Tibetan
༄༅། །ཐོད་རྒལ་གྱི་ཡང་ཡིག་ནམ་མཁའ་ ཀློང་གསལ་བཞུགས་སོ། ། ནམ་མཁའ་ཀློང་གསལ་ཞེས་བྱ་བ། དཔལ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །མགོན་པོ་གདོད་ནས་རྫོགས་སངས་རྒྱས། །འོད་གསལ་ཡེ་ཤེས་རིགས་ལྔའི་བདག །འཁོར་འདས་ཀུན་གྱི་དཔལ་དུ་གྱུར། །ཀུན་ཏུ་བཟང་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །གདོད་མའི་འོད་གསལ་སྙིང་པོ་ལས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་གྲོལ་སེམས་ཅན་འཁྲུལ། །འཁྲུལ་པའི་ལྡོག་ཚུལ་འབྲས་བུ་རྣམས། །རྒྱུད་ལུང་མན་ངག་ཇི་བཞིན་བཤད། །དང་པོ་གདོད་མའི་སྤྱི་གཞི་ནི། །ངོ་བོ་རང་བཞིན་ཐུགས་རྗེ་གསུམ། །སྟོང་གསལ་འཆར་གཞི་མ་འགགས་པས། །ནམ་མཁའ་ཉི་ཟླ་མེ་ལོང་བཞིན། །ཡེ་ནས་ལྷུན་གྲུབ་ཆེན་པོར་གནས། །འཁོར་འདས་གཉིས་སུ་མ་ཆད་པས། །འཆར་གཞི་འཆར་གནས་ལུང་མ་བསྟན། །ཆོས་ཀུན་འབྱུང་བའི་གཞི་ཞེས་བྱ། །རང་རིག་ཉིད་དང་འདུ་འབྲལ་མེད། །ཡོན་ཏན་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། །བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོ་ཞེས་སུ་བཤད། །ངོ་བོ་སྟོང་པས་རྟག་མ་མྱོང༌། །རང་བཞིན་གསལ་བས་ཆད་མ་མྱོང༌། །ཐུགས་རྗེ་རིག་པས་བེམས་སྟོང་མིན། །གཅིག་དང་ཐ་དད་ལས་གྲོལ་བའི། །དབྱེར་མེད་སྐུ་གསུམ་འདུ་འབྲལ་མེད། །རང་བཞིན་གཞི་ཡི་སངས་རྒྱས་སོ། །སངས་རྒྱས་མར་མེ་མཛད་པ་དང༌། །གདོད་མའི་མགོན་པོ་འོད་མི་འགྱུར། །འོད་དཔག་མེད་ཅེས་བྱ་བར་བཏགས། །དེ་ནི་གདོད་མའི་གནས་ལུགས་སོ། །དེ་ལས་གཞི་སྣང་ཤར་ཚུལ་ནི། །དཔེར་ན་ཤེལ་ལས་འོད་ཤར་ལྟར། །གཞི་ཡི་ངང་ལས་གཞི་སྣང་ཤར། ། དེ་ཡང་གཞི་ཡི་རྩལ་གསུམ་སྟེ། །ངོ་བོའི་རྩལ་ནི་གོ་འབྱེད་ཡུལ། །རྟོག་མེད་ནམ་མཁའི་ངང་ཉིད་དུ། །རང་བཞིན་རྩལ་ནི་ཁ་དོན་ལྔ། །ཡེ་ཤེས་རང་གདངས་ཕྱེད་པར་ཤར། །ཐུགས་རྗེའི་རྩལ་ནི་ཤེས་རིག་ཙམ། །ཡུལ་འབྱེད་ནུས་པའི་ཚུལ་དུ་ཤར། །དེ་ནི་གྲོལ་འཁྲུལ་གཉིས་ཀྱི་གཞི། །ངེས་པ་མེད་པའི་ལྷུན་གྲུབ་བོ། །དེ་ཚེ་རང་སྣང་རང་རིག་པས། །སྐད་ཅིག་གཅིག་གིས་བྱེ་བྲག་ཕྱེད། །སྐད་ཅིག་གཅིག་གིས་རྫོགས་སངས་རྒྱས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི་གྲོལ་ཚུལ་ལོ། །སྣང་བའི་ཡེ་ཤེས་རང་འོད་ལ། །རང་ངོ་ཤེས་པས་ལྷན་ཅིག་པས། ། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཡེ་ཤེས་འཆར། །ཤེས་བཞིན་ལུང་མ་བསྟན་བཅོམ་ནས། ། ཡེ་སངས་རྒྱས་ལ་ཡང་སངས་རྒྱས། །གདོད་མའི་དབྱིངས་སུ་མཐར་ཕྱིན་ ནས། །ཀུན་གྱི་སྔོན་རོལ་སྟོན་པ་བྱོན། །ལམ་སྟོན་ཕྱིར་ན་ཐུགས་བརྩེ་ བས། །ནུས་པ་ཡེ་ཤེས་ཕྲིན་ལས་རྫོགས། །མ་རིག་སེམས་ཅན་འཁྲུལ་ཚུལ་ ནི། །གཞི་སྣང་ཤར་ཚེ་རང་སྣང་དུ། །རང་ལས་ཤར
Chinese
༄༅། །托噶之补遗，虚空 明点住焉。 名为虚空明点。 顶礼吉祥金刚萨埵。 怙主本初即圆满佛，光明智慧五族之主 。成为轮涅一切之庄严。 顶礼普贤。 从本初光明心髓中，普贤解脱众生迷。 迷乱之还灭方式与果，如经续窍诀所说。 初，本初之总基为，体性、自性、大悲三者。 空明显现之基础无有止息，如虚空、日月、镜子般。 本来任运大成而住。 不堕于轮涅二者，显现之基础、显现之处未曾授记。 名为诸法生起之基。 与自明觉无有分离。 以功德任运成就之故，名为如来藏。 体性空性故，未曾有常。 自性光明故，未曾有断。 大悲觉性故，非顽空。 从一与异中解脱之，无别三身无有分离。 自性基之佛陀也。 佛陀燃灯佛与，本初之怙主光明不变。 名为无量光。 彼乃本初之安住方式。 彼中基现显现之方式为，譬如从水晶中光芒显现般。 从基之自性中基现显现。 彼亦为基之三力，体性之力乃开悟之境。 于无分别虚空之自性中。 自性之力乃五种意义，智慧自声显现为二。 大悲之力量唯是觉性，显现为能辨别境之方式。 彼乃解脱与迷乱二者之基。 无有定准之任运成。 彼时自显现以自明觉，一刹那间分别开。 一刹那间圆满成佛。 乃普贤王如来之解脱方式。 显现之智慧自光中，以自识知故为俱生，俱生之智慧显现。 知性摧毁未授记之后，于本佛上又成佛。 于本初之界中至终尽，为一切之先导导师降临。 为示道故以大悲心，能力智慧事业圆满。 无明众生迷乱之方式为，基现显现之时于自显现中，从自中显现
English
