Tibetan
昂旺衮嘎索南教言集ANK184ལེགས་པར་བཤད་པ་དག་ཡིག་སྦྱོར་ཚུལ་བདེ་བླག་ཏུ་རྟོགས་པར་བྱེད་པའི་ཡི་གེ་ཞེས་བྱ་བ། 15-756 ༄༅། །ལེགས་པར་བཤད་པ་དག་ཡིག་སྦྱོར་ཚུལ་བདེ་བླག་ཏུ་རྟོགས་པར་བྱེད་པའི་ཡི་གེ་ཞེས་བྱ་བ། ༄༅། །ལེགས་པར་བཤད་པ་དག་ཡིག་སྦྱོར་ཚུལ་བདེ་བླག་ཏུ་རྟོགས་པར་བྱེད་པའི་ཡི་གེ་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ།། ན་མོ་གུ་རུ་བུདྡྷ་དྷྭ་ཛ་ཡེ། བླ་མ་འཇམ་དབྱངས་ལ་བཏུད་ནས། །དག་ཡིག་ བདེ་བླག་རྟོགས་བྱེད་པའི། །བློ་གསལ་སྤྲོ་བ་བསྐྱེད་པ་ཡི། །ལེགས་བཤད་ཉུང་ངུ་འདི་སྤེལ་ལོ། ༡ །གུ་གུ་ཅན་རྣམས་སྦྱོར་བ་ན། །ད་བ་ས་གསུམ་ཀྱི་དང་མཐུན། །ན་མ་ར་ལ་གྱི་དང་ མཐུན། །ག་དང་ང་ནི་གི་དང་མཐུན། །འ་དང་རྐྱང་པ་འདོགས་ཅན་རྣམས། །འི་དང་སྐབས་འགར་ཡི་དང་མཐུན། །ཅིང་ཤིང་ཞིང་རྣམས་སྦྱོར་བ་བཤད། །ག་ད་བ་གསུམ་ཅིང་དང་མཐུན། །ས་ནི་ཤིང་དང་ མཐུན་པ་ཡིན། །ན་མ་ར་ལ་འ་དང་ང་། །རྐྱང་པ་འདོགས་ཅན་རྣམས་ལ་ཞིང་། །ག་ད་བ་རྐྱང་ཅིག་དང་མཐུན། །ས་ནི་ཤིག་དང་མཐུན་པ་ཡིན། །ན་མ་ར་ལ་འ་དང་ང་། །འདོགས་ཅན་ རྣམས་ནི་ཞིང་དང་མཐུན། །ཞབས་ཀྱུ་ཅན་རྣམས་སྦྱོར་བ་ན། །ག་དང་བ་ནི་ཏུ་དང་མཐུན། །ས་ནི་སུ་དང་མཐུན་པ་ཡིན། །ན་མ་ར་ལ་ད་དང་ང་། །དྲུག་པོ་དུ་དང་མཐུན་པ་ཡིན། ། འ་དང་རྐྱང་པ་འདོགས་ཅན་རྣམས། །རུ་དང་མཐུན་པར་ཤེས་པར་བྱ། །འགྲེང་བུ་ཅན་རྣམས་སྦྱོར་བ་ན། །ན་ར་ལ་ས་ཏེ་རྐྱང་དང་། །ད་ནི་དེ་དང་མཐུན་པ་ཡིན། །ག་ང་བ་མ་འ་དང་ནི། ། 15-757 རྐྱང་པ་འདོགས་ཅན་ས་སྟེ་ཡིན། །ག་ད་བ་གསུམ་ཅེས་དང་མཐུན །ས་ནི་ཤེས་དང་མཐུན་པ་ཡིན། །ན་མ་ར་ལ་འ་དང་ང་། །རྐྱང་པ་འདོགས་ཅན་རྣམས་ལ་ཞེས། །སྦྱར་བ་ཡིན་པ་ཤེས་ པར་བྱ། །ག་ད་བ་གསུམ་ཅེ་ན་དང་། །ས་ནི་ཤེ་ན་ཞེས་དང་མཐུན། །ན་མ་ར་ལ་འ་དང་ང་། །རྐྱང་པ་འདོགས་ཅན་རྣམས་ལ་ནི། །ཞེ་ན་ཞེས་པའི་ཚིག་ཕྲད་སྦྱར། །འོན་ཀྱང་ན་ ར་ལ་གསུམ་ལ། །ད་དྲག་ངེས་པ་ཐོབ་པའི་སར། །ཅིང་ཅིག་ཅེས་སྒྲའི་ཚིག་ཕྲད་སྦྱར། །ན་རོ་ཅན་རྣམས་སྦྱོར་བ་ན། །ན་ར་གཉིས་ལ་ཏོ་དང་ནི། །རང་ལ་ན་རོ་སྦྱར་བ་ཡིན། །ག་ ང་ད་དང་མ་ལ་འ། །ལ་ས་རང་ལ་ན་རོ་སྦྱར། །རྐྱང་པ་འདོགས་ཅན་རྣམས་ལ་ནི། །འོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་ཕྲད་སྦྱར། །ཡང་སྒྲ་སོགས་ཀྱི་སྦྱོར་ཚུལ་ནི། །ག་ད་བ་སའི་རྗེས་སུ་ ཀྱང་། །ན་ཡི་རྗེས་སུ་ཀྱང་དང་ཡང་། །འ་མ་ར་ལ་ང་ལ་ཡང་། །རྐྱང་པ་འདོགས་ཅན་འང་དང་ཡང་། །ཅི་རིགས་ཚིགས་བཅད་སྦྱར་བར་བྱ། །གུ་གུ་ཅན་རྣམས་སྦྱོར་བ་ན། །ད་བ་ས་ཀྱི་ ག་ང་གི །ན་མ་ར་ལ་གྱི་དང་འ། །རྐྱང་པ་འདོགས་ཅན་རྣམས་ལ་འི། །སྐབས་འགར་ཡི་དང་མཐུན་པའང་ཡོད། །ག་ད་བ་གསུམ་ཅིང་ཅི་དང་། །ས་མཐར་ཤིང་ཤིག་སྦྱར་བར་བྱ། །ན་མ་ར་ལ་འ་དང་ང་། ། 15-758 རྐྱང་པ་འདོགས་ཅན་རྣམས་ལ་ནི། །ཞིང་དང་ཞིག་གི་སྒྲ་
Chinese
