Tibetan
གདམས་ངག་མཛོད་པོད་བཅུ་བཞི་པ།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མན་ངག་གཅོད་ཀྱི་གཞུང་ཤེས་རབ་སྐྲ་རྩེའི་ས་གཞུང་སྤེལ་བ་རིན་པོ་ཆེའི་གཏེར་མཛོད། གདམས་ངག་མཛོད་པོད་བཅུ་བཞི་པ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མན་ངག་གཅོད་ཀྱི་གཞུང་ཤེས་རབ་སྐྲ་རྩེའི་ས་གཞུང་སྤེལ་བ་རིན་པོ་ཆེའི་གཏེར་མཛོད། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མན་ངག་གཅོད་ཀྱི་གཞུང་ཤེས་རབ་སྐྲ་རྩེའི་ས་གཞུང་སྤེལ་བ་རིན་པོ་ཆེའི་གཏེར་མཛོད་ཅེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ། ། ན་མོ་གུ་ར་ཝེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མན་ངག་གཅོད་ཀྱི་གཞུང་ཤེས་རབ་སྐྲ་རྩེའི་ས་གཞུང་སྤེལ་བ་རིན་པོ་ཆེའི་གཏེར་མཛོད་ཅེས་བྱ་བ་བླ་མ་དང་ལྷག་པའི་ལྷ་མཆོག་འཇམ་དཔལ་སྨྲ་བའི་སེང་གེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཆོས་སྐུ་ཡུམ་ཆེན་ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན། །ལོངས་སྐུ་བདེ་ཆེན་རིགས་ལྔ་མཁའ་འགྲོའི་ཚོགས། སྤྲུལ་སྐུ་བརྩེ་ཆེན་རྗེ་བཙུན་སྒྲོལ་མ་ཡིས། སྐུ་གསུང་ཐུགས་སྤྲུལ་ལབ་ཀྱི་སྒྲོན་མར་འདུད། རྒྱལ་བའི་གསུང་རབ་ཀུན་གྱི་སྙིང་པོའི་དོན། མཐར་ཐུག་ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་ཡི། མན་ངག་མཆོག་རབ་བདུད་བཞི་གཅོད་པའི་ཐབས། རྨད་བྱུང་ཤེས་རབ་སྐྲ་རྩེའི་ས་གཞུང་སྤེལ། ཤེས་རབ་སྐྲ་རྩེ་འདི་ལ་གསུམ། ཀླད་ཀྱི་དོན་དང༌། གཞུང་གི་དོན་དང༌། མཇུག་གི་དོན་ནོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ་ལས། ཐོག་མར་ཕྱག་འཚལ་བ་ནི། ཀུན་གྱི་ཡུམ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། ཞེས་ཏེ། འཕགས་པ་ཉན་རང་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་སྟེ། དེ་ དག་ཐམས་ཅད་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་ཡུམ་མོ། །དེ་ལྟར་ཡང་ཡུམ་ལས། གང་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ས་ལ་སློབ་པར་འདོད་པས་ཀྱང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ཉིད་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ། །གང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལ་སློབ་པར་འདོད་པས་ཀྱང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ཉིད་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ། །གང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་ལ་སློབ་པར་འདོད་པས་ཀྱང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ཉིད་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ས་ལ་སློབ་པར་འདོད་པས་ཀྱང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ཉིད་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ། །ཞེས་དང༌། མགོན་པོ་བྱམས་པས། ཉན་ཐོས་ཞི་བ་ཚོལ་རྣམས་ཀུན་ཤེས་ཉིད་ཀྱིས་ཉེར་ཞིར་ཁྲིད་མཛད་གང་ཡིན་དང༌། འགྲོ་ལ་ཕན་པར་མཛད་རྣམས་ལམ་ཤེས་ཉིད་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་དོན་སྒྲུབ་མཛད་པ་གང༌། །གང་དང་ཡང་དག་ལྡན་པས་ཐུབ་རྣམས་རྣམ་པ་ཀུན་ལྡན་སྣ་ཚོགས་འདི་གསུངས་པ། །ཉན་ཐོས་བྱང་ཆུབ་སེམ
Chinese
窍诀藏第十四函。般若波罗蜜多窍诀断法之论，智慧毛端地基展开，珍宝宝藏。
English
Damngak Dzö, Volume 14. The Treatise on the Chö of the Perfection of Wisdom Instructions, Expanding the Ground of Wisdom Hair-Tip, The Precious Treasury.