༄༅། །The supplementary text of Tögal, the Clear Expanse of Sky dwells herein. Named the Clear Expanse of Sky. Homage to glorious Vajrasattva. Protector, from the beginning, is the complete Buddha. Lord of the five luminous wisdom families . Become the glory of all of samsara and nirvana. Homage to Kuntuzangpo. From the essence of primordial luminosity, Kuntuzangpo liberates sentient beings who are deluded. The ways of reversing delusion and their fruits, are explained according to the tantras, agamas, and instructions. First, the general basis of the primordial is, essence, nature, and compassion, the three. The ground of emptiness and clarity manifests without ceasing, like the sky, sun, moon, and mirror. It abides as the great spontaneously accomplished from the beginning. Not severed into samsara and nirvana, the ground of manifestation, the place of manifestation, is not prophesied. It is called the basis from which all dharmas arise. There is no separation from self-awareness itself. Because qualities are spontaneously accomplished, it is explained as the Sugata-garbha. Because the essence is empty, it has not experienced permanence. Because the nature is clear, it has not experienced annihilation. Because compassion is awareness, it is not inert emptiness. Freed from one and many, the inseparable three bodies are without separation. It is the Buddha of the basis of nature. Buddha Marme Dzepa and, the primordial protector, the light does not change. It is named Amitabha. That is the abiding way of the primordial. From that, the way the ground appearance arises is, like light arising from crystal. From the nature of the ground, the ground appearance arises. That is also the three potencies of the ground, the potency of essence is the object of understanding. In the very nature of non-conceptual space. The potency of nature is the five meanings. The self-sound of wisdom arises as two. The potency of compassion is only awareness, it arises as the way of being able to distinguish objects. That is the basis of both liberation and delusion. Spontaneous accomplishment without certainty. At that time, self-appearance with self-awareness, in one instant, distinguishes the particular. In one instant, one becomes a complete Buddha. It is the way of liberation of Kuntuzangpo. In the self-light of the wisdom of appearance, by knowing one's own face, it is coemergent, the coemergent wisdom arises. Having destroyed the unprophesied knowing, one becomes a Buddha again on the original Buddha. Having reached the end in the primordial realm, the teacher who precedes all comes. In order to show the path, with compassion, ability, wisdom, and activity are complete. The way ignorant sentient beings are deluded is, when the ground appearance arises, in self-appearance, it arises from self.