《善说·正字法结合方式易解之文字》 顶礼上师文殊！ 为了易于理解正字法，为了开启智者的喜悦，我将阐述这简短的善说。 1. 对于带gugu（藏文语法术语，指后加字）的词语的结合方式： - ད, བ, ས（da, ba, sa）三个字母与ཀྱི་（kyi，的）相合。 - ན, མ, ར, ལ（na, ma, ra, la）四个字母与གྱི་（gyi，的）相合。 - ག, ང（ga, nga）两个字母与གི་（gi，的）相合。 - འ（'a）和单字母、带下加字的字母，与འི་（'i，的）相合，有时也与ཡི་（yi，的）相合。 2. 关于ཅིང་（cing，正在），ཤིང་（shing，树），ཞིང་（zhing，田地）的结合方式： - ག, ད, བ（ga, da, ba）三个字母与ཅིང་（cing）相合。 - ས（sa）与ཤིང་（shing）相合。 - ན, མ, ར, ལ, འ, ང（na, ma, ra, la, 'a, nga）以及单字母、带下加字的字母，与ཞིང་（zhing）相合。 - ག, ད, བ（ga, da, ba）三个字母的单字母形式与ཅིག་（cig，一个）相合。 - ས（sa）与ཤིག་（shig）相合。 - ན, མ, ར, ལ, འ, ང（na, ma, ra, la, 'a, nga）以及带下加字的字母，与ཞིང་（zhing）相合。 3. 关于带足标的字母的结合方式： - ག, བ（ga, ba）与ཏུ་（tu，到）相合。 - ས（sa）与སུ་（su，谁）相合。 - ན, མ, ར, ལ, ད, ང（na, ma, ra, la, da, nga）六个字母与དུ་（du，在）相合。 - འ（'a）和单字母、带下加字的字母，应知与རུ་（ru，到）相合。 4. 关于带头标的字母的结合方式： - ན, ར, ལ, ས, ཏེ（na, ra, la, sa, te）单字母，以及ད（da）与དེ་（de，那）相合。 - ག, ང, བ, མ, འ（ga, nga, ba, ma, 'a）以及单字母、带下加字的字母与སྟེ་（ste，即）相合。 - ག, ད, བ（ga, da, ba）三个字母与ཅེས་（ces，说）相合。 - ས（sa）与ཤེས་（shes，知道）相合。 - ན, མ, ར, ལ, འ, ང（na, ma, ra, la, 'a, nga）以及单字母、带下加字的字母，应知与ཞེས་（zhes，说）相合。 - ག, ད, བ（ga, da, ba）三个字母与ཅེ་ན་（ce na，如果说）相合。 - ས（sa）与ཤེ་ན་（she na）或ཞེས་（zhes）相合。 - ན, མ, ར, ལ, འ, ང（na, ma, ra, la, 'a, nga）以及单字母、带下加字的字母，与ཞེ་ན་（zhe na）这个词缀相合。 - 然而，对于ན, ར, ལ（na, ra, la）三个字母，在确定需要使用重叠后加字ད（da）的情况下，应结合ཅིང་（cing），ཅིག་（cig），ཅེས་（ces）等具有声音的词缀。 5. 关于带narro（藏文语法术语，指前加字）的字母的结合方式： - ན, ར（na, ra）两个字母与ཏོ་（to）相合，并且自身带有narro。 - ག, ང, ད, མ, འ, ལ, ས（ga, nga, da, ma, 'a, la, sa）自身带有narro。 - 对于单字母、带下加字的字母，应结合འོ་（'o）这个词缀。 6. 关于ཡང་（yang，也）等词的结合方式： - 在ག, ད, བ, ས（ga, da, ba, sa）之后使用ཀྱང་（kyang，也）。 - 在ན（na）之后使用ཀྱང་（kyang）和ཡང་（yang）。 - 在འ, མ, ར, ལ, ང（'a, ma, ra, la, nga）之后使用ཡང་（yang）。 - 对于单字母、带下加字的字母，使用འང་（'ang）和ཡང་（yang）。 - 应根据情况灵活运用这些规则。 7. 对于带gugu的字母的结合方式： - ད, བ, ས（da, ba, sa）与ཀྱི་（kyi，的）相合，ག, ང（ga, nga）与གི་（gi，的）相合。 - ན, མ, ར, ལ, འ（na, ma, ra, la, 'a）与གྱི་（gyi，的）相合。 - 对于单字母、带下加字的字母，与འི（'i，的）相合，有时也与ཡི་（yi，的）相合。 - ག, ད, བ（ga, da, ba）三个字母与ཅིང་（cing），ཅི་（ci）相合。 - ས（sa）结尾时，结合ཤིང་（shing），ཤིག་（shig）。 - ན, མ, ར, ལ, འ, ང（na, ma, ra, la, 'a, nga）以及单字母、带下加字的字母，与ཞིང་（zhing）和ཞིག་（zhig）的声音相合。
English
