Tibetan
མ་པ་ལ་གནས་པ་དག་ཀྱང་རེ་ཞིག་གཟུགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་དང་། ཐོགས་པའི་འདུ་ཤེས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ནུབ་ཅིང་། དེ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་ཐར་པ་བརྒྱད་དང་། ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་དང་། ཟད་པར་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་དག་སྒོམ་པ་གོམས་པའི་མཇུག་དུ་ཡང་གཟུགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ཡོད་པར་འགྱུར་ན། ཐེག་ཆེན་གྱི་རྣལ་འབྱོར་པ་བསྐལ་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པར་དངོས་པོའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་བསྒོམ་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་མཚན་མ་མེད་པ་དང་སྨོན་པ་མེད་པ་སྒོམ་པ་མཐར་ཕྱིན་པ་ལ་གནས་པ་རྣམས་གཟུགས་སུ་འཛིན་པར་འགྱུར་བ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་ཏེ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། ། དབུ་མ་སྙིང་པོར་ཡང་། དེས་ན་ཁ་དོག་སྔོན་པོ་སོགས་དབྱིབས་གྲུ་བཞི་སོགས་དང་ནི། །བསགས་རྫས་བརྒྱད་དང་ཕྲ་དང་རགས་སོགས་ཀྱིས། །དབྱེ་བས་གཟུགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་གང་། །ཇི་སྙེད་རྣམ་པར་བརྟགས་པ་རྣམས། །ཇི་ལྟར་རིགས་པའི་སྦྱོར་བ་ཡིས། །བཀག་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ། ཞེས་སོ། ། བཞི་པ་ནི། གལ་ཏེ་འབྱུང་བ་འདི་འབྲས་བུའི་གཟུགས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ན་རང་དང་འདྲ་བའམ་མི་འདྲ་བ་ཞིག་སྒྲུབ་གྲང་། གཉིས་ཀ་ལྟར་ཡང་མི་འཐད་དེ། འབྲས་བུ་རྒྱུ་དང་འདྲ་བ་ཞེས། །བྱ་བ་འཐད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འབྲས་བུ་རྒྱུ་དང་མི་འདྲ་ཞེས། །བྱ་བའང་འཐད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འབྲས་བུའི་གཟུགས་རྣམས་རྒྱུའི་གཟུགས་དང་འདྲ་བ་འཐད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འབྱུང་བ་རྣམས་ནི་སྲ་བ་དང་གཤེར་བ་དང་དྲོ་བ་དང་གཡོ་བའི་ངོ་བོ་ཡིན་ལ། འབྲས་གཟུགས་མིག་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་རྣམས་ནི་མིག་གི་རྣམ་ཤེས་ལ་སོགས་པའི་རྟེན་གཟུགས་དང་བ་ཡིན་ལ། ཕྱི་རོལ་གཟུགས་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི་མིག་གི་རྣམ་ཤེས་སོགས་ཀྱི་གཟུང་བྱའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཡིན་པས་མཚན་ཉིད་ཐ་དད་པ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འབྲས་བུ་རྒྱུ་དང་མི་འདྲ་ཞེས་བྱ་བའང་འཐད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འཁོར་བ་དང་མྱང་འདས་ལྟར་མཚན་ཉིད་མི་འདྲ་བ་རྒྱུ་འབྲས་སུ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། ། གཉིས་པ་ཚུལ་དེ་གཞན་ལ་བསྒྲེ་བ་ལ། དངོས་དང་། རིགས་པ་མཚུངས་པའི་རྒྱུ་མཚན་བསྟན་པ་གཉིས་ཀྱི། དང་པོ་ནི། ཚོར་དང་འདུ་ཤེས་འདུ་བྱེད་དང་། །སེམས་དང་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་། །རྣམ་པ་དག་ནི་ཐམས་ཅད་དུ། །གཟུགས་ཉིད་ཀྱིས་ནི་རིམ་པ་མཚུངས། །ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་བཞི་པོ་དང་མཚན་ཉིད་མཚན་གཞི་ཡན་ལག་དང་ཡན་ལག་ཅན་ལ་སོགས་པ་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དགག་པའི་རིམ་པ་གཟུགས་ལ་རྣམ་པར་དཔྱད་པའི་རིམ་པ་དང་མཚུངས་པར་སྦྱར་བར་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟར། ཚོར་བའི་རྒྱུ་ནི་མ
Chinese
