནི་ཇི་སྐད་སྨྲས་པའི་ཕྱོགས་བཞི་རྣམ་པར་བསལ་ནས་རྐྱེན་འདི་པ་ཙམ་གྱི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་འབྱུང་གྲུབ་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཁས་བླང་བར་བྱའོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་སློབ་དཔོན་གྱིས། སྡུག་བསྔལ་བདག་གིས་བྱས་པ་དང་། །གཞན་གྱིས་བྱས་དང་གཉིས་ཀས་བྱས། །རྒྱུ་མེད་རྟོག་གེ་པ་ཡིས་འདོད། ཁྱོད་ཀྱིས་བརྟེན་ནས་འབྱུང་བར་གསུངས། །ཞེས་བཤད་པ་ལྟར་རོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ནི་རྒྱལ་བས་ཆོས་བཤད་དེ། །འདུས་བྱས་འདུས་མ་བྱས་ཡིན་དེ་ལྟར་ལྟོས། །ཡང་དག་ཉིད་དུ་བདག་དང་གཞན་མེད་དེ། །འགྲོ་བ་ཀུན་གྱི་མཚན་ཉིད་འདི་
Chinese
如果痛苦不是我所造，因为依赖于因缘。不是他人所造，因为没有种子就不会产生。不是二者所造，因为二者都没有动摇。不是无因而生，因为种子和因缘二者都有能力。从自己的种子产生，而不是从其他的种子。依赖于此，所以不是我所造。因为没有动摇，所以不是二者所造。那是因为能力，不是无因而生。不是我所造，也不是他人所造。痛苦怎么会是无因而生呢？如前所说，不是我所造，不是他人所造的时候，痛苦怎么会是无因而有呢？就像虚空中的鲜花的香味一样。因此，没有痛苦，所以作为痛苦所依赖的我也就不存在了。第二，将此道理比照于其他事物：只有痛苦这四种方式，不是存在也不是不存在（不仅如此），一切事物也（外在事物也）不具有这四种方式。只有痛苦的蕴积聚，不是从我、他人、二者和无因这四种方式产生，一切外在事物也不具有产生的四种边，一切都应如前一样比照。如果痛苦等这些不是以四种方式存在，那么以哪种方式成立呢？如果这些稍微具有自性，那么就应该以四种方式中的任何一种成立。但是这些丝毫没有自性，只是随顺于名言的颠倒而安立为存在而已。因此，在世俗中寻求这些的安立，就是在如前所说的排除四种边之后，以仅仅依赖于这些因缘而成立的缘起之理来承认。如是，论师也说：痛苦是我所造，他人所造和二者所造，这是无因论者的观点，您说是依缘而生。如是所说。世尊也说：胜者在世俗中宣说佛法，应如是看待有为法和无为法。在胜义中没有我和他，这是众生的本性。
English
If suffering is not created by me, it is because it depends on conditions. It is not created by others, because if there is no seed, it will not arise. It is not created by both, because both are without movement. It is not born from no cause, because both the seed and the conditions have the power. It arises from its own seed, not from another. Because it depends on this, it is not created by me. Because there is no movement, it is not created by both. That is because of the power, it is not born from no cause. It is not created by me, nor is it created by others. How could suffering be born from no cause? As said before, when it is not created by me, and not created by others, how could suffering exist without a cause? It is like the fragrance of a flower in the sky. Therefore, there is no suffering, so I, who am the basis of suffering, do not exist either. Secondly, comparing this principle to other things: Only suffering has these four ways, it is neither existent nor non-existent (not only that), all things (also external things) do not have these four ways. Only the aggregate of suffering is not produced from the four ways of self, other, both, and no cause, and all external things do not have the four extremes of arising, and everything should be compared as before. If suffering and so on do not exist in four ways, then in what way is it established? If these have a little bit of self-nature, then they should be established in any of the four ways. But these have no self-nature at all, they are only established as existing by following the reversed of names. Therefore, seeking the establishment of these in the conventional is to acknowledge the principle of dependent arising that is established by merely relying on these conditions after excluding the four extremes as mentioned above. Thus, the teacher also said: Suffering is created by me, created by others, and created by both. This is the view of the causeless, you say it arises dependently. As it is said. The Blessed One also said: The Victorious One teaches the Dharma in the conventional, and one should look at conditioned and unconditioned phenomena in this way. In the ultimate truth, there is no self and other, this is the nature of all beings.
Tibetan
འདྲའོ། །དགེ་དང་ནག་པོའི་ལས་རྣམས་མི་འཇིག་སྟེ། །བདག་གིས་བྱས་པ་བདག་གིས་མྱོང་བར་འགྱུར། །ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་འཕོ་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། །རྒྱུ་མེད་པར་ཡང་མྱོང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །སྲིད་པ་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མ་དབང་མེད་པ། །གསོག་དང་གསོབ་དུ་གྱུར་པ་དབུ་བ་བཞིན། །སྒྱུ་མ་སྨིག་རྒྱུ་ལྟ་བུར་རྟག་ཏུ་སྟོང་། །ཞེས་སོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དབུ་མ་རྩ་བའི་ཤེས་རབ་ལས་བདག་གིས་བྱས་པ་དང་གཞན་གྱིས་བྱས་པ་བརྟག་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་བཅུ་གཉིས་པའི་འགྲེལ་པའོ།། །། ལེའུ་བཅུ་གཉིས་པའི་རྣམ་བཤད།
Chinese
相似啊！善与恶的业都不会坏灭，自己所造的业自己承受。业的果报不会转移，没有因也决不会感受果报。一切有为法如幻无自性，积聚和耗散犹如水泡。如幻如阳焰般恒常是空性。如是说。如是宣说。《中观根本慧论》中，观察自己所作和他所作品，名为第十二品的释论完毕。 第十二章的解释。
English
It is similar! Virtuous and non-virtuous actions do not perish. What I have done, I will experience. The result of karma does not transfer, and without a cause, one will not experience it. All existences are like illusions, without inherent existence, accumulating and dissipating like bubbles. Like illusions and mirages, they are always empty. Thus it is said. Thus it was spoken. This concludes the commentary on the twelfth chapter, "Examination of What is Done by Oneself and What is Done by Others," from the Root Wisdom of the Middle Way. Explanation of the Twelfth Chapter.