Tibetan
། རྣ་བའི་ཡུལ་དུ་སྒྲ༵། སྣའི་ཡུལ་དུ་དྲི༵། ལྕེའི་ཡུལ་དུ་རོ༵། ལུས་སེམས་ཀྱི་ཡུལ་དུ་རེ༵ག་བྱ༵། ཡིད་ཀྱི་ཡུལ་དུ་ཆོས་ལ་སོགས་པ་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་བཞིན་བདེན་པར་འཛིན་པ་དེ་ལ་ཁ་ཕྱིར་བལྟས་ཟེར། གཟུགས་སུ་སྣང་བ་ལ་ཅེར་གྱིས་བལྟས་ནས། དེ་ཁ་ལ་དགག་སྒྲུབ་གང་ཡང་མི་བྱེད་པར། དེའི་ངོ་བོ་གསལ་སྟོང་རྗེན་པ་ལྷག་གེ་བ་དེ་ལ་མཉམ་པར་འཇོག་པ་དེ་ལ་ཁ་ནང་བལྟས་ཟེར་བ་ཡིན། དེ་བཞིན་སྒྲ་དྲི་རོ་རེག་བྱ་ཆོས་རྣམས་ལའང་རིགས་འགྲེ། ༧ནག་པོ་ཁ་འབྱམས་ཞེས་པའི་དོན་ནི། དྲན་པའི་སོ་པ་ཉམས་ནས་ངོ་མ་ཤེས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་འབའ་ཞིག་ལ་འབྱམས་པས་ན་ནག་པོ་ཁ་འབྱམས་ཟེར་བ་ཡིན། ༧རིག་པ་རྗེན་ལ་ཕུད་པའི་དོན་ནི། འདས་པའི་སེམས་འགག །མ་འོངས་པའི་སེམས་མ་སྐྱེས། ད་ལྟར་གྱི་སེམས་སྟོང་སང་གསལ་སེང་ངེ་རྗེན་ལྷག་གེ་བར་རྟོགས་པའི་ངང་ལས་མ་གཡོས་པ་དེ་ལ་རིག་པ་རྗེན་ལ་ཕུད་པ་ཟེར་བ་ཡིན། ༧སྐད་ཅིག་མའི་མཚངས་རིག་པ་གང་ཞེ་ན། ད་ལྟའི་རིག་པ་དྲི་མ་མེད་པའི་རང་ངོ་ཤེས་ནས་དེའི་རྒྱུན་ན་རེ་སྐྱོང་བ་ལ་སྐད་ཅིག་མའི་མཚངས་རིག་པ་ཟེར། ༧སེམས་རྣམ་རྟོག་ཉོན་མོངས་སྣང་བ་རྣམས་ཀྱི་སྟེང་དུ་སྐུ་བཞི་ཚང་ཞེས་པའི་དོན་གང་ཞེ་ན། སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཆོ༵ས་སྐུ༵་ཡིན། དེའི་མདངས་མ་འགག་པ་ལོ༵ངས་སྐུ༵་ཡིན། དེའི་རྩལ་ཅིར་ཡང་འཆར་བ་དེ་སྤྲུ༵ལ་སྐུ༵་ཡིན། དེ་གསུམ་ངོ་བོ་དབྱེར་མེད་པ་ངོ༵་བོ༵་ཉི༵ད་སྐུ༵་ཡིན། དེ་གཞན་རྣམས་ལའང་རི༵གས་ འགྲེ༵་བ་ཡིན། ༧ཡང་སེམས་དང་རྣམ་རྟོག་ཉོན་མོངས་སྣང་བ་རྣམས་ཀྱི་སྟེང་དུ་ཞི་ལྷག་ཟུང་འཇུག་ཚངས་ཞེས་པའི་དོན། རྣམ་རྟོག་ལམ་གྱིས་ཤར་དུས་དེའི་ངོ་བོའི་ཐོག་ཏུ་སེམས་ཁྲིག་གེ་གནས་པ་དེ་ཞི༵་གན༵ས་ཡིན། དེའི་ངོ་བོ་གསལ་སྟོང་རྗེན་པར་མཐོང་བ་དེ་ལྷ༵ག་མཐོ༵ང་ཡིན། དེ་གཉིས་དབྱེར་མེད་པ་དེ་ཞི༵་ལྷ༵ག་ཟུ༵ང་དུ་འཇུ༵ག་པ་ཡིན། དེ་བཞིན་དུ་འདོད་ཆགས་ལམ་གྱིས་སྐྱེ་བ་དེའི་ངོ་བོའི་ངང་དུ་སེམས་ཁྲིག་གེ་གནས་པ་དེ་ཞི་གནས། ངོ་བོ་དེ་གསལ་སྟོང་རྗེན་པར་མཐོང་བ་ལྷག་མཐོང་། དེ་གཉིས་དབྱེར་མེད་དེ་ཞི་ལྷག་ཟུང་འཇུག་ཡིན་ཅིང་། འདོད་ཆགས་ལམ་ཁྱེར་ཟེར་བའང་དེ་འདྲ་ཞིག་ལ་ཟེར་བ་ཡིན་ནོ། །དེས་ཉོན་མོངས་པ་གཞན་དང་སྣང་བ་སོགས་ལ་རིགས་འགྲེ་བ་ཡིན། ༧རིག་པ་རང་ངོ་འཕྲོད་པའི་ཚད་གང་ཞེ་ན། འདི་ལ་གསུམ་ཡོད་པ་ལས། ༼ཆད་དམ༽རི༵མ་གྱི༵ས་སྐྱེས་པའི་རིག་པ་རང་ངོ་འཕྲོད་པའི་ཚད་ཡིན། རིམ་གྱིས་སྒོམ་པ་མིན་པར་བླ་མས་རིག་པ་ངོ་སྤྲོ
Chinese