即使是安住在（禅）定中的人，也会暂时地使色蕴的觉知和有碍的觉知完全止息。同样地，在修习八解脱、胜处和遍处纯熟之后，如果仍然存在色蕴的觉知，那么对于大乘瑜伽行者来说，在无数劫中将事物观修为空性、无相和无愿，并且安住于圆满的修习中，又何必说他们会执着于色法呢？这不合乎道理。 在《中观心髓》中也说： 因此，蓝色等颜色，正方形等形状， 八种积聚物，以及粗细等， 凡是以差别来区分的色法特征， 所有这些经过详细考察的， 应当通过理性的方法， 理解为已被遮破。 第四，如果说诸大种是产生果的色法，那么它们是产生和自己相同还是不同的果呢？无论哪种情况都不合理。 说果和因相同， 是不合理的。 说果和因不同， 也是不合理的。 果的色法和因的色法相同是不合理的，因为诸大种的自性是坚硬、潮湿、温暖和运动的，而果的色法，如眼等根，是眼识等的所依清澈的色法，外境的色声等是眼识等所取的对境的特征，因此它们的特征是不同的。 说果和因不同也是不合理的，因为像轮回和涅槃一样，特征不同的事物不能成为因果。 第二，将这个道理比照到其他事物上，分为事物和道理相同的理由两个方面。 第一方面是： 受和想以及行， 识和一切事物， 一切的方面中， 与色相同次第。 受等其余四蕴以及特征、所依、支分和有支分等一切事物，也应当按照对色法进行分析的次第，与遮破的次第相同。 比如，受的因是
English
Even those who abide in meditative absorption will temporarily cause the perception of form and the perception of obstruction to completely cease. Similarly, if after becoming accustomed to meditating on the eight liberations, the overcoming spheres, and the spheres of exhaustion, there is still a perception of form, then for Mahayana yogis who meditate on the emptiness, signlessness, and wishlessness of things as their own nature for countless eons, and who abide in the perfection of meditation, what need is there to say that they will grasp at form? This is not reasonable. In the Madhyamakahṛdaya it also says: Therefore, blue colors, square shapes, the eight aggregates, and fine and coarse things, whatever characteristics of form are distinguished by differences, all those that have been thoroughly examined, should be understood as having been refuted by means of reasoning. Fourth, if the elements produce the form of the fruit, do they produce a fruit that is the same as themselves or different? Neither is reasonable. To say that the fruit is the same as the cause is not reasonable. To say that the fruit is different from the cause is also not reasonable. It is not reasonable for the form of the fruit to be the same as the form of the cause, because the nature of the elements is solidity, moisture, warmth, and motion, while the form of the fruit, such as the sense organs like the eye, is the clear form that is the basis of eye consciousness and so on, and external forms such as sound are the characteristics of the objects taken by eye consciousness and so on, therefore their characteristics are different. It is also not reasonable to say that the fruit is different from the cause, because things with different characteristics, like samsara and nirvana, cannot be cause and effect. Second, comparing this principle to other things, there are two aspects: things and reasons that are the same. The first aspect is: Feeling, perception, and formation, consciousness and all things, in all aspects, are similar in order to form itself. The remaining four aggregates, such as feeling, and all things such as characteristics, bases, parts, and things with parts, should also be applied in the same order as the analysis of form, in the same order as the refutation. For example, the cause of feeling is