《A Letter That Makes the Method of Combining Correct Orthography Easily Understood: A Well-Spoken Explanation》 Homage to the Guru Manjushri! To easily understand orthography, to generate joy for the wise, I will explain this brief well-spoken explanation. 1. Regarding the combination of words with gugu (a term in Tibetan grammar referring to post-suffix letters): - The letters ད, བ, ས (da, ba, sa) combine with ཀྱི་ (kyi, 'of'). - The letters ན, མ, ར, ལ (na, ma, ra, la) combine with གྱི་ (gyi, 'of'). - The letters ག, ང (ga, nga) combine with གི་ (gi, 'of'). - The letter འ ('a) and single letters, letters with subjoined letters, combine with འི་ ('i, 'of'), and sometimes with ཡི་ (yi, 'of'). 2. Regarding the combination of ཅིང་ (cing, 'while'), ཤིང་ (shing, 'tree'), ཞིང་ (zhing, 'field'): - The letters ག, ད, བ (ga, da, ba) combine with ཅིང་ (cing). - The letter ས (sa) combines with ཤིང་ (shing). - The letters ན, མ, ར, ལ, འ, ང (na, ma, ra, la, 'a, nga) and single letters, letters with subjoined letters, combine with ཞིང་ (zhing). - The single forms of the letters ག, ད, བ (ga, da, ba) combine with ཅིག་ (cig, 'one'). - The letter ས (sa) combines with ཤིག་ (shig). - The letters ན, མ, ར, ལ, འ, ང (na, ma, ra, la, 'a, nga) and letters with subjoined letters combine with ཞིང་ (zhing). 3. Regarding the combination of letters with foot marks: - The letters ག, བ (ga, ba) combine with ཏུ་ (tu, 'to'). - The letter ས (sa) combines with སུ་ (su, 'who'). - The six letters ན, མ, ར, ལ, ད, ང (na, ma, ra, la, da, nga) combine with དུ་ (du, 'in'). - The letter འ ('a) and single letters, letters with subjoined letters, should be known to combine with རུ་ (ru, 'to'). 4. Regarding the combination of letters with head marks: - The single letters ན, ར, ལ, ས, ཏེ (na, ra, la, sa, te), and ད (da) combine with དེ་ (de, 'that'). - The letters ག, ང, བ, མ, འ (ga, nga, ba, ma, 'a) and single letters, letters with subjoined letters, combine with སྟེ་ (ste, 'namely'). - The letters ག, ད, བ (ga, da, ba) combine with ཅེས་ (ces, 'saying'). - The letter ས (sa) combines with ཤེས་ (shes, 'knowing'). - The letters ན, མ, ར, ལ, འ, ང (na, ma, ra, la, 'a, nga) and