聲音在耳根的境，氣味在鼻根的境，味道在舌根的境，觸覺在身心的境，以及意根的境中，對於顯現的諸法執著為實有，這叫做向外看。對於顯現的色法，專注地看著，不作任何肯定或否定的判斷，安住在其本質的明空赤裸狀態，這叫做向內看。同樣地，聲音、氣味、味道、觸覺、法等也以此類推。 「黑闇迷茫」的意思是：因為失去正念的守護，迷失於不認識真相的虛妄分別中，所以稱為黑闇迷茫。 「覺性赤裸放出」的意思是：過去的心已滅，未來的心尚未生起，現在的心空朗明覺，清明澄澈，不離於覺悟的狀態，這叫做覺性赤裸放出。 「剎那的等持覺性」是什麼呢？當下的覺性，認識到無染的自性，並保持在那個狀態中，這叫做剎那的等持覺性。 「在心、分別念、煩惱、顯現之上，四身圓滿」是什麼意思呢？心的本質是無生，是法身（ཆོ༵ས་སྐུ༵，chos sku，梵文：Dharmakāya，法身）；其光明不滅是報身（ལོ༵ངས་སྐུ༵，longs sku，梵文：Saṃbhogakāya，受用身）；其妙用顯現萬象是化身（སྤྲུ༵ལ་སྐུ༵，sprul sku，梵文：Nirmāṇakāya，應化身）；這三者本質無別是自性身（ངོ༵་བོ༵་ཉི༵ད་སྐུ༵，ngo bo nyid sku，梵文：Svābhāvikakāya，自性身）。其他的也依此類推。 再者，「在心、分別念、煩惱、顯現之上，止觀雙運具足」的意思是：當分別念生起時，心安住在其本質上，這是止（ཞི༵་གན༵ས་，zhi gnas，梵文：Śamatha，止）；見到其本質的明空赤裸，這是觀（ལྷ༵ག་མཐོ༵ང་，lhag mthong，梵文：Vipaśyanā，觀）；這兩者無別，就是止觀雙運（ཞི༵་ལྷ༵ག་ཟུ༵ང་དུ་འཇུ༵ག་པ་，zhi lhag zung du 'jug pa，梵文：Śamatha-Vipaśyanā-yuganaddha，止觀雙運）。同樣地，當貪欲生起時，心安住在其本質的狀態中，這是止；見到其本質的明空赤裸，這是觀；這兩者無別就是止觀雙運。所謂的「轉貪欲為道用」也是指這種情況。其他的煩惱和顯現等也依此類推。 「覺性認識自性的程度」是什麼呢？這有三種，其中，（暫缺）是逐漸生起的覺性認識自性的程度。不是透過次第修持，而是上師直接指示覺性
English
Sound in the realm of the ear, smell in the realm of the nose, taste in the realm of the tongue, touch in the realm of body and mind, and in the realm of the mind, clinging to phenomena such as dharmas as if they are real as they appear – this is called looking outwards. Staring intently at what appears as form, without making any affirmation or negation about it, resting in its essence of clear, empty, naked state – this is called looking inwards. Similarly, sound, smell, taste, touch, and dharmas are also explained in this way. The meaning of "black and confused" is: because the mindfulness guard is lost, one is confused by mere conceptual thoughts without recognizing the true nature, hence it is called black and confused. The meaning of "awareness nakedly released" is: the past mind has ceased, the future mind has not yet arisen, and the present mind is empty, clear, bright, and nakedly present. Remaining unwavering from that state of realization is called awareness nakedly released. What is "instantaneous sameness awareness"? It is when the present awareness recognizes its own stainless nature and maintains that continuity. This is called instantaneous sameness awareness. What is the meaning of "the four kayas complete on top of mind, conceptual thought, afflictions, and appearances"? The essence of mind is unborn, which is the Dharmakāya (ཆོ༵ས་སྐུ༵，chos sku，Dharmakāya); its unceasing radiance is the Sambhogakāya (ལོ༵ངས་སྐུ༵，longs sku，Saṃbhogakāya); its capacity to manifest in any way is the Nirmāṇakāya (སྤྲུ༵ལ་སྐུ༵，sprul sku，Nirmāṇakāya); the inseparability of these three in essence