Tibetan
་གཏོགས་པར། །ཚོར་བ་དམིགས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཞེས་པ་ནས། དེ་ཕྱིར་ཚོར་བའི་རྣམ་པར་རྟོག ། འགའ་ཡང་རྣམ་པར་བརྟག་མི་བྱ། །ཞེས་སོགས་ཐམས་ཅད་ལ་སྦྱར་ཏེ་བཤད་དོ། །གཉིས་པ་ནི། ཅིའི་ཕྱིར་ཕུང་པོ་གཞན་རྣམས་ཀྱང་གཟུགས་རྣམ་པར་དཔྱད་པའི་རིམ་པ་དང་མཚུངས་ཞེ་ན། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་བརྩད་བྱས་ཚེ། །གང་ཞིག་ལན་འདེབས་སྨྲ་བྱེད་པ། །དེ་ཡང་ཐམས་ཅད་ལན་བཏབ་མིན། །བསྒྲུབ་པར་བྱ་དང་མཚུངས་པར་འགྱུར། །གང་དག་གཟུགས་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པར་སྨྲ་བ་ལ། གཟུགས་ཀྱི་རྒྱུ་ནི་མ་གཏོགས་པར་ཞེས་སོགས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྩད་ཅིང་དགག་པ་བྱས་པ་དེའི་ཚེ། འགའ་ཞིག་གཟུགས་ཡོད་དེ། ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་ཕུང་པོ་གཞན་རྣམས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ལན་འདེབས་སྨྲ་བར་བྱེད་ན་དེའི་ཐམས་ཅད་ལན་བཏབ་པ་མིན་ཏེ། ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པ་ཡང་བསྒྲུབ་བྱ་གཟུགས་ཀྱི་ཡོད་པ་དང་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ལྟར། ཇི་ལྟར་གཟུགས་རང་གི་རྒྱུ་ལས་དེ་ཉིད་དང་གཞན་དུ་མ་གྲུབ་པ་དེ་བཞིན་དུ་རེག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ཚོར་བ་དང་། རྣམ་ཤེས་དང་ལྷན་ཅིག་པའི་འདུ་ཤེས་དང་མ་རིག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་འདུ་བྱེད་དང་འདུ་བྱེད་ཀྱི་རྐྱེན་གྱིས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་རང་གི་རྒྱུ་ལས་དེ་ཉིད་དང་གཞན་དུ་རྣམ་པར་དཔྱད་ན་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་གཞན་གྱི་ཕྱོགས་སུན་འབྱིན་པ་ལ་ཚུལ་འདི་བརྗོད་པ་དེ་བཞིན་དུ་བཤད་པ་བྱེད་པའི་ཚེ་ཡང་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་པ། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་བཤད་བྱས་ཚེ། །གང་ཞིག་སྐྱོན་འདོགས་སྨྲ་བྱེད་པ། །དེ་ཡི་ཐམས་ཅད་སྐྱོན་འདོགས་མིན། །བསྒྲུབ་པར་བྱ་དང་མཚུངས་པར་འགྱུར། །སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་བཤད་པ་བྱས་པའི་ཚེ་སློབ་མ་ལྟ་བུ་གང་ཞིག་གཟུགས་ཡོད་དེ། ཚོར་བ་སོགས་གཞན་རྣམས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་སོགས་སྐྱོན་འདོགས་སྨྲ་བར་བྱེད་པ་དེ་ཡི་ཐམས་ཅད་སྐྱོན་བཏགས་པ་མིན་ཏེ། སྔ་མ་བཞིན་དུ་བསྒྲུབ་བྱ་དང་མཚུངས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དབུ་མ་པས་ནི། ཆོས་གཅིག་སྟོང་པར་སྨྲ་བ་ན་ཐམས་ཅད་དེ་དང་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་འགས་ཀྱང་ལན་བཏབ་པའམ་སུན་འབྱིན་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པའོ། །དེ་ལྟར་ཡང་ནམ་མཁའ་མཛོད་ཀྱི་མདོ་ལས། ཆོས་གཅིག་གིས་ནི་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མ་དང་། །མིག་རྒྱུ་དང་འདྲ་གཟུང་བྱར་མེད་ཅིང་གསོག་དང་ནི། །རྫུན་ཞིང་ཐེར་ཟུག་མིན་པར་རྗེས་སུ་རྟོགས་གྱུར་པ། །དེ་ནི་རིང་པོར་མི་ཐོགས་བྱང་ཆུབ་སྙིང་པོར་འགྲོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །དབུ་མ་རྩ་བའི་ཤེས་རབ་ལས་ཕུང་པོ་བརྟག་པའི་རབ
Chinese