Tibetan
་བ་མ་རིག་པས། །ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་མ་རིག་བྱུང༌། །འོད་ལྔས་ཡུལ་ལུས་འཁྲུལ་གཞིར་བྱས། ། ཐུགས་རྗེས་སེམས་ཀྱི་འཁྲུལ་གཞི་ཤར། །ངོ་བོ་མ་རིག་འཁྲུལ་གཞི་བྱུང༌། །དེ་ཚེ་འོད་ལྔའི་སྣང་བ་ལ། །གཞན་འཛིན་རྟོག་པར་འགྱུས་པ་ནི། །ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པའི་མ་རིག་གོ །རྐྱེན་བཞིའི་དམིགས་པ་མ་དག་པས། །གཟུགས་མེད་གཟུགས་དང་འདོད་ཁམས་ཀྱི། །སྲིད་པར་འཁྲུལ་སྣང་སྣ་ཚོགས་མྱོང༌། ། དྷ་དུ་ར་ཉིད་མ་ཤེས་པར། །ཁོང་དུ་ཟོས་པས་འཁྲུལ་སྣང་བཞིན། །བདེ་སྡུག་སྣང་སྲིད་སྣོད་བཅུད་ཤར། །ཡང་ན་སྣ་ཚོགས་རྨི་ལམ་བཞིན། །གཉིད་གཅིག་ལས་བྱུང་སྣ་ཚོགས་པས། །རིག་པ་ཉིད་སྟེང་འཁྲུལ་སྣང་ཤར། །ཤར་དུས་འཁྲུལ་སྣང་འཁྲུལ་འཛིན་ཀུན། །གྲུབ་པ་མེད་དེ་སྣང་བ་ཙམ། །དེ་ལྟར་འཁྲུལ་པའི་སེམས་ཅན་ལ། །གདོད་མའི་འོད་གསལ་སྙིང་པོ་ནི། །ཆད་དང་ལྷག་པ་མེད་པར་གནས། །སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་སྙིང་དབུས་ན། །རང་རིག་སྟོང་གསལ་རིག་པ་ཉིད། །ངོ་བོ་རང་བཞིན་ཐུགས་རྗེ་སྟེ། །ཆོས་སྐུ་ལོངས་སྐུ་སྤྲུལ་སྐུར་གནས། །ནང་དབྱིངས་རྣམ་དག་སྒྲོན་མའི་ཀློང༌། །རིག་པ་སྐུ་དང་ཐིག་ལེ་ ཟེར། །ལུ་གུ་རྒྱུད་དང་བཅས་པ་ཉིད། །འདུ་འབྲལ་མེད་པར་ངང་གིས་ གནས། །དེ་ཡང་རང་རིག་མི་གཡོ་བ། །ཡེ་ཤེས་གསུམ་གྱི་རང་བཞིན་ ཕྱིར། །སྐུ་གསུམ་ལྷུན་གྲུབ་དབྱིངས་སུ་གཅིག །རིག་པའི་ངང་དྭངས་རླུང་འདྲེས་པས། །ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་ཚོགས་དང་བཅས། །འཁོར་བའི་འདུ་བྱེད་ཉིད་དུ་ཤར། །རྩ་བའི་གནས་ནི་རླུང་ཅན་གྲོང༌། །དེ་ལས་ནང་གི་རྩ་འདབ་དང༌། ཁ་སྣའི་སྒོར་ནི་འགྱུ་བའི་རྟ། །རིག་གདངས་མི་ཞོན་སེམས་ཞེས་ བྱ། །ཡུལ་དྲུག་འཛིན་ལས་ཉོན་མོངས་སྐྱེས། །དེ་ལས་འཁོར་བ་འདུ་བྱེད་ ཡིན། །དེ་ནི་འཁྲུལ་དུས་གནས་ཚུལ་ལོ། །འཁྲུལ་བ་ཇི་ལྟར་ལྡོག་ཚུལ་ལ། ། འཁྲུལ་སྣང་འཁྲུལ་འཛིན་སེམས་ལས་བྱུང༌། །དེས་ན་སེམས་ཉིད་དག་བྱའི་ཕྱིར། །ཡེ་ཤེས་ཉིད་ལ་གོམས་པར་བྱ། །དེ་ཡང་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཉིད། ། གོམས་པས་སེམས་འགགས་འཁྲུལ་པར་སྟོང༌། །དེ་ཕྱིར་ཕན་ཚུན་སྤང་འགལ་གྱི། །སེམས་དང་ཡེ་ཤེས་དབྱེ་བར་བྱ། །ལམ་ནི་སྒྲོན་མ་བཞི་གོམས་ པས། །སྣང་བ་བཞི་པོ་མཐར་ཕྱིན་ནས། །ཚེ་འདིར་གྲོལ་བ་བརྩོན་འགྲུས་རབ། །འབྲིང་རྣམས་བར་དོ་ཐ་མ་རྣམས། །རང་བཞིན་སྤྲུལ་པར་གྲོལ་ཚུལ་གྱིས། །གདམས་པ་གསུམ་ལ་ནན་ཏན་བྱ། །དང་པོ་ཚེ་འདིའི་གདམས་ངག་ ལ། །དམ་པའི་བླ་མ་མཉེས་བྱས་ཏེ། །སྤྲོས་བཅས་སྤྲོས་པ་མེད་པ་དང༌། །ཤིན་ཏུ་སྤྲོས་མེད་རབ་སྤྲོས་
Chinese
无明所致。 俱生之无明生起。 五光以境身作为迷乱之基。 慈悲使心之迷乱基显现。 自性无明，迷乱之基生起。 彼时于五光之显现中， 执着他相之分别念， 乃遍计所执之无明。 四缘之对境不净故， 于无色色界与欲界， 体验种种迷乱显现。 不知是曼陀罗花， 误食入腹如迷乱之相， 乐苦显有情器世间显现。 又如种种梦境般， 由一眠而生种种， 于觉性之上显现迷乱。 显现时，迷乱显现与迷乱执着， 皆无实有，唯是显现。 如是迷乱之有情， 本初光明之精华， 无断无增而存在。 一切有情之心中央， 自明空明之觉性， 本体、自性、大悲， 法身、报身、化身而存在。 内界清净灯之界， 觉性称作身与明点。 与血脉相连， 不离不散，自然而住。 彼亦自明不移动， 以三智慧之自性故， 三身任运于法界一。 觉性之清澈与气混合， 阿赖耶识与诸蕴聚， 显现为轮回之造作。 根本之位乃具气之城。 由此生起内脉与脉瓣， 于鼻孔之门乃流动之骏马。 不乘觉受，名为心。 由执六境而生烦恼， 由此乃轮回之造作。 此乃迷乱时之状态。 迷乱如何还灭之方式： 迷乱显现与迷乱执着由心而生， 故为清净心性之故， 应串习觉性本身。 彼亦觉性之智慧， 以串习故，心止息，迷乱空。 是故，互相舍弃相违之， 心与智慧应作区分。 道乃串习四灯， 四种显相至究竟， 此生解脱乃精进者。 中等者中阴，下等者们， 以自性化身解脱之方式， 于三种教言作精进。 初于此生之教言中， 令圣者上师欢喜， 有戏论与无戏论， 以及极无戏论大戏论。
English
Due to ignorance. The co-emergent ignorance arises. The five lights take the realm and body as the basis of delusion. Compassion causes the basis of delusion of the mind to appear. The essence of ignorance, the basis of delusion, arises. At that time, in the appearance of the five lights, The conceptual thought of grasping at otherness Is the ignorance of complete imputation. Because the objects of the four conditions are impure, In the formless, form, and desire realms, Various deluded appearances are experienced. Without knowing it is a Datura flower, Like the delusion of eating it, Happiness, suffering, appearances, existence, vessel and contents appear. Or like various dreams, From one sleep, various things arise, Deluded appearances appear on the very nature of awareness. When they appear, all deluded appearances and deluded grasping, Are without substance, they are merely appearances. Thus, for sentient beings who are deluded, The essence of primordial clear light Exists without decrease or increase. In the center of the hearts of all sentient beings, Is the self-aware, empty, and clear awareness itself. Essence, nature, and compassion, Exist as Dharmakaya, Sambhogakaya, and Nirmanakaya. The inner realm, the pure space, the expanse of the lamp, Awareness is called body and bindu. Together with the lineage of Lugu, It abides naturally, without separation or dispersion. Moreover, that self-awareness is unmoving, Because of the nature of the three wisdoms, The three kayas are spontaneously present as one in the expanse. The clarity of awareness mixes with wind, With the Alaya consciousness and aggregates, It appears as the very action of samsara. The root place is the city with wind. From that arise the inner channels and petals, At the gate of the nostrils is the moving steed. That which does not ride on awareness is called mind. From grasping at the six objects, afflictions arise, From that is the action of samsara. This is the state of delusion. How delusion is reversed: Deluded appearances and deluded grasping arise from the mind, Therefore, for the sake of purifying the mind itself, One should become accustomed to wisdom itself. That is the wisdom of awareness itself, Through habituation, the mind ceases, delusion empties. Therefore, mutually abandoning and conflicting, Mind and wisdom should be distinguished. The path is to become accustomed to the four lamps, When the four appearances are brought to completion, Liberation in this life is for the diligent. The middling ones in the bardo, the lowest ones, By the way of liberation as the nature Nirmanakaya, Make effort in the three instructions. First, in the instructions of this life, By pleasing the holy guru, With elaboration and without elaboration, And extremely without elaboration, great elaboration.