is the Svābhāvikakāya (ངོ༵་བོ༵་ཉི༵ད་སྐུ༵，ngo bo nyid sku，Svābhāvikakāya). This can be applied analogously to other phenomena as well. Furthermore, the meaning of "Śamatha-Vipaśyanā union complete on top of mind, conceptual thought, afflictions, and appearances" is: when conceptual thought arises as a path, the mind remains steadily on its essence, which is Śamatha (ཞི༵་གན༵ས་，zhi gnas，Śamatha); seeing its essence as clear, empty, and naked is Vipaśyanā (ལྷ༵ག་མཐོ༵ང་，lhag mthong，Vipaśyanā); the inseparability of these two is the union of Śamatha and Vipaśyanā (ཞི༵་ལྷ༵ག་ཟུ༵ང་དུ་འཇུ༵ག་པ་，zhi lhag zung du 'jug pa，Śamatha-Vipaśyanā-yuganaddha). Similarly, when desire arises as a path, the mind remains steadily in its essential state, which is Śamatha; seeing that essence as clear, empty, and naked is Vipaśyanā; the inseparability of these two is the union of Śamatha and Vipaśyanā. The saying "transforming desire into the path" refers to something similar. This can be applied analogously to other afflictions and appearances as well. What is the measure of "awareness recognizing its own nature"? There are three aspects to this. (Missing text) is the measure of awareness recognizing its own nature, which arises gradually. It is not through gradual practice, but rather when the lama directly introduces awareness.
Tibetan
ད་ཙམ་ནས་གང་སྣང་རིག་སྟོང་རྗེན་པར་རྟོགས་པ་དེ་ཅི༵ག་ཅ༵ར་བ༵འི་རིག་པ་རང་ངོ་འཕྲོད་པའི་ཚད་ཡིན། ཚེ་འདི་ཡུན་ཐུང་བ་ལེ་ལོ་ཆེ་བས་རིག་སྟོང་རྗེན་པ་མངོན་དུ་མ་གྱུར་ཀྱང་། བར་དོར་དེའི་རྟོགས་པ་གཤའ་མ་གཅིག་འཆར་བ་དེ་ཐོད་རྒ༵ལ་པའི་རིག་པ་རང་ངོ་འཕྲོད་པའི་ཚད་ཡིན། ༧སྣང་བ་ཐམས་ཅད་སེམས་ཡིན་ནམ་མ་ཡིན་ཞེ་ན་དང་པོ་བཀའ་བརྒྱུད་པ་འགའ་ཞིག་བཞེད་པ་ལྟར་སྣང་བ་སེམས་སུ་འདོད་པ་ཁ་ཅིག་ཡོད་ཀྱང་། རང་ལུགས་ལ་སྣང་བ་སེམས་མ་ཡིན་སེམས་ཙམ་ཡིན་ཞེས་འདོད་དགོས་ལ་དེ་ཀློང་དུ་མ་གྱུར་རིང་ལ་སྐྱོང་གྱུར་གནས་དེའི་ངང་ནས་དེའི་ངང་དུ་མི་འབྲལ་བར་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །ཁྲེགས་ཆོད་ཀྱི་དོན་གོ་རིག་པ་རྗེན་ལ་ཕུད་ནས་སལ་སལ་སྐྱོང་བ་དེ་ལ་ཟེར་བས་གནད་འདི་ཁོ་ན་གལ་ཆེ་བར་ཡོད་པས་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་ཤིང་། བསམ་གཏན་ངལ་གསོའི་འགྲེལ་པ་ཤིང་རྟ་རྣམ་དག་ལས་ཀྱང་། བགེགས་གང་བྱུང་ངོས་བཟུང་ལ་བླ་མ་ལ་མོས་གུས་གསོལ་འདེབས་དང་བཅས་དྲག་ལ་བྱིན་ཆེ་བ་ཞིག་བྱས་ནས། བགེགས་དེ་གང་ལས་བྱུང་། གང་ན་འདུག །སུ་ལ་གནོད་བལྟས་པས་དེ་རྣམས་མ་རྙེད་པའི་རིག་པ་ཟང་ཀ་རྗེན་པ་གསལ་སང་ངེ་བ་འདུག་དུས་ཐམས་ ཅད་རིག་པའི་རང་མདངས་སུ་གྲོལ་ཏེ་བར་ཆད་དངོས་གྲུབ་ཏུ་ཤེས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་གང་ཤར་ཅི་བྱུང་སྐྱོན་ཡོན་དུ་གྱུར་ཚད་ཐམས་ཅད་རིག་པའི་རོལ་པ་ལས་གཞན་མེད་དོ། །བདེ་ཡང་རིག་པ། སྡུག་ཀྱང་རིག་པ། ན་ཡང་རིག་པ། དགའ་ཡང་རིག་པ་ཁོ་ན་མ་གཏོགས་གང་ཡང་མེད་པས་གནད་འདི་གོ་ན་ཤིན་ཏུ་སྐྱིད་པ་ཅིག་ལགས་སོ། །ཁོ་བོས་གེགས་ཐམས་ཅད་འདིར་བསལ་བས་ཤིན་ཏུ་སྐྱིད་པ་བྱུང་ངོ་། །བགེགས་དང་མི་མཐུན་པ་ཞིག་བྱུང་དུས་དགེ་སྦྱོར་ལ་ཧྲིལ་འགྲོ་བ་ཞིག་རྣལ་འབྱོར་པ་ལ་དགོས་པ་ལགས་སོ། །ཞེས་གསུངས། ༧མདོར་ན་མིག་གིས་མཐོང་བ་དང་། རྣ་བས་ཐོས་པ། སྣས་བསྣམས་པ། ལྕེས་མྱོང་བ་དང་། ལུས་ཀྱིས་རེག་པ་དང་། ཡིད་ཀྱིས་དྲན་པ་སོགས་གང་སྣང་གང་ཤར་གྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པ་ལ་བཟང་ངན་འབྲིང་གསུམ་གང་འདྲ་ཞིག་ཏུ་སྣང་ཡང་། གནས་ཚུལ་ལ་ངོ་བོ་རིག་སྟོང་རྗེན་པར་གནས་པ་འདི་ཤེས་ན་ཉམས་ལེན་གྱི་མུ་གེ་མི་ལྡང་། གནས་ལུགས་ཡེ་དག་གང་ཤར་སྒོམ་གྱི་ཡོ་ལང་དུ་འཆར། འདིར་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་གསང་ཚིག་རིག་པ་འཛིན་པ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་བླ་ན་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་ཞེས་ལྷ་བཙུན་ཀུན་སྤངས་པའི་ཞུས་ལན་གསུང་པ་ཇི་བཞིན་ནོ། །དགེའོ། །མཁན་ཆེན་མཁྱེན་བརྩེ་ནོར་བ
Chinese
從現在開始，任何顯現都被證悟為明空赤裸，這就是契克徹（ཅི༵ག་ཅ༵ར་བ༵，）的覺性，是認識自性的程度。此生短暫，懈怠嚴重，即使明空赤裸沒有顯現，但在中陰時，只要生起一個純粹的證悟，那就是妥噶（ཐོད་རྒ༵ལ་）的覺性，是認識自性的程度。 關於「一切顯現是心，還是非心？」如果按照一些噶舉派的觀點，有些人認為顯現是心。但在自宗，必須認為顯現非心，而是唯心。在尚未成為空性之前，要守護，一旦成為空性，就要安住在那個狀態中，不離開那個狀態。 徹卻（ཁྲེགས་ཆོད་）的意義是指將覺性赤裸裸地提取出來，清明地守護，關鍵就在於此，務必知曉。 如是說。 此外，在《禪定休息論》的註釋《清淨馬車》中也說道： 無論出現什麼障礙，都要確認，並以對上師的虔誠和祈禱，猛烈地進行加持。觀察障礙從何而來？在哪裡？危害誰？如果沒有找到這些，覺性赤裸裸、明晃晃地存在，這時一切都解脫為覺性的自性光芒，這樣的人被稱為將障礙視為成就的瑜伽士。 無論顯現什麼，發生什麼，一切轉為好壞，都無非是覺性的遊戲。 樂也是覺性，苦也是覺性，病也是覺性，喜也是覺性，除了覺性之外什麼也沒有，明白這個要點就非常快樂。 我在此遣除了所有障礙，所以非常快樂。 當出現與障礙不相符的事物時，瑜伽士需要將其完全轉化為善行。 如是說。 總之，眼睛所見、耳朵所聞、鼻子所嗅、舌頭所嚐、身體所觸、以及意念所憶念等等，無論顯現什麼，發生什麼，一切現象在形式上顯現為好、壞、中等，無論如何顯現，在實質上，如果知道其本質是明空赤裸，修行就不會匱乏。本來清淨的自性，任何顯現都會變成修行的助緣。 這是大圓滿的秘密語，是偉大持明者的無上特點。 如是說，如同拉尊·貢邦（ལྷ་བཙུན་ཀུན་སྤངས་）的回答一般。 善哉！ 堪欽·欽哲·諾布（མཁན་ཆེན་མཁྱེན་བརྩེ་ནོར་བ）。
English
From this moment on, whatever appears is realized as naked rigpa-emptiness, which is the measure of recognizing the nature of cigchö (ཅི༵ག་ཅ༵ར་བ༵)'s rigpa. This life is short and laziness is great, but even if naked rigpa-emptiness does not manifest, if a single genuine realization arises in the bardo, that is the measure of recognizing the nature of