Tibetan
ས་དཔའི་ ཚོགས་བཅས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ནི་ཡུམ་དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ། །ཞེས་མངོན་རྟོགས་རྒྱན་ལས་གསུངས་སོ། །གཉིས་པ་བཤད་པར་དམ་བཅའ་བ་ནི། དམན་པའི་ལུས་བླངས་བདག་འདྲ་ཡིས། །རྒྱལ་བའི་ཡུམ་གྱི་དོན་རྟོགས་པས། །རང་རིག་དམིགས་པའི་ཡུམ་འདས་ཀྱང༌། །དོན་མཆོག་སྒྲོན་མེ་འདི་བཤད་ཟུངས། ཞེས་ཏེ། དམན་པའི་ལུས་གསུངས་པ་ནི། འཇིག་རྟེན་ཕལ་པ་དང་བསྟུན་ནས། ཁེངས་བསྐྱུང་བ་ཡིན་གྱི་མ་ཉིད་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ཡིན་པས། དམན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྡོ་རྗེ་གུར་ལས། བུད་མེད་སྒྱུ་མའི་གཟུགས་ཀྱིས་ནི། །འདོད་ཆགས་ཅན་ལ་ཆོས་གསུང་ངོ༌། །བུད་མེད་སྒྱུ་མ་སངས་རྒྱས་ཉིད། །སྒྱུ་མ་ཐམས་ཅད་སེལ་བར་བྱེད། ཅེས་དང༌། བདེ་མཆོག་ལས། སྒྱུ་མ་དག་ནི་ཐམས་ཅད་ལས། །བུད་མེད་སྒྱུ་མ་ཁྱད་པར་འཕགས། ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་བས་ན་འདིར་ཡང་རྒྱལ་ཡུམ་རྟོགས་པར་ཞལ་གྱིས་བཞེས་ནས། དེ་ཉིད་གཞན་ལ་སྟོན་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཛད་པ་ཡིན་ཏེ། མདོ་ལས། ཐུབ་རྣམས་སྡིག་པ་ཆུ་ཡིས་མི་བཀྲུ་ཞིང༌། །འགྲོ་བའི་གནོད་པ་ཕྱག་གིས་སེལ་མི་མཛད། །ཉིད་ཀྱི་རྟོགས་པ་གཞན་ལ་སྤོ་མི་ནུས། །ཆོས་ཉིད་བདེན་པ་བསྟན་པས་གྲོལ་བར་མཛད། ཅེས་སོ། །གསུམ་པ་ཉམས་སུ་བླང་བར་གདམས་པ་ནི། བློ་ལྡན་གང་ཞིག་སུ་ཡང་རུང༌། །འཁོར་བའི་ཆོས་ལ་ཡིད་དབྱུང་ཞིང༌། །ངེས་པར་ཐར་པ་ཐོབ་འདོད་པས། །སྤང་བླང་ཐབས་ཀྱིས་འདི་ལྟར་སྤྱད། ཞེས་ཏེ། བློ་ལྡན་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་རིགས་ཅན་ངེས་འབྱུང་གི་བསམ་པས་ཐར་པ་དང༌། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཐོབ་པའི་ཐབས་འདི་ལ་སློབ་ཅིག་པའོ། །གཉིས་པ་གཞུང་གི་དོན་ལ་གཉིས་ལས། མདོར་བསྟན་པ་ནི། བྱ་བ་ཐམས་ཅད་བློས་བཏང་ནས། །རྒྱུན་དུ་གཉན་ས་རི་ཁྲོད་འགྲིམས། །སྙེམས་མེད་གདེང་གི་བཙན་ས་བཟུང༌། རང་གི་ འདུག་ཚུལ་བྱ་ར་བྱ། །དེ་ཉིད་དོན་ལ་རང་ངོ་སྤྲད། །རང་ལ་རང་གིས་ཞེ་བསྐུལ་གདབ། ཞེས་ཏེ། ཚེ་འདིའི་བྱ་བ་བློས་བཏང་ནས། བླ་མ་དམ་པར་ངོ་སྤྲོད་དང་གདམས་པ་ཞུས་ལ་རི་ཁྲོད་དུ་སྒོམས་ཤིག་དང༌། །རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ་དྲུག་ལས། དང་པོ་དོན་གྱི་བྱ་བ་ཞལ་ཏའི་ཚུལ་དུ་གསུངས་པ་ལའང་ལྔ་ལས། དང་པོ་མདོར་བསྟན་པ་ནི། །ཕ་རོལ་ཕྱིན་བཅུ་ལ་སོགས་ཀུན། །སྒོ་གསུམ་དོན་དང་མཐུན་པར་སྤྱད། ཅེས་ཏེ། ཐོག་མར་ལོངས་སྤྱོད་དང་ཁྱིམ་ལ་ཆགས་པས་འཁོར་བ་ལས་མི་འཕགས་པས་དེའི་གཉེན་པོར། སྦྱིན་པ་དང༌། ཚུལ་ཁྲིམས་སོ། །འཕགས་ནས་ལྡོག་པའི་རྒྱུ་སེམས་ཅན་ལོག་པར་སྒྲུབ་པས་སུན་པ་དང༌། ཡུན་རིང་པོར་དགེ་བ་ལ་སྦྱོར་བས་སྐྱོབ་སྟེ། དེ་
Chinese
顶礼所有具足地的眷属的佛母。（出自《现观庄严论》）。第二、立誓宣说：我等取下劣之身者，以证悟胜者之母故，纵然自明所缘之母已逝，然将宣说此殊胜意义之明灯。如是说。说下劣之身者，是随顺世间凡夫，谦虚之语，实则并非下劣，乃是化身，因为《金刚帐续》中说：“以幻化女身，为具贪者说正法。幻化女即是佛，遣除一切幻化。”又《胜乐续》中说：“一切幻化中，女幻化最为殊胜。”如是说。因此，此处也承诺证悟胜者之母，并将此示于他人，乃是佛陀之事业。如经部中说：“诸佛不以水洗罪，不以手除有情苦，不能将自之证悟转移于他者，以示真性之谛而令解脱。”如是说。第三、教诫修持：无论任何有智慧者，若厌离轮回之法，必定欲得解脱者，当以取舍之方便如此行持。如是说。有智慧者，乃是具大乘种姓，以出离心欲得解脱和一切智智者，当学此法。第二、正文之义分二，略说：舍弃一切事务后，恒常游历寂静处和山林，占据无骄傲之稳固之地，观察自己的 住行，于彼意义中认识自性，自己对自己加以策励。如是说。舍弃今生之事务后，于上师处求得认识和教导，于山林中修习吧。广说分六，第一、以忠告的方式讲述意义之事务，又分五，第一、略说：十度等一切，皆与三门之义相合而行持。如是说。首先，由于贪执受用和家庭，不能从轮回中超脱，故为对治，布施和戒律。超脱后，由于串习颠倒的众生，而生厌倦，长期行善则能救护，此