single letters, letters with subjoined letters, should be known to combine with ཞེས་ (zhes, 'saying'). - The letters ག, ད, བ (ga, da, ba) combine with ཅེ་ན་ (ce na, 'if saying'). - The letter ས (sa) combines with ཤེ་ན་ (she na) or ཞེས་ (zhes). - The letters ན, མ, ར, ལ, འ, ང (na, ma, ra, la, 'a, nga) and single letters, letters with subjoined letters, combine with the particle ཞེ་ན་ (zhe na). - However, for the three letters ན, ར, ལ (na, ra, la), when it is determined that the doubled post-suffix letter ད (da) is needed, combine with suffixes that have sound, such as ཅིང་ (cing), ཅིག་ (cig), ཅེས་ (ces). 5. Regarding the combination of letters with narro (a term in Tibetan grammar referring to pre-suffix letters): - The two letters ན, ར (na, ra) combine with ཏོ་ (to), and have narro themselves. - The letters ག, ང, ད, མ, འ, ལ, ས (ga, nga, da, ma, 'a, la, sa) have narro themselves. - For single letters, letters with subjoined letters, combine with the particle འོ་ ('o). 6. Regarding the combination of words like ཡང་ (yang, 'also'): - After ག, ད, བ, ས (ga, da, ba, sa), use ཀྱང་ (kyang, 'also'). - After ན (na), use ཀྱང་ (kyang) and ཡང་ (yang). - After འ, མ, ར, ལ, ང ('a, ma, ra, la, nga), use ཡང་ (yang). - For single letters, letters with subjoined letters, use འང་ ('ang) and ཡང་ (yang). - These rules should be applied flexibly according to the situation. 7. Regarding the combination of letters with gugu: - ད, བ, ས (da, ba, sa) combine with ཀྱི་ (kyi, 'of'), ག, ང (ga, nga) combine with གི་ (gi, 'of'). - ན, མ, ར, ལ, འ (na, ma, ra, la, 'a) combine with གྱི་ (gyi, 'of'). - For single letters, letters with subjoined letters, combine with འི ('i, 'of'), and sometimes with ཡི་ (yi, 'of'). - The three letters ག, ད, བ (ga, da, ba) combine with ཅིང་ (cing), ཅི་ (ci). - When ending with ས (sa), combine with ཤིང་ (shing), ཤིག་ (shig). - The letters ན, མ, ར, ལ, འ, ང (na, ma, ra, la, 'a, nga) and single letters, letters with subjoined letters, combine with the sounds of ཞིང་ (zhing) and ཞིག་ (zhig). --------------------------------------------------------------------------------