tögal (ཐོད་རྒ༵ལ་)'s rigpa. ༧Regarding "Are all appearances mind or not mind?" According to the views of some Kagyu practitioners, some consider appearances to be mind. However, in our own system, it must be asserted that appearances are not mind, but only mind. As long as it has not become emptiness, one must guard it; once it has become emptiness, one must abide in that state, without separating from that state. The meaning of trekchö (ཁྲེགས་ཆོད་) is said to be extracting rigpa nakedly and guarding it clearly, so this point alone is crucial and must be understood. Thus it was said. Furthermore, in the commentary on "Resting the Mind in Meditation," the "Pure Chariot," it is also said: Whatever obstacles arise, identify them and, with devotion and prayers to the lama, perform a fierce and powerful blessing. Observe from where the obstacle arose, where it is, and whom it harms. If these are not found, and rigpa is present, naked, clear, and bright, then everything is liberated into the self-radiance of rigpa, and such a person is called a yogi who knows obstacles as accomplishments. Moreover, whatever appears, whatever happens, and whatever turns into good or bad, is nothing other than the play of rigpa. Happiness is rigpa, suffering is rigpa, sickness is rigpa, joy is rigpa, and there is nothing other than rigpa. Understanding this point is extremely blissful. I have dispelled all obstacles here, so I am extremely happy. When something incompatible with obstacles arises, a yogi needs to completely transform it into virtuous activity. Thus it was said. ༧In short, whatever is seen by the eyes, heard by the ears, smelled by the nose, tasted by the tongue, touched by the body, and remembered by the mind, etc., whatever appears and whatever arises, all phenomena, whether they appear as good, bad, or middling in form, in reality, if one knows that their essence abides as naked rigpa-emptiness, there will be no famine of practice. Whatever arises from the primordially pure nature will appear as an aid to meditation. Here, the secret words of Dzogchen are the unsurpassed qualities of the great vidyadharas. As it was said, just as the answer given by Lhatsun Kunzang. May it be virtuous! Khenchen Khyentse Norbu.