English
I prostrate to the mother of the Buddhas, together with all the assemblies of the earth. (From the Ornament of Clear Realization). Second, the commitment to explain: Like me, who have taken an inferior body, having realized the meaning of the mother of the Victorious Ones, even though the mother of self-awareness has passed away, I will explain this lamp of supreme meaning. Thus it is said. Saying "inferior body" is in accordance with ordinary worldly people, a humble statement, but in reality it is not inferior, but an emanation body, because the Vajra Tentra says: "With the illusory form of a woman, she teaches the Dharma to those with desire. The illusory woman is the Buddha herself, who dispels all illusions." And the Bliss Supreme says: "Among all illusions, the illusion of a woman is particularly supreme." Thus it is said. Therefore, here too, having vowed to realize the mother of the Victorious Ones, and showing that to others, is the activity of the Buddha. As it says in the Sutra: "The Buddhas do not wash away sins with water, nor do they remove the suffering of beings with their hands, nor can they transfer their own realization to others, but they liberate by showing the truth of reality." Thus it is said. Third, the advice to practice: Whoever is intelligent, anyone, if they are disgusted with the things of samsara, and definitely want to attain liberation, should practice in this way with the means of abandoning and adopting. Thus it is said. The intelligent one is one who has the lineage of the Great Vehicle, and with the thought of renunciation, desires to attain liberation and omniscience, should learn this method. Second, the meaning of the text is divided into two, briefly stated: Having abandoned all activities, constantly frequent secluded places and mountain retreats, take a firm stand on a foundation of confidence without arrogance, observe your own living, recognize your own nature in that meaning, and encourage yourself. Thus it is said. Having abandoned the activities of this life, seek recognition and instruction from a holy lama, and meditate in a mountain retreat. The extensive explanation is divided into six, first, the activities of meaning are spoken in the manner of advice, and again divided into five, first, the brief statement: All of the ten perfections, etc., should be practiced in accordance with the meaning of the three doors. Thus it is said. First, because attachment to enjoyment and family does not transcend samsara, as an antidote to that, generosity and discipline. After transcending, aversion arises due to the perverted actions of sentient beings, and long-term engagement in virtue protects, this
Tibetan
ཡི་གཉེན་པོར་བཟོད་པ་དང༌། བརྩོན་འགྲུས་སོ། །མི་ལྡོག་པ་དེ་ཆུད་ཟ་བའི་རྒྱུ་ནི་རྣམ་པར་གཡེང་བ་དང༌། འཆལ་པའི་ཤེས་རབ་སྟེ། དེའི་གཉེན་པོར་བསམ་གཏན་དང༌། ཤེས་རབ་བོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་རྗེས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་བཞི་ནི། དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམས་ཐམས་ཅད་དང་ཐུན་མོངས་སུ་བྱས་ཏེ་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོར་བསྔོ་བ་ནི་ཐབས་སོ། །སྨོན་ལམ་སྣ་ཚོགས་འདེབས་ཤིང་འགྲུབ་པར་བྱེད་པ་ནི་སྨོན་ལམ་མོ། །སོ་སོར་རྟོག་པ་དང་སྒོམ་པའི་སྟོབས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྒྱུན་མི་གཅོད་པ་ནི་སྟོབས་སོ། །དྲུག་པོ་འདི་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པ་དང༌། སེམས་ཅན་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ནི་ཡེ་ཤེས་སོ། །གཉིས་པ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བཅུའི་དོན་ལ་བསླབ་པ་ནི། །ཕྱོགས་རིས་མེད་པའི་བསོད་ནམས་སོགས། །རློམས་སེམས་མེད་པར་ལྷུག་པར་ཞོག །ཅེས་པ་ནི་སྦྱིན་ཡུལ་ཕྱོགས་རིས་མེད་པ་དང༌། འབྲས་བུ་ལ་རློམས་སེམས་མེད་པར་སྦྱིན་པ་ཐོངས་ཤིག་པའོ། །མ་ཡེངས་རྒྱུན་དུ་ཉམས་ ལེན་མཛོད། །ཚིགས་དོན་གཉིས་ཀྱི་ཞུ་གཏུགས་གྱིས། ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་ཡེངས་པ་མེད་པའི་གུས་སྦྱོར་དང་རྒྱུན་དུ་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་རྟག་སྦྱོར་གྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཚིག་ལ་མ་ལུས་པར་སྲུངས་ཤིག་པའོ། །ཉོན་མོངས་ཁོང་ཁྲོ་དགྲ་སྡང་བཞིན། །ཡན་པར་མ་གཏོང་མགོ་བོ་ནོན། ཉོན་མོངས་ཁོང་ཁྲོ་སྐྱེས་པའི་ཚེ་བཟོད་པའི་གཉེན་པོས་སླེབས་པར་གྱིས་ཤིག་པའོ། །རིག་པ་སེམས་ཀྱི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས། །བེམ་པོའི་ལུས་ལ་ཞི་བསྐུལ་ཐོབ། ལུས་ཀྱི་བདེ་སྐྱིད་ལ་མ་ཆགས་པར་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམས་ཤིག་པའོ། །སྣང་ཕྱིར་འབྲང་ན་བདུད་ཀྱིས་ཁྱེར། །དམན་ས་བཟུང་ལ་སེམས་ཉིད་སྦྱོངས། རྣམ་གཡེང་གི་ཡུལ་སྤོངས་ལ་དབེན་པར་བསམ་གཏན་སྒོམས་ཤིག་པའོ། །འདུས་བྱས་དགེ་རྩ་དཀོར་ནོར་བཞིན། །དམིགས་པ་མེད་པའི་གཏེར་དུ་སྤོས། ཟག་བཅས་ཀྱི་དགེ་བ་རྣམས་ཟག་མེད་ཤེས་རབ་ཀྱི་རྒྱས་ཐེབ་པར་གྱིས་ཤིག་པའོ། །ཕྱི་ཤུལ་ངོ་ཆེན་བར་ཆད་འབྱུང༌། །གང་ཡང་དྲན་པའི་ཚེ་ན་མཛོད། །ཐུག་ཕྲད་ཀྱི་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ཐབས་མཁས་པས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་ལ་སྒྱུར་ཅིག་པའོ། །རང་གི་ཡོན་ཏན་བདག་གཞན་དོན། །མཛངས་མའི་ནོར་བཞིན་ལོངས་སྤྱོད་གྱིས། སྨོན་ལམ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་རང་གཞན་གྱི་དོན་སྒྲུབས་ཤིག་པའོ། །བློ་སྣ་མང་ན་ལ་མི་ཟློས། །དོན་ལ་དགོངས་ཤིག་བློ་ཐག་ཆོད། བྱ་བ་ཐམས་ཅད་གཅིག་ཏུ་དྲིལ་ནས་དགེ་བའི་སྟོབས་སྐྱེད་ཅིག་པའོ། །རྟོགས་པ་ཡེ་ཤེས་དགོངས་པའི་ཉམས། །རང་སྣང་བཞིན་དུ་གོམས་འདྲིས
Chinese
其对治为忍辱和精进。不退转的退失之因是散乱和邪慧，其对治为禅定和智慧。智慧波罗蜜多的后得智慧四者是：将一切善根都共同回向大菩提是方便。发起各种愿望并使其成就，是愿。个别思择和修习之力的波罗蜜多，不间断是力。享用这六者的智慧，以及成熟有情是智慧。第二，修学十度之义：无有偏袒的福德等，无有我慢地放下。这是说对于布施的对境没有偏袒，对于果报没有我慢，请施舍吧。不要散乱，恒常修持。以二句义作祈请。对于戒律，以无有散乱的恭敬修和恒常修持的常修，对于戒律之词，无余守护吧。烦恼嗔恨如敌般，不要放纵，压住头。生起烦恼嗔恨之时，请以忍辱的对治来压制。以明觉心之精进，于无情之身上，获得寂静的策励。不要贪著身体的安乐，请精进努力吧。随逐外境，则被魔所牵。处于下位，修习自心。舍弃散乱之境，于寂静处修习禅定吧。有为善根如财物，转为无缘之宝藏。将有漏的善根，转为无漏智慧的资粮吧。外在的交往，盛大的场面会生起障碍，于忆念任何之时行持吧。将所有相遇的显现，以善巧方便转为菩提道吧。自己的功德，为自他之利，如贤女之财般享用吧。以各种愿望成办自他之利吧。若心念众多则无法抵挡，请思维其义，下定决心。将一切事业归摄为一，增长善的力量吧。证悟智慧，意之体验，如自现般串习。
English
Its antidote is patience and diligence. The cause of the loss of non-retrogression is distraction and wrong wisdom, and its antidote is meditation and wisdom. The four subsequent wisdoms of the Perfection of Wisdom are: dedicating all roots of virtue together to great enlightenment is skillful means. Generating various aspirations and making them accomplished is aspiration. The perfection of the power of individual discernment and meditation, without interruption, is power. Enjoying the wisdom of these six, and maturing sentient beings, is wisdom. Second, studying the meaning of the ten perfections: Impartial merit, etc., let go without arrogance. This means that there is no partiality towards the object of giving, and no arrogance towards the result, please give. Do not be distracted, constantly practice. Make requests with the meaning of the two lines. Regarding discipline, with reverence without distraction and constant practice, protect the words of discipline without remainder. Afflictions and anger are like enemies, do not let them go, suppress their heads. When afflictions and anger arise, please suppress them with the antidote of patience. With the diligence of the mind of awareness, on the inanimate body, obtain the encouragement of peace. Do not be attached to the comfort of the body, please strive diligently. If you follow external appearances, you will be carried away by demons. Stay in a humble place and train your mind. Abandon the realm of distraction and meditate in solitude. Conditioned roots of virtue are like wealth, transform them into a treasure without object. Transform the contaminated virtues into the accumulation of uncontaminated wisdom. External interactions and grand occasions will create obstacles, practice when you remember anything. Transform all appearances of encounters into the path of enlightenment with skillful means. Use your own qualities for the benefit of yourself and others, like the wealth of a wise woman. Accomplish the benefit of yourself and others with various aspirations. If there are many thoughts, you cannot resist them, please contemplate their meaning and make a decision. Gather all activities into one and increase the power of virtue. Realization, wisdom, the experience of mind, familiarize yourself with it as it appears.