属于。感受就不能成为所缘了。从“因此，感受的自性，任何也不应观察”等全部都结合起来解释了。第二，为什么其他的蕴也和色蕴观察的次第相同呢？以空性来诘难时，谁来回答辩论，那也全部不是回答，会和所要成立的相同。对于那些说色蕴自性成立的人，以“除了色的因之外”等等，以空性来诘难和破斥的时候，如果有人回答说色蕴存在，因为感受等等其他的蕴存在，那么他的全部都不是回答，因为感受等等的存在也和所要成立的色蕴的存在相同。比如，就像色蕴不是从自己的因中以自性和他性成立那样，同样，以触的因缘产生的感受，以及和识一起的想，和无明的因缘产生的行，以及行的因缘产生的识，如果从自己的因中以自性和他性来观察，也是不能成立的。就像驳斥他人宗派时说这个道理那样，在进行解说的时候也是一样的，这样说了。以空性来解说时，谁来指责过失辩论，他的全部不是指责过失，会和所要成立的相同。以空性来解说的时候，如果像弟子一样的人指责说色蕴存在，因为感受等等其他的存在，那么他的全部不是指责过失，因为和前面一样，会和所要成立的相同。中观派说，如果说一个法是空性，那么全部都和它相同，因此谁也不能回答或者驳斥，就是这个意思。像这样，在《虚空藏经》中也说：“以一法而知诸法皆如幻，如眼翳，无所取，无所积，虚妄不坚固，若能如是随觉，不久当证菩提心。”就像这样说的。《中观根本慧论》中蕴的观察品
English
Belongs to. Feeling cannot become an object of focus. From "Therefore, the nature of feeling, nothing should be examined," etc., all are combined and explained. Second, why are the other skandhas also the same as the order of examining form? When challenged by emptiness, whoever answers and argues, that is not a complete answer, it will be the same as what needs to be established. For those who say that form is established by its own nature, when challenged and refuted by emptiness with "except for the cause of form," etc., if someone answers that form exists because feeling and other skandhas exist, then his entire answer is not a complete answer, because the existence of feeling, etc., is the same as the existence of form that needs to be established. For example, just as form is not established from its own cause as self or other, similarly, feeling produced by the condition of contact, and perception together with consciousness, and action produced by the condition of ignorance, and consciousness produced by the condition of action, if examined from their own causes as self or other, they cannot be established. Just as this reason is stated when refuting the views of others, it is the same when explaining, so it is said. When explained by emptiness, whoever points out faults and argues, his entire argument is not pointing out faults, it will be the same as what needs to be established. When explained by emptiness, if someone like a disciple points out that form exists because feeling and others exist, then his entire argument is not pointing out faults, because it will be the same as what needs to be established, as before. The Madhyamika says that if one dharma is said to be empty, then all are the same as it, therefore no one can answer or refute, that is the meaning. In this way, it is also said in the Akasagarbha Sutra: "By one dharma, all dharmas are known to be like illusions, like cataracts, without anything to be taken, without anything to be accumulated, false and impermanent, if one can thus realize, one will soon attain the heart of bodhi." Just like this is said. The chapter on the examination of skandhas in the Root Wisdom of the Middle Way.
Tibetan
་ཏུ་བྱེད་པ་སྟེ་བཞི་པའི་འགྲེལ་པའོ།། །། ལེའུ་བཞི་པའི་རྣམ་བཤད།
Chinese
如是行持，即第四之释也。 第四品之分别解说。
English
Thus acting, is the commentary on the fourth. Detailed explanation of the